آرشیو چهار‌شنبه ۲۶‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۷۴۴۵
ایران زمین
۱۱

قربانی شدن زاگرس برای معیشت مردم محلی

انجیرکاران و دامداران متهمان آتش سوزی جنگل های استهبان

زهرا کشوری (خبرنگار)

آتش در «خرمن کوه» و «گردنه سبز» استهبان فارس پس از سه روز خاموش شد اما 15 مرد در مرتع واقع در ارتفاع سه هزار متری این کوه جنوب شرق فارس ماندند تا به محض خیز دوباره شعله ها دست به کار شوند و سروکوهی، ارژن و کیکم ها را از دهان آتش بیرون بکشند! در سه روز گذشته هر بار که جنگلبان ها، نیروهای مردمی و دولتی، آتش را عقب راندند و مطمئن شدند که حریق خاموش شده، آتش موزیانه دوباره  برتن طبیعت  زخم زد و از شولای سبزش، زمین سوخته ای بر جا گذاشت؛ باد هم با آتش همداستان شد تا پیش از رسیدن نیروها تن گون ها و تنگرس ها را چنان خاکستر کند که انگار هرگز نبوده اند. جنگل های استهبان هم مثل همه زاگرس، کوهستانی و صعب العبور است و تا نیروها به ارتفاعات سه هزاری متری خرمن کوه برسند آتش چون اسبی رم کرده، برتن پوشش سبز جنگل آن تاخته و رفته است و از رد آن جز خاکستر و دود چیز باقی نمانده است.

نیروی های مردمی و دولتی هم پس از ساعت ها پیاده روی با آتش کوب و بیل به جنگ آتش رفتند اما رسول حاجی باقری دبیر گروه مردمی دیده بان استهبان به «ایران» می گوید:«گاهی آتش آنقدر زیاد بود که جز تماشا کردن و آه کشیدن کاری از دست کسی بر نمی آمد.»

او وقوع آتش سوزی های مکرر در خرمن کوه و گردنه سبز را معمایی می داند که حل کردنش آسان نیست. باقری می گوید: «خرمن کوه منطقه ای دور از دسترس است. اطراف آن سکونتگاه های انسانی یا زمین های کشاورزی وجود ندارد. بنابراین در این آتش سوزی ها یا پای دامداران در میان است یا شکارچی ها.» روایت او از آنچه در سه روز گذشته بر سر خرمن کوه رفت طعنه به عمدی بودن آتش سوزی هاست. حاج باقری می گوید: «آتش را در یک منطقه خاموش کردند. نزدیک به یک ساعت هم منتظر شدند تا اگر دوباره شعله کشید خاموشش کنند اما اتفاقی نیفتاد؛ به محض ترک منطقه دوباره آتش از تن درختان آن بالا رفت.» او این احتمال را هم می دهد برخی با آتش زدن پوشش سبز استهبان، به دنبال گسترش باغ های انجیر منطقه باشند.

استهبان بزرگترین انجیرستان دیم کشور را در جغرافیای خود داشت؛ بعد از ساخت سد سیوند انجیرستان رو به خشکی نهاد! مردم برای جلوگیری از خشک شدن باغ هایشان به سمت آبیاری باغ ها رفتند! آبیاری انجیرستان  سبب محصولی پرآب و خوشمزه ترمی شود. محصول زیر دندان کشاورزان  منطقه مزه کرده و باعث شده  هم با تخریب منابع طبیعی و مراتع، باغ هایشان را گسترش دهند و هم با حفر چاه های عمیق سفره های زیرزمینی را در معرض خطر قرار دهند.

اسماعیل کهرم کارشناس شناخته شده، انجیر را بلای طبیعت استهبان می داند که چون شوکران، زهری شیرین را به کام طبیعت آن می اندازد تا در مرگی تدریجی تمام شود. به گفته کهرم میزان تخریبی که توسط انجیرکاری غیرمجاز به محیط های طبیعی وارد می شود، تا سر  «خرمن کوه» کشیده شده است. همین مساله هم سبب شده تا حاج باقری یکی از متهمان احتمالی آتش سوزی های اخیر استهبان را «انجیرکاران»منطقه بداند؛  آتش سوزی هایی که به گفته او باعث شده، نیروهای منابع طبیعی از خواب و خوراک بیفتند و اگر کمک نیروهای مردمی نبود از پس خاموش کردن آتش سوزی ها برنمی آمدند. مجاهدمهدی علیشاهی رئیس منابع طبیعی استهبان در سه روز گذشته 16 ساعت پیاده رفته است تا بتواند با کمک نیرو ها آتش را خاموش کند.

حاج باقری حضور بالگردهای آبپاش را با توجه به صعب العبور بودن منطقه الزامی می داند و می گوید: «ولی متاسفانه بالگردی در منطقه حضور نداشت؛ البته مجاهدمهدی علیشاهی رئیس منابع طبیعی استهبان در گفت و گو با «ایران»احتمال می دهد آتش سوزی در خرمن کوه کار دامداران محلی باشد. اما می گوید: «مقصر آتش سوزی» گردنه سبز «خانواده گردشگری بوده که آتش بر جامانده از آنها سبب گر گرفتن زاگرس در استهبان می شود؛ پلاک ماشین این خانواده شناسایی و به مراجع قضایی اعلام شده است.» هنوز حجم خسارت وارده در آتش سوزی سه روزه استهبان برآورد نشده است. براساس آمارهای اعلام شده از سوی سازمان جنگل ها و سازمان محیط زیست به عنوان دو متولی حفاظت از عرصه های طبیعی، 95 درصد از آتش سوزی جنگل ها و مراتع، منشا انسانی دارد.

حاج باقری فعال محیط زیست استهبان اعتقاد دارد اگر برخورد قانونی و جدی با متخلفان عرصه های طبیعی از جمله عاملان آتش سوزی مناطق جنگلی و مرتعی صورت بگیرد، حجم آتش سوزی کاهش خواهد یافت.

نیم نگاه

اسماعیل کهرم کارشناس شناخته شده ، انجیر را بلای طبیعت استهبان می داند که چون شوکران، زهری شیرین را به کام طبیعت آن می اندازد تا در مرگی تدریجی تمام شود. به گفته کهرم میزان تخریبی که توسط انجیرکاری غیرمجاز به محیط های طبیعی وارد می شود، تا سر  «خرمن کوه» کشیده شده است اما  رئیس منابع طبیعی استهبان در گفت و گو با «ایران» احتمال می دهد آتش سوزی در خرمن کوه کار دامداران محلی باشد