آرشیو سه‌شنبه ۲۵‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۵۷۵۶
فرهنگ: ادبیات و هنر
۱۱

گفت و گو با محمد یقینی، مدیرعامل مجمع نوشت افزار ایرانی - اسلامی

تسخیر محصولات نوشت افزار توسط کاراکترهای آمریکایی

زمان زیادی نیست که محمد یقینی به عنوان مدیرعامل مجمع نوشت افزار ایرانی - اسلامی انتخاب شده است؛ تقریبا دو ماه است که او این مسوولیت را برعهده گرفته اما از آنجا که قبلا معاون راهبردی و دبیر هیات مدیره مجمع نوشت افزار ایرانی بوده و از کارآفرینان حوزه نوشت افزار است و نیز برای فارغ التحصیلی از رشته مدیریت بازرگانی کارشناسی ارشد دانشگاه امام صادق (ع) پایان نامه اش را با عنوان طراحی الگوی هویت برند نوشت افزار ایرانی نوشته، با زیر و بم ماجرا آشناست و هیچ به مدیرهای تازه واردی نمی ماند که از مصاحبه پرهیز می کنند. با او درباره نمایشگاه ایران نوشت و برنامه های مجمع گفت وگو کرده ایم.
 امسال با وجود شیوع ویروس کرونا، برگزاری نمایشگاه ایران نوشت چطور بود؟

شیوع ویروس کرونا باعث شد نمایشگاه ایران نوشت شبیه به سال های گذشته نباشد اما زمینه ای شد برای این که نمایشگاه سراسری نوشت افزار را برای اولین بار راه اندازی کنیم و 600 فروشگاه از سراسر کشور با ما همکاری کنند.

امسال وضعیت بازگشایی مدارس و شیوه آموزش تا همین روزها مبهم بود و والدین به خرید لوازم مدرسه کمتر از همیشه اهمیت دادند؛ در نتیجه بازار در این باره لطمه خورد؛ به خصوص بازار نوشت افزار که وابستگی زیادی به بازگشایی مدارس دارد. در واقع کرونا عرضه و تقاضای نوشت افزار را تا یک سوم کاهش داد اما این آمار مربوط است به اواخر مرداد تا نیمه شهریور. بعد از آن که بازگشایی مدارس جدی شد، بازار نوشت افزار هم رونق گرفت و برداشت ما این است که شرایط رو به بهبود است.

 بر چه اساس به این برداشت رسیده اید؟

استدلال این است که با توجه به تجربه چهار ماه پایانی سال گذشته که شیوع ویروس کرونا را داشتیم، مصرف نوشت افزار کاهش پیدا نکرده بود، چون آموزش بعد از یک دوره تعطیلی، ادامه داشت و بعد از آن که آموزش غیرحضوری و مجازی پاگرفت، دوباره چرخ اقتصاد نوشت افزار هم به راه افتاد چون معلمان جای خالی مدارس را با تمرین و مشق پر کردند و نوشت افزار همچنان مصرف می شد. در نتیجه مجازی شدن آموزش، ارتباطی با بازار نوشت افزار ندارد و این بازار می تواند رونق بگیرد. فقط بی برنامگی باعث شد که برخی با شرایط جدید هماهنگ نشوند.

 نمایشگاه سراسری تجربه موفقی بود؟

برگزاری نمایشگاه به صورت مجازی و سراسری سخت انجام شد اما اجازه ندادیم بازار نوشت افزار تعطیل شود. چه بسیار تولیدکنندگانی که برای حفظ نیروی کار، تولید کرده و آنها را برای چنین روزی در انبار نگهداری کرده و به فروش ابتدای سال امیدوار بودند. جشنواره سراسری بهانه ای بود که فروشگاه های نوشت افزار سراسر کشور به فروش تولیدات داخلی تشویق شوند. خوشبختانه 600 فروشگاه در سراسر کشور به این برنامه پیوستند. فروشگاه تخصصی ایران نوشت، فروشگاه های خرده و عمده فروشی و نیز سامانه ایران نوشت در این طرح همکاری کردند تا هم کمکی به صنعت تولید نوشت افزار باشد و هم به مردم در سراسر کشور.

 در کنار نمایشگاه ایران نوشت مطالعاتی برای طراحی محتوای بومی محصولات شخصیت محور کودکان و نوجوانان آغاز شده بود. این مطالعات به چه نتیجه ای رسیده است؟

تولید محصولات شخصیت محور بومی یکی از دغدغه های بسیار جدی ماست و مطالعات مفصلی در این باره داشته ایم که شاید به زمان دیگری برای گفت وگو درباره اش نیاز داشته باشیم. به جز نوشت افزار، 15 محصول دیگر در زمینه محصولات جانبی شناسایی کرده ایم و نیز هشت حوزه خدماتی که زمینه سازی برای تولید محتوای بومی در تمام این زمینه ها نیازمند بسترسازی است. این دغدغه را بیرون از مجمع پیگیری می کنیم و مجموعه های مستقلی به این منظور فعالیت می کنند، مانند مجموعه های تجاری سازی آرش که تقریبا همراه با مجمع نوشت افزار ایرانی - اسلامی کارش را آغاز کرده است. این مجموعه ها با متولیان امر مذاکره می کنند و در تلاشیم یک اکوسیستم محصولات فرهنگی با بازیگران جدی نیاز داریم. ازجمله به صندوق سرمایه گذاری، مشارکت سرمایه گذاران و سازندگان انیمیشن و همکاری صدا و سیما و سایر رسانه ها و نیز تسهیلات قانونی که باید همه دست به دست هم بدهند تا اکوسیستم تولید محتوا بر اساس کاراکتر بومی شکل بگیرد.

 نوشت افزار ایرانی بخشی از این اکوسیستم است؟

بله اما یک بخش تقریبا موفق که به نتایج خوبی رسیده است. در حال حاضر حجم بازار محصولات کاراکترمحور صنایع فرهنگی 35 هزار میلیارد تومان است که از این میزان فقط  5/0 درصد به محتوای بومی اختصاص دارد که از این  5/0  درصد، 95 درصد نوشت افزار ایرانی است و بقیه بازار با محتوای خارجی اشباع شده است.

متاسفانه در این زمینه اوضاع تعریفی ندارد. آمایش معروفی در اغلب کشورها انجام می شود که بر اساس آن 10 کاراکتر محبوب کودکان هر کشور مشخص می شود. در بسیاری از کشورها از این 10 کاراکتر چند کاراکتر ملی دیده می شود اما در کشور ما تمام این کاراکترهای محبوب آمریکایی است! در صورتی که در برخی کشورهای اروپایی و آسیایی که صنعت انیمیشن چندان قدرتمندی ندارند، حداقل یک کاراکتر بومی شان در فهرست 10 کاراکتر محبوب بچه ها وجود دارد. در کشور ما هر دو سه سال یک بار یک کاراکتر بومی ظاهر می شود و به رتبه 14 یا 15 می رسد و چون حضورش تداوم پیدا نمی کند، به رتبه های بالاتر نمی رسد.این بازار هم از نظر فرهنگی و هم اقتصادی بسیار مهم است اما متاسفانه نه مسوولان در این باره توجیه هستند و نه ادبیات تئوری و اقتصادی آن را می شناسند و نه حتی فعالان اقتصادی. مساله این نیست که مردم ما محتوا و کاراکتر ایرانی را نمی پسندند، اگر طراحی کاراکترهای ایرانی طبق اصول انجام بگیرد، کودکان با آنها ارتباط می گیرند چون برای بچه ها اهمیتی ندارد که یک کاراکتر به کجای جهان تعلق دارد. در باره تجاری سازی محصولات با مشکلاتی متعدد روبه رو هستیم؛ از جمله مباحث ایجابی و اکوسیستمی که بتواند از سالی هشت تا 30 کاراکتر تولید کند، تولیدش به صورت مستمر و فزاینده صورت بگیرد، آن هم به صورت رقابتی، نه انحصاری تا در نهایت از این تعداد پنج کاراکتر محبوب بچه ها بشوند و بتوان روی آنها کار تجاری کرد. همچنین نیازمند قوانین لازم در این باره هستیم و همین طور سرمایه گذاری. خوشبختانه این عرصه کاملا قابلیت برگشت سرمایه دارد ولی باید حمایت هایی صورت بگیرد البته به صورت سلب آن هم بعد از شکل گیری اکوسیستم. درست مانند اتفاقی که در بسیاری از کشورها درباره دخانیات رخ می دهد. مصرف دخانیات ممنوع نیست اما مالیات سنگینی دارد که در بخش های فرهنگی هزینه می شود. امیدواریم بتوانیم همین شرایط را در کشورمان فراهم کنیم و بسترسازی در این باره یکی از دغدغه های جدی ماست.

سهم ایران نوشت  از گردش مالی 6000 میلیارد تومانی نوشت افزار

براساس برآوردها از سال 91  که سهم بازار نوشت افزار ایرانی به خارجی 10 به 90 درصد بود، تقریبا تا ابتدای تابستان امسال به نسبت 40 به 60 رسیده و برآوردمان این است که امسال با توجه به شیوع کرونا، به نسبت 50 نزدیک شده باشد. البته آمار دقیق در این باره شاید اواخر آبان قابل استخراج باشد اما می دانیم تولیدکننده های خوب داخلی پا گرفته اند و محصول با کیفیت بر اساس خواست و نیاز مشتری ارائه می دهند و نیز بالا رفتن قیمت دلار و گران شدن نوشت افزار خارجی و تا حدی کاهش واردات در افزایش سهم نوشت افزار ایرانی از بازار نوشت افزار نقش  داشته است.