تحلیل مضامین و کارکردهای کتیبه های مدارس عصر صفویه اصفهان نمونه موردی: مسجد- مدرسه چهارباغ

پیام:
چکیده:

یکی از مهم‌ترین مشخصه‌های معماری عصر صفویه، پیوستگی بناها با تزیینات خوشنویسی و کتیبه‌ها است. مدارس ومسجد- مدرسه‌ها به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین گونه بناهای مذهبی که دو بعد عبادت و علم را توامان دارا هستند دربردارنده نمونه‌های بسیار شاخصی از هنر کتیبه‌نگاری می‌باشند. در این میان مسجد- مدرسه چهارباغ اصفهان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بناهای فوق‌الذکر است؛ با ذکر این مقدمه پیرامون ضرورت موضوع، هدف از پژوهش حاضر ضمن مطالعه مضامین به‌کاررفته در کتیبه‌های این بنا، تحلیل و تبیین کارکردهای کتیبه‌ها، در راستای شناخت بهتر جنبه‌های فرای ظاهر آن‌هاست. مراحل ذکرشده شرایطی را ایجاد می‌کند تا پاسخ‌گویی به پرسش اصلی پژوهش یعنی این‌که مضامین به‌کاررفته در کتیبه‌های این بنا کدام اند و این کتیبه‌ها دارای چه کارکردهایی هستند، در دسترس قرار گیرد. تحقیق توسعه‌ای حاضر از حیث روش، توصیفی-تحلیلی و جمع‌آوری اطلاعات به شیوه میدانی و کتابخانه‌ای صورت پذیرفته است همچنین یافته‌ها به روش کیفی مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته‌اند. نتایج پژوهش حاضر گویای آن است که مهم‌ترین مضامین به‌کاررفته شامل مضامین قرآنی، احادیث و روایات، مدح پیامبر (ص)، حضرت علی (ع) و دیگر ایمه اطهار و اطلاعاتی پیرامون حامی، مجری و واقف بنا می‌باشد؛ که در قالب متون عربی و ادبیات منظوم و منثور فارسی بیان‌شده است، در حوزه کارکردها نیز دو جنبه محتوا و ساختار ظاهری کتیبه‌ها موردتوجه قرارگرفته و ناظر بر کارکردهای پنهان و آشکار در آن‌هاست که در قالب هفت دسته شامل ارتباطی، تعلیمی، زیبایی شناسانه، اخلاقی- مرامی، الگوسازی، نمادین و تقدس گرایی، قرار می‌گیرند؛ لازم به ذکر است که کارکرد تعلیمی و زیبایی شناسانه شاخص‌تر از سایرین هستند.

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
166 -191
فایل متن این مقاله در مگیران وجود ندارد!
دسترسی به متن مقالات تنها در صورت اعلام موافقت و همراهی نشریات با مگیران امکان پذیر است.
شایان ذکر است خدمات مگیران به نشریات به صورت رایگان ارایه می‌شود. کافی است هر نشریه ضمن اعلام موافقت کتبی خود با این خدمات فایل PDF مقالات را در اختیار ما قرار دهد.
شما نیز می‌توانید با پیشنهاد استفاده از خدمات مگیران به نشریه‌ای که مقاله شما در آن منتشر شده‌است آن را از این طریق در اختیار کاربران این پایگاه مرجع قرار دهید.