فهرست مطالب

مطالعات شبه قاره - سال هفتم شماره 24 (پاییز 1394)
  • سال هفتم شماره 24 (پاییز 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/09/30
  • تعداد عناوین: 9
|
  • عبدالعلی اویسی کهخا، محمد چهارمحالی صفحات 7-28
    «تاریخ ایلچی نظام شاه» یکی از معتبر ترین کتب تاریخی عهد صفویه است که بدلیل پاره ای از اطلاعات دسته اول در میان کتب تاریخی این دوره جایگاه ویژه ای دارد. سبک نثر آن دارای ویژگی های خاصی است. در این مقالهسبک نثر این کتاب در دو بخش «صوری» و «محتوایی» تحلیل شده است.در «بخش صوری» خصیصه های دستوری(صرف) آن در سه بخش اسامی خاص و عام، ترکیبات اسمی و وصفی، ساختمان فعل های مرکب و خصیصه های ادبی در دو بخشآرایه های بیانی و اشعار از نظر سبک شناسی تحلیل شده است. در «بخش محتوایی» به خصیصه هایی چون صداقت و بی پروایی، ذکر جزییات و ثبت دقایق، اعتدال در توصیف و استناد علمی پرداخته شده است. به دلیل این که تاریخ ایلچی نظام شاه در زمانی تالیف شده که کتاب های تاریخی بسیاری نوشته شده است جهت روشن شدن بهتر موضوع و ارزیابی های منطقی سبک شناسانه، سبک این کتاب با کتب تاریخی قبل و بعد و همعصر، در زمینه مورد بحث مقایسه شده است.این پژوهش به شیوه ی توصیفی-تحلیلیانجام گرفته است.
    کلیدواژگان: تاریخ ایلچی نظام شاه، کتب تاریخی، سبک، حیطه صوری، حیطه معنایی
  • محمدمهدی توسلی، حمزه بامری صفحات 29-46
    کاست، نوعی نظام طبقاتی است که در آن گروه بندی های قومی درجه بندی شده ای وجود دارد که هریک از آن گروه ها به گروه های دیگر راه ندارد و با جایگاه نسبی خود در جامعه مشخص می شود. بنظر می رسد این سیستم اجتماعی از طریق مهاجرت اقوام آریایی به ایران و هند در هزاره های اول و دوم پ.م. در این دو سرزمین رواج یافته و تا امروز دوام آورده است. منابع کهن هندی و ایرانی این پدیده را تایید کرده اند.
    از سوی دیگر، بررسی در جوامع جنوب شرقی ایران، نشانه های نوعی نظام شبه کاستی را در جامعه امروزی بلوچستان، بخصوص در ناحیه دلگان و استمرار بخشی از نشانه ها، آداب و رسوم، الگوها و رفتارهای فرهنگی باستان در میان مردم این ناحیه را، مشخص می کند؛ از این رو، این پرسش مطرح می شود که چه ارتباطی میان فرهنگ و قشربندی اجتماعی مردم دلگان با اعتقادات و نظام طبقاتی کاست در هند وجود دارد. این مقاله تلاش می کند تا از طریق واکاوی منابع مکتوب و تحلیل علمی آن ها به این پرسش پاسخ دهد و دلیل مداومت این سیستم اجتماعی هند را در دلگان روشن کند.روش تحقیق در این پژوهش به صورت مطالعه تطبیقی، میدانی و کتابخانه ای بوده است.
    کلیدواژگان: انسان شناسی تطبیقی، نظام اجتماعی کاست، هند، ایران، دلگان
  • رضا رضایی، محمد شیخ صفحات 47-66
    «سفرنامه ابن بطوطه»یکی از آثار ارزشمند عربی است که می تواند در تعریف یا تبیین برخی مجهولات تاریخ ادبی یا تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران در هند تاثیری بسزا داشته باشد. ابن بطوطه سیاح معروف عرب (779- 730 هجری) در بخشی از سفرنامه معروف خود شرح مفصل سفرش را به هند بیان و روایت کرده است. حضور و تقرب خاص او در نزد سلطان فارسی زبان دهلی به گزارش های او ارزش تاریخی و ادبی بخشیده است. در این مقاله گزارش های عربی مشتمل بر مندرجات فارسی در دو بخش الفاظ و جملات به شکل تحلیل در متنموردبررسی قرارگرفته است. پس ازآن به سیر نفوذ فارسی در هند ازنظر تاریخ ادبی و تاریخ سیاسی پرداخته شده است تا به استناد منابع تاریخی و تاریخ ادبیات فارسی دلایل پویایی این زبان مشخص گردد.
    دستاوردهای این پژوهش نقش حاکمان فارسی زبان هند را در پویایی و رواج فارسی در خارج از مرزهای ایران نشان می دهد. همچنین این سفرنامه، سند و مرجعی مطمئن در تبیین مطالعات تاریخ و ادب فارسی به شمار می رود و باعث می شود ابعاد تعاملات فرهنگی ایران و هند از عمق بیشتری برخوردار گردد و منبعی موثق از فرایند تحقیقاتی منسجم را درباره تاریخ ادبیات و زبان فارسی در هند ایفا نماید.
    کلیدواژگان: ابن بطوطه، سفرنامه، زبان فارسی، هند
  • سید حسین زرهانی صفحات 67-90
    نام ضیاءالدین برنی (1357-1285م)، مورخ و متفکر مهم سیاسی مسلمان فارسی زبان هندوستانی چندان برای پژوهشگران اندیشه سیاسی در اسلام به ویژه پژوهشگران ایرانی شناخته شده نیست و کتاب فتاوای جهانداری او به عنوان یک اثر مهم سیاسی که در زمان سلاطین دهلی نگاشته شده، چندان مورد بحث قرار نگرفته است. در این پژوهش محقق می کوشد به دو پرسش پاسخ دهد: الف- مهمترین مولفه های اندیشه سیاسی ضیاءالدین برنی چیستند و آیا او نوآوری هایی در زمینه اندیشه سیاسی داشته است؟ ب- زمینه های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی نگارش فتاوای جهانداری چیست و چگونه در این اثر منعکس شده است؟بر پایه یافته های این پژوهش، اندیشه برنی را می توان تداوم اندیشه سیاسی ایران پیش از اسلام به ویژه اندیشه ایرانشهری و سیاست نامه نظام الملک دید اما بخش مهم و نوآورانه اندیشه برنی مربوط به تمایز او میان دو حوزه جهانداری و دینداری است. در نهایت این تحقیق نشان می دهد که فروپاشی خلافت عباسی، بی ثباتی سیاسی در دهلی و تصمیمات و اقدامات مناقشه انگیز محمد بن تغلق از عوامل اجتماعی و سیاسی هستند که بر نگارش کتاب تاثیر گذاشته اند.
    کلیدواژگان: اندیشه سیاسی در اسلام، سلاطین دهلی، ضیاءالدین برنی، فتاوای جهانداری
  • محمود صادقی علوی صفحات 91-106
    وضعیت اقتصادی جوامع در دوره های مختلف یکی از مقوله های مهمی است که پیش از این در سده های گذشته تا حد زیادی از دید مورخان که عمده وجه نظر آنها تاریخ سیاسی و تحولات نظامی حکومت ها بوده، مغفول مانده است. در دوره معاصر حیات اقتصادی به عنوان یکی از شاخه ها یا زیر مجموعه های تاریخ اجتماعی مورد توجه پژوهشگران حوزه تاریخ و علوم اجتماعی قرار گرفته است. جامعه شیعیان دکن در قرن 10 و 11 هجری نیز از این قاعده مستثنی نبوده و منابع تاریخی چندان توجهی به حیات اقتصادی این گروه نداشته اند اما از لابه لای منابع تاریخی و دیگر آثار و اخبار به جای مانده از این دوره می توان اطلاعاتی در این رابطه به دست آورد و حیات اقتصادی شیعیان دکن در این دوره را ترسیم کرد. بررسی وضعیت اقتصادی شیعیان در این دوره مسئله مورد توجه در این تحقیق است. امور اداری، نظامی، تجاری و وقف برخی از مهم ترین فعالیت های اقتصادی شیعیان در این دوره است که در این پژوهش بر آنیم تا با بررسی کتابخانه ای بر اساس روش توصیفی و تحلیلی، با بیان برخی از مهم ترین فعالیت های اقتصادی شیعیان دکن، نقش و جایگاه این گروه در حیات اقتصادی دکن در دوره مورد نظر را بیان نماییم.
    کلیدواژگان: شیعیان دکن، وضعیت اقتصادی، هند، تاریخ اسلام، تاریخ اجتماعی
  • علی صباغی صفحات 107-120
    گفتار حاضر به معرفی انتقادی احوال و آثار علی بن طیفور بسطامی دانشور، مترجم و مولف ایرانی مقیم هند در سده یازدهم هجری قمری می پردازد. این چهره شاخص فرهنگی خراسان در هند، با وجود تالیف و ترجمه آثار متعدد در حوزه های علوم دینی، ادبی و زبانی در منابع فارسی چندان مورد توجه قرار نگرفته، آنچه در این منابع درباره معرفی احوال و نوشته های وی آمده، اندک و غالبا پراکنده و مشتت و گاه متناقض است. در این پژوهش تاریخی کوشش شده است تا با تکیه بر منابع مستند و نسخ خطی موجود از آثار علی بن طیفور بسطامی به شیوه توصیفی به معرفی احوال و آثار وی پرداخته شود و اقوال منابع دیگر در این زمینه مورد نقد و بررسی قرار گیرد. دستاورد پژوهش شناخت بهتر و جامع تر احوال و آثار علی بن طیفور است که این شناخت از طریق دسترسی و کاوش در نسخ خطی آثار او و نقد و بررسی اقوال پیشینیان میسر شده است.
    کلیدواژگان: زبان و ادبیات فارسی در هند، علی بن طیفور بسطامی، آثار علی بن طیفور بسطامی، نسخ خطی
  • علی محمد موذنی صفحات 121-140
    حزین لاهیجی از شاعران و علمای برجسته سده دوازدهم هجری است که بیشتر ایام خود را در هند گذرانیده است. وی تقریبا به همه موضوعات علمی عصر خود تسلط داشته و درباره آنها دست به نگارش زده است. وی با اینکه شاعری را به عنوان هنر اول خود محسوب نمی کند و مقام علمی او فراتر از شاعری او است، صاحب اشعار فراوانی در قالب های گوناگون: غزل؛ قصیده؛ قطعه؛ ترکیب بند؛ رباعی و مثنوی است. برجستگی و امتیاز وی در زمینه شاعری، بیشتر در غزل های اوست. حزین چهل قصیده دارد که اغلب محتوای آنها را، توحید، نعت حضرت رسول(ص)، مدح و منقبت حضرت علی (ع) و پیشوایان دین تشکیل می دهد. منقبت حضرت علی(ع) پربسامدترین قصاید اوست. وی در قصاید خود به ترتیب از انوری، خاقانی، سنایی، سعدی و ناصرخسرو استقبال کرده و با همان وزن و قافیه و ردیف و با پاره ای کلمات و مضامین مشترک اشعار خود را سروده است. ارادت او به پیامبر (ص) و حضرت علی (ع) و سایر ائمه (علیهم السلام)، باعث شده است تا در مقابل مداحان متملق مثل انوری به معارضه برخیزد و با ذکر نام آنها اشعارشان را سحر، و مدایحشان را دروغین جلوه دهد و در برابر آنها، اشعار خود را سحر حلال و بیان صدق معرفی نماید. این مقاله با روش کتابخانه ای و به شیوه ی تحلیل محتوای قصاید به بررسی این موضوع و انطباق قصاید حزین با شاعران یاد شده می پردازد .
    کلیدواژگان: حزین لاهیجی، انوری، خاقانی، سنایی، سعدی، ناصرخسرو، مضمون، قافیه، ردیف
  • مائده سادات موسویان حجازی، عباس نامجو صفحات 141-160
    ایکات نوعی تکنیک و پارچه ای است که نقوش آن با گره زدن و بستن بخش هایی از تار و یا پود و باز کردن آن ها پس از رنگرزی ایجاد می شود. امروزه ساخت ایکات در هند شاید به رونق گذشته نباشد، ولی کاربرد، طرح، رنگ، تفاوت ها، جنس، چگونگی، مراکز تهیه و عوامل آفرینش و باورهای نهفته در این پارچه های زیبا از مواردیست که همواره به ذهن خطور می کند.روش این تحقیق توصیفی و تحلیلی است. شیوه ی جمع آوری اطلاعات بر اساس مطالعات کتابخانه ای و پژوهش های میدانی و ابزار گردآوری داده ها شامل مقاله، کتاب، پایان نامه، کتب الکترونیکی و عکس است. با توجه به فرضیه ی وجود ارتباط میان انواع ایکات با کاربرد تزیین و پوشش، هم چنین تکنیک، تشابه و تفاوت جزئی آن ها به خاطر محل تولید و افکار بافندگان که باعث اثرپذیری مناطق از یکدیگر است، هدف مقاله نظام دهی و بررسی دقیق انواع ایکات هندی برای حصول نتایج جامع کاربردی، شناخت پارچه ها و حفظ تکنیک هاست. بنابراین به این نتیجه می رسیم که پارچه های هند با وجود تشابه، تکنیک خاص ایجاد نقش دارند، مثلا بانداس اوریسا با روش گره زنی منقوش می گردد. برخی انواع دیگر نیز از لحاظ طرح، رنگ و نوع نخ شباهتدارند که کاربرد نخ زر در بانداس یا گول بدن از آن جمله است. این پارچه ها معمولا برای تهیه ی ساری به کار می روند که در مراسم نیایش استفاده شده و نقش مایه های ساده ای دارند که حاصل در هم رفتن رنگ هاست .
    کلیدواژگان: ایکات، تار و پود، طرح و رنگ، گره، هند
  • سمیه نوری نژاد، فریده طالب پور صفحات 161-175
    رودوزی منسوجات دارای اهمیت خاصی است و با آداب و رسوم و فرهنگ ملل ارتباط تنگاتنگ دارد. زنان در این فعالیت نقش اصلی را بر عهده دارند. در ایران و هند، هنر رو دوزی جایگاه ویژه ا ی دارد. ارتباطات سیاسی و تجاری ایران با هند از زمان هخامنشیان وجود داشته و به خصوص در قرون 9ه.ق/15م تا 11ه.ق/17 م گسترش یافته است. به دنبال فعالیت های تجار هندی در ناحیه هرمزگان،که مربوط به اواخر دوره ناصر الدین شاه و در زمان مظفرالدین شاه (1300 تا1344 ه / ق) می باشد.ارتباط فرهنگی و هنری میان دو کشور افزایش یافت و زمینه ساز تاثیر هنر دو منطقه بر یک دیگر گردید. محور اصلی این پژوهش بررسی نقوش مشترک به کار رفته در رودوزی های پوشاک بانوانهرمزگان و هند می باشد. شیوه پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی است که نقوش رودوزی های هرمزگان با هند، به صورت تطبیقی مورد بررسی قرار گرفته اند. بر این اساس ابتدا به معرفی انواع رودوزی ها در دو منطقه پرداخته شدهو سپس نقوش مشترک آن ها معرفی شده اند.این نقوشبه سه گروه نقوش هندسی، گیاهی وحیوانی تقسیم بندی می شوند که هر گروه انواع دیگری را شامل می شود واین نقوش در اکثر البسه زنان هرمزگان و هندوستان دیده می شود.
    کلیدواژگان: رودوزی، نقوش، هرمزگان، هند
|
  • Pages 7-28
    The history of the ambassador of Nizam shah is one of the most prestigious, historical books of Safavid era which has a special place among this era's historical books for presenting some unique information. The prose style in this book has particular features which are analyzed in this paper in two categories of "superficial" and "content". In superficial category, grammatical features have been analyzed in three sections of common and proper nouns, nominal and adjectival compounds and compound verbs structure and also literary features in two sections of expression and poem figures of speech from the stylistic point of view. In content category, features such as honesty and audacity, mentioning the details, moderation in describing and scientific reference have been considered. History of the ambassador of Nizam shah has been among many other historical books, thus, it has been compared to the books before, contemporary and after its time in order to clear the subject. This study has been conducted using the descriptive- analytic method
    Keywords: The history of ambassador of Nizam shah, historical books, style, formal category, content category
  • Pages 29-46
    Caste, is a kind of social system in which there are graded ethnic groups with no connection among them and each group can be specified by its filiation. It seems that this social system became popular by the migration of Aryan races to Iran and India in the first and second millennium B.C. and has been survived so far. The old Indian and Iranian texts have attested this phenomenon. On the other hand, investigations in societies of south-east of Iran determines proofs and signs of a kind of semi-caste system and the continuity of a part of signs, traditions, patterns and ancient, cultural behavior of people in the present society of Baluchestan, specially in Dalgan district. Hence, it may come to mind that what kind of relationship is there between the culture and social classes of people in Dalgan and the beliefs and Caste system in India. In this study it has been attempted to answer this question by searching the written sources and through scientific analysis of them and find the reason of this Indian social system’s survival in Dalgan. The research method in this study was comparative, fieldwork and using library resources.
    Keywords: Comparative Anthropology, Caste social system, India
  • Pages 47-66
    Authentic, historical researches and studies have proven the ethnic and linguistic ties between the two ancient civilizations of Persia and India.Throughout the history, various political and religious factors strengthened those links and affected the interactions between the two cultures.
    Ibn Batoteh (703-779 A.H.) a well- known Arab tourist, in some part of his famous itinerary, has written a detailed description of his journey to India. His itinerary's vigilance, perspicacity and diverse information indicate the influence of Persian language and culture on Indias. The information in the history of literature in imperial courts of Indian Muslims and their worthy support are indeed magnificent. They turned into reliable documents which explain the history of Persian literature. The linguistic interactions and expansion of the Persian language around the 740 A.H. and even before that are remarkable and noteworthy.
    Keywords: Ibn Batoteh, Itinerary, Persian Language, India
  • Pages 67-90
    The history of the ambassador of Nizam shah is one of the most prestigious, historical books of Safavid era which has a special place among this era's historical books for presenting some unique information. The prose style in this book has particular features which are analyzed in this paper in two categories of "superficial" and "content". In superficial category, grammatical features have been analyzed in three sections of common and proper nouns, nominal and adjectival compounds and compound verbs structure and also literary features in two sections of expression and poem figures of speech from the stylistic point of view. In content category, features such as honesty and audacity, mentioning the details, moderation in describing and scientific reference have been considered. History of the ambassador of Nizam shah has been among many other historical books, thus, it has been compared to the books before, contemporary and after its time in order to clear the subject. This study has been conducted using the descriptive- analytic method.
    Keywords: The history of ambassador of Nizam shah, historical books, style, formal category, content category
  • Pages 91-106
    Economic situation is an important issue that did not receive sufficient attention in the past centuries from the researches whom their main focus was on the political history and military revolutions of the governments. In contemporary period of time economical life has been regarded as one of the branches or subsets of social history by the researchers of the scope of history and social sciences. Economic life of Shia community in Deccan in 10th and 11th centuries was not an exception and the historical resources have not paid much attention to the economic life of this group, but, some information could be gathered by the remained writings and works to study the economic life of Deccan Shiites.
    Administrative, military and business affairs and devotion were some of the most important economic activities of the Shiites at that time. In this study it has been attempted to discuss the role and place of this group in Deccan's economic life at that time, mentioning some of the most important economic activities of Deccan's Shiites, using the descriptive-analytic method and library resources.
    Keywords: Deccan's Shiites, economic situation, India, history of Islam, social history
  • Pages 107-120
    The present paper is a critical introduction on life and writings of Ali Ibn Teyfoor Bastami, the Iranian translator and author, who lived in India in 11th century A.H. As a sublime writer from Khorasan and despite many writings and translations in the fields of Religious, literary and lingual sciences in Persian resources, he has not received sufficient attention. What have been presented in these resources about his life and writings is few, often sparse and sometimes inconsistent.
    In this research it has been attempted to explain Ali Ibn Teyfoor's life and writings, with regard to the existing, valid documents and manuscripts of his works, using the descriptive method. The results of the study present a more complete recognition of his life and writings and it was achieved by searching in the manuscripts of his works and reviewing the predecessor's words
    Keywords: Persian language, literature in India, Ali Ibn Teyfoor Bastami, Ali Ibn Teyfoor Bastami's writings, manuscripts
  • Pages 121-140
    Hazin Lahiji is one of the sublime poets and scientists of 12th century A.H. and spent most of his lifetime in India. He was a master in almost all of the scientific fields of his time and wrote about them. Although he has not considered poetry as his first talent and his scientific rank is higher than his being a poet, he has written many poems in different formats of Sonnet, Ode, Tarkib band (composite-tie), Quatrain and Masnavi. The reputation of his poems is mostly for his sonnets. Hazin has 40 Odes which are often about theism and praising the prophet of Islam, Imam Ali and other religious sublimes and praising Imam Ali is the most frequent theme of his Odes among others. He has pastiched poems of Anvari, Khaghani, Sanayi, Sa’di and Naser Khosrow, respectively and wrote poems with the same rhythm, rime, word order and some common words and contents. His devotion to Prophet Mohammad and Imam Ali made him confront flattering panegyrists such as Anvari and mentioning their names, make their poets seem witchery and their praise untruth and introduce his poems as the truth and real intimacy. In this study it has been attempted to compare Hazin’s Odes with other poets’, using library method and analysis of contents of the Odes.
    Keywords: Hazin lahiji. Anvari. Khaghani, Sanayi, Sadi, Naser Khosrow, content, rime, word order
  • Pages 141-160
    Ikat is a kind of technique and a textile that its motifs are created by tying and dying some parts of warp and weft. Producing Ikats in India perhaps is not as prevalent as before, but pattern, color, material, differences, producing method, producing centers and hidden beliefs in these elegant textiles are of the points which always come to mind. The method of this survey is descriptive- analytic, the data collected using library resources and fieldwork research and the tools of gathering information include papers, books, theses, E-books and images.
    According to the hypothesis that there is a connection between the kinds of Ikat and the use of decoration and clothing, also their technique and slight similarity and difference due to the place of production and the waver's thoughts, which cause different regions to affect each other, the purpose of this study is to organize and consider different kinds of Indian Ikat precisely to get comprehensive practical results, recognize the textiles and keep the techniques. Thus, it is concluded that although the Indian textiles are similar, they have special methods of producing. For example using braid in Bandhas of Orissa or Gulbadan. These textiles are usually used in producing Sari that people wear in praise ceremonies and they have simple motifs which are achieved by pervaded colors.
    Keywords: : Ikat, warp, weft, pattern, color, tie, India
  • Pages 161-175
    Embroidery clothing and textiles is of particular importance and the art of tribal customs and culture are interconnected in many parts of the world. Women have the main role in this activity and it is an important art in Iran and India. These two countries have had commercial and political relations since Achaemenids and it has been developed especially from the 15th to 17th centuries. Following the activities of Indian traders in Hormozgan, which was at the end of Nasereddin Shah's and Mozaffareddin Shah's era (1300-1344 A.H.), the cultural and artistic relations between two countries developed and led to the influence of both countrie's art on each other. The main focus of this study is to analyze the common embroidery patterns used in Hormozgan and India, comparatively. Accordingly, first different types of embroidery in these two places and then the common patterns between them are introduced. These patterns are divided into three categories: geometry patterns, plant patterns and animal patterns and each group contains other types as well. They are the common designs which can be seen in most of women's clothes in Hormozgan and India
    Keywords: embroidery, patterns, Hormozgan, India