آرشیو چهار‌شنبه ۲۶‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۳۸۱۸
سیاست
۳

مواجهه پارلمان اصولگرایان با مسئله ای به نام شفافیت

مدعیان شفافیت در جلسه غیرعلنی

نمایندگان اصولگرای پارلمان یازدهم دیروز رای به برگزاری جلسه غیر علنی با وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی دادند، این در حالی است که همین نمایندگان داعیه دار شفافیت در مجلس اند و حتی یک ساعت قبل جلسه با وزیر نفت علنی برگزار شده بود. همین صدای برخی را درآورد که مگر چه محرمانه ای در این وزارتخانه در جریان است که مردم نباید بدانند. علیرضا سلیمی، در تذکر ماده 102 و 207 آیین نامه داخلی مجلس درباره در خواست نمایندگان برای غیرعلنی شدن مجلس، گفت: در ماده 102 آیین نامه داخلی مجلس به صراحت گفته شده در صورت اضطرار که رعایت امنیت کشور ایجاب کند، به تقاضای کتبی رئیس جمهور، یکی از وزرا و 10 نفر از نمایندگان جلسه غیرعلنی تشکیل می شود. در ادامه این ماده آمده است تقاضاکننده جلسه غیرعلنی باید ادله خویش را مبنی بر وجود شرایط اضطرار و اقتضای امنیت کشور و در نتیجه لزوم برگزاری جلسه غیرعلنی به مدت 15 دقیقه بیان کند. ادله اضطرار باید ازسوی نماینده متقاضی جلسه غیرعلنی مطرح شود و نمایندگان با توجه به آن رای دهند اما آقای مصری به صورت بسیار کوتاه در این خصوص توضیح دادند و ما نمی توانیم این موضوع را دربست قبول کنیم. مالک شریعتی نیاسر نیز در مخالفت با غیرعلنی شدن جلسه، با اشاره به اخطار اصل 69 قانون اساسی، گفت: از توضیحات آقای مصری متوجه نشدیم چطور این سوال امنیتی است، اگر جلسه غیرعلنی شود، خلاف قانون اساسی و اصل شفافیت است. از رئیس مجلس درخواست می کنم این اخطار را به رای گذاشته تا غیرعلنی شدن جلسه منتفی شود. اما در نهایت با موافقت نمایندگان سوال محمد رشیدی و عبدالرضا مصری، نمایندگان کرمانشاه، از وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به صورت غیرعلنی مطرح شد.

گفته شده بود که از وزیر قرار است درباره علت افزایش نیافتن حقوق مستمری بگیران بهزیستی سوال شود، اما این سوالی نبوده که بابتش جلسه غیر علنی شود و نمایندگان هم به آن رای دهند؛ مگر اینکه در لحظه آخر سوال یا سوال هایی دیگر جایگزین شده باشد.

رای اعتمادها مخفی شود

هم زمان با این اتفاق دیروز گزارش مرکز پژوهش ها آمده است که در غالب کشورهای بررسی شده، پیش فرض بر شفافیت و ارائه اطلاعات آرای نمایندگان در جلسات مختلف بوده مگر آنکه موارد استثنائی موجب شود تا آرای نمایندگان مخفی بماند. در گزارش مرکز پژوهش ها آمده است: «پیشنهاد می گردد عنوان طرح به «طرح اصلاح موادی از قانون آیین نامه داخلی» تغییر یابد در این گزارش آمده که با عنایت به اینکه ماده 5 آیین نامه داخلی مجلس ناظر بر جایگاه ها و حق حضور خبرنگاران، تماشاچیان و انتظامات در محل های مخصوص در صحن علنی است لذا پیشنهاد می گردد امکان حضور نماینده سازمان صداوسیما در کمیسیون ها هم امکان پذیر شود. نکته جالب این گزارش این است که صداوسیما از باقی رسانه ها مستثنا شده و حقی ویژه برای آن ایجاد شده است.

همچنین در این گزارش آمده است که پیشنهاد می شود صرفا علنی کردن آرای نمایندگان در صحن پیش بینی شود نه آرا در کمیسیون ها! درباره حضوروغیاب نمایندگان هم این گزارش اضافه کرده که پیش بینی شفافیت حضوروغیاب و ماموریت ها در این ماده فاقد وجاهت است. درباره رای اعتمادها به وزرای کابینه و حتی رای به عدم کفایت سیاسی رئیس جمهوری هم مرکز پژوهش ها پیشنهاد عجیبی دارد و گفته است که به علت ایجاد تنش بین دو قوه لازم به شفافیت آرا نیست: «ایجاد شفافیت درخصوص رای اعتماد و عدم اعتماد به وزیران و رای عدم کفایت به رئیس جمهور در بند 5 و پیشنهاد حذف بند 3 ماده 120 به جهت امکان ایجاد تنش بین دو قوه مجریه و مقننه مورد پیشنهاد نیست، ضمن آنکه در اغلب کشورهای مطالعه شده، رای گیری در انتخاب اشخاص غیرعلنی است». در ادامه این گزارش آمده است: «در مواردی که حداقل 5 عضو کمیسیون، عدم انتشار آرای اعضای کمیسیون در مورد هریک از طرح ها و لوایح و یا بخشی از مواد یا تبصره ها را درخواست نمایند، ابتدا نسبت به درخواست، رسیدگی شده و در صورت تصویب، نتایج آرا بدون درج اسامی نمایندگان منتشر خواهد شد. درخصوص طرح ها و لوایحی که به موجب اصل هشتادوپنجم قانون اساسی توسط کمیسیون بررسی و تصویب می گردد، الزاما جلسات به صورت علنی بوده و عدم انتشار آرای نمایندگان در این جلسات مطابق تبصره 2 به منزله غیرعلنی شدن جلسه کمیسیون نخواهد بود. مشروح مذاکرات جلسات علنی کمیسیون ها به صورت ماهانه و قابل خوانش رایانه ای در پایگاه اطلاع رسانی رسمی مجلس و روزنامه رسمی برای اطلاع عموم منتشر می شود. تشخیص رفع شرایط اضطراری برای انتشار مذاکرات جلسات غیرعلنی کمیسیون ها و نیز انتشار آن دسته از آرای نمایندگان که عدم انتشار آنها به تصویب کمیسیون رسیده است، با پیشنهاد حداقل پنج نفر از نمایندگان عضو کمیسیون، پس از گذشت حداقل یک سال، با تصویب کمیسیون خواهد بود... . سازمان صداوسیما با رعایت شرایط مندرج در ماده 5 این قانون، اجازه حضور و انتشار گزارش از جلسات علنی کمیسیون های مجلس را خواهد داشت... هیئت رئیسه مکلف است گزارش غیبت و تاخیر هریک از نمایندگان در جلسات صحن و کمیسیون ها را جهت اطلاع عموم، به صورتی که قابل خوانش رایانه ای باشد، در پایگاه اطلاع رسانی رسمی مجلس ثبت و منتشر نماید... در این گزارش همچنین پیشنهاد شده که ایده درج اسامی نمایندگانی که سه بار غیبت غیرموجه در یک ماه داشته باشند، در روزنامه ها، حذف شود. به پیشنهاد این گزارش، در مواردی که حداقل 15 نفر از نمایندگان رای گیری مخفی با ورقه را درخواست نمایند، ابتدا بدون بحث نسبت به درخواست رای گیری شده و در صورت تصویب، در مورد اصل موضوع، رای گیری مخفی با ورقه انجام خواهد شد و در تمامی مواردی که رای گیری در صحن به صورت الکترونیکی یا قیام و قعود یا علنی با ورقه انجام می شود، اسامی نمایندگان موافق، مخالف و ممتنع و کسانی که در رای گیری شرکت نکرده اند، به ترتیب حروف الفبا تا پایان روز رای گیری در پایگاه اطلاع رسانی رسمی مجلس برای عموم مردم منتشر شود و علاوه بر آن در مشروح مذاکرات ثبت شود».