فهرست مطالب

تصویر سلامت - سال ششم شماره 2 (1394)
  • سال ششم شماره 2 (1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/09/09
  • تعداد عناوین: 8
|
  • جواد درخشانی، مجید واحدی صفحه 1
    زمینه و اهداف
    سیستم اطلاعات بیمارستانی، به عنوان نظام اطلاعاتی تلقی می شود که می تواند تاثیر فراوانی بر اثربخشی و کارایی مدیریت بیمارستان داشته باشد. هدف کلی این پژوهش، بررسی اثربخشی سیستم اطلاعات بیمارستان هایی بوده است که از نرم افزار شرکت پیوند داده ها استفاده می کنند.
    مواد و روش ها
    تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی و پیمایشی می باشد. جامعه آماری آن، کاربران سیستم اطلاعات بیمارستانی چهار بیمارستان تبریز بودند که تعداد آن ها 351 نفر می باشند و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 183 نفر محاسبه شده است. در این پژوهش از پرسشنامه محقق ساخته براساس شاخص های موجود در مدل آهیتوف و نیومن (Ahitof and Newman) استفاده شده است. پرسش نامه شامل 35 سوال بر اساس طیف پنج گزینه ای لیکرت بود. روایی آن از طریق کارشناسان مورد تایید قرار گرفت و پایایی اولیه و نهایی آن از طریق آلفای کرونباخ، 94/ 0 به دست آمد. برای تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS استفاده شده است.
    یافته ها
    بر اساس یافته ها، فرضیه اثربخشی بعد زمانی و بعد شکلی سیستم اطلاعات بیمارستانی، رد و فرضیه اثربخشی بعد محتوایی آن مورد تایید قرار گرفت.
    بحث و نتیجه گیری
    نتایج نشان می دهند سیستم اطلاعات بیمارستانی مورد بررسی از نظر محتوایی، وضعیت مناسبی دارد ولی از نظر زمانی و شکلی نیازمند راه حل هایی برای ارتقای اثربخشی خویش می باشد.
    کلیدواژگان: تبریز، سیستم اطلاعات بیمارستانی، اثر بخشی، مدل آهیتوف و نیومن
  • فرید غریبی، جمال سرایی، عارف نکوفر، رضا صبری باروقی، بهنام امینی دغلیان صفحه 8
    زمینه و اهداف
    فرورفتن سرسوزن در دست یکی از مشکلات رایج و مهمی است که می تواند سلامت پرسنل ارائه دهنده خدمات سلامت و متعاقبا سلامت جامعه را با خطرات جدی مواجه سازد. نظر به اهمیت موضوع در عرصه مراقبت های بهداشتی، مطالعه حاضر با هدف بررسی میزان فرورفتن سر سوزن در پوست و عوامل موثر بر آن در پرسنل آزمایشگاهی و خدماتی بیمارستان امام رضا (ع) تبریز در سال 93 به اجرا در آمد.
    مواد و روش ها
    این مطالعه از نوع توصیفی- مقطعی می باشد که داده های آن به صورت تمام شماری با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته ای که دارای یک بخش جهت بررسی متغیرهای دموگرافیک و زمینه ای و بخش دیگر به منظور بررسی مواجهه با پدیده فرو رفتن سرسوزن در پوست و مولفه های مرتبط با آن بود جمع آوری گردید. معیار ورود افراد به مطالعه شامل فعالیت و حضور آن ها در بیمارستان مورد مطالعه در دو عرصه آزمایشگاه و خدمات و نیز رضایت آن ها به شرکت در مطالعه بود. داده ها ابتدا به صورت توصیفی بررسی و نتایج حاصله با استفاده از آمار توصیفی و در قالب جداول توزیع فراوانی مطلق و درصد گزارش گردید. سپس ارتباط بین متغیر های مورد مطالعه با متغیرهای دموگرافیک با استفاده از آزمون آماری کای دو بررسی شد. تمامی این تحلیل ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS16 انجام و در تمامی موارد P کمتر از 05/ 0 معنی دار در نظر گرفته شد.
    یافته ها
    نتایج مطالعه نشان می دهد که 2/ 35 درصد از پرسنل مورد بررسی در طول یک سال گذشته با این پدیده مواجهه داشته اند و میزان مواجهه به طور متوسط برابر 83/ 0 بار به ازای هر فرد در سال می باشد. در این مطالعه ارتباط معنی دار آماری بین متغیرهای دموگرافیک و زمینه ای با برخی متغیرهای مستقل مورد بررسی مانند مواجهه و دفعات آن، تست تیتر آنتی بادی هپاتیت ب پس از واکسیناسیون، ایمن سازی مجدد درصورت پایین بودن آنتی بادی و نیز علل مواجهه مشاهده گردید (05/ 0>P).
    بحث و نتیجه گیری
    نتایج مطالعه حاکی از میزان بالای مواجهه در بیمارستان مورد بررسی است که این امر لزوم توجه جدی مدیران و سیاست گذاران، و طراحی و اجرای مداخلات علمی و دقیق در این حوزه را مورد تاکید قرار می دهد.
    کلیدواژگان: آزمایشگاه، خدمات، فرو رفتن سرسوزن در پوست
  • قادر پرشک، اسدالله خدیوی صفحه 16
    زمینه و اهداف
    هدف اصلی تحقیق حاضر تعیین رابطه توانمندی روان شناختی کارکنان حوزه ستادی دانشگاه علوم پزشکی تبریز با سلامت روانی آنان است. جامعه آماری این تحقیق تمامی کارکنان شاغل در حوزه ستادی دانشگاه علوم پزشکی تبریز به تعداد 215 نفر است که در سال 93 در آن جا اشتغال دارند.
    مواد و روش ها
    روش نمونه گیری پژوهش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبی می-باشد که حجم نمونه آماری با استفاده از جدول مورگان 170 نفر به دست آمد که به تناسب کارکنان زن 80 نفر و مرد 90 نفر انتخاب شده اند. این تحقیق از نظر روش پژوهش توصیفی - همبستگی و از لحاظ هدف کاربردی می باشد. برای گرد آوری داده ها از پرسشنامه استاندارد توانمندی روان شناختی (PEQ) و پرسشنامه استاندارد سلامت روانی (G.H.Q) استفاده شده است.
    یافته ها
    تجزیه و تحلیل داده ها نشان می دهد که بین سه مولفه توانمندی روان شناختی (شایستگی- حق انتخاب و اعتماد) با سلامت روانی رابطه معنی داری وجود دارد. اما بین مولفه های احساس موثر بودن، احساس معنی دار بودن با سلامت روانی رابطه معنی داری وجود ندارد. همچنین مطابق رگرسیون چند متغیره انجام یافته نشان می دهد که مولفه های احساس شایستگی، اعتماد و حق انتخاب بر سلامت روانی تاثیر معنی داری دارند و بر اساس بتای استاندارد شده مشاهده می شود که به ترتیب حق انتخاب، احساس شایستگی و اعتماد بیشترین تاثیر را بر سلامت روانی کارکنان دارند.
    بحث و نتیجه گیری
    سلامت روانی به نحوه تفکر، احساس و عمل اشخاص بستگی دارد. به طور کلی افرادی که از سلامت روانی برخوردار هستند، نسبت به زندگی نگرش مثبت دارند. آماده برخورد با مشکلات زندگی هستند. در مورد خود و دیگران احساس خوبی دارند. در محیط کار و روابط شان مسئولیت پذیر می باشند. در این پژوهش توانمندی روان شناختی کارکنان حوزه ستادی دانشگاه علوم پزشکی تبریز می تواند سلامت روانی آنان را پیش بینی کند.
    کلیدواژگان: توانمندی روان شناختی، سلامت روانی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز
  • رامین قاسمی، جعفر بیک زاد صفحه 26
    زمینه و اهداف
    هدف از پژوهش حاضر ارزیابی میزان تحول پذیری سازمانی و تاثیر آن بر تعهد کارکنان نسبت به تغییرسازمانی بیمارستان شهدای تبریز است.
    مواد و روش ها
    پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، توصیفی و همبستگی است. جامعه آماری پژوهش تمامی کارکنان بیمارستان شهدای تبریز می باشد که تعداد آن ها 279 نفر بوده است. حجم نمونه با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، طبق رابطه کوکران 162 نفر انتخاب شدند. به منظور تجزیه و تحلیل داده های به دست آمده در سطح توصیفی، جدول های توزیع فراوانی و درصد پاسخ های مربوط به هر یک از سوالات و نمودارهای ستونی و در سطح استنباطی برای آزمون فرضیه های تحقیق از آزمون t تک گروهی، گلموگروف- اسمیرنف، r پیرسون و رگرسیون دو متغیره استفاده شده است.
    یافته ها
    میانگین تحول پذیری سازمانی در بیمارستان شهدای تبریز در حد بالاتر از متوسط است. تقریبا 23 درصد تغییرات در تعهد کارکنان نسبت به تغییر سازمانی، توسط تغییرات در تحول پذیری سازمانی تبیین می گردد. یک واحد افزایش در تحول پذیری سازمانی باعث 256/ 0 واحد افزایش در تعهد کارکنان نسبت به تغییر سازمانی در بیمارستان شهدای تبریز می شود. پس می توان نتیجه گرفت که مدل رگرسیونی این آزمون از لحاظ آماری معنی دار می باشد.
    بحث و نتیجه گیری
    نتایج این پژوهش نشان داد که میانگین تحول پذیری سازمانی در بیمارستان شهدای تبریز در حد بالاتر از متوسط است و تغییرات در تعهد کارکنان نسبت به تغییر سازمانی، توسط تغییرات در تحول پذیری سازمانی تبیین می گردد.
    کلیدواژگان: تحول پذیری سازمانی، تعهد کارکنان، تغییر سازمانی، بیمارستان شهدای تبریز
  • محمد سعادتی، سعیده اسکندر اوغلی، رضاقلی وحیدی، لیلا کاظمی صفحه 33
    زمینه و اهداف
    گزارش دهی خطاهای پزشکی از جمله روش های رایج برای شناسایی و پیشگیری از بروز اشتباهات در مراقبت های بیمارستانی می باشد. ایجاد سیستم مناسب گزارش دهی و رفع موانع آن می تواند در ارتقای ایمنی بیمار موثر باشد. هدف از این مطالعه بررسی خطاهای پزشکی و موانع گزارش آن از دید پرستاران و مدیران در بیمارستان فوق تخصصی قلب شهید مدنی تبریز می باشد.
    مواد و روش ها
    یک مطالعه توصیفی مقطعی در بهار 1392 انجام گرفت. گزارش خطاهای پزشکی در سال 1391 مورد بررسی قرار گرفت. پرسشنامه استاندارد موانع گزارش دهی خطاهای پزشکی، با استفاده از نمونه گیری آسان توسط 157 نفر از پرستاران و 30 نفر از مدیران ارشد و میانی بیمارستان (سرشماری) تکمیل و تجزیه و تحلیل شد.
    یافته ها
    از بین خطاهای گزارش شده 55.7% از خطا ها براساس شدت و پیامد آنها از نوع (adverse event) بودند که 21% آنها سقوط از تخت بیمار بود. کمبود دانش و آگاهی در مورد خطاهای پزشکی مهم ترین مانع برای گزارش خطاهای پزشکی از دید پرستاران و مدیران انتخاب شد.
    بحث و نتیجه گیری
    مدیران بیمارستان باید تصمیمات مناسبی در خصوص افزایش دانش پرستاران در مورد خطاهای پزشکی و ایجاد فرهنگ مناسب گزارش دهی اتخاذ نمایند تا بتوانند گام های مفیدی برای ارتقای ایمنی بیماران و کارکنان بردارند.
    کلیدواژگان: خطاهای پزشکی، گزارش دهی، موانع، پرستاران و مدیران
  • پروین عباسیان، ماریه محمودی یگانه، مینا کریمی، فائزه احمدی، خدیجه پازانی، زهره طهماسبی صفحه 39
    زمینه و اهداف
    به دست آوردن آمار و اطلاعات دقیق در مورد عفونت های بیمارستانی جهت مدیریت و مراقبت صحیح و اتخاذ اقدامات پیشگیری مناسب ضروری است. نوزادان بستری شده در بخش مراقبت های ویژه نوزادان (NICU) در معرض خطر بالایی از عفونت های بیمارستانی قرار می گیرند. هدف از این مطالعه، تعیین مرگ و میرهای ناشی از عفونت های بیمارستانی و توزیع پاتوژن ها در نوزادان بستری شده در NICU مرکز آموزشی درمانی طالقانی تبریز می باشد.
    مواد و روش ها
    این مطالعه از نوع توصیفی - مقطعی می باشد که روی نوزادان فوت شده دربخش NICU بیمارستان طالقانی تبریز در سال 1392 انجام شد. روش نمونه گیری، سرشماری بود. ابزار گردآوری داده ها از طریق مطالعه پرونده ها در بالین بیمار بوده است. در این مطالعه نوزادانی که بعد از 48 ساعت بستری دچار علائم عفونت شده اند و فوت نمودند انتخاب شده و نوزادانی که در هنگام بستری علائم عفونت را داشتند از مطالعه حذف شدند. داده ها با استفاده از نرم افزار اکسل (Excel) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
    یافته ها
    در این مطالعه از 904 نوزاد بستری شده دربخش NICU، 39 نوزاد (3/ 4%) دچار عفونت بیمارستانی شدند که از این تعداد، 8 نوزاد فوت نمودند. میزان مرگ ناشی از عفونت های بیمارستانی دربخش (NICU (20/5%) و به کل مرگ ها (12%) به دست آمد. شایع ترین عوامل ایجاد کننده عفونت بیمارستانی ثابت شده در نوزادان فوت شده به ترتیب شامل استافیلو کوک کواگولاز منفی [Staphylococcus Coagulase negative] (37/5%) و اشریشیاکلی [Ecoli] (25%) بود.
    بحث و نتیجه گیری
    به نظر می رسد با رعایت اصول بهداشتی و بهینه و استانداردسازی فضای بین تختهایNICU، کاهش بیشتر عفونتهای بیمارستانی و به دنبال آن کاهش مرگ و میر ناشی از عفونت های بیمارستانی در مرکز مورد مطالعه امکان پذیر باشد.
    کلیدواژگان: مرگ ومیر، عفونت های بیمارستانی، بخش مراقبت های ویژه نوزادان
  • حسن الماس پور خانقاه، رویا حسن زاده، گیسو علیزاده بی پناه، رقیه علی بابایی، لیلا دشمنگیر صفحه 44
    زمینه و اهداف
    کیفیت فنی یکی از ابعاد مهم کیفیت در خدمات سلامت می باشد. کیفیت فنی آن چیزی است که مشتری دریافت می کند؛ در مقایسه با آن چیزی که بر اساس شواهد علمی به عنوان استاندارد خدمت معرفی شده است. هدف از مطالعه حاضر ارزیابی کیفیت فنی مراقبت های دوران بارداری بر اساس استانداردهای وزارت بهداشت و درمان از دیدگاه زنان باردار در مجتمع سلامت شهید چمران شهر تبریز می باشد.
    مواد و روش ها
    مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی مقطعی با استفاده از مدل CQMH (Comprehensive Quality Measurement of Health care) می باشد. حجم نمونه مورد بررسی شامل 30 نفر از مادران باردار مراجعه کننده به مجتمع سلامت شهید چمران بود که به روش تصادفی ساده انتخاب شده بودند. ابزار جمع آوری داده پرسشنامه استانداردی بود که روایی آن قبلا بررسی شده و پایایی آن نیز با آلفای کرونباخ 0.952 تایید شده بود.
    یافته ها
    یافته های مطالعه نشان می دهد که در قسمت معاینات بالینی، بیشترین میزان تطابق با استاندارد، مربوط به معاینه زنان و شنیدن صدای قلب جنین (16.7 %) می باشد. در قسمت آموزش مراقبت های دوران بارداری، بیشترین میزان تطابق با استاندارد، مربوط به آموزش بهداشت دهان و دندان (6.8 %) می باشد که 80 % کمتر از استاندارد و 13.3% بیشتر از استاندارد است. همچنین این یافته ها نشان می دهد که آموزش درباره خون ریزی و لکه بینی 90% کمتر از استاندارد انجام می گیرد. در قسمت سوم مطالعه که مربوط به تجویز مکمل های دارویی می باشد، نتایج به دست آمده نشان دهنده این است که تجویز بیش از حد استاندارد مربوط به این قسمت صورت گرفته است. در قسمت خدمات پاراکلینیک بیشترین میزان تطابق با استاندارد مربوط به تعداد آزمایش خون (50 %) می باشد که 6.7 % کمتر از استاندارد و 43.3% بیشتر از استاندارد می باشد.
    بحث و نتیجه گیری
    بخش قابل توجهی از اظهارات مادران باردار نشان دهنده استفاده کمتر (Under Use) و بیشتر از حد استاندارد (Over Use) می باشد که نشانگر فرصت مناسب برای بهبود و ارتقای کیفیت مراقبت های دوران بارداری بر اساس استانداردهای وزارت بهداشت می باشد. بر اساس استانداردها دو حیطه معاینات بالینی و آموزش مراقبت های دوران بارداری در وضعیت نامناسب قرار دارد که نیازمند مطالعاتی با حجم نمونه بیشتر و انجام مداخلات مناسب بر اساس نتایج به دست آمده می باشد.
    کلیدواژگان: کیفیت فنی، مراقبتهای بارداری، ارتقای کیفیت، استفاده کمتر از حد استاندارد، استفاده بیشتر از حد استاندارد
  • علی ایمانی، سعید دستگیری، اکبر عزیزی زین الحاجلو صفحه 54
    مقدمه
    به موازات انتقال جمعیتی و انتقال اپیدمیولوژیک بیماری ها در جهان، ایران نیز مراحل گذار جمعیتی و اپیدمیولوژیک را تجربه می کند. شواهد حکایت از قرار گرفتن ایران در مرحله انتقال سنی از میانسالی به سالمندی داشته و طی دهه های آتی شیب سالمندی بالایی را تجربه خواهد کرد. دوره سالمندی با بیماری های مزمن و پرهزینه همراه می باشد. پیش بینی می شود در سال 20