فهرست مطالب

جغرافیا و مطالعات محیطی - پیاپی 14 (تابستان 1394)
  • پیاپی 14 (تابستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/06/23
  • تعداد عناوین: 12
|
  • شهاب نوبخت حقیقی، رضا ویسی، مریم محمدی صفحات 7-26
    شهرها به عنوان بستری که انسان ها در آن پرورش یافته و بسیاری از نیازهای خود را در آن برآورده می کنند امروزه به واسطه رونق شهرنشینی و افزایش جمعیت و به طبع افزایش انواع تقاضا دچار مسائل و مشکلات زیادی شده اند، تداوم این وضعیت آینده زیست در پیرامون و حتی داخل محدوده های شهری را تحدید می کند. بنابراین توسعه پایدار باید در سطوح مختلف زندگی انسانی از جمله محل زندگی او مورد توجه قرار گیرد. از این رو هدف از این پژوهش ارزیابی وضعیت توسعه شهری و گسترش فضایی، شهر آستانه اشرفیه بر اساس معیارهای زیست محیطی تئوری توسعه پایدار شهری است. جهت رسیدن به هدف مورد نظر، ابتدا معیارهای زیست محیطی توسعه پایدار شهر مشخص شد. و سپس مقادیر کمی هر یک از این معیارها و زیر معیارها گردآوری شده و در نهایت با استفاده از مدل فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) اقدام به تجزیه و تحلیل اطلاعات شد. روش تحقیق بکار رفته در این مقاله توصیفی- تحلیلی است. نتایج تجزیه و تحلیل اطلاعات نشان داد که وضعیت پایداری توسعه شهر بر اساس معیارهای زیست محیطی با امتیاز 29/3 در وضعیت پایداری نستا کم قرار دارد.
    کلیدواژگان: توسعه پایدار، توسعه زیست محیطی، ارزیابی، معیار، شهر آستانه اشرفیه
  • ارسطو یاری حصار، علی مجنونی، صغری نیرومند شیشوان، زهرا محمدی صفحات 27-40
    امروزه یکی از راه های نجات روستاها از فقر، مهاجرت و مشکلات اجتماعی و اقتصادی، توسعه ی گردشگری در مناطق مستعد گردشگری روستایی است. دست یابی به این هدف نیازمند به کارگیری برنامه ها و الگوهای مناسب است. در همین راستا یکی از مدل هایی که می توان از طریق آن و با مشارکت تمامی عوامل موثر در گردشگری اعم از مردم محلی، گردشگران و سازمان های مسئول، برنامه ی مناسب را به کار گرفت؛ مدل BSC است. لذا هدف اصلی مقاله، ضمن معرفی این مدل در ادبیات گردشگری ایران، بیان مزیت های کاربردی آن در حوزه ی برنامه ریزی گردشگری روستایی است. تحقیق از نوع کاربردی و به روش تحلیلی-تبیینی می باشد که با استفاده از روش پیمایش انجام شده است. داده های مورد نیاز برای پیاده سازی این مدل، از طریق منابع کتابخانه ای، پرسشنامه و مصاحبه حضوری به دست آمده است. جامعه مورد مطالعه در این پژوهش شامل ساکنین روستای توتاخانه، گردشگران وارد شده به این روستا و مسئولان ادارات شهرستان بناب بوده که با استفاده از فرمول کوکران 243 نفر از ساکنین روستا، 300 نفر از گردشگران وارد شده به منطقه و همچنین 20 نفر از مسئولان و کارشناسان به روش تصادفی ساده به عنوان نمونه انتخاب شده اند. روایی صوری پرسشنامه ها با کسب نظر اساتید دانشگاه و کارشناسان اجرایی به دست آمده و ضریب پایایی پرسشنامه نیز با استفاده از فرمول آلفای کرونباخ به ترتیب 91/ 0 برای جامعه محلی، 89/ 0 برای گردشگران و 90/ 0 برای مسئولان محاسبه شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که این مدل از توان بالایی برای پاسخ گویی به نیازهای تمامی ذینفعان گردشگری برخوردار است؛ زیرا با در نظر گرفتن شرایط گذشته و حال، به صورت گام به گام راه کارهای اجرایی شدن برنامه های توسعه ی گردشگری روستای توتا خانه را پیش روی مسئولان و برنامه ریزان می گذارد.
    کلیدواژگان: برنامه ریزی، گردشگری روستایی، مدل BSC، روستای توتا خانه
  • عبدالله فرجی، مهدی دوستکامیان، زهرا صفری صفحات 41-66
    توفان های تندری یکی از پدیده های آب و هوایی هستند که به دلیل همراهی با تندر، آذرخش، جست باد و بارش شدید افزون بر پیامدهای مثبتی که می توانند داشته باشند، موجب آسیب های فراوانی در نقاط مختلف دنیا می شوند. با توجه به تنوع شرایط آب و هوایی ایران، رخداد این پدیده در نقاط مختلفی مشاهده شده است. شمال غرب ایران به خصوص استان زنجان نیز از این پدیده در امان نبوده است. در این پژوهش جهت بررسی شرایط آماری و همدیدی پدیده تندر در استان زنجان از داده های روزانه ی توفان تندری ایستگاه های همدید استان زنجان در یک دوره آماری 16 ساله (2009-1994) استفاده شد. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد میانگین فراوانی بارش تندری مربوط به قسمت های شمال شرقی، مرکزی و جنوب و جنوب شرقی استان بوده است و بیشترین ضریب تغییرات نیز منطبق بر این نواحی می باشند. قسمت های غربی و شرقی استان کم ترین میانگین تندر را داشته اند و پایین ترین ضریب تغییرات را نیز دارا می باشند. با این تفاسیر در ماه های اسفند و فروردین که ماه های انتقالی گرم (بهار) هستند، به دلیل گرم شدن سطح زمین و لایه های زیرین جو (افزایش طول روز و نزدیک شدن خورشید به خط قائم) و بالا بودن رطوبت جو، ناپایداری زیاد شده و جریان های همرفتی شدت یافته و تحت شرایط مناسب، ابرهای همرفتی رشد کرده و درنتیجه توفان تندری می شود. در فصل انتقالی سرد (پاییز) نیز فرارفت هوای کاملا سرد از عرض های بالاتر بر روی مناطق گرم جنوبی تر باعث صعود لایه های زیرین و ناپایداری می شود. البته به علت کمتر بودن رطوبت هوای پاییز نسبت به بهار، شدت وقوع توفان تندری در فصل پاییز به مراتب از فصل بهار کمتر است. نتایج واکاوی نقشه ها در ترازهای مختلف جوی نشان می دهد که مهم ترین سامانه های سینوپتیکی حاکم بر منطقه در روزهای نماینده، زبانه هایی از کم فشارهای مدیترانه ای و سودانی که دریای مدیترانه و دریای سیاه و سرخ در تقویت آن نقش داشته اند به سمت شمال غرب کشور و استان زنجان گسترش یافته اند. قرارگیری محورهای فرود بادهای غربی همراه با بریده های کم فشار در این مناطق عامل اصلی ناپایداری های شدید و توفان تندری در استان زنجان بوده است. بدین صورت که با فرارفت هوای گرم و مرطوب در سطح زمین و هوای سرد سطوح فوقانی همراه با وزش دمایی سرد منجر به اختلاف دمای شدید بین سطح زمین و ترازهای بالا شده که صعود توده هوای سطح زمین و ناپایداری را به دنبال داشته است.
    کلیدواژگان: تحلیل همدیدی، تحلیل خوشه ای، توفان های تندری، استان زنجان
  • پاکزاد آزادخانی، سحر شهبازی، رویا سماواتی، خدیجه نوری زاد صفحات 67-82
    بحث کیفیت زندگی به تازگی در ادبیات توسعه پایدار و برنامه ریزی توسعه اجتماعی و مباحث اقتصادی نوین مطرح گردیده است. اگرچه موضوع اهمیت نسبی کیفیت محیط هنوز موضوعی مورد بحث است، اما بهبود و در پی آن حفظ کیفیت محیط مسکونی شهری از اهمیت حیاتی برخوردار است.در کشور ما مسکن مهر نمونه بارزی از برنامه ریزی های مسکن خصوصا برای افراد کم درآمد و قشر ضعیف جامعه است. مسکن مهر مسکنی است با کیفیت پایین تر از حد متوسط انتظار افراد در جامعه می باشد. از این رو کسانی که در آن ساکن می شوند نیز دارای سطح پایینی از کیفیت زندگی می باشند. در شهرهای مختلف کشور پروژه های بسیار عظیمی از مسکن مهر اجرا و به بهره برداری نیز رسیده است. تحقیقات مختلفی نیز در این زمینه صورت پذیرفته است. هدف ما از این پژوهش مقایسه تطبیقی کیفیت زندگی در مسکن مهر در بین شهرهای مهم و غربی کشور است.روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و از نوع کاربردی است. روش گردآوری داده ها و اطلاعات در این پژوهش، کتابخانه های و میدانی (پرسشنامه) است. جامعه آماری افراد بالای15 سال هستند. حجم نمونه براساس فرمول کوکران 301نفراست. برای تحلیل داده ها از نرم افزارspss استفاده شده است نتایج این پژوهش نشان داده است که چهار شاخص کیفیت مسکن، کیفیت محیطی، کیفیت اوقات فراغت و حس تعلق، دارای میانگینی پایین تر از حد مطلوبیت گزارش شده اند و چهار شاخص دیگر: کیفیت دسترسی به زیرساخت ها، کیفیت امنیت، کیفیت روابط همسایگی و کیفیت اشتغال و درآمد دارای میانگینی بالاتر از حد مطلوبیت گزارش شده اند.
    کلیدواژگان: کیفیت زندگی، مسکن، مسکن مهر، کرمانشاه، ایلام، خرم آباد
  • احمد تقدیسی، صدیقه هاشمی، محمد مهدی هاشمی صفحات 83-98
    علاقه به کارآفرینی و سیاست های کارآفرینانه به طور قابل توجهی در سال های اخیر در میان دانشگاهیان و بسیاری از دانشمندان توسعه اقتصادی افزایش یافته است. زیرا که این سیاست با ایجاد اشتغال، موجب بهبود شرایط کلی اقتصاد محلی و منطقه ای و ارتقاء توسعه روستایی می شود. از طریق کارآفرینی روستایی می توان با شناسایی مزیت ها، ظرفیت ها و محدودیت های جوامع روستایی بر اساس برنامه ریزی راهبردی مناسب، به توسعه اقتصادی روستایی دست زد. هدف از این پژوهش بررسی عوامل موثر بر کارآفرینی در روستاهای دهستان آباده طشک شهرستان نی ریز (استان فارس) می باشد. در این راستا از روش تحقیق پیمایشی با بکارگیری پرسشنامه استفاده شده است. پایایی پرسشنامه با استفاده از محاسبه آلفاء کرونباخ (72%) تامین شد. جامعه آماری، 1494 خانوار روستایی است که بر پایه فرمول کوکران، شمار نمونه ها 305 نمونه از خانوارها به دست آمد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از آزمون t تک نمونه ای، همبستگی، تحلیل مسیر و تکنیک پرومته استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که عوامل سه گانه اقتصادی، اجتماعی و زیرساختی در روستاهای مورد مطالعه به دلیل منفی بودن نتایج آزمون Tتک نمونه ای، در حد مطلوب نیست و به دلیل وجود همبستگی بین ظرفیت ها، می توان با افزایش وضعیت یک عامل به توسعه سایر عامل ها کمک نمود. از آنجایی که شاخص زیرساختی در روستاها بیشترین تاثیر را بر کارآفرینی داشته، لزوم توجه به این بعد به خصوص در روستای خواجه جمالی به دلیل اینکه از ظرفیت بالاتری برخوردار است، حائز اهمیت می باشد.
    کلیدواژگان: توسعه روستایی، کارآفرینی روستایی، پرومتی، دهستان آباده طشک
  • محمدحسن یزدانی، عطا غفاری گیلانده، احمد آفتاب صفحات 99-116
    عدم تعادل و توازن در نظام سکونتگاه ها از مهمترین چالش های توسعه شهرنشینی و نظام شهری در ایران است. با توجه به اینکه عدم تعادل در توزیع جمعیت زمینه ساز نابرابری در سایر بخش ها نظیر فعالیت های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی می گردد، لذا تلاش در جهت ساماندهی این وضعیت مستلزم مطالعه وضع موجود و بررسی روند طی شده در این رابطه می باشد. هدف این مقاله، بررسی و تحلیل نحوه توزیع فضایی جمعیت در نظام شهری کلان منطقه آذربایجان و تحولات آن در پنجاه و پنج سال گذشته (90 – 1335) است. نوع تحقیق کاربردی و روش بررسی آن توصیفی- تحلیلی است که با استفاده از شاخص موران و تکنیک ها و شاخص های نخست شهری، تمرکز و تعادل مورد بررسی قرار گرفته است. جامعه ی آماری مورد مطالعه، شامل شهرهای استان های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و اردبیل (124 شهر) می باشد نتایج حاصل از شاخص موران، توزیع تصادفی مراکز شهری و جمعیت شهری را در منطقه آذربایجان نشان می دهد. همچنین نتایج پژوهش بیانگر این است که همواره تعادل در منطقه رو به افزایش بوده و فاصله شهرهای بزرگ با شهرهای میانی و کوچک در طول زمان، در کل سیستم شهری کاهش یافته است. علاوه بر این، حرکت به سمت توزیع مطلوب جمعیت شهری در منطقه و بازگشت به شرایط تعادل در سلسله مراتب نظام سکونتگاهی شهرهای منطقه آذربایجان مشاهده می شود.
    کلیدواژگان: نظام شهری، توزیع فضایی، نخست شهری، تمرکز شهری، منطقه آذربایجان
  • مهدی مهدی نسب، محمدحسین ناصرزاده صفحات 117-132
    یکی از راهبردهای که برای تقویت نواحی محروم مطرح شده گسترش گردشگری در مناطقی است که دارای پتانسیل های لازم برای توسعه گردشگری می باشند. کوهنوردی به عنوان یکی از زیر شاخه های اکوتوریسم طبیعی، در یک الگو فضایی از گردشگری در طبیعت تبلور می یابد که در منابع مختلف اکوتوریستی کمتر بدان پرداخته شده است. اشترانکوه یکی از جاذبه های منحصر به فرد در غرب کشور می باشد. در این پژوهش با استفاده از عرض جغرافیایی و بر اساس فرمول های تجربی به محاسبه زاویه ارتفاع، زاویه ساعتی و آزیموت تابش خورشید در ساعات مختلف روز در فصول سال اقدام و سپس عوامل مورفولوژیک شیب، جهت شیب (مقدار تابش دریافتی در فصول مختلف)، ارتفاع را به منظور بررسی امکان سنجی فعالیت اکوتوریستی کوهنوردی در منطقه بوسیله توابع هم پوشانی منطقی و اجتماعی، با یکدیگر ترکیب نموده تا پهنه های مناسب فعالیت کوهنوردی در فصول مختلف سال مشخص شده باشند. نتایج نشان داد که پهنه مناسب کوهنوردی بدون در نظر گرفتن جهت تابش خورشید با پهنه مناسب این فعالیت در فصول مختلف سال بر اساس تابش خورشید، حداقل 02 /23 درصد و حداکثر 88/ 80 درصد، تفاوت را نشان می دهد. از لحاظ تغییرات روزانه پهنه های مناسب طبیعت گردی، به ترتیب موقع انقلاب زمستانی با 31 /10 درصد و هنگام انقلاب تابستانی با 64/5 درصد، بیشترین و کمترین نوسانات روزانه را داشته اند. بنابراین بهترین زمان برای فعالیت کوهنوردی در این منطقه موقع انقلاب تابستانی می باشد.
    کلیدواژگان: طبیعت گردی، کوهنوردی، اشترانکوه، زاویه تابش خورشید، استان لرستان
  • محمد علی فیروزی، مرتضی نعمتی، نادیا داری پور صفحات 133-146
    هدف این مقاله سنجش و ارزیابی آثار اجتماعی محلات مسکن مهر و شهرک مطهری در سطح شهر امیدیه، با تاکید بر احساس نابرابری اجتماعی است. ساکنین محلات مختلف بر مبنای ویژگی های اقتصادی و اجتماعی (درآمد و تحصیلات) در محلات خاصی از شهر متراکم شده اند. روش تحقیق حاضر، از نوع اسنادی و پیمایشی است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 320 نفر تعیین گردید. برای محله ی شهرک مطهری تعداد 160 نفر و بخش مسکن مهر نیز 160 نفر انتخاب و به صورت تصادفی مورد پرسش گری قرار گرفتند. نتایج آزمون T تفاوت میانگین های دو متغیر محلات مسکونی پاسخ گویان و انحرافات اجتماعی را نشان می دهد. تفاوت مشاهده شده در بین دو گروه، به لحاظ آماری با توجه به (001/ 0 = sig) و (16/ 2- = t) معنادار است. همچنین نتایج آزمون واریانس دو متغیره نشان می دهد که عملکرد متقابلی میان نوع محلات مسکونی، سطح سواد و میزان درآمد در میزان گرایش به انحرافات اجتماعی وجود دارد.
    کلیدواژگان: آثار اجتماعی، محله مسکونی، نابرابری اجتماعی، تفکیک اجتماعی
  • مسعود صفایی پور، الیاس مودت صفحات 147-162
    بررسی شناخت وضعیت و تنگناهای توسعه محیط جغرافیایی به لحاظ پایداری و توسعه پایدار در شهرها از اهم مسائل در دو حوزه شهر و توسعه پایدار می باشد. استفاده از شاخص های توسعه پایدار در ابعاد جغرافیای محیطی میتواند معیاری مناسب هم برای تعیین جایگاه شهرها و هم در جهت حل مشکلات و نارسایی هایی آنها برای نیل به رفاه اقتصادی و سلامت اجتماعی فرهنگی ساکنین جهت رسیدن به توسعهی پایدار شهری باشد. در این راستا پژوهش حاضر با ماهیت «توسعه ای- کاربردی» با روش تحقیق «توصیفی- تحلیلی» با هدف اصلی «شناخت و ارزیابی پایداری محیطی به عبارتی اولویت بندی توسعه پایدار در استان یزد» و استفاده از «مدل Entropy-TOPSIS و نرم افزار GIS، Visio، Grafer، SPSS و Excel» و بهره گیری از «50 شاخص(بهداشتی، زیست محیطی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی)» موضوع مورد مطالعه را در استان مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است. که نتایج تحقیق نشان داده است: در ماتریس مدل اختلاف طبقه ای گروه بندی شهرهای استان به لحاظ جمعیتی منظم نبوده و در فواصل بین طبقه اول و طبقه آخر ماتریس هیچ نقطه شهری وجود ندارد. بطوریکه 44.22 درصد جمعیت شهرها در طبقه اول توزیع گردیده اند و ضریب آنتروپی انرا تائید کرده است بدین صورت که ضریب آن سال 1385 (0.37-) و در سال 1390 (0.23-) بدست آمده که نشان دهنده حرکت نسبی سلسله مراتب شهری به سوی عدم تعادل و تمرکز بیشتر می باشد. در نهایت الویت بندی توسعه با میزان TOPSIS بدست آمده نشان می دهد شهرستان های یزد و ابرکوه به ترتیب با میزان 973/ 0 و 610 /0 توسعه یافته ترین مناطق می باشند.
    کلیدواژگان: مدل و تکنیک، پایدار محیطی، توسعه پایدار، استان یزد
  • علی اکبر تقیلو، میر نجف موسوی صفحات 163-180
    هدف تحقیق حاضر ارزیابی سطح توسعه یافتگی ابعاد کالبدی – فضایی جامعه عشایری ییلاقی و قشلاقی مناطق مختلف کشور است. روش تحقیق و توصیف رابطه بین متغیرها بر مبنای توصیفی – تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق نیز جامعه عشایری کل کشور با جمعیت2373660 نفر در قالب 426320 خانوار است. داده های مورد نیاز تحقیق از اسنادی و مرکز آمار و آخرین دوره سرشماری 1387جامعه ایلات و عشایر کشور بدست آمده است. در تجزیه تحلیل داده ها از مدل تاپسیس جهت رتبه بندی استانهای توسعه یافته، نیمه توسعه یافته و توسعه نیافته، و از مدل برازش رگرسیونی SPSS برای سنجش میزان اهمیت و درجه تاثیر گذاری شاخصهای سازنده تحقیق در سطح توسعه یافتگی استفاده گردیده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که ضریب نابرابری توسعه در منطقه قشلاقی 0.467 و منطقه ییلاقی 0.567 است. ضریب همگنی توسعه در درون استانهای توسعه نیافته دوره قشلاقی(2.01) و برای استانهای توسعه نیافته دوره ییلاقی 4.4 است. مدل برازش رگرسیونی نشان می دهد که شاخصهای بکار رفته در دوره ییلاقی 99.3 درصد و در منطقه قشلاقی 98.2 درصد سطح توسعه یافتگی جامعه عشایری را تبیین می کند. در بین شاخصهای توسعه دسترسی به انرژی با ضریب 0.693 بیشترین تاثیر و در دوره قشلاقی دسترسی به امکانات ارتباطاتی و اطلاعاتی با ضریب تاثیر 3.26 بیشترین تاثیر را در سطح توسعه داشته است.
    کلیدواژگان: ایران، دوره قشلاقی، دوره ییلاقی، عشایر، توسعه
  • حسین نظم فر، سهیلا باختر، سعیده علوی صفحات 181-192
    فراهم نمودن زمینه برخورداری از خدمات مختلف رفاهی و زیربنایی، تسهیلات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی از اساسی ترین شاخص ها در هر واحد از برنامه ریزی، بویژه مناطق روستایی است. به همین منظور هدف از انجام پژوهش حاضر ارزیابی و تحلیل سطوح توسعه یافتگی این شاخص ها در سطح دهستان های استان کرمانشاه و تعیین میزان برخورداری آنها می باشد. روش انجام این تحقیق بر اساس هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق 85 دهستان از 14 شهرستان استان کرمانشاه است. به منظور ارزیابی و رتبه بندی سطوح توسعه یافتگی 69 متغیر از فرهنگ آبادی های سال 1390 استان انتخاب شد، این متغیرها با استفاده از روش آنتروپی شانون وزن دهی شدند و برای تجزیه و تحلیل داده ها و رتبه بندی و تعیین درجه توسعه یافتگی دهستان ها از روش تصمیم گیری چند معیاره ویکور استفاده گردید. یافته های تحقیق بیانگر تفاوت در توسعه یافتگی در سطح دهستان های استان است. به گونه ای که از 85 دهستان، 3 دهستان توسعه یافته، 19 دهستان نسبتا توسعه یافته، 33 دهستان در حال توسعه، 28 دهستان نسبتا محروم و 2 دهستان در وضعیت محروم از توسعه قرار داشتند، در نهایت برای بهبود و ارتقای وضعیت توسعه دهستان ها پیشنهاداتی ارائه گردید.
    کلیدواژگان: ارزیابی، توسعه یافتگی، توسعه روستایی، ویکور، دهستان، استان کرمانشاه
  • امیر کرم، مرضیه آقاعلیخانی، آیلا قلی زاده، حسن احمدزاده صفحات 193-205
    ناپایداری دامنه های طبیعی بوسیله حرکات توده ای از جمله پدیده هایی می باشد که پس از سیل و زلزله بیشترین خسارت را به انسان وارد می نماید، این حرکات تحت تاثیر پارامترهایی نظیر اختلاف دما، بارش، یخبندان، ارتفاع، شیب، زمین شناسی، لند فرم، فاصله از گسل، فاصله از رود، فاصله از جاده و... رخ می دهد. بنابراین در این مطالعه سعی شده تا با استفاده از اطلاعات فوق و با کمک روش های مدلسازی AHP و TOPSIS علاوه بر شناسایی سطوح با خطر بالای حرکات دامنه ای مناسب ترین مدل در شناسایی این پهنه ها با کمک داده های میدانی مورد ارزیابی قرار گیرد. نتایج بدست آمده نشان می دهد که مدل AHP مناسب ترین پهنه بندی از حرکات دامنه ای را ارائه می دهد. بر اساس نقشه بدست آمده بوسیله این مدل سطوح با پتانسیل بالای حرکات دامنه ای دارای شیبی بین 10 تا20 در صد و ارتفاع حدود 1600 تا 1900 متر می باشند و اغلب از سنگ آهک تشکیل گردیده اند و در مجموع حدود 28 درصد محدوده را شامل می شوند و در مجموع حدود 28 درصد مساحت محدوده را شامل می شوند.
    کلیدواژگان: پهنه بندی، حرکات دامنه ای، ماکو، AHP، TOPSIS
|
  • Shahab Nobakht, Reza Veisi, Maryam Mohammadi Pages 7-26
    As cities grew and many of the men admitted that their needs are met in Today, due to increasing urbanization and population growth increases demand and tempers are having a lot of problems Future continuation of this situation around and even within urban environment will limit Thus sustainable development at all levels of human life must be considered, including the location of her life The purpose of this study was to evaluate the spatial expansion of urban development, the city of Astaneh Ashrafieh based on the theory of sustainable urban development is environmentally sensitive To achieve the desired goal, the criteria specified in Environmental Sustainability And the amounts of each of these criteria and sub-criteria and finally collected by using analytic hierarchy process (AHP) attempted to analyze the data The research method used in this study is descriptive and analytical Results of data analysis showed that the steady state urban development based on environmental criteria - low Nest is stable in an environment with a score of 3.29.
    Keywords: sustainable development, environmental development, Evaluation, criteria, Astaneh Ashrafieh
  • Arastoe Yarhesar, Ali Majnoony, Soghra Niroumand Shishavan, Zahra Mohammadi Pages 27-40
    Nowadays, one way to protect the villages from poverty, immigration and social and economic problems is to develop tourism in rural areas which have the capacity. Attainment of this goal requires designing, development of appropriate programs and models of the field. In this regard, BSC model was one of the models, that by its means, and with participation of all the factors affecting tourism, including local people, tourists and responsible organizations, it is possible to apply the best plan. Therefore, the main purpose of this paper is to introduce this model to the literature of tourism in Iran, while showing its applicable advantages in rural tourism planning. Required data for the application of this model was gathered through library resources, questionnaires, and face to face interviews. The population studied in this paper includes the residents of Tutakhaneh Village, tourists entered to this area and administrative officers of Bonab County, and the sample selected by Cochran's formula and using simple random sampling method, consists of 243 residents of the village, 300 tourists entered to the Village, and also 20 officials and experts. Bay using Cronbach's Alpha formula perennial questionnaire residents Tutakhanh (0/94), tourists entering the region (0/91) and officials (0/92) is calculated. The results of data analysis using BSC model in the context of rural tourism planning of Tutakhaneh Village showed that this model has the advantage of high capability to meet the needs of all beneficiaries from tourism, due to applying various tools, and considering the circumstances of the past and present, and designs, also presents step by step methods for implementation of the tourism development plans of Tutakhaneh village for officials and planners.
    Keywords: planning, Rural tourism, Balanced Score Card Model (BSC), beneficiaries from tourism, Tutakhaneh
  • Abdullah Faraji, Mehdi Doostkamian, Zahra Safari Pages 41-66
    Thunderstorm a weather phenomenon that due accompanied by thunder, lightning, wind and rain, intense search in addition to the positive impact that they can cause a lot of damage in different parts of the world. Due to the variety of weather conditions, the occurrence of this phenomenon is observed in different regions. North West of the province, especially not immune from this phenomenon. To study the phenomenon in terms of statistical and synoptic data daily thunderstorms Thunder in the province of Zanjan synoptic stations in a 16-year period (2009-1994) were used. The results of this study showed that the average frequency of precipitation Thunder northern parts of eastern, central and south of the province with the highest coefficient of variation are also based on these areas. The eastern and western parts of the province had the lowest average and the lowest coefficient of variation Thunder also have. With this interpretation in the months of March and April are the months of heat transfer (Spring), are due to the warming of the Earth's surface and lower layers of the atmosphere (the rise of the sun during the day and close to the vertical) and high atmospheric moisture, instability and flow convection intensified under the right conditions, convective clouds grow and so will thunderstorms. Cold transitional season (autumn) also Frat cool air from higher latitudes to the southern temperate zones than the underlying causes of instability are required. However, due to the lower humidity in the fall than in the spring, the intensity of thunderstorms in the spring and autumn much less. Analysis results show weather maps at different levels-the most important synoptic systems represent the region on the tab of Mediterranean and the Black Sea and the Mediterranean and Red Sudanese have strengthened the role of the North West the country and the province. West winds around the landing position with the main cause of instability in the region Low pressure cut off by severe thunderstorms in the province.
    Keywords: Synoptic analysis, Cluster analysis, Thunderstorm, Zanjan
  • Pakzad Azadkhani, Sahar Shahbazi, Roya Samavati, Khadijeh Noori Zad Pages 67-82
    The quality of life has recently been proposed in the literature on sustainable development and social development planning and new economical discussion.. Although the relative importance of environmental quality is still under debate improvement and consequently maintenance of urban residential environment is if crucial importance. In our country housing seal is a good example of planning for housing, particularly for low – income and poor segments of society. The housing seal is a housing lower than average expectations of quality in society. So the people who are living in have a lower quality of life.. A large number of Mehr housing projects have been implemented and exploited in many cities in Iran moreover, a lot of studies have been carried out on this fild. Our purpose in this study is the comparative study about quality of life in the housing seal in three western and important provinces. . The method is descriptive – analytical and the study is a practical one. The data is gathered from the libraries and also by the use of questionnaires. The population includes the residents of over 15 years old in housing seal. The sample of 301 people is chosen by Cochran’s Formula. To analyze the data, SPSS software is used.. The findings reveal that four indexes including the index of housing quality,environmental quality,the quality of free time and the sense of belonging have the average lower than the satisfactory norm and the other four indexes including the quality of the access to the infrastructures, the quality of neighboring relationships and the quality of employment and income have the average upper than the satisfactory norm.
    Keywords: the quality of life, housing, housing seal, government staffs
  • Ahmad Taghdisi Taghdisi, Sedigheh Hashemi, Mohammad Mehdi Hashemi Pages 83-98
    Interest in entrepreneurship and entrepreneurial policies significantly has increased in recent years, many scientists in academia and economic development. Because these policies to jobs create, improve the overall condition of the local and regional economy and promote rural development. Rural entrepreneurship can be identified by the advantages, potential and limitations of rural communities based on appropriate strategic planning, the development of rural economy touched. The purpose of this study was to investigate factors affecting entrepreneurship in rural villages is abadeh Tashk. In this regard, using the questionnaire survey method was used. Validity of the questionnaire is accessed by a number of subject specialists and academicians, and its reliability was measured by using Cranach's alpha (α= 0.88). The number of samples was n=264 out of N=1468 landowners in six villages which were determined by Cochran Table. To analyze were used the data from one sample t-test, correlation and PROMETHEE. The results of this research suggest that the triple economic, social factors and zirsakhti in rural regions studied in much desired due to the existence of the correlation between the capacity, the operating status can be increased with a factor helping to develop other applications Since zirsakhti index in the villages have the highest impact on entrepreneurship, the need to pay attention to the later especially in the village of Khwaja Jamali due to higher capacity that is from, is important.
    Keywords: Rural Development, rural entrepreneurship, PROMETHEE, Abadeh Tashk county
  • Mohammad Hasan Yazdani, Ata Ghafari Gilande, Ahmad Aftab Pages 99-116
    Imbalance in settlement system is one of the most important challenges of urbanization development and urban system in Iran. Considering Imbalance in population distribution is the cause of inequality in other sections such as economic, social and political activities, any efforts to regulate it requires the study of current situation and trends in this field. This article aims to investigate the spatial distribution of population in urban system of huge area, Azerbaijan and its development in the last fifty-five years (1956-2011). The research was applicatory and its method was descriptive-analytic. Using Moran index and prime city techniques and indexes concentration and equilibrium were considered. The studied statistical population included cities of western Azerbaijan, eastern Azerbaijan, and Ardebil (124 cities). The findings resulting from Moran index indicated the random distribution of urban centers and urban population in Azerbaijan. Also the results showed that the equilibrium of the region increased and the distance between big cities and central and small cities declined over time in the urban system as a whole. In addition, any movement towards optimal distribution of urban population in the region and returning to equilibrium conditions in the urban hierarchy was observed in Azerbaijan.
    Keywords: Urban System, Spatial Distribution, Prime City, Urban Concentration, Azerbaijan Region
  • Mehdi Mehdi Nasab, Mohammad Hossein Naserzade Pages 117-132
    One of the strategies that has been introduced to strengthen deprived areas is expanding tourism in areas having necessary potentials to develop tourism. Climbing as one of the natural ecotourism branches is manifested in a spatial model of tourism in nature that has been neglected in different ecotourism sources. Oshtorankuh is one of the unique attractions of the country in west. In this study using latitude and empirical formulas, the angle of altitude, the hour angle, azimuth sun at different times of season's days were calculated and then slop morphological factors, slope (the amount of radiation received in different seasons), and altitude were combined to consider the feasibility of ecotourism activity of climbing in the region by logic and social overlapping functions in order to determine suitable climbing zones in different seasons. The results indicated that without considering the direction of radiation with appropriate zone for this activity in different seasons of the year based on sunlight suitable climbing zone showed minimum (23.02) and maximum (80.88) differences Based on daily changes, the suitable tourism zones had the highest and lowest daily fluctuations in midwinter (10.31) and midsummer (5.64). Therefore the best time for climbing in this region was in midsummer.
    Keywords: ecotourism, Climbing, Oshtorankuh, Angle of the Sun, Lorestan Province
  • Mohammad Ali Firuzi, Morteza Nemati, Nadia Dari Pur Pages 133-146
    This article aims to measure and evaluate social effects of Mehr housing's areas and Motahari district in Omidiye city emphasizing social inequality. Residents of different districts have been distributed in special areas of the city based on economic and social characteristics (income and education). The research methodology was descriptive. The sample of the study included 320 people using Cochran formula. 160 people belonged to Motahari district and 160 people were from Mehr housing and were questioned randomly. The results of T-Test showed the difference of average of two variables related to residential districts, respondents and social deviations. Considering (sig: 0. 001) and (t:-2.16) the observed difference between two groups was statistically significant. Also the results of variance test connected to two variables showed that there was mutual correlation between the type of residential districts, education and income level and attraction level to social deviations.
    Keywords: Social Effects, Residential District, Social Inequality, Social Separation
  • Masud Safaipoor, Elyas Mavadat Pages 147-162
    Checking development status and constraints of geographic environment is one of the most important issues in two districts of city and sustainable development due to stability and sustaiable development in cities. Indexes of sustainable development in dimensions of environmental geography can be used as suitable criteria to determine the place of cities and solve their problems and shortcomings in order to achieve economic welfare and resident's social-cultural health to obtain urban sustainable development. In this regard having developmental-applied nature and descriptive-analytic method, recognizing and assessing environmental sustainability purpose, that is prioritizing sustainable development in Yazd province and using Entropy-TOPSIS model and GIS, Visio, Grafer, SPSS and Excel software and 50 indicators (hygienic, environmental, cultural, economic and social) the current research aims to analyze the studied subject in the province. The results showed that in matrix model the grouping class difference of province's cities was not regular in terms of population and there was not urban place in intervals between the first floor and top floor of the matrix. So 44.22% of the citie's population distributed on the first floor and the entropy coefficient confirmed it. Its coefficient was (-0.37) in 2006 and (-0.23) in 2011 which indicated the relative movement of the urban hierarchy towards instability and more concentration. Finally development prioritization obtained using TOPSIS indicated that Yazd and Abarkuh were the most developed regions having levels 0.973 and 0.610.
    Keywords: Model, Technique, Environmental Sustainability, sustainable development, Yazd
  • Ali Akbar Taghiloo, Mir Najaf Mousavi Pages 163-180
    The present study aims to evaluate development level of physical-spatial dimension of summer and winter nomadic communities in different regions of the country. The method of Research and description of relationship between variables was descriptive-analytic. The statistical population included 2373660 people in the form of 426,320 families of all of the nomadic communities of the country. The required data were obtained through documents and statistics center and the last census period of country's nomadic communities in 2008. To analyze the data TOPSIS model was used to rank developed, semi-developed and underdeveloped provinces and the SPSS regression model was used to measure the importance and influence of research's effective indices in development level. The findings of the study showed the coefficient of developing inequality was 0.467 in winter and 0.567 in summer. The developing uniformity coefficient was 2.01 in underdeveloped summer provinces and it was 4.4 for undeveloped winter provinces. Regression model showed that the indicators used in explaining development level of nomadic community were 99.3% and 98.2% in summer and winter periods respectively. Among the indicators of development, access to energy with coefficient 0.693 and in winter period access to communication and information facilities with coefficient 3.26 had the highest influence in development level.
    Keywords: Iran, Winter Period, Summer Period, Nomads, development
  • Hossein Nazmfar, Soheyla Bakhtar, Saeedeh Alavi Pages 181-192
    Providing different welfare and infrastructure services, social, economic and cultural facilities are the most basic indicators in each unit of planning especially in rural areas. Therefore the present research aims to assess and analyze development levels of these indicators in rural districts of Kermanshah and determine the amount to them. The method of this research was applicatory in terms of purpose and descriptive-analytic in terms of nature. The statistical population of the research included 85 rural districts of 14 Kermanshah's Townships. To evaluate and rank development levels 69 variables were selected from culture village in 2011. These variables were weighted using the Shannon entropy. And multi-criteria decision VIKOR was used to analyze the data and rank and determine development level of rural districts. The findings revealed differences in development of the rural districts of the province. So among 85 villages there were 3 developed, 19 relatively developed, 33 developing, 28 relatively deprived and 2 deprived rural districts. Ultimately suggestions were presented to improve and promote development status of rural districts.
    Keywords: Evaluation, development, Rural Development, VIKOR, Rural District, Kermanshah province
  • Amir Karam, Marziye Agha Alikhani, Ayla Gholizade, Hasan Ahmadzade Pages 193-205
    Unstable natural slopes by mass movements are one of the phenomena that creates most damages to human after flood and earthquake. These movements occur under the influence of parameters such as temperature difference, precipitation, glacial, height, slope, geology, land form, distance from fault, distance from river, distance from roads and. .. Therefore in addition to identify levels having the risk of slope movements this study aims to analyze the most suitable model to recognize these zones by field data and using above information and modeling methods such as AHP and TOPSIS. The results indicated that AHP model presented the most suitable zoning of slope movements. Based on the map resulted from this model the areas with high potential slope movements had slope between 10 and 20 percent and height about 1600 to 1900 meters and they were composed of limestone and included 28% of the study area.
    Keywords: zoning, Slope Movements, Maku, AHP, TOPSIS