زمین لغزه عظیم جیرفت: معرفی، نشانه ها و و یژگی ها

نویسنده:
چکیده:
زمین لغزه عظیم و پیش از تاریخ جیرفت با مساحت حدود 53 کیلومتر مربع، در فاصله 35 کیلومتری شمال باختر شهر جیرفت و مجاور سد جیرفت، در محدوده ای با مختصات 45 و°28 تا 53 و°28 عرض شمالی و20 و°57 تا 30 و°57 طول خاوری قرار دارد. این زمین لغزه که بر اثر حرکت توده ای از سنگ آهک های ریفی بخش بالایی سازند قم با شیب °6، حجم 8 کیلومتر مکعب و ستبرای حدود 300 متر روی مارن های زیرین این سازند رخ داده است، با سنگ های خرد و متلاشی شده، بی-هنجاری در مسیر هلیل رود و وجود قطعه سنگ های آذرین گرد شده در توده متلاشی شده قابل تشخیص است. بر اثر رخداد این زمین لغزه، مسیر هلیل رود کاملا مسدود گردید و یک دریاچه موقتی شکل گرفت. سپس این دریاچه در محل دیگری که گودترین رخنه در دیواره آن قرار داشت (محل فعلی سد جیرفت) سرریز کرد و هلیل رود پس از طی حدود 5/2 کیلومتر از محل سرریز دوباره در پایین دست زمین لغزه وارد مسیر قبلی خود شد. بر اثر این تغییر مسیر، مخروط افکنه توسط رود بریده شد و دره باریک و عمیقی در محدوده محل سرریز شدن تا محل اتصال به مسیر قبلی آن تشکیل شد و موجب بریده شدن مخروط افکنه های کوچکی در مسیر گردید. وجود گسل های فعال متعدد و کم شیب بودن توده لغزنده حاکی از این است که این زمین لغزه احتمالا در اثر زمین لرزه رخ داده است و مهم ترین ویژگی های آن شامل شیب بسیار کم (6)، اندازه (وسعت 53 کیلومتر مربع و مسافت حرکت تا حدود 7 کیلومتر)، چهار بخش بودن، سازوکار حرکت خاص (مشابه با سایر استورستورم ها) و زمان ایجاد آن (احتمالا 60000 تا 100000 هزار سال قبل) است و بسته به نوع دسته بندی زمین لغزه ها می توان آن را زمین لغزه بسیار سریع، سنگ لغزه، استورستورم، بهمن سنگی و بهمن خرده سنگ نامید.
زبان:
فارسی
صفحه:
41
لینک کوتاه:
magiran.com/p1091672 
روش‌های دسترسی به متن این مطلب
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!