آرشیو دوشنبه ۲۹ آبان ۱۴۰۲، شماره ۲۳۴۴۹
پاورقی
۶
مناسبات جمهوریت و اسلامیت در انتخاب ولی فقیه (66)

ناکامی منافقین در عملیات فروغ جاویدان

سید یاسر جبراییلی

منافقین پس از اعلام جنگ مسلحانه علیه جمهوری اسلامی که طی آن هزاران نفر از ملت بی گناه ایران به شهادت رسیدند، طبق قانون مجازات اسلامی محارب و مفسد فی الارض شناخته شده بودند. در همان سال 61، عمده نیروهای این سازمان یا از کشور گریختند یا دستگیر شدند. اکثر دستگیرشدگان، عمدتا مرتکب قتل ها و جنایت های کور شده، به جنایات خود اعتراف کرده و محکوم به اعدام شده بودند؛ اما حکم اعدام عده زیادی از آنها که توبه کرده و در رابطه با شناسایی منافقین و خانه های تیمی و انبارهای تسلیحات آنها همکاری می کردند، تقلیل پیدا کرد.1 پیشتر اشاره کردیم که سازمان مرکزی منافقین پس از فرار مسعود رجوی به همراه بنی صدر به فرانسه، در پاریس مستقر شده بود. در همان ایام میان رژیم بعثی صدام حسین در عراق _ که یک جنگ تمام عیار علیه ایران آغاز کرده بود _ و سران منافقین، یک توافق برای همکاری نظامی علیه جمهوری اسلامی انجام و مقرر شد کادرهای ترور این سازمان در خاک عراق مستقر شوند. تا اینکه خرداد 1365 مسعود رجوی و سازمانش به صورت رسمی وارد بغداد شده، در قرارگاه های تشکیلاتی سازمان یافتند و از غرب کشور سلسله عملیات هایی را علیه رزمندگان اسلام انجام دادند. رژیم بعث نیز که به دنبال چنین مزدورانی بود، سیل کمک های مادی، تسلیحاتی، لجستیکی، اطلاعاتی و سلاح های عراقی به همراه آموزش های نظامی را به سوی آنها سرازیر کرد.2 بر اساس آمار حفاظت اطلاعات ستاد مشترک سپاه تا تاریخ سی خرداد 67 منافقین جمعا 84 مورد عملیات ایذایی یا تک های هماهنگ شده علیه واحدهای جمهوری اسلامی انجام دادند که در این میان توانستند صدها نفر از رزمندگان را شهید و مجروح کرده و خسارات زیادی به جمهوری اسلامی وارد نمایند.3 سیر عملیات نظامی و تبلیغات گسترده سازمان در سال 67 شدت گرفت به گونه ای که در «عملیات آفتاب» در منطقه شوش توانستند با همکاری رژیم بعث عراق و اصل غافلگیری، خط پدافندی ارتش را تصرف نموده و پس از شهید و مجروح نمودن تعدادی از رزمندگان عقب نشینی نمایند. انجام عملیات آفتاب در فروردین 67 و تبلیغات وسیع آن، سازمان را در مسیر جدیدی از عملیات های گسترده قرار داد به گونه ای که در پایان روزهای خرداد 67 بعد از نشست محرمانه صدام و رجوی، تجهیزات سنگینی شامل تانک های تی 55 و نفربرهای پی ام پی در اختیار سازمان قرار گرفت. سازمان با این امکانات وسیع حمله به مهران را تحت عنوان «عملیات چلچراغ» آغاز کرد و توانست با آتش توپخانه و زرهی عراق، شهر را به تصرف درآورد و پس از وارد کردن خسارات زیاد و شهید و مجروح نمودن تعداد قابل توجهی از رزمندگان، و دعوت از خبرگزاری های خارجی برای تهیه عکس و فیلم از جنایات خود، عقب نشینی کند. این عملیات، غرور سازمان و رهبران آن را به جایی رساند که اظهار می کردند: «ما که می توانیم مهران را آزاد کنیم، می توانیم تهران را نیز آزاد کنیم.» لذا برای فتح تهران یک مقطع سه ماهه را در نظر گرفتند و شروع به سرمایه گذاری کلان نمودند؛ اما با پذیرفتن قطعنامه 598 توسط ایران، نقشه های آنها با بن بست مواجه شد. لذا عملیات پیش بینی شده خود را به دستور صدام به جلو انداختند. همزمان، از طرق مختلف با نیروهای خود در داخل ایران و همچنین زندان ها این مسائل کلی را در میان گذاشته بودند.

پذیرش قطعنامه 598 از سوی ایران، سازمان را که همه هستی و حیثیت خود را در گرو جنگ نهاده بود، مجبور به انجام ماموریتی خطرناک کرد که برای آن برنامه ریزی کرده بود. آنها با این فکر که ایران ازلحاظ سیاسی، اقتصادی و نظامی به بن بست رسیده، سقوط آن حتمی است و در چنین شرایطی قدرت به سازمان منتقل خواهد شد، با پشتیبانی رژیم صدام حسین عملیات «فروغ جاویدان» را آغاز کردند. هادی شعبانی از اعضای ارشد سازمان می گوید: «پس از قبول قطعنامه توسط ایران، رجوی سریع جلسه ای گذاشت و گفت ما تا یک هفته دیگر باید به ایران حمله کنیم؛ چون ایران از روی ضعف، قطعنامه را قبول کرده است و قرار است عراق از جنوب حمله کند تا ما به راحتی از غرب پیشروی کنیم! و آن قدر به عملیات معتقد بود که می گفت اتاق کار مرا در تهران آماده کنید تا من بیایم و بعد از ورود به تهران تا 48 ساعت هر کاری خواستید بکنید و هرکس را خواستید بکشید تا اینکه من فرمان عفو بدهم!»4 در این عملیات که سازمان نام آن را «فروغ جاویدان» گذاشته بود، سازمان با 25 تیپ دویست نفره که با حمایت و پشتیبانی تسلیحاتی، لجستیکی و هوایی دشمن بعثی همراه بود به قصد تصرف تهران و ساقط نمودن جمهوری اسلامی وارد ایران شد.

در این میان، منافقینی که در زندان به سر می بردند، دست به شورش زدند. نقشه آن بود که یگان منافقین به هر شهری که رسیدند، زندان شهر را به تصرف خود درآورده و و از مجاهدین زندانی آماده رزم، یگان جدیدی تشکیل دهند که در ادامه پیشروی به آنها کمک کند. این برنامه، عینا در طرح عملیات فروغ جاویدان گنجانده شده بود.5 اسنادی به دست آمد که این زندانیان خود را برای حکومت منافقین در ایران آماده کرده و حتی تعدادی به عنوان ارکان حکومت مشخص شده بودند.6 اما عملیات مرصاد از سوی رزمندگان اسلام، ارتش منافقین را درهم کوبید و به این غائله پایان داد.

1- خبرگزاری میزان، گفت وگو با حجت الاسلام والمسلمین محمدابراهیم نکونام، 3/7/1395، کد خبر: 222985

2- علی اکبر راستگو، مجاهدین خلق در آینه تاریخ، ص 392

3- محمدرضا شبانی، بررسی شکست سازمان مجاهدین خلق در عملیات فروغ جاویدان، ص 57

4- روزنامه کیهان، 5/5/1378

5- تصاویر اسناد مربوط به طرح عملیات فروغ جاویدان، در: رجانیوز، واکاوی علل فرمان تاریخی امام خمینی در برخورد با منافقین، 25/5/1395، کد خبر: 251561

6- خبرگزاری میزان، گفت وگو با حجت الاسلام والمسلمین محمدابراهیم نکونام، 3/7/1395، کد خبر: 222985