فهرست مطالب

آمایش جغرافیایی فضا - پیاپی 17 (پاییز 1394)
  • پیاپی 17 (پاییز 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/10/05
  • تعداد عناوین: 13
|
  • مجتبی یمانی*، ابوالقاسم گورابی، فاطمه مرادی صفحات 1-14
    پسماندهای شهری حاوی آلاینده های مختلفی است که هر روز بر میزان و تنوع آن ها افزوده می شود. مکان یابی اصولی محل دفن پسماند ها می تواند از انتشار آن ها و در نتیجه خسارات زیست محیطی بکاهد. هدف از این تحقیق یافتن مناسب ترین مناطق جهت دفن پسماند است. با توجه به اینکه اماکن دفن زباله های شهر خرم آباد علاوه بر تکمیل ظرفیت فاقد تفکیک زباله های بیمارستانی از شهری هستند، از موقعیت محیطی مناسبی نیز بهره مند نیستند که می تواند سلامت و کیفیت زندگی ساکنین این شهر را با بحران مواجه سازد. برای انجام این تحقیق از تکنیک های چندمعیاره استفاده شده است؛ بر این اساس، با توجه به شاخص های مورد نیاز برای انجام تحقیق، لایه های طبیعی و زیرساختی منطقه تهیه و بعد از وزن-دهی به روش سلسله مراتبی، توسط مدل تلفیق لایه ای ساو مورد همپوشانی و تلفیق قرار گرفتند. نتایج نشان داد که از نظر شاخص های مورد مطالعه در محدوده بررسی، دو پهنه مناسب برای دفن پسماند وجود دارد. بر اساس مطالعات، دو مکان مناسب برای دفن زباله در محدوده سازند ضخیم، متراکم و با نفوذپذیری کم امیران قرار گرفته اند؛ این سازند در منطقه موردنظر دارای سنگ شناسی شیل و مارن می-باشد که سنگ هایی متشکل از کانی های رسی و سیلیکاته هستند و به دلیل اینکه کانی های رسی از نظر نفوذپذیری و تراوایی دارای شبکه ی بلورشناسی بسیار متراکم و فشرده بوده، نفوذ ناپذیر می باشند. اما در جمع بندی نهایی، پهنه شماره یک از نظر بیشتر شاخص های مورد بررسی به پهنه شماره دو ارجحیت داشته، پیشنهاد می شود پهنه شماره یک به عنوان محلی برای دفن زمین شناسی زباله های بیمارستانی شهر (خرم آباد) استفاده شده و پهنه شماره دو جهت دفن پسماندهای خانگی استفاده شود.
    کلیدواژگان: مکان یابی، دفن پسماند، زمین شناسی، پسماندهای بیمارستانی، خرم آباد
  • کامل عبدالله نژاد صفحات 15-25
    در سالهای اخیر محدودیت منابع آبی جهت تامین آب مورد نیاز کشاورزی و غیر کشاورزی موجب بروز مشکلات زیادی شده است و باران یکی از منابع مهم تامین آب به حساب می آید. بارندگی یکی از مهمترین مولفه های ورودی به سیستم های هیدرولوزیکی محسوب می شود که مطالعه و اندازه گیری آن در اکثر موارد برای مطالعات رواناب، خشکسالی، آبهای زیر زمینی، سیلاب، رسوب و... لازم و ضروری است. بنابراین پیش بینی و برآورد نزولات جوی برای هر منطقه و آبخیز به عنوان یکی از پارامترهای مهم اقلیمی در استفاده بهینه از منابع آبی محسوب می گردد. یکی از روش های ارزیابی و پیش بینی بارش، استفاده از سریهای زمانی است. هدف از انجام این تحقیق بررسی مناسب ترین مدل جهت تخمین مجموع بارندگی می باشد. برای این هدف، روش ها و مدلهای مختلفی وجود دارند که از آن جمله می توان مدلهای سری زمانی اتو رگرسیو (AR)، میانگین متحرک (MA) و مدلهای تلفیقی اتو رگرسیو با میانگین متحرک و مدلهای فصلی (ARIMA و SARIMA) را برشمرد. در این مقاله عملکرد هر یک از مدلهای یاد شده در برآورد و تخمین مقادیر مجموع بارندگی ماهانه در ایستگاه هاشم آباد گرگان طی دوره 2012- 1983 مورد بررسی قرار گرفت. در جهت شناسایی بهتر مدل بدست آمده، باقیمانده ها و خطاهای پیش بینی مورد بررسی قرار گرفته و ضرایب مدل تخمین زده شدند. نشان داده شد که مدل ساریمای ((2، 0،1: 2، 1، 3)SARIMA) از سایر مدلهای سری زمانی عملکرد بهتری داشته و روند تغییرات سری زمانی را با خطای کمتری شبیه سازی می کند.
    واژه های کلیدی: سری های زمانی، بارندگی ‍، پیش بینی، باقیمانده ها، خطا.
    کلیدواژگان: سری های زمانی، بارندگی~، پیش بینی، باقیمانده ها، خطا
  • ر، علی حسینی*، غدیر عشورنژاد، هادی سلیمانی، مهدی شیری پور، واحد احمدتوزه صفحات 28-54
    برنامه ریزی به منظور ارتقای توسعه سکونتگاهی نیازمند دستیابی به معیارها و شرایطی است که آسایش و رضایتمندی افراد را از طریق برآوردن نیازهای مادی و روانی آنان پاسخ گوید. هدف از مطرح کردن مفهوم کیفیت توسعه سکونتگاهی اصلاح و تکامل مفهوم توسعه از توسعه صرف کمی، به توسعه پایدار بوده است. در تدوین شاخص های کیفیت توسعه سکونتگاهی به منظور مدل سازی، اولویت ها، انتظارات و نیازهای واقعی مردم در هر مقیاس مطالعه ضروری است. در این تحقیق برآن شدیم تا به تحلیل و ارزیابی کیفیت توسعه سکونتگاهی در نواحی شهری استان آذربایجان شرقی بپردازیم. روش های بکار گرفته شده ترکیبی نوین از روش های دلفی و تصمیم گیری چند معیاره DEMATEL، ANP و PROMETHEE II جهت رتبه بندی مورد مطالعه بوده است. در این تحقیق از روش دلفی جهت شناسایی معیارها زیرمعیارها و تکنیک دیماتل برای وابستگی متقابل بین آنها بهره گرفته شد. سپس این رابطه در فرآیند تجزیه و تحلیل شبکه ای پیاده سازی و گروه دلفی به مقایسه های زوجی حاصل از مرحله قبل امتیاز دادند که وزن هر کدام از زیرمعیارها بدست آمد. کارگاه های صنعتی و شاغلان بخش خدمات بالاترین وزن را به خود اختصاص دادند. در مرحله بعد این اوزان برای تعیین رتبه هر یک از نواحی شهر لحاظ شد و نتایج معیارهای ششگانه و 18 زیرمعیار برای 19 نواحی شهری نشان داد که شهرهای شهرستان تبریز بالاترین و کلیبر پایین ترین رتبه را در معیارهای در نظر گرفته شده دارا می باشند.
    کلیدواژگان: توسعه سکونتگاهی، تصمیم گیری چند معیاره، DEMATEL ANP PROMETHEE II، آذربایجان شرقی
  • رحمت الله منشی زاده، سعید صالحیان* صفحات 55-66
    توسعه پایدار فرایندی است که طی آن مردم یک کشور نیازهای زندگی خود را بدون خدشه دار کردن توانایی نسل آینده برای رفع نیاز خود برآورده می کنند. مهمترین عامل بقای بیشتر سکونت گاه های انسانی در مناطق بیابانی و کویری کشور دسترسی به منابع آب بوده است. تحول در شیوه های بهره برداری از منابع آب در توسعه پایدار این نواحی تاثیر بسزایی داشته است. با آغاز اصلاحات ارضی سال 1341 به تدریج چاه های موتوری جایگزین منابع آب سنتی شد. دگرگونی منابع آب گرچه در کوتاه مدت باعث افزایش سطح زیرکشت و درآمد محصولات کشاورزی گشت ولی با گذشت زمان مسائلی چون پایین رفتن سطح آب زیرزمینی، کاهش آبدهی و گاهی خشکی کامل قنات و حتی برخی چاه ها در اثر بهره برداری های بی رویه از منابع آب را در پی داشته و توسعه پایدار این نواحی از کشور را با مشکل جدی مواجه کرده است. بخش بادرود واقع در شهرستان نطنز (استان اصفهان) که در حاشیه کویر مرکزی ایران حدفاصل دشت کویر و کوه های کرکس قرار دارد، همگونی های فراوانی با سایر نقاط خشک و نیمه خشک کشور دارد. در این پژوهش از طریق مصاحبه با دست اندرکاران منابع آبی و تحلیل اطلاعات موجود سازمان های مرتبط با کشاورزی و منابع آب، تحولات ناشی از دگرگونی منابع آب کشاورزی و جایگاه آن در توسعه پایدار محدوده مورد مطالعه مورد بررسی قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: بادرود، توسعه پایدار، چاه، کاریز، منابع آب
  • سیدعلی بدری، مجید قرنجیک صفحات 67-82
    یکی از حوزه های مهم در تحقیقات کیفیت زندگی، بررسی عوامل موثر بر آن است. این امر با توجه به ویژگی های خاص محیط های روستایی، تنوع اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و مانند آنها و تاثیرپذیری کیفیت زندگی از آنها به ویژه در شاخص های ذهنی ضرورت بیشتری می یابد. این پژوهش بر آن است تا با استفاده از روش توصیفی تحلیلی، مطالعات پیمایشی و اسنادی و استفاده از پرسشنامه های میدانی به بررسی این موضوع در نواحی روستایی دهستان جعفربای جنوبی شهرستان ترکمن بپردازد. در این راستا تعداد 10 شاخص تعلق به روستا، تعلق به منطقه، سطح سواد، شغل، درآمد و مساحت مسکن، ویژگی های قومی- فرهنگی، سطح برخورداری روستا،، سن و تعداد افراد شاغل در خانوار به عنوان متغیر مستقل انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل پرسشنامه ها نیز از میانگین، میانه و آزمون آماری رگرسیون چندمتغیره به شیوه ی گام به گام با استفاده از نرم افزار SPSS استفاده شده است. همچنین برای نشان دادن تاثیر عوامل مدل تحلیل مسیر به کار رفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که از میان شاخص های انتخاب شده، تعداد چهار شاخص شامل ویژگی های قومی- فرهنگی، سطح برخورداری روستا،، سن و تعداد افراد شاغل خانوار مجموعا حدود 42% عوامل موثر بر کیفیت زندگی ذهنی در ناحیه ی مورد مطالعه را تبیین می کنند. در عین حال مشخص شد که سایر شاخص های انتخاب شده تاثیر معنی داری بر آن ندارند.
    کلیدواژگان: کیفیت زندگی، نواحی روستایی، عوامل موثر در کیفیت زندگی، شهرستان ترکمن، دهستان جعفربای جنوبی
  • جمشید عینالی*، علیرضا رابط، ثریا رفیعی صفحات 83-98
    مساکن روستایی در بیشتر کشورهای در حال توسعه نمادی از حاکمیت ساختارهای فیزیکی با خطر خیلی بالا هستند که مقاومت پایینی در برابر نیروهای لرزه ای حاصل از زلزله دارند، به طوری که به اعتقاد برخی از صاحب نظران بیش از 95 درصد از مرگ و میرهای ناشی از زلزله، در نتیجه تخریب ویرانی مساکن می باشند. بنابراین توجه به مقاوم سازی آن در برابر این گونه سوانح اهمیت زیادی در نیل به سکونتگاه مطلوب و پایدار دارد. این تحقیق با هدف ارزیابی نقش مقاوم سازی مسکن روستایی در یک دهه اخیر و تاثیر آن بر روی شاخص های کیفیت زندگی ساکنین در دهستان سجاسرود از توابع شهرستان خدابنده (استان زنجان) انجام شده است. پژوهش حاضر از لحاظ روش، توصیفی- تحلیلی است و داده های مورد نیاز با استفاده از مطالعات میدانی و تکمیل پرسشنامه گردآوری شده است. به این منظور از 3500 خانوار ساکن در دهستان با استفاده از فرمول اصلاح شده کوکران، تعداد 170 خانوار به عنوان نمونه انتخاب شد و پرسشنامه به صورت تصادفی ساده در روستاهای نمونه توزیع گردید. پایایی متغیرها با استفاده از آلفای کرونباخ به میزان محاسبه شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها، از روش های آماری از قبیل بر تحلیل خوشه ای، آزمون همگونی کای دو، مدل رگرسیونی چندگانه و تحلیل واریانس و ضریب همبستگی بهره گرفته شده است. نتایج تحقیق نشان دهنده وجود تفاوت معنادار در شاخص های کیفیت زندگی در دو دوره قبل و بعد از مقاوم سازی مسکن است و همچنین بین شاخص های کیفیت زندگی و مقاوم سازی رابطه مستقیم و بالایی وجود دارد. علاوه بر این، از بین شاخص های مورد بررسی در مبحث مقاوم سازی مساکن روستایی، شاخص های استفاده از مصالح بادوام در ساخت مسکن و بکارگیری کدهای ساختمانی مورد نظر بنیاد مسکن به ترتیب دارای بیشترین میزان تاثیر و شاخص طراحی مسکن براساس نیاز خانوار کمترین میزان تاثیر را بر کیفیت زندگی خانوارهای روستایی دارا می باشند.
    کلیدواژگان: مسکن روستایی، توسعه کالبدی، مقاوم سازی، کیفیت زندگی، شهرستان خدابنده
  • نوید آهنگری*، سمیه محمدی حمیدی، فخرالدین حسین زاده صفحات 99-114
    امروزه بسیاری از کشورهای جهان با پدیده تمرکزگرایی روبه رو هستند. لذا توجه بهشهرهای میانه اندام می تواند روند تمرکزگرایی را تعدیل کرده تا راه حلی برای مسئله نخست شهری باشد. این شهرها می توانند در درون یک شبکه شهری متوازن و بر پایه نظام سلسله مراتب، نقش های مورد انتظار را در فرایند توسعه پایدار ناحیه ای به خوبی ایفا کنند. هدف از تحقیق حاضر بررسی عملکرد شهر میانی بوکان در فرایند توسعه پایدار ناحیه ای است. روش تحقیق به صورت توصیفی- تحلیلی و پیمایشی است و داده های مورداستفاده از طریق پرسشنامه و مشاهدات میدانی جمع آوری شده است. جامعه آماری 105 روستا در محدوده بخش مرکزی شهر بوکان بوده که 26 روستا به صورت نمونه گیری طبقه ای و تصادفی ساده انتخاب شده اند. همچنین 250 پرسش نامه در محدوده موردمطالعه به صورت تصادفی ساده تکمیل گردیده است. برای تجزیه وتحلیل داده ها، به دست آوردن میزان ارزش و اهمیت هریک از شاخص ها از روش ویکور(VIKOR) و تحلیل خوشه ای استفاده شده است. نتایج حاصل از تجزیه وتحلیل داده ها نشان داد که بالاترین مولفه در سنجش عملکرد شهر میانی بوکان در فرایند توسعه پایدار ناحیه ای، دسترسی روستاها به بازار مصرف شهر جهت تسهیل فروش محصولات کشاورزی و دامی و پایین ترین مولفه توجه به کمبود مصالح مقاوم و کوچک بودن سکونت گاه های روستایی بوده است. درنهایت در سنجش شاخص های عملکردی، شاخص اجتماعی- فرهنگی، اثرگذارترین عملکرد در فرایند توسعه پایدار ناحیه ای بوده و در اولویت اول سطح بندی قرارگرفته است. همچنین شهر بوکان ازنظر شاخص کالبدی و زیست محیطی، عملکرد مناسبی نداشته و این شاخص در رده آخر ازنظر اهمیت قرارگرفته و جزء شاخص های ناپایدار در فرایند توسعه بوده است.
    کلیدواژگان: شهرهای میانه اندام، توسعه پایدار ناحیه ای، مدل ویکور، بوکان
  • سعید ملکی، هادی علیزاده*، صفیه دامن باغ صفحات 115-128
    پژوهش حاضر با روش شناسی «توصیفی – تحلیلی» با هدف سنجش شاخص های توسعه منطقه ای در 14شهرستان استان کرمانشاه به انجام رسیده است. در این پژوهش 35 شاخص فرعی توسعه در قالب 7 شاخص اصلی در 14 شهرستان استان کرمانشاه با توجه به داده های آماری در آمارنامه استان به سال 1391 و آمار نامه معاونت امور برنامه ریزی و توسعه استان مورد شناسایی و تحلیل قرار گرفته است. برای شناخت وضعیت توزیع شاخص های پژوهش در بین شهرستان های استان از آزمون T، جهت رتبه بندی شهرستان ها از لحاظ برخورداری از شاخص های توسعه از مدل آنتروپی شانون و مدل وایکور و برای خوشه بندی توسعه در استان از تحلیل خوشه ای استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد اولا بر اساس نتایج آزمون T شاخص های درمانی با 79 /6- اختلاف از میانگین مبنا، شاخص های اقتصادی با 50 /4- اختلاف از میانگین مبنا و شاخص های ارتباطی و تاسیسات شهری با 21 /1- و 147 /0- دارای وضعیت نابرابری از لحاظ پراکنش در سطح منطقه ای در استان می باشند. ثانیا بر اساس نتایج مدل وایکور شهرستان کرمانشاه با برخورداری از میزان سودمندی بالا تفاوت فراوانی با سایر شهرستان های استان دارد. در نهایت نتایج آنالیز خوشه ای نشانگر 4 خوشه توسعه یافته برای شهر کرمانشاه، خوشه در حال توسعه برای شهرهای هرسین، کنگاور، اسلام آباد غرب، سنقر و گیلانغرب، خوشه محروم برای پاوه، سرپل ذهاب، صحنه و جوانرود و خوشه خیلی محروم برای شهرستان های دالاهو، روانسر، قصرشیرین و ثلاث بابا جانی می باشد.
    کلیدواژگان: توسعه پایدار، مدل وایکور، تحلیل خوشه ای، استان کرمانشاه
  • رئوف مصطفی زاده*، معصومه شهابی، محسن ذبیحی صفحات 129-140
    خشکسالی اقلیمی به معنی کمبود بارش، بخش های مختلف جوامع انسانی، کشاورزی، تولید آب، صنعت و محیط زیست را تحت تاثیر قرار می دهد. درک روابط زمانی و مکانی پارامترهای موثر بر خشکسالی بعنوان یک خطر طبیعی توسط متغیرهای چندگانه هواشناسی بهتر تفسیر می گردد. هدف این تحقیق استفاده از مدل نمودار سه متغیره برای تفسیر پدیده خشکسالی هواشناسی در ایستگاه های سینوپتیک استان کردستان است. پس از اخذ آمار ماهانه هفت ایستگاه سینوپتیک در سطح استان کردستان شامل بارش، دما و رطوبت نسبی، تحلیل های اولیه روی آن ها انجام گرفت. سپس مقادیر شاخص بارش استاندارد ماهانه برای هر ایستگاه محاسبه گردید. پس از محاسبه و ترسیم نیم تغییرنمای هر مدل، با روش ارزیابی متقاطع و استفاده از معیارهای ضریب تبیین و مجموع مربعات خطا، روش مناسب درون یابی جهت تهیه نمودارهای سه متغیره انتخاب گردید و نمودارهای سه متغیره بر اساس مقادیر شاخص بارش استاندارد، دمای متوسط ماهانه و درصد رطوبت نسبی برای هر یک از ایستگاه های مورد مطالعه، رسم گردید. بر اساس نتایج، طبقه بندی مقادیر شاخص بارش استاندارد در نمودار سه متغیره چارچوبی را برای تفسیر خصوصیات و تغییرات عناصر اقلیمی فراهم می نماید. هم چنین ضمن مقایسه شرایط رطوبتی میان ایستگاه ها، می توان ارتباط فضایی آن ها را تجزیه و تحلیل نمود. نمودارهای سه متغیره امکان تفسیر ارتباط وقایع حدی و روند میان متغیرها را فراهم می نماید.
    کلیدواژگان: الگوی خشکسالی هواشناسی، دوره های خشک و مرطوب، زمین آمار، شاخص بارش استاندارد، شدت خشکسالی
  • مهری اکبری*، وحیده نودهی صفحات 141-150
    شناسائی رفتار و روند بارش به واسطه نقش بسیار مهمی که در ترسیم ویژگی های اقلیمی و جغرافیایی هر مکان دارد، دارای جایگاه ویژه ای در علوم طبیعی و مدیریت منابع آب دارد. در این پژوهش به منظور بررسی روند بارش، با استفاده از داده های 9 ایستگاه باران سنجی استان گلستان و در یک دوره ی آماری 41 ساله، آزمون ناپارامتری من-کندال در دو مقیاس زمانی سالانه و فصلی بکارگرفته شد. جهت بررسی تغییرات بارش، ابتدا بارش های منطقه پس از برازش با توزیع های آماری مناسب، مقادیر بارش فرین استخراج گردید. بر اساس نتایج این پژوهش، در دوره مورد مطالعه بارش در مقیاس سالانه در اکثر ایستگاه ها فاقد روند (ایستا) بوده است اما در فصل تابستان در بیشتر ایستگاه ها، مقدار بارش روندی کاهشی داشته و تعداد روزهای با بارش سنگین روندی افزایشی داشته است. مقایسه الگوهای جوی برای روزهای با بارش سنگین و فراگیر، با میانگین الگوهای فشار منطقه نشان داد که نواحی شمال شرق کشور به لحاظ الگوهای فشار، تغییرات بیشتری نسبت به سایر مناطق کشور تجربه کرده اند و ماه جولای، بیشترین تغییر را داشته است. این تغییرات را می توان علت اساسی تغییر در مقدار بارش و در عین حال افزایش تعداد روزهای با بارش سنگین دانست. بنابراین با توجه به وضعیت خشکسالی در کشور، پیش بینی می شود توام با تغییرات رژیم بارش منطقه، در آینده سیلاب های تابستانه در سطح استان گلستان تشدید شود.
    کلیدواژگان: آزمون من، کندال، استان گلستان، توزیع آماری گامبل، روند بارش
  • سمیه ذهاب ناظوری*، سمیه عمادالدین، احمد عباسنژاد صفحات 169-178
    مخروط آتشفشانی بیدخوان در بخش جنوب شرقی نوار آتشفشانی ایران مرکزی واقع شده است. وجود دره های عمیق و شبکه آبراهه های نامنظم در دامنه های این مخروط، نشانگر عملکرد درازمدت فرسایش و تکامل شبکه زهکشی می باشد. هدف این تحقیق شناخت ویژگی های مورفومتریک حوضه های زهکشی، الگوی زهکشی، همچنین بررسی نیمرخ طولی و شواهد مورفولوژیکی حوضه ها به منظور تحلیل ارتباط آن ها با فعالیت های تکتونیکی می باشد. نقشه های توپوگرافی رقومی 1:25000، عکس های هوایی منطقه به مقیاس 1:55000 سال 1334 و مقیاس 1:20000 سال 1344، نقشه های زمین شناسی 1:100000 چهار گنبد و بردسیر، ابزارهای تحقیق را تشکیل داده اند. برای دست یابی به هدف، حوضه ها در نرم افزارهای GISوWMS ترسیم و محاسبات مورفومتری آنها در محیط Excel صورت گرفته است. بررسی شواهد ژئومورفولوژیکی تکامل الگوی زهکشی نشان می دهد که در حوضه مرکزی الگوی زهکشی شاخه درختی و نیمرخ طولی حالت تعادل را نشان می دهد. در حوضه های جانبی مخروط الگوی موازی تکامل یافته است. حوضه های یال جنوبی مخروط با داشتن بیشترین میانگین ارتفاع منطقه یعنی 4 /3195متر دارای نیمرخ طولی محدب می باشند که جوان شدگی آبراهه ها را نشان می دهد. شکستگی در نیمرخ طولی، حفر عمیق و در برخی موارد مسدود شدن مسیر آبراهه ها و وجود پشته های فشارشی شاهدی بر فعالیت های تکتونیکی در یال جنوبی مخروط می باشد.
    کلیدواژگان: شبکه زهکشی، ژئومورفومتری، کوهستان بیدخوان
  • آمنه امان زاده، حسن رستگارپور صفحات 179-184
    هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی فناوری اطلاعات و ارتباطات بر کیفیت زندگی شهری،شهروندان شهرهای استان مازندران هست. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی، از نظر ماهیت توصیفی و از نظر روش زمینه یابی است. جامعه آماری شامل کلیه افرادی که در شهرهای استان مازندران در سال 92-1391 زندگی می کردند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای سه ناحیه استان انتخاب و با روش تصادفی طبقه ای با رعایت نسبت ها، برای تعیین حجم نمونه با روش نمونه گیری ترکیبی (تصادفی خوشه ای و طبقه ای) با رعایت نسبت ها، تعداد 385 نفر در دو گروه مردان و زنان به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها ار پرسش نامه کیفت زندگی شهری که دارای 30سوال که روایی صوری و محتوایی آن به تایید متخصصان امر رسیده و پایایی آن با استفاده از آزمون ضریب آلفای کرونباخ 86/0 است. برای تحلیل داده ها از آزمون تی مستقل استفاده شده است. نتایج نشان داد که؛ فناوری اطلاعات و ارتباطات بر کیفیت زندگی شهری تاثیر معناداری دارد. همچنین می توان نتیجه گیری کرد که فناوری اطلاعات و ارتباطات بر کیفیت زندگی شهری موثر است.
    کلیدواژگان: فناوری، اطلاعات، و، ارتباطات
  • حسن پیردشتی *، محمدرضا حافظ نیا، زهرا احمدی پور، سپنتا مجتهدزاده صفحات 185-200
    خزر، دریای بسته ای است که علاوه بر اهمیت استراتژیکی، به جهت وجود ذخایر عظیم نفت و گاز و وجود ماهیان خاویاری در جهان معروفیت دارد. مشکل اصلی این دریا که ریشه در شرایط جغرافیایی دارد، عدم تعیین رژیم حقوقی است. کنوانسیون 1982، استقرار رژیم حقوقی دریاهای بسته را در اختیار کشورهای ساحلی قرار داد.عدم اتفاق آراء در چگونگی تحدید حدود، خزر را به یکی از مناطق بحرانی تبدیل کرد.یکی از بحرانها، معضل زیست محیطی است.مشکلات اقتصادی کشورهای جدید التاسیس، موجب استفاده بیش از حد از منابع دریایی خصوصا نفت و گاز شد.تکنولوژی پایین و عدم نظارت سازمانهای مستقل زیست محیطی منطقه ای و جهانی موجب رعایت نکردن استانداردهای لازم جهت بهره برداری از منابع نفتی و انتقال آنها می شود.علاوه بر این آلاینده های مختلفی حیات دریایی خزر را به شدت تهدید می کند. به همین دلیل تحقیق حاضر بر آن است تا از منظر جغرافیای سیاسی دریاها و با استفاده از روش کتابخانه ای، نقش عوامل جغرافیای زیستی را در استقرار رژیم حقوقی خزر بررسی کند.مولفه هایی که جغرافیای زیستی خزر را تهدید می کنند و نقش مهمی در تعیین رژیم حقوقی دارند. شامل؛ آلودگی نفتی، کشتی و شناور، جمعیت، کارخانجات و تاسیسات صنعتی، جزایر مصنوعی،آلودگی زیستی و رودها می باشند که مطابق با کنوانسیون 1982 و باتوجه به شرایط جغرافیایی خزر، مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تحقیق نشان می دهد علیرغم وجود مواد متعدد زیست محیطی در کنوانسیون 1982 و تاکید سران کشورهای ساحلی در نشستهای چهارگانه در جلوگیری از آلودگی، به دلیل اینکه اولا؛مواد مذکور از قدرت الزام آوری برخودار نیستند. ثانیا کشورهای ساحلی قائل به نظارت و دخالت سازمانهای زیست محیطی بین المللی در دریای بسته نمی باشند. در برابر استقرار رژیم حقوقی که مانع ادامه فعالیت آنها شود مخالفت می کنند.
    کلیدواژگان: دریای خزر، رژیم حقوقی، عوامل جغرافیایی، جغرافیای زیستی.کنوانسیون دریاها
|
  • Mojtaba Yamani, Abolghasem Goorabi, Fatemeh Moradi Pages 1-14
    City waste consists of different contaminants that every day is increased in both their volume and verity. Correct localization of disposal site can reduce their scattering and thereby environmental damage. The purpose of this study is to find the most suitable areas for waste disposal. According to the lack of capacity of waste disposal sites in KHORRAM ABAD, the separation of hospital waste from city ones doesn’t do either, that can encounter the health and quality of life for residents of the city to crisis. To do this research is used of multi criteria techniques; accordingly, with regard to required indicators to do research, was prepared natural and infrastructural layers of region and after weighting to the hierarchically method, have been overlapped and integrated by saw integration layer model. The results showed that of the studied indicators in the study range, there are Two Appropriate zone for landfill. Based on studies, the two good places for landfill are in the range of thick formation, dense and with low permeability the AMIRAN; AMIRAN formation in the region target have petrology of shale and marl that are the rocks consisting of clay minerals and silicate and because the clay minerals contains the infiltration and permeability crystallography network very dense and compact, are impenetrable. But in summing final, the number one zone at the most of review indicators is preferred than the number 2 zone, is suggested used number one zone as the place for geological disposal of hospital waste of the city (KHORRAM ABAD) and number 2 zone is be used for burial of household wastes.
    Keywords: Localization, Waste disposal, Geology, Hospital disposal, KHORRAM ABAD
  • Kamel Abdolahnezhad Pages 15-25
    Recently, limiting water resources for agricultural and non agricultural usages pose some difficulties and rainfall is the most important water resource. One of rainfall input component can be considered as of hydrological systems. In most cases for studies of groundwater runoff, floods, droughts, sediment, it is necessary and essential to study and measure. Therefore, for optimal allocation of water resources, forecasting rainfall for a region of special importance. One of the methods of evaluate and forecast of precipitation, is the use of time series. For this purpose, there are a variety of methods and models, such as including models of auto regressive (AR), moving average (MA), Auto regressive integrated moving average (ARIMA) and seasonal Auto regressive integrated moving average (SARIMA). In this article, the performance of any of the models listed on the monthly total precipitation amounts and estimates in the hashimabad district of Gorgan during 1983-2012 were studied. Following the elimination of seasonal effects, trend and irregular variations, an SARIMA model was presented. To ascertain the properties of the proposed model, residuals and errors were examined and the model coefficients were estimated. Finally it shows that the model of SARIMA (3,1,2; 0,1,2) time series models have a better performance and less error time series changes to the simulation. To ascertain the properties of the proposed model, residuals and errors were examined and the model coefficients were estimated. Finally it shows that the model of SARIMA (3,1,2; 0,1,2) time series models have a better performance and less error time series changes to the simulation.
    Keywords: Time series, Rainfall, Forecast, Residuals, Error
  • Ali Hosseini *, Mehdi Shiri Pour Pages 28-54
    The planning out of improving the settlement development clearly is depended to attain a services of the standards and norms that tough doing them satisfaction and peace of the persons to be evaluated by covering of material and psychological necessaries. This concept of the settlement development is looking to reform and evolution the concept of development from a more quantity one to a sustainable development. We want to edify the indices of the settlement development to modeling, expectations, advantages, and real need of the people (any scale) should be used. This paper assessment and analyze of the quality of settlement development in urban areas of east Azarbaijan province. So the kind of this research is applied research and from the view of analysis in framework of research procedure is descriptive – deductive research. The used new hybrid Delphi and multi-criteria decision-making methods like ANP, DEMATEL and PROMETHEE II, that these practices are used to ratings. This paper to a mutual cohesion between criteria and sub criteria has been used DEMATEL technical. Then, this correlation has implemented on the analytic network process (ANP), and next, the Delphi group have marked to the couple of comparisons resulting from past stage. Finally was identified the weight of the sub-criteria as well. The industrial manufactory and service – workers had the highest weight. In the next step, these weights were used to give rate to each urban areas, also results of 6 case criteria and 18 case sub criteria showed in 19 urban areas that Tabriz is highest and Kalebar is lowest.
    Keywords: Settlement Development, Multi, Criteria Decision, Making, PROMETHEE II, East Azarbaijan
  • Rahmatollah Monshi Zade, Saeid Salehian * Pages 55-66
    The Sustainable Developments a process through which people can fulfill their needs without jeopardizing the ability of future generations to meet their needs. The Most important factor in the survival of Human Settlements in Desert Regions in Iran has been access to Water Resources. Changes in methods of Exploitation of water resources has greatly influenced by Sustainable Development in these areas. With the beginning of Land Reforms in 1341 gradually motor wells replaced traditional water sources. Though changing in water resources in the short term has increased agricultural acreage and raised the income of agricultural crops, But after a while, It caused problems like the reduction of groundwater levels, reducing the discharge and sometimes Completely dried Qanat and Some Wells in the indiscriminate exploitation of water resources and has caused the process of Sustainable Development of these Regions some serious problems. Badrood District is located near Natanz in the Province of Isfahan, at the border of the central Desert of Iran, between the plain of Kavir and the Karkas mountains. It’s a typical example of arid and semi- arid climate. This study discussed transformation due to changes of agricultural water resources and its position in Sustainable Development of studied area by interviews with those involved in the organization and analysis of information related to water resources, agriculture and water resources.
    Keywords: sustainable development, Water Resources, Kariz, Well, Badrood
  • Majid Gharanjik Pages 67-82
    The study of factors affecting quality of life is one of the important areas. The quality of life has been one of the many topics of interest to scientific researchers, planners and governments. Due to this important debate, the lack of scientific research in the study area and ethnicity there with their special features in this region, using descriptive and analytical studies relying on documents, in this study for measuring the level indicators subjective quality of life, as well try to improve the quality of life in villages in South Jafarbay (Turkmen county). In this regard, eight territories quality of life is education, this is due to the special characteristics of rural areas that have a variety of economic, political, social, cultural problems, etc. and influence the quality of life of their particular mental factors becomes more necessary. This study is based on using analytic methods, using the questionnaire survey, documents and track in rural areas in South Jafarby, Turkoman county. In this way, the number 10 given index into the village, belonging to the region, education level, occupation, income and area of residence, ethnic characteristics - cultural, enjoying the countryside, age and number of employed persons in the household were selected as independent variables. For the analysis of the questionnaire the mean, median and multivariate stepwise regression test using SPSS software was used. Also, to show the impact of path analysis model is applied to. However, it became clear that other factors do not affect selection.
    Keywords: Quality of life in rural areas, factors affecting quality of life, Turkmen county, South Jafarbay district
  • Pages 83-98
    Rural houses in most developing countries are a symbol of the sovereignty of the physical structures with high risk that have low Resistance against seismic forces resulting from the earthquake. So that some scholars believe that more than 95 percent of all deaths from earthquakes is the result of the destruction of the houses. So, regarding to its retrofitting against such disasters is very important in achieving optimal and sustainable settlement. This study aimed to evaluate the retrofitting of rural housing in the last decade and its impact on the quality of life indexes of rural residents in Sojasrod County (Khodabandeh township- Zanjan province). Methodology used was descriptive-analytical; and needed data collected by the use of field study and questionnaires. For this reason, from 3500 households of 30 villages in the county, 170 cases in 15 sample villages were selected by the use of modified Cochran formula; and questionnaire distributed randomly in the sample Villages. For data analysis, statistical methods such as cluster analysis, chi-square homogeneity test, multiple regression analysis and analysis of variance, correlation coefficient in SPSS software were used. The research results showed that there is a meaningful differences in life quality indexes in 2 periods of before and after house retrofitting; and also there is a straight and high relation between housing retrofitting index and life quality indexes. Furthermore, among studied indexes in rural housing retrofitting, using high quality materials in house building and applying the expected building codes of Housing Foundation have the highest impact and house design based on family needs has the lowest impact on the life quality of rural families.
    Keywords: Rural Housing, Quality of Life, Physical Development, Khodabande Township
  • Navid Ahangari*, Somayeh Mohammadi, Fakhreddin Hosseinzade Pages 99-114
    Today, many countries are faced with the phenomenon of centralization. Therefore according to medium-sized cities adjustment process will be centralized and is a solution to the problem first city. The theory medium-sized cities defense theories, these cities within an urban network can balance and based on the hierarchical order expected to play a good role in the area of sustainable development. The purpose of this study is to evaluate the performance of the city mid-size Bookan In the area of sustainable development. Methodology is the descriptive-analytical and field and Data were collected using a questionnaire and field observations. The statistical population was 105 at the central part of the village of Bukan, that 26 villages have been selected by stratified sampling And simple random. Also, 250 completed questionnaires were randomized in the study area. For analyzing data,Obtaining value and importance of each indicator used techniques (VIKOR) and Cluster analysis. The results of the analysis data showed that Performance measurement the city mid-size Bokan in the process of sustainable development in the area Was the most important component of rural access to markets in order to facilitate the sale of crops and livestock, and the lowest component due to the lack of robust materials and small rural settlement. The indices measure the performance impact of socio-cultural factors in the process of sustainable development has been an area of priority classification. Also, the physical and environmental indicators is not appropriate performance Bookan and This index has been ranked last in terms of importance in the development process and Unsustainable component indices
    Keywords: Medium, Sized Cities, Sustainable Development of the Area, method VIKOR, BUKAN
  • Pages 115-128
    The research by " descriptive - analysis" methodology, to aim measure of regional development indicator at 14 city of Kermanshah province have been carried. In this study, 35 sub-indexes of development in seven key indicators in 14 cities of Kermanshah, According to data from the province Statistics Letters to the year 1391and Statistics letters of Department of Planning and development in the Kermanshah province has been identified and analyzed. To understand the distribution pattern of research indicators to among city of province from the test T, The city ranked in terms of development indicators having the Shannon entropy models and model Vikor and for cluster development in the province cluster analysis is used. The results show that, firstly, based on T-test results, health indicators with -6.79 of baseline mean difference, economic indicators with -4.50 baseline mean difference, communication indicators with -1.21of baseline mean difference and urban facilities indicator with -.141 of baseline mean difference in terms of regional distribution, are level of inequality in the province. Secondly, based on the results of Vikor Model city of Kermanshah to have top efficacy, have more difference than other province cities. Finally, the results of cluster analysis indicate four clusters developed for the city of Kermanshah, developing cluster for Harsin, west islamabad, Kanghavar and Songhor cities, breaved closter for Ghilangharb, Paveh, Sarpolzahab and Sahneh cities and very breaved closter for Javanrood, Ravansar, Dalahoo, Ghasrshirin and Salasbabajani cities was identified.nce than other province cities. Finally, the results of cluster analysis indicate four clusters developed for the city of Kermanshah, developing cluster for Harsin, west islamabad, Kanghavar and Songhor cities, breaved closter for Ghilangharb, Paveh, Sarpolzahab and Sahneh cities and very breaved closter for Javanrood, Ravansar, Dalahoo, Ghasrshirin and Salasbabajani cities was identified.
    Keywords: sustainable development, Vikor model, Cluster analyzing, Kermanshah Province
  • Raoof Mostafazadeh*, Masoumeh Shahabi, Mohsen Zabihi Pages 129-140
    Introduction
    Drought means scarcity of water, which various sectors of human society, agriculture, water supply, industry and environment can adversely affect due to its occurrence. Drought is best characterized by multiple climatological parameters as a natural hazard. An understanding of the spatio-temporal dependence relationships between effective variables on drought is necessary to its description and analysis.
    Methodology
    The main purpose of this study is investigation of climatological drought in synoptic station of the Kurdistan Province, Iran, by using Triple Diagram Model (TDM). The data consists of monthly average temperature, precipitation, and also relative humidity from seven synoptic stations. The standardized precipitation index (SPI) was calculated for each station. The semivariogram of different used models have been analysed and were been chosen using the cross validation method. According to coefficient of determination and residual sum of squares indices appropriate method was selected for drawing triple diagram models. The triple diagram models have been prepared based on geostatistic principles by SPI, Temperature, and relative humidity variables.
    Discussion
    The results indicate that SPI classification is characterized by the scattering in two input variables can provide the analysis framework of the characteristics and variations of climatological factors.
    Conclusion
    The spatial relationship between stations/regions can be carried out by comparison of the humidity conditions. Application of the triple diagram models can be recommended for drought analysis in other climatological stations. The triple diagram plots help to make interpretations in spite of extreme scatter points facilitate the explanations of the influencing trend among variables.
    Keywords: Meteorological drought pattern, Wet, dry spells, Geostatistics, Standardized Precipitation Index (SPI), Drought severity
  • Pages 141-150
    Rainfall, as the most important climatology element is the most variable element and has a variety of area and time difference in different spatial-time scales. Due to the important role of precipitation in the determining physical and geographical characteristics of a region, the element has a significant importance in natural sciences. Considering the location of Iran in arid and semiarid regions of the world, changes in rainfall amounts in water resources management issues makes it even much more important. This study was conducted to examine the annual and summer rainfall trends using 9 rain gauge stations data in Golestan province and in a 41-year period (1971-2011). The non-parametric Mann-Kendall was tested in seasonal and annual time scales. Using statistical distributions, the days with heavy and widespread summer rainfall were selected and studied. According to the results, in the 41-year period, annual rainfall in most stations showed no descending or ascending trends (static) but in Bahlake Dashli station ascending trend was observed. Descending trend in summer rainfall amounts in most stations was observed while number of days with heavy summer rainfall was increasing. Using data geopotential levels of 500 and 850 hPa, omega 500 hPa, the average long-term geopotential 500 hPa and anomaly data from NOAA, synoptic patterns of the region of 41-year (2011-1970) and in the days with heavy and widespread rainfall were studied and compared. The results showed that the North East region of Iran, due to the changes in pressure patterns had experienced more changes than other parts of the country and July had the greatest changes amount in summer months. These changes lead to changes in rainfall amounts and increasing the number of days with heavy rainfalls.
    Keywords: Mann–Kendall, Golestan, statistical distribution, Precipitation trend
  • Somayeh Zahab*, Ahmad Abbas Nejhad Pages 169-178
    Volcanic cones are among the simplest volcanic landforms. They are built by ejecta from a volcanic vent, piling up around the vent in the shape of a cone with a central crater. Volcanic cones are of different types, depending upon the nature and size of the fragments ejected during the eruption Bidkhan Mountain is located in the southeastern part of the central Iranian volcanic belt. Profound valleys and irregular drainage pattern on volcano side shows long time erosion and development of drainage network on it.This study aimed to identify geomorphometric characteristics of drainage basins, drainage pattern,as well as studying longitude river profile and morphologic evidence in order to analysis tectonic behavior on them. To obtain necessary data for this research topographic maps of 1:25000, Aerial photos:1:55000 and 1:20000, geologic maps 1:100000 of Chaharghonbad and Bardsir and computer software were used as research equipments. To carry out the goal, drainage basin delimitate in GIS and WMS software and then morphometric statistics done in Excel. Based on the results of morphometric factors and comparing drainage pattern, in inner basin of caldera dendroid pattern developed and longitude profile shows equilibrium. In lateral basins parallel pattern has been developed. Southern basins shows high elevation (3195.4Meter) and longitude profiles are convex that shows youthfulness on valleys. It seems that this side of volcano affected by fault line showed on geologic map as an inferred fault. Fracture on longitude profiles, deep excavation and in some occasion barred valleys and pressure ridge are evidence of this purporst.
    Keywords: Key Words: Bidkhan Volcano, Morphomerty, Drainage Pattern, Geomorphology
  • Ameneh Amanzadeh* Pages 179-184
    The present study investigated the effect of ICT on learning the basics of the quality of urban life, is a city in Mazandaran province. The purpose of the study, practice, and a description of the nature of the survey. The population includes all people who lived in the cities of Mazandaran province in 92-1391 using cluster random sampling method selected three university And by observing the random proportions, to determine the sample size combined with sampling (random and stratified cluster) with respect of the 385 patients in the two groups of men and women sampled respectively. Data quality of urban life questionnaire with 30 being the face and content validity was confirmed by experts And reliability using Cronbach's alpha coefficient is 86/0. Independent t-test was used for data analysis. The results showed that, the basics of ICT has a significant impact on the quality of urban life. One can also conclude that the fundamentals of ICT on the quality of urban life is. The population includes all people who lived in the cities of Mazandaran province in 92-1391 using cluster random sampling method selected three university And by observing the random proportions, to determine the sample size combined with sampling (random and stratified cluster) with respect of the 385 patients in the two groups of men and women sampled respectively. Data quality of urban life questionnaire with 30 being the face and content validity was confirmed by experts And reliability using Cronbach's alpha coefficient is 86/0. Independent t-test was used for data analysis.
    Keywords: Information, and, Communication
  • Hasan Pirdashti*, Mohamad Reza Hafeznia, Zahra Ahmadipour, Sepanta Mojtahedzadeh Pages 185-200
    The Caspian Sea is the largest water basin that enclosed by land within Eurasia continent. This sea that referred to Caspian in the global map, has strategic importance because oil and gas storage and caviar fish. The most important problem that originated in bio geographical parameters is the lack of a determinate legal regime. According to the 1982 convention, only the littoral states are responsible for establishing of the closed sea Legal regime. The lack of consensus on which delimitation is suitable, Caspian has turned into one of the critical areas. One of these crises is the environmental problems. Economic problems of the newly established countries, cause the excessive use of marine resources, particularly oil and gas. Poor technology and lack of independent environmental monitoring of regional and global organizations, failure to comply with the standards required for the exploitation and transportation of oil and gas resources. In addition, various contaminants is severely threatened the Caspian Sea life.For this reason in this paper, by the librarian research, the role of bio geographical factors in the setting the regime right in the Caspian sea from the perspective of the political geography of the sea was investigated.Factors that threaten the Caspian Sea bio geographical plays an important role in determining the legal regime and include oil pollution, ship and floating population (urban, rural), industrial facilities, artificial islands, environmental contaminants and rivers and in accordance with the 1982 Convention and also due to the geographical conditions of the Caspian Sea, were evaluated. The results show that the countries of Azerbaijan, Russia, Kazakhstan and Turkmenistan to produce more oil pollution and setting the regime right in the Caspian sea that's likely to oppose their activities. However, after Russia and Kazakhstan, Iran has most polluted rivers, but due to the beaches damage caused by oil pollution is agree to determining of the pollution deterrent legal regime of the sea.
    Keywords: Caspian Sea, Legal regime, pollutant, Biogeography conditions, the sea convention