آرشیو چهار‌شنبه ۲۶‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۴۷۴۴
اقتصاد
۷
خودرو

تولید مکانیکی خودرو به جای تجاری سازی

ندا جعفری

وزارت صمت اخیرا گزارشی از تولیدات 5 ماهه خودرو منتشر کرده  که نشان می دهد میزان تولیدات در 5 ماهه ابتدای سال 1399 نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد مثبت داشته است. در این گزارش آماری میزان تولید و تحویل خودروهای ایران خودرو و سایپا تا 30 مردادماه سال 99 حکایت از افزایش 21 درصدی دارد و در جزییات گزارش مذکور آمده است که از ابتدای امسال تا 30 مردادماه، کل تولید تجمعی دو شرکت ایران خودرو و سایپا، 360 هزار و 599 دستگاه بوده که در مقایسه با تولید 298 هزار و 307 دستگاه خودرو در سال 98، افزایش 21 درصدی در تولید ثبت شده است.طبق این گزارش تعداد خودروهای تحویلی دو شرکت بزرگ خودروسازی در مجموع 286 هزار و 363 دستگاه بوده که در مقایسه با تعداد 263 هزار و 537 خودروی تحویلی، افزایش 9 درصدی حاصل شده است. همچنین در بخش دیگری از این گزارش به بررسی تعهدات معوق خودروسازان پرداخته است؛ به طوری که تاکید شده در 5 ماه نخست امسال، تعداد تحویلی تعهدات جاری با 34 هزار و 148 دستگاه، رشد 239 درصدی در این بخش را ثبت کرده است. با توجه به این آمارها و شرایط کنونی بازار و رشد لحظه ای قیمت ها به نظر می رسد این آمارها با بی دقتی اعلام شده و سوالاتی در این خصوص برای مردم مطرح می شود؛ اول اینکه چرا با وجود افزایش تولید خودرو نسبت به سال گذشته میزان عرضه خودرو به بازار محدود شده؟ مورد بعدی اینکه در حال حاضر وزارت صمت همچنان با سرپرست اداره می شود و وزیری برای این وزارتخانه عریض و طویل معرفی نشده چه کسی در قبال ارایه این آمارها مسوول است؟ چرا با وجود افزایش تولیدات نمی توان تغییرات کاهش قیمت خودرو را در بازار حس کرد؟ فعالان بازار خودرو تاکید دارند که عرضه خودرو به بازار همچنان قطره چکانی انجام می شود که همین امر فاصله زیادی میان قیمت کارخانه و بازار به وجود آورده است.

تولید خودروی مکانیکی یا تجاری؟

یکی از فعالان این بازار می گوید: اگر این آمارها مربوط به تولیدات مکانیکی است که تنها فرآیند خط مونتاژ را طی کرده و شامل اسکلت خودرو و موتور سیستم کنترل است و پس از آن در انبارها دپو می شود پس اختلاف معنا داری با آمار خودروهایی دارد که به صورت تجاری وارد بازار می شوند و باید به صورت مجزا این آمارها ارایه می شد.

امیرحسین کاکایی، کارشناس صنعت خودرو علت اصلی این اتفاق را عدم حضور وزیر صنعت در وزارتخانه می داند او معتقد است، مشکلاتی در صنعت خودرو به وجود آمده که تنها باید وزیر این مجموعه آن را حل کند و در سطح مدیرعامل سایپا یا ایران خودرو نیست که یکی از مهم ترین آنها عدم توانایی در حل نواقص خودروهاست و تا زمانی که قطعات خودروها وارد کشور نشود شاهد دپوی آنها در پارکینگ خودروسازی ها باید بود.  به نظر می رسد نمایندگی های فروش خودرو نیز در تحویل خودروهای معوق برنامه ریزی مشخصی ندارند، همین بی برنامگی باعث می شود که روند ورود خودرو به بازار از ناحیه محصولات پیش خرید شده نیز با اختلال همراه باشد. کاکایی با اشاره به این مشکل می گوید: در گذشته تعداد خودروهایی که به علت نقص قطعه در پارکینگ ها بودند چندان زیاد نبود و بین 3 تا 4 هزار دستگاه برآورد می شد این در حالی است که در حال حاضر این تعداد به بیش از 100 هزار دستگاه رسیده و این اختلاف را بین تولید خودروی تجاری و مکانیکی به وجود آورده است. او  می گوید: با این موضوع که برخی از خودروها حباب قیمتی دارند موافقم اما به دلیل اینکه نرخ دلار مشخص نیست نمی توان مقدار آن را هم به درستی محاسبه کرد، زیرا در حالی که در سال 1397 قیمت ارز تا 20 هزار تومان بالا رفته بود متوسط قیمت دلار در آن روزها 9 هزار تومان برآورد می شد و پس از آن و در سال 1398 نیز قیمت دلار بین 12 تا 13 هزار تومان بود اما امروز شاهد آنیم که بهای دلار به 27 هزار تومان رسیده است و در این زمینه ابهامات زیادی وجود دارد که نمی توان به درستی این حباب را هم محاسبه کرد. کاکایی در پاسخ به این پرسش که آیا موضوع انبار کردن خودروهای مکانیکی را می توان احتکار خودرو نامید، می گوید: خیر، اینکه برخی خودروسازان را متهم به دپوی خودرو در انبارها و افزایش قیمت آن می کنند در واقع درست نیست زیرا طی 2 سال و نیم گذشته مدیران عامل و مدیران میانی دو خودروساز تغییر کرده اند و سازمان های نظارتی نیز کنترل خود را افزایش داده اند و ممکن است گاهی به دلیل فقدان ارز یا باقی ماندن قطعات خودرو تا 3 ماه در گمرکات این خودروها در کف باقی بمانند. البته این تاخیر ها باعث زیان برای خودروسازان هم می شود زیرا جز سودی که باید بپردازند باید جریمه دیرکرد در قرارداد را هم به مردم بدهند ضمن آنکه کالایی که حبس شده خود هزینه مالی به همراه دارد. البته این نکته بسیار مهم است که از دو سال و نیم گذشته و با شدت گرفتن تحریم ها به رغم همه تلاش ها همچنان نواقصی وجود دارد که  باعث این اختلاف آماری شده است.

بازار بی نصیب از افزایش تولیدات

بر اساس این گزارش؛ با کاهش ارزش پول ملی و افت پی در پی بورس یکی از بازارهایی که سرمایه گذاران به سمت آن کشیده شدند، بازار خودرو بود البته تا دو ماه قبل تنها دو بازار بورس و دلار صعودی بودند و به گونه ای سرمایه گذاران در این دو بازار سرگرم بودنداما با افت شدید بورس سرمایه گذاران به سمت بازارهای دیگراز جمله مسکن و خودرو آمدند و پرایدی که دو ماه قبل 90 میلیون تومان بود یک باره به کانال 100 میلیون تومان رسید.  طبق برنامه ریزی وزارت صمت خودروسازان تا پایان سال جاری باید یک میلیون و 200 هزار دستگاه خودرو تولید کنند تا تولید 800 هزار دستگاهی سال گذشته به نوعی جبران شود این در حالی است که میزان تقاضا برای خرید خودرو دو برابر میزان تولیدات آن است به گونه ای که از یک میلیون و 600 هزار تقاضایی که در بازار وجود دارد 800 هزار خودرو برای عرضه وجود خواهد داشت و میزان تولیدات بسیار کمتر از میزان تقاضا در بازار است.