آرشیو سه‌شنبه ۲۵‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۳۸۱۷
هنر
۶

گفت و گو با شهرام مکری به بهانه حضور«جنایت بی دقت» در جشنواره فیلم ونیز

جشنواره ونیز توجه ویژه ای به سینمای ایران دارد

گفتگو: بهناز شیربانی

هفتادوهفتمین جشنواره بین المللی فیلم ونیز امسال با شکل و شمایل متفاوت تری برگزار شد. در دوران پاندمی کرونا برگزاری این رویداد هنری قطعا اتفاق چالش برانگیزی برای برگزارکنندگانش محسوب می شد، اما به هرروی این جشنواره معتبر جهانی برگزار شد و امسال پذیرای سه نماینده از سینمای ایران بود. شهرام مکری هم امسال با تازه ترین ساخته سینمایی خود «جنایت بی دقت» در این جشنواره حضور داشت. فیلمی که پس از ساخت در ایران دیده نشده و نخستین نمایش بین المللی اش را در جشنواره فیلم ونیز تجربه کرد. چهاردهمین دوره جوایز «بیساتوی» طلایی که سالانه از سوی هیئت داورانی مستقل و به موازات جشنواره ونیز برگزار می شود و برگزیدگان خود را از میان فیلم های حاضر در این رویداد سینمایی انتخاب می کنند، امسال جایزه بهترین فیلم نامه خود را به شهرام مکری و نسیم احمدپور برای فیلم «جنایت بی دقت» اهدا کرد.

در خلاصه داستان فیلم «جنایت بی دقت» آمده است: «فیلم مضمونی مرتبط با سینما دارد و درباره تماشاگرانی است که قبل از شروع اکران فیلمی درباره آن حرف می زنند و با شروع ماجراها بر پرده سینما، داستان آنها و قصه فیلم با هم یکی می شود». بابک کریمی، راضیه منصوری، ابوالفضل کاهانی، محمد ساربان، عادل یراقی، محمد بهرازنیا و بهزاد دورانی بازیگران این فیلم سینمایی هستند. به بهانه نخستین نمایش جهانی فیلم «جنایت بی دقت» و درخشش در جشنواره فیلم ونیز با شهرام مکری هم کلام شدیم که شما را به خواندن آن دعوت می کنیم:

شما از جمله کارگردان هایی هستید که برای دومین بار در جشنواره فیلم ونیز شرکت کردید و البته امسال حال و هوای برگزاری جشنواره هم با دوران گذشته متفاوت بود، بازخورد مخاطبان بعد از دیدن فیلم «جنایت بی دقت» در جشنواره چطور بود و چه بخشی از فیلم بیشتر محل پرسش بود؟ و با توجه به اینکه فیلم نخستین بار در یک جشنواره به نمایش گذاشته شد، تجربه دیدن این فیلم با مخاطب غیرایرانی چطور بود؟

بله، دومین بار است که در جشنواره فیلم ونیز شرکت می کنم. بار اول با فیلم «ماهی و گربه» در سال 2013 در جشنواره فیلم ونیز شرکت کردم و الان در سال 2020. نکته مهم و تفاوت بزرگی که این دوره از جشنواره با دوره پیشین داشت، برگزاری آن در شرایط ویژه کرونا بود. همین موضوع باعث شده بود که تعداد مخاطبان ایتالیایی جشنواره بیشتر از مخاطبان بین المللی اش از کشورهای دیگر باشد. در نتیجه ما تقریبا فیلم ها را با مخاطبان، منتقدان، اهالی مطبوعات و علاقه مندان به سینما از ایتالیا می دیدیم و تعداد مخاطبان بین المللی خیلی کمتر در سالن حضور داشتند. این کاهش فقط شامل مخاطبان فیلم ها نمی شد، عکاسان جشنواره به نسبت گذشته کمتر شده بود، مراسم فتوکال، رد کارپت و همه این موارد در شکل و شرایط جدیدی برگزاری می شد و در کل جشنواره کمی شکل جدیدتر و غریب تری داشت که برای خود برگزارکنندگان هم تازگی داشت. درباره «جنایت بی دقت» هم به نظرم برخورد مخاطب با فیلم، بهتر از چیزی بود که از قبل تصور می کردم. فیلم من یک داستان کاملا وابسته به فرهنگ و تاریخ ایران است، به همین دلیل از روز اولی که فیلم نامه را می نوشتم و می ساختم، فکر می کردم برخورد مخاطب غیرایرانی با فیلم چطور خواهد بود؟ در جشنواره فیلم ونیز و نمایش فیلم «جنایت بی دقت» برای اولین بار بود که فیلم را با مخاطبی غیر از مخاطب ایرانی می دیدیم. پیش از این در ایران تنها با چند نفر محدود فیلم را دیده بودم. خوشبختانه به این دلیل که فیلم داستانی مرتبط با سینما دارد و ایده فیلم در فیلم را در «جنایت بی دقت» داریم، متوجه شدم این بخش ارتباط سریع و خوبی با مخاطب غیرایرانی برقرار می کند و خوشبختانه ما نقدهای مکتوب و ویدئویی خوبی در فضای مجازی و مطبوعات درباره فیلم گرفتیم و از طرف دیگر جایزه منتقدان مستقل جشنواره ونیز برای فیلم نامه اورژینال را در شب قبل از مراسم اصلی دریافت کردیم. به نظرم این موارد نشان می دهد فیلم توانسته برخلاف تصور اولیه من، ارتباط خوبی با تماشاچی غیرایرانی برقرار کند.

جشنواره فیلم ونیز از جهت حضور پرتعداد فیلم های ایرانی در این رویداد هنری کم نظیر است، چه ارزیابی ای از این دوره از جشنواره و حضور نمایندگان سینمای ایران دارید؟

به نظرم در این دوره از جشنواره فیلم های ایرانی موفق عمل کردند. فیلم «دشت خاموش» ساخته احمد بهرامی در روزهای اول جشنواره به نمایش درآمد و خوشبختانه از همان روزها مورد توجه منتقدان قرار گرفت و نقدهای مثبت خوبی داشت و در مراسم اختتامیه هم جایزه بهترین فیلم بخش افق ها را دریافت کرد. از طرف دیگر فیلم آقای مجیدی در نمایش عمومی که برای مخاطبان داشت، مورد استقبال قرار گرفت. مخاطبان داستان مرتبط با کودکان کار را پسندیدند. به نظرم هر دو فیلم توانستند احساسات تماشاچی خودشان را درگیر کنند. در این دوره از جشنواره، از این نظر که سه فیلم ایرانی حضور داشتند و از طرف دیگر هر سه فیلم از طرف منتقدان مورد توجه قرار گرفتند و از طرف دیگر جوایز مختلفی هم دریافت کردند، به نظرم یکی از دوره های کم نظیر در جشنواره بود، به ویژه از نظر تعداد فیلم. فکر می کنم جشنواره ونیز توجه ویژه ای به سینمای ایران دارد و امیدوارم هر سال در این جشنواره فیلم های ایرانی حضور داشته باشد.

  تصمیمی برای اکران فیلم در ایران دارید یا سفرهای جشنواره ای در پیش خواهد بود؟

ما دوست داشتیم خیلی زودتر فیلم را در ایران به نمایش بگذاریم، اما به توجه به شرایط ویژه ای که امسال سینما پیدا کرده که فقط مخصوص ایران هم نیست، کمی وضعیت اکران پیچیده شده است. ما به زودی چند جشنواره معتبر دیگر برای نمایش «جنایت بی دقت» پیش رو داریم. قصد داشتیم برنامه جشنواره ای فیلم را زودتر از اینها شروع کنیم. فیلم ما برای جشنواره کارلووی واری، قبل تر از ونیز انتخاب شده بود؛ اما به خاطر اینکه این جشنواره به دلیل شیوع ویروس کرونا برگزار نشد، در نتیجه نمایش اول فیلم ما به جشنواره ونیز رسید که خوشبختانه البته شرایط خوبی بود و از این به بعد هم به زودی اخبار حضور فیلم در جشنواره های دیگر اعلام خواهد شد. خوشبختانه خانم میرشب در کمپانی خودش، روی حضورهای بین المللی و فروش فیلم کار می کند. در طول جشنواره ونیز توانستیم پخش فیلم را برای فرانسه واگذار کنیم و امیدواریم که فیلم در سال 2020 تا پایان سال در فرانسه اکران شود؛ اما درباره اکرانش در ایران هنوز نمی دانم چه تاریخی را باید در نظر گرفت، به این دلیل که کمی منتظریم شرایط اکران در ایران عادی تر شود. می دانم فیلم های زیادی در ایران هست که منتظر همین شرایط هستند و بعد از اینکه این اتفاق افتاد و شرایط عادی تری به اکران ایران برگشت، حتما برای نمایش فیلم برنامه ریزی می کنیم. «جنایت بی دقت» داخل ایران پخش کننده هم دارد و امیدوارم به محض اینکه شرایط اکران سینمای ایران عادی تر شد، ما هم بتوانیم فیلم را تا پایان سال جاری اکران کنیم.