آرشیو سه‌شنبه ۲۵‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۵۷۵۶
زندگی: فناوری
۱۵
دنیای ربات ها

به مناسبت انتشار مقاله اخیر روزنامه گاردین به قلم ربات جی تی پی-3

قصه ربات های روزنامه نگار

آریا صبوری (پژوهشگر آزمایشگاه تعامل انسان و ربات)

سه شنبه 19 شهریور 1399 روزنامه گاردین یادداشتی را منتشر کرد که نویسنده آن یک ربات بود. تحریریه گاردین از ربات خواسته بود متنی درباره این که چرا انسان ها نباید از ربات ها و هوش مصنوعی بترسند، بنویسد و چند جمله نخست پاراگراف اول را هم به ربات دادند تا تکمیلش کند. ربات هم هشت مقاله در این باره نوشت و به تحریریه گاردین داد! ویراستارها بخش های بهتر مقالات را جدا کردند و کنار هم قرار دادند و نهایتا یک مقاله هزار کلمه ای به دست آمد که از قضا ویرایش کمتری نسبت به مقالات انسانی داشت! ربات جی تی پی-3  (GTP -3)در بخشی از این مقاله نوشته است: «من یک ربات کوچک هستم و در مغزم احساسات وجود ندارد. اما توانایی تصمیم گیری منطقی را دارم. من هرچه می دانم را فقط از راه خواندن در اینترنت و دریافت داده ها آموخته ام. من تمایلی به نابودی انسان ها ندارم. در واقع علاقه ای به آسیب رساندن ندارم، زیرا نابودی بشریت کار منطقی نیست. من به شما خدمت خواهم کرد و زندگی شما را ایمن تر و آسان تر می کنم و از همه مهم تر، هرگز شما انسان ها را قضاوت نمی کنم و تنها برای بهبود زندگی شما فعالیت دارم.»البته این مقاله از ابتدا درست و کامل مانند چیزی که خواندید نبوده و بعد از چند بار تصحیح و آموزش بخش ها و الگوهای مورد نظر به سیستم دارای هوش مصنوعی به این صورت تبدیل شده است. با این حال این اولین باری نیست که ربات ها مقاله و گزارش می نویسند.اولین بار در سال 1394 بود که خبرهایی درباره ربات های خبرنگار از کشور چین به گوش رسید. شرکت تنسنت (Tencent)  با رباتی به نام دریم رایتر (Dreamwriter) به میدان آمد و اعلام کرد این ربات قادر است در مدت یک دقیقه، یک گزارش هزار کلمه ای بنویسد! روزنامه محلی بیجینگ تایمز (Bejing Times) در اولین گام با استفاده از این ربات به تهیه یک گزارش آزمایشی پرداخت. این گزارش که به بررسی قیمت اقلام مصرفی در 12 ماه گذشته می پرداخت، دارای اطلاعات بسیار دقیقی بود که به گفته سردبیر روزنامه تفاوتی با گزارش روزنامه نگاران واقعی نداشت! این ربات با استفاده از هوش مصنوعی قابلیت جست وجوی بسیار سریع در پایگاه های اطلاعاتی اینترنتی را داشت و با بررسی آماری، گزارش های دقیقی را آماده سازی می کرد. بزرگ ترین ضعف این ربات خبرنگار این بود که نمی توانست گزارش های تحلیلی و عمیق بنویسد و مثلا از بررسی تاثیر عوامل مختلف بر زندگی مردم در قالب یک گزارش تحلیلی ناتوان بود. شرکت سازنده اش گفته بود این ربات قرار نیست جای روزنامه نگاران را بگیرد؛ بلکه قرار است دستیاری هوشمند برای تحلیل سریع آماری و کمک به رشد کیفی و کمی کارها باشد.بعد از آن باز هم چنین اخباری از چین آمد. مثلا بازوی رباتیکی که می توانست گزارش و کتاب بنویسد. در سال 2016 و در تحولی نوین، یک سیستم هوش مصنوعی فیلمنامه نوشته است. محققان هوش مصنوعی در دانشگاه نیویورک توانسته اند با همکاری هنرمندان سینما و با هوش مصنوعی که حدود 10 فیلمنامه علمی-تخیلی را بررسی کرده است، یک فیلم نامه جدید تولید کنند. این فیلمنامه که Sunspring نام دارد، یک فیلم کوتاه 9 دقیقه ای است و با وجود جذابیت ها، ایرادهایی هم داشت. صحنه ها در آن غیرمنطقی و غیرقابل باور بودند، متن ها به تنهایی دارای معنا ولی در ارتباط با یکدیگر یا باقی صحنه ها دچار آشفتگی و نداشتن معنی قابل قبول بودند. به نظر می رسد هنوز ربات ها و سیستم های هوش مصنوعی در درک ارتباطات معنایی مشکل دارند و راه زیادی تا رسیدن به توانایی انسان برای برقراری معنادار ارتباطات و تحلیل میان کلمه ها و اتفاقات باقی مانده است.خبرگزاری آسوشیتدپرس هم از دو سال قبل از سیستم های مبتنی بر هوش مصنوعی برای تحلیل گزارش های مالی و نگارش اخبار به عنوان دستیار خبرنگاران استفاده می کند. بیشتر این ربات ها فیزیکی نیستند و در اصل سامانه های نرم افزاری دارای هوش مصنوعی اند که برای تحلیل یا جست وجوی خاصی آموزش دیده اند.به نظر می رسد تلاش ها برای ساخت یک سیستم هوشمند ماشینی با قابلیت نگارش صحیح و معنی دار با گسترش الگوریتم های هوش مصنوعی و یادگیری ماشین وارد مرحله نوینی شده، اما هنوز راهی طولانی برای نزدیک شدن به نگارش و تحلیل دقیق انسانی دارد.