فهرست مطالب

اقتصاد مقداری - سال دوازدهم شماره 2 (پیاپی 45، تابستان 1394)
  • سال دوازدهم شماره 2 (پیاپی 45، تابستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/06/28
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمدحسن فطرس، مرتضی قربان سرشت، معصومه طاهری طلوع* صفحات 1-21
    بررسی وضعیت متوسط درآمد سرانه، نشان می دهد که کشورهای عضو اوپک طی چند سال اخیر با وجود بالا بودن نرخ سرمایه گذاری در این کشورها، نسبت به کشورهای در حال توسعه غیرنفتی، از نرخ رشد اقتصادی پائینی برخوردار بوده اند؛ این موضوعی قابل تامل و بحث برانگیز در این کشورها است. به منظور بررسی درجه ی توسعه یافتگی بین بخش گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات در این کشورها و بخش رشد اقتصادی، این مقاله با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم-یافته ی پانلی و با به کارگیری مدل های رشد مناسب، برای دوره ی زمانی 2000 تا 2013 و با انتخاب 11 کشور عضو اپک، به این موضوع پرداخته است. نتایج حاکی است با افزایش یک درصدی در هر یک از متغیرهای گسترش واردات فاوا، تعداد کاربران موبایل و اینترنت و تشکیل سرمایه ثابت، رشد اقتصادی در بازه ی 16/0 درصد تا 47/0 درصد افزایش داشته است. همچنین، علامت اثرگذاری هر یک از متغیرهای نرخ تورم (منفی)، رشد نیروی کار فعال و آموزش دیده (مثبت)، تعداد افراد تحصیلکرده ی شاغل (مثبت)، بر رشد اقتصادی مطابق با یافته های پژوهش های پیشین است.
    کلیدواژگان: واردات فاوا، تولیدناخالص داخلی، روش گشتاورهای تعمیم یافته، پانل دیتا، اوپک
  • عبدالله شایان زینیوند، راضیه کاردگر، ابوطالب کاظمی* صفحات 23-55
    در این مقاله به بررسی اثرات عدم تقارن و حافظه بلندمدت در نوسانات میان نرخ ارز و بازده سهام در بورس اوراق بهادار پرداخته شده است. برای این منظور از مدل های خودهمبسته واریانس ناهمسان شرطی تعمیم یافته (MGARCH) و خودهمبسته انباشته میانگین متحرک کسری (ARFIMA) در بازه ی زمانی 1/1/1387 الی 29/12/1391 استفاده شده است. نتایج به دست آمده وجود عدم تقارن در توزیع بازده ی میان دو بازار سهام و ارز را تایید می کند که این امر حاکی از وجود اثرات سرایت تلاطم و حافظه بلندمدت در بین این بازارها و وابستگی آن ها به همدیگراست؛ بنابراین با انتقال شوک ها و سیاست های مختلف اقتصادی داخلی و خارجی، خروج سرمایه ها بین این بازارها صورت می پذیرد که در صورت وجود ریسک و کاهش بازدهی در بازار سرمایه، سرمایه ها به بازار ارز انتقال پیدا خواهند نمود. همچنین آزمون های آماری انجام شده وجود حافظه بلندمدت در سری زمانی بازده ی شاخص های بورس و نرخ ارز را اثبات می کند.
    کلیدواژگان: حافظه بلندمدت، اثرات عدم تقارن، نرخ ارز واقعی، بازدهی قیمت سهام
  • سید مرتضی افقه، سید امین منصوری* صفحات 57-86
    هدف اصلی در این پژوهش برآورد شاخص اقتصاد زیرزمینی در ایران با تاکید بر جرایم اخلاقی و اقتصادی، با استفاده از روش شاخص های چند گانه-علل چندگانه (MIMIC) و به روش حداکثر راست نمایی طی دوره زمانی 1390-1363 است. نتایج تحقیق نشان می دهد که افزایش جرایم اخلاقی پنهان موجب افزایش حجم اقتصاد زیرزمینی خواهد شد. افزایش جرایم فساد اداری و طلاق، افزایش شاخص فلاکت و بی سوادی مهمترین علت افزایش جرایم اخلاقی پنهان است. همچنین، افزایش فساد اداری، طلاق، بی سوادی، شاخص باز بودن اقتصاد، حجم دولت و درآمد سرانه مهمترین عوامل افزایش اقتصاد زیرزمینی است. این بررسی نشان می دهد که افزایش امنیت در جامعه مهمترین عامل کاهش اقتصاد زیرزمینی و جرایم اخلاقی پنهان است. فساد اداری تاثیرگذارترین متغیر افزایش جرایم اخلاقی پنهان و بی سوادی تاثیرگذار ترین متغیر افزایش اقتصاد زیرزمینی است. به علاوه افزایش جرایم اخلاقی پنهان موجب افزایش قتل، سرقت و آزار و اذیت و افزایش بخش اقتصاد زیرزمینی باعث افزایش مصرف شرب خمر، نقدینگی و مصرف انرژی می گردد. یافته های دیگر این تحقیق نشان می دهد که کمترین و بیشترین رشد بخش جرایم اخلاقی پنهان به ترتیب در سال 1367 و 1388 و کمترین و بیشترین رشد اقتصاد زیرزمینی در سال های 1365 و 1385 اتفاق افتاده است.
    کلیدواژگان: اقتصاد زیرزمینی، MIMIC، امنیت، فساد اداری، شرب خمر، ایران
  • سید عزیز آرمن، حسن فرازمند، حمیده دانش* صفحات 87-104
    برابری جنسیتی یکی از شاخص های رشد و توسعه اقتصادی واز اهداف مهم اقتصاد است؛ فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) نیز از مهمترین معیارهای توسعه و پیشرفت اقتصادی می باشد. هدف این مقاله بررسی تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر نابرابری جنسیتی، با استفاده از روش داده های ترکیبی در مجموعه ای منتخب از کشورهای درحال توسعه و توسعه یافته (57 کشور) طی دوره ی زمانی 2012-2005 است .دو متغیر تعداد کاربران تلفن ثابت و موبایل و تعداد کاربران اینترنت به عنوان متغیرهای جایگزین ICT در نظر گرفته شده-اند و اثر آن ها در رفع نابرابری جنسیتی بررسی شد. نتایج نشان داد فناوری اطلاعات و ارتباطات تاثیر مثبت بر برابری جنسیتی داشته و توسعه آن باعث کاهش نابرابری جنسیتی شده است.
    کلیدواژگان: فناوری اطلاعات و ارتباطات، نابرابری جنسیتی، داده های پانل
  • سهراب دل انگیزان، کیومرث سهیلی، سحر بهاری پور* صفحات 105-135
    اهمیت روز افزون منابع انرژی در شکل گیری و رشد فرآیندهای اقتصادی و نیز ضرورت بهره برداری از این منابع بر پایه ی ملاحظات زیست محیطی و توسعه ی پایدار اقتصادی و اجتماعی، موضوع شناسایی و مطالعه ی عوامل تاثیرگذار بر مصرف انرژی را برجسته می کند. اندازه و ساختار سنی جمعیت نیز از جمله عواملی است که در مباحث مربوط به مصرف انرژی حائز اهمیت می باشد و کم تر به آن پرداخته شده است. بنابراین در این مطالعه سعی می شود، عامل جمعیت به صورت اندازه و ساختار سنی جمعیت روی مصرف انرژی بخش خانگی، مورد کاوش و ارزیابی قرار گیرد. جهت تحلیل ها از رهیافت داده های تابلویی و مجموعه ای از داده های 22 استان کشور و دوره هایی با فواصل زمانی 5 ساله، برای سال های 1365 تا 1390 استفاده شده است. نتایج حاکی از اثرگذاری معنی دار متغیر گروه های سنی جمعیت روی مصرف انرژی بخش خانگی است. بنابراین آگاهی از پیامدهای تغییرات جمعیتی از بعد اندازه و ساختار سنی با توجه به روند فزاینده ی مصرف انرژی در ایران، برای برنامه ریزی و سیاست گذاری های آتی می تواند اثربخش باشد.
    کلیدواژگان: ساختار سنی، جمعیت، مصرف انرژی، بخش خانگی، ایران
  • ناصرعلی یدالله زاده طبری، فاطمه نظری* صفحات 137-158
    تاثیر بدهی خارجی بر رشد اقتصادی پس از بحران بدهی دهه 1980 از موضوعات مورد بحث در میان اقتصاددانان بوده است. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر بدهی خارجی بر رشد اقتصادی ایران است. در این مطالعه اثر بدهی خارجی دو جانبه و چند جانبه(استقراض از موسسات بین المللی) به تفکیک در کنار برخی از متغیرهای اقتصاد کلان، بر رشد بررسی شده است. در این رابطه، از الگوی اقتصادسنجی خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی و سری زمانی طی سال های1359-1391 استفاده شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که در بلند مدت و کوتاه مدت، بدهی خارجی دو جانبه تاثیر مثبت ولی غیر معنی دار، در حالی که بدهی چندجانبه(استقراض از نهادهای بین المللی) تاثیر مثبت و معنادار بر رشد اقتصادی ایران در دوره مورد بررسی داشته اند. بنابراین بر اساس نظریه حدآستانه ای بدهی- رشد، به نظر می رسد اقتصاد ایران طی سه دهه اخیر در حدی از بدهی خارجی استفاده نموده که توانسته به فرآیند رشد کمک نماید. هم چنین، نتایج دیگر این تحقیق نشان می دهد در بلندمدت، موجودی سرمایه، سرمایه انسانی و تجارت باز، اثر مثبت و معنادار بر رشد اقتصادی دارند.
    کلیدواژگان: رشداقتصادی، بدهی خارجی دو جانبه، بدهی خارجی چند جانبه
|
  • Pages 1-21
    Investigating the status of average per capita income, shows that the OPEC countries, in spite of high rate of investment, compared to non-oil developing countries, have had a lower growth rate. This is a remarkable and controversial issue for these countries. In order to measure the degree of ICT sector and economic growth, in these countries, this article used Panel-GMM approach and appropriate growth models, for the period of 2000 to 2013, of 11 OPEC countries. The results showed that an increment of one percent in spread of ICT import, the number of internet and mobile users, FDI and fixed capital formation variables, economic growth would increased by 0.16 to 0.47 per cent. Also, the effect of inflation rate was negative, the impact of trained and active work force was positive. Moreover, higher education has had a positive effect on economic growth. All signs are in accordance with the theory and the previous research findings.
    Keywords: ICT importing, GDP, GMM approach, Panel Data, OPEC
  • Abdullah Shayan Zeinvand Pages 23-55
    In This Research, Using Exponential Generalized Autoregressive Conditional Heteroscedasticity (EGARCH) and Autoregressive Fractionally Integrated Moving Average) ARFIMA (Models, Effects of Asymmetry and Long-Term Memory in Volatility Between the Exchange Rate and Stock Price Returns in the Stock Exchange Were Studied Within the Period of Spring 2008 To Spring 2013. According to the Results, the Existence of Asymmetry Was Approved in the Distribution of Returns between Stocks and Currency Market, Which Affects The Spreading Volatility, Long-Term Memory Among The Markets And Their Interactions, Withdrawal Of Funds Among The Markets And Domestic And Foreign Economic Policies. Therefore, It Causes a Higher Risk While Reducing the Efficiency in the Capital Market; Lead to Transferring Funds to the Foreign Exchange Market. Statistical Analysis Approved the Effects of Long Term Memory in the Time Series of Stock Index Returns and the Currency Rate.
    Keywords: Long, Term Memory, Effects Of Asymmetry, Currency Rate, Stock Price Returns
  • Pages 57-86
    The main objective of this study is estimating the underground economic indicators with emphasize on moral and economic crimes, using multiple indicators, multiple-causes (MIMIC) and maximum likelihood approaches during 1984-2011. The results of the research show that as hidden moral crimes is increased, underground economics amount will increase in the size. In addition, increase in administration corruption, divorce, illiteracy, Index of economic openness, size of government and per capita income are among the most important factors for the increased size of the underground economy. This study shows that the increased security in society, is the most important factor for decline in the underground economy and hidden crimes. Corruption is the most effective variable for increased hidden crimes, and illiteracy is the most effective variable on increased underground economy. In addition, increased hidden crimes will result in increased murder, theft and harassment, and as the underground economy size gets bigger, it will result in increased consumption of alcohol, liquidity, and energy consumption. Other findings of the research show that the less and most growth in hidden crimes were being in 1988 and 2009, respectively hidden and the less and the most underground economic growth was happened in years of 1987 and 2006, respectively.
    Keywords: Underground Economic, MIMIC, Security, Corruption, Drinking alcohol
  • Hamide Danesh Pages 87-104
    Gender equality isone ofthe main goals ofeconomicgrowth andeconomic development, information and communication technology (ICT) as well as it is the most important criteriaof economic development.The purpose of this paper is to examine the impact of ICT on gender inequality, using the combined data set of selected developing and developed countries (57 countries) during the period 2012-2005.Two variables were considered as the alternative for ICT; The number of the Mobile cellular subscriptions and Telephone lines, and the Internet users per 100 personsand their effects on the elimination of gender inequality was studied. The results show that ICT has a positive impact on gender equality and development is reduces gender inequality.
    Keywords: Information, Comunication Tecnology (ICT), Gender Inequality, Panel Data
  • Pages 105-135
    The increasing importance of energy sources to formation and growth of economic processes and also the necessity of utilization of these sources based on environmental considerations and constant economic and social developments, distinguish the field of recognizing and studying the effective factors on energy consumption. Also extent and age structure of population, as two of the factors, are important in energy consumption related subjects which there have done less studies about them. Therefore, in this dissertation we have attempted to investigate and evaluate the population factor as extent and age structure of population on household sector energy consumption. In this thesis to analyze, the approach of panel and collective data are used from twenty two states of the country and in five-years periods, during 1365-1390. Results indicate the significant influence of age groups of the population on household sector energy consumption. Consequently, being informed of the outcomes of demographic changes from the extent and age structure aspect with considering the growing trend of energy consumption in Iran, could be effective on future schedules and policies.
    Keywords: Age Structure, Population, Energy consumption, Household Sector, Iran
  • Fatemeh Nazari Pages 137-158
    The effect of external debt on economic growth is a debatable issue between economists since the debt crisis in 1980’s.This study examined the effects of foreign debt on economic growth in Iran.The effect of bilateral and multilateral external debt separately, along with some macroeconomic variables on growth is investigated.In this regard, to estimate the specified research model, Auto Regressive Distributed Lag Approach for annual data has been used during the years 1359-1391. The results suggest that long-term and short-term bilateral foreign debt had positive but insignificant impact, while multilateral debt (borrowing from international institutions) had a positive andsignificant impact on economic growth in the period under review.So based on the theory ofdebt- growth threshold, it seems that over the last three decades, the external debt could contribute to the growth process.Also, other results of this study show that in the long run, capital, human capital and trade openness have a significant and positive effect on economic growth.
    Keywords: economic growth, bilateral external debt, multilateral external debt