تحلیل زیبایی شناسی قالی قم (بررسی قالی های جدید قم)

چکیده:
قالی های قم در دهه های اخیر به سبب زیبایی منحصر به فرد طرح، نقش و رنگ، از سویی دیگر رجشمار بالا، کاربرد ابریشم در مواد اولیه از شهرت و جذابیت بسزایی برخوردار است. بررسی و شناخت عوامل موثر در این جذابیت از بعد زیبایی شناسی با تکیه بر سه عنصر طرح، نقش و رنگ امری ضروری است که از اهداف این مقاله به شمار می آید. بدین جهت این مقاله با تجزیه و تحلیل بیش از صد نمونه قالی های معاصر قم، بررسی دلیل جذابیت قالی این منطقه از نظر خریداران و تطبیق آن با زیبایی شناسی هنرهای سنتی به انجام رسیده است.
نتایج حاصل از نظرسنجی میان متقاضیان فرش این منظقه نشان می دهد رنگ و نوع رنگ بندی به همراه نوآوری در طرح های اصیل و سنتی مهم ترین عامل زیبایی و جذابیت قالی های قم است که با ظرافت، نظم بافت و جلای ابریشم مصرفی درآمیخته و دو چندان می شود. اما علیرغم طرح و رنگ، نقوش ریز و متراکمی که سطح ظاهری قالی را با آرایه هایی نظیر گل فرنگ، گل گرد و خوشه ایمی پوشاند، از تنوع فرمی پایینی برخوردار می باشند که در ساختار زیبایی شناسی، کاربرد اشغال فضا و ایجاد تنوع رنگی متن و حاشیه را بر عهده دارد. به طور کلی نتایج تجزیه و تحلیل قالی های جدید قم و نظرسنجی ها، نشان می دهد موثرترین عامل زیبایی در درجه اول وابسته به رنگ، چیدمان رنگی آن، در درجه دوم نوآوری در طرح و سپس ترکیب بندی نقوش است.
علاوه بر میدانی، مطالعه مبانی زیبایی شناسی هنرهای سنتی و تطبیق آن با قالی های قم آشکار ساخت علیرغم وجود تغییرات و خلاقیت هایی که تجربه نموده، قالی این منطقه در بستر اصول هنرهای سنتی رشد و نمو داشته و از نظر طرح، نقش و رنگ خارج از اصول نبوده هرچند از اصل کاربردی بودن، سادگی و صمیمیت که از فاکتورهای مهم یک هنر سنتی است در دو دهه اخیر فاصله گرفته و به یک هنر تجملاتی و خاص تبدیل می شود. گرچه این نکته اخیرا در کل بدنه قالی ایران قابل مشاهده است که قالی قم در این بین نیز پیشتاز بوده است.
این پژوهش توسعه ای با روش های کتابخانه ای و میدانی، با بهره گیری از شیوه های اسنادی و پیمایشی، اطلاعات لازم گردآوری شده از توصیف و تحلیل محتوا نیز استفاده شده است.
زبان:
فارسی
صفحات:
117 -133
لینک کوتاه:
magiran.com/p1738521 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
پرداخت با کارتهای اعتباری بین المللی از طریق PayPal امکانپذیر است.
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.