خیال به ‏مثابه نفس حیوانی بازشناسی قوه خیال نزد صدرالمتالهین در پرتوی تبیین مبانی و تحلیل کارکردها

چکیده:

قوه خیال در فلسفه ابن‏ سینا و تابعان وی، «خزانه» صوری معرفی می‏شود که جزئی است و به وسیله حس مشترک ادراک شده است. در مقابل، صدرالمتالهین در مقام تعریف قوه خیال، دو دیدگاه متفاوت ولی منسجم و منطقی را ارائه کرده که با تحلیل روش ‏شناختی وی در مباحث نفس، قابل استنتاج و توصیف است. مسئله اساسی پژوهش جاری، توصیف نظریه واقعی صدرالمتالهین در مسئله چیستی خیال و سپس مقایسه آن با دیدگاه رایج مشائیان، به منظور کشف نقاط اشتراک و افتراق حقیقی این دو دیدگاه است. یافته اصلی که بر اساس روش تحلیلی منطقی و با تکیه بر روی‏ آورد تحلیل گزاره‏ای و سیستمی عبارات صدرالمتالهین در دو مقام «تبیین مبانی شناخت قوه خیال» و «ارائه کارکردهای این قوه» به دست آمده است، حاکی از اتخاذ دو رویکرد از سوی صدرالمتالهین در تعریف قوه خیال است. وی در ابتدای مباحث نفس ‏شناسی و قوای آن، تابع دیدگاه مشهور مشائیان است. پس از آن و در فرایندی تعالی‏ گونه و با ابتنا بر امکان تشکیک در قوای نفس، دیدگاه دیگری را در بازشناسی قوه خیال ارائه می‏دهد. صدرالمتالهین خیال را به‏ مثابه نفس حیوانی و فصل حقیقی انسان در مرتبه حیوانیت معرفی نموده که خود، مبتنی بر قوه ‏انگاری هریک از مراتب سه‏گانه نفس انسانی در نظام فلسفی وی است.

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
223 -246
لینک کوتاه:
magiran.com/p2028232 
روش‌های دسترسی به متن این مطلب
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!