فهرست مطالب

مطالعات سیاسی اجتماعی جهان - سال سوم شماره 2 (پیاپی 6، پاییز و زمستان 1392)
  • سال سوم شماره 2 (پیاپی 6، پاییز و زمستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/11/20
  • تعداد عناوین: 8
|
  • فریده علوی، زینب رضوان طلب* صفحات 231-268
    جنگ استقلال الجزایر که از سال 1954 تا 1962 به طول انجامید و قربانیان زیادی بر جای گذاشت، در ادبیات فرانسه و فرانسه زبان بازتاب گسترده ای داشته و دارد، چنانکه امروزه نیز، پس از گذشت نیم قرن از امضای توافقات اویان، همچنان شاهد پیدایش آثار جدیدی در مورد این جنگ هستیم. این آثار ادبی نه تنها به ثبت و ضبط برگی از تاریخ در حافظه جمعی دو ملت کمک می کنند، بلکه می کوشند پاسخی در خور کنجکاوی های زیرکانه نسل پرسشگر نو بیابند. البته باید توجه داشت که هر نویسنده، هرچند به دنبال ترویج جهان بینی از پیش تعیین شده ای نباشد، جنگ را از منظر خود بیان می کند و دیدگاه خاص خویش را نسبت به متن و حواشی آن دارد؛ بنابراین بررسی و مقایسه روایت های مختلف از یک پدیده واحد می تواند از تفسیرهای یکسویه جلوگیری کند و زوایای پنهان آن را نمایان سازد. در این مقاله تلاش شده ضمن ارائه تاریخچه مختصری از روابط فرانسه و الجزایر، و معرفی زمینه های اجتماعی و سیاسی تولید آثار ادبی، با رویکردی تطبیقی به برخی از آثار شاخص ادبیات فرانسه زبان در حوزه جنگ، به چگونگی بازنمایی جنگ استقلال در ادبیات فرانسه و الجزایر از منظر روایی پرداخته شود.
    کلیدواژگان: ادبیات، استعمار، استقلال، الجزایر، پایداری، خاطرات، جنگ، فرانسه
  • سیدمحمد طباطبایی، امیر قیاسی* صفحات 269-302
    در آغاز قرن بیست ویکم، آمریکا با خیزش اقتصادی و نظامی چین رو به رو شد؛ کشوری که هم اکنون رقیب آمریکاست و در آینده ای نزدیک تهدیدی برای او در نظام جهانی تلقی خواهد شد. هم اکنون عواملی نظیر نفوذ اقتصادی این کشور نوظهور در مناطق مختلف جهان و عضویت دائمی و دارا بودن حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل از یک سو و حجم وافر بدهی های مالی و کاهش مستمر نفوذ اقتصادی و سیاسی آمریکا در جهان، از سوی دیگر، که مواجهه و مقابله مستقیم آمریکا با این کشور را دشوار کرده است ، ذهن راهبردشناسان آمریکایی را برای مقابله با چین به خود مشغول کرده است. بنابراین در این مقاله تلاش شده است راهبرد های سیاسی و امنیتی آمریکا از سال 2008 تا 2012 در قبال خیزش اقتصادی، نظامی و سیاسی چین بررسی شود. در پژوهش حاضر اعتقاد بر این است که آمریکا با بهره گیری از نظریه موازنه نرم، درصدد است از سلطه نظامی چین و فرامنطقه ای شدن قدرت چین جلو گیری کند. در این راستا آمریکا از طریق برقراری روابط گسترده نظامی و متعهد کردن کشورهای پیرامونی چین به خود، استفاده از مناطق چالش زا به عنوان ابزاری برای فشار بر این کشور، بهره گیری از سازمان ها و نهادهای بین المللی و منطقه ای برای افزایش هزینه های سیاسی و اقتصادی چین و رقابت با چین در مناطق مختلف جهان برای کاهش نفوذ این کشور، به دنبال مهار و انزوای دولت پکن است.
    کلیدواژگان: آسیا، پاسیفیک، ایالات متحده آمریکا، چین، راهبرد، مواز نرم، نظام بین الملل
  • حسام الدین واعظ زاده*، یغما کعبی صفحات 303-323
    مسئلة واگذاری اختیارات از دولت مرکزی به دولت های محلی، بعد از جنگ جهانی دوم در کشورهای اروپایی، با هدف تقویت مشارکت سیاسی و تداوم همگرایی و اتحاد دولت های محلی با دولت مرکزی، بیش از پیش مورد توجه قرارگرفت. سیاست واگذاری اختیارت در بریتانیا به سه منطقه اسکاتلند، ایرلند شمالی و ویلز با به قدرت رسیدن حزب کارگر در سال 1997 به اجرا درآمد. هدف این مقاله بررسی فرایند واگذاری اختیارات در اسکاتلند و بحث درباره مسائل مرتبطی مانند ملی گرایی و هویت ملی در این منطقه است. این مقاله سعی دارد به پرسش هایی در زمینه تاثیر واگذاری اختیارات و عللی که منتهی به فاصله گرفتن اسکاتلند از دولت مرکزی شده است پاسخ دهد. ضرورت مطالعه وضع موجود، زمانی آشکار می شود که اسکاتلندی ها پس از 300 سال اتحاد با بریتانیا، تصمیم گرفتند در سال 2014 برای پایان دادن یا تداوم اتحاد (بر اساس پیمان 1707) در یک همه پرسی عمومی شرکت کنند. نتایج این همه پرسی آثار مهمی بر سیاست های داخلی این کشور و نیز رابطه آن با وست مینستر و اتحادیه اروپا برجای می گذارد.
    کلیدواژگان: اتحاد ملی، استقلال خواهی، تمرکززدایی، ملی گرایی، منطقه گرایی، هویت ملی
  • سعید خالوزاده* صفحات 325-348
    با قدرت یافتن نیکلا سارکوزی، سیاست خارجی فرانسه در چرخشی آشکار ماهیتی آمریکا گرا پیدا کرد. سارکوزی از همان ابتدای کسب قدرت، سیاست همسویی با آمریکا را در پیش گرفت. آتلانتیک گرایی اهرمی مهم و اجتناب ناپذیر در سیاست خارجی سارکوزی قلمداد می شود و وی با فاصله گرفتن از سیاست های سنتی گلیستی نقطه عطفی را در سیاست خارجی بعد از دوگل رقم زد. این گرایش نوین، جدای از سیاست های فراآتلانتیکی فرانسه در رابطه با ایران نیز نمود دارد و به روشنی تغییرات سیاست فرانسه را که از نزدیکی به آمریکا سرچشمه می گیرد نشان می دهد. رویکرد نوین سارکوزی در سیاست خارجی، در برگیرنده نگرش متوازنی از اروپامداری و آتلانتیک گرایی است که در آن، اتحادیة اروپا و ناتو مکمل استراتژیک و عملیاتی یکدیگر تلقی می شوند. سارکوزی به دنبال بازتعریف نقش فرانسه در مناسبات بین المللی بود و تلاش کرد با اهرم آتلانتیک گرایی و نزدیکی به آمریکا، به نفوذ و اعتبار بیشتر در صحنه بین المللی دست یابد. سارکوزی به موازات تقویت تعاملات فراآتلانتیکی، با اعلام بازگشت کشورش به شاخه نظامی ناتو، برای کسب سهم بیشتری از فرماندهی ناتو و همچنین اعزام نیرو به افغانستان تلاش کرد.
    کلیدواژگان: آمریکا، ایران، سارکوزی، سیاست خارجی و امنیتی، ناتو
  • محمدجواد رنجکش*، حمیدرضا کشاورز، حسین اصغری ثانی صفحات 349-379
    با مطرح شدن نظریه نوسازی به منزله پارادایم مسلط توسعه در دهه 1950، تمامی رویکردها به توسعه به نوعی ملهم از این پارادایم به شمار می رفتند. در دهه 1960 میلادی، ظهور مکتب وابستگی که واکنشی به دیدگاه های مکتب نوسازی بود، سبب زیر سوال رفتن اصول این مکتب شد. ریشه مکتب وابستگی در اندیشه های اندیشمندان کشورهای آمریکای لاتین قرار داشت و گرایشی مارکسیستی به توسعه در دوره جنگ سرد مطرح شد. اما با پایان یافتن جنگ سرد و تغییراتی که به موازات آن در ساختار نظام بین الملل ایجاد شد، دیدگاه های مارکسیستی از جمله مکتب وابستگی به توسعه، به دلیل عدم توفیق در دستیابی به وعده های خویش با انتقاد همراه شد. در این راستا کشورهای آمریکای لاتین با توجه به تحولات رخ داده در ساختار و شرایط نظام بین الملل، نه تنها از دیدگاه های مکتب وابستگی پیروی نکردند، بلکه با برقراری روابط مناسب با کشورهای پیشرفته زمینه و شرایط توسعه و پیشرفت خویش را فراهم کردند. نوشتار حاضر تلاش دارد تا با رویکردی تحلیلی، به دیدگاه های رایج درخصوص توسعه در دوره جنگ سرد بپردازد و با ارزیابی دیدگاه های مزبور، رویکردهای توسعه و رشد در آمریکای لاتین را در دوران پس از جنگ سرد بررسی کند. به نظر می رسد کشورهای آمریکای لاتین با بهره گیری از فرایند جهانی شدن اقتصاد و رویکردهای مختلف ساختارگرا و نهادگرای ملهم از این فرایند، در حرکت به سمت رشد و توسعه ای متوازن تلاش کرده اند.
    کلیدواژگان: آمریکای لاتین، اجماع پساواشینگتنی، توسعه، جنگ سرد، جهانی شدن اقتصاد، مکتب نوسازی، مکتب وابستگی
  • ناهید شاهوردیانی، سمیرا سعیدیان* صفحات 381-406
    بی شک، برای کشوری که نخستین وزارت فرهنگ جهان را تأسیس کرده است، فرهنگ از عناصر مهم دیپلماسی محسوب می شود. این توجه منحصربه فرد به فرهنگ و نقش آن در روابط بین الملل، مبتنی بر نگاه و توجهی است که دولت و سیاستگذاران فرانسوی از دیرباز به مقوله فرهنگ در داخل این کشور مبذول داشته اند. از پنج قرن پیش تاکنون، در این کشور، فرهنگ مورد توجه دولت بوده و از اساسی ترین عناصر هویت و قدرت شمرده شده است. به عبارت دیگر، فرانسه در طول تاریخ و به ویژه از زمان لویی چهاردهم، سعی کرده است شکوه و اقتدار تاریخی خود را بر پایه فرهنگ و هنر بنا کند. حمایت همه جانبه دولت از فرهنگ و طرح مباحثی چون «استثنای فرهنگی» در دوران اخیر نیز، در همین راستا انجام شده است. سوالی که پیش می آید این است که فرانسه با چه نظام و پشتوانه ای چنین شبکه پیچیده ای را برساخته و چه اهدافی را از این طریق دنبال می کند؟ مقاله حاضر می کوشد با رویکردی تاریخی، نقش و جایگاه فرهنگ را در سیاست داخلی و خارجی کشور فرانسه، ترسیم کند و تصویر روشنی از دیپلماسی فرهنگی این کشور به دست دهد.
    کلیدواژگان: دولت، دیپلماسی، شکوه فرهنگی، فرانسه
  • نسا زاهدی* صفحات 407-431
    موج عدالت خواهی نسیم آزادی در اواخر سال 2011م سرزمین های عربی را در نوردید و تعدادی از رژیم های عرب منطقه را ساقط کرد. این جریان هنوز هم، سایر کشورهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا را تهدید می کند، حال باید منتظر بود و دید که گروه های سازمان یافته و متشکل اسلام گرا در صدد پیاده کردن کدام الگوی سیاسی اند ؟ مقاله حاضر با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی به دنبال پاسخ دادن به این پرسش اصلی است که آیا ترکیه می تواند مدلی برای کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا باشد یا دست کم در حد الگوی موفقی می تواند مورد اقتباس قرار گیرد؟ پژوهش های پیشین نشان می دهد که ترکیه می تواند الگویی برای کشورهای منطقه باشد؛ با این حال، فرضیه مقاله سرمشق قرار گرفتن ترکیه را به دلیل تفاوت های تاریخی و ساختاری آن با کشورهای عربی و بحران های پیش رو در این جوامع، صرفا در حد الگو (به معنای اخص آن) می داند و به مدل بودن آن اعتقادی ندارد.
    کلیدواژگان: بیداری اسلامی، دکترین عمق استراتژیک، سیاست خارجی ترکیه، نوعثمانی گری
|
  • Farideh Alavi, Zeinab Rezvantalab* Pages 231-268
    The Algerian War of Independence, which broke out in 1954 and lasted 8 years taking innumerable lives is widely reflected in the French and Francophone works of literature. Today, half a century after the signing of the Evian Accords, we are witnessing the emergence of new works on the war, which not only record the collective memory of the nation, but also strive to satisfy the curiosity of the younger generation. It should be noted that each author, even if he doesn’t seek to promote a pre-determined ideology, narrates the war from his own point of view, and has a particular perspective on the war and its margins. Thus, comparing different versions of a single phenomenon can help avoid one-sided interpretations by providing a more wholesome view of the issue. In the following article, in addition to providing a brief history on the relations between France and Algeria, we attempt to study the narratives of the French war of independence while adopting a comparative approach to present an introduction of the social and political contexts in which they were narrated.
    Keywords: Algeria, Colonization, France, Independence, literature, Memory, resistance, war
  • Seyyed Mohammad Tabatabaei, Amir Ghiyasi* Pages 269-302
    Beginning of the 21st century for the United States coincided with the economic and military advancements of East Asia, the largest populated country. Becoming a US rival, East Asia poses an international threat to the US. The influence of china on economy across various international regions, its permanent seat in UNSC with the right to veto, and the huge debt the US owes to China have all made it difficult for the US to confront China directly. The aim of this paper is to illustrate through the use of soft-balancing theories, US political and security policies during the years 2008-2012 toward an economic, military, and political uprising. Through the cooperation and establishment of broad military ties with China`s neighbors, the US has had challenging regions put China under pressure. It has had international organizations and regional institutions increase the economic and political costs of China, while it continues its competition with China to weaken its influence and militarily dominance in the region.
    Keywords: Asia Pacific, China, international system, soft balance, strategy, United States
  • Hessamoddin Vaez, Zadeh*, Yaghma Kaabi Pages 303-323
    Devolution of powers has been a matter of increasing importance in European countries, especially after the Second World War. With the aim to reinforce political participation and continue the convergence of the regions, central governments have devolved some of their powers and responsibilities to regional and local administrations. In Britain, devolution of powers to the three regions of Scotland, Wales and Northern Ireland was carried out with the coming to power of New Labour in 1997. The aim of the British government was to create greater trust and unity between these regions and the central government, in the greater framework of the United Kingdom. The aim of this paper is to analyze the processes of devolution in Scotland and to discuss matters pertaining to nationalism and national identity. This paper seeks to answer questions regarding the scope and the influence of devolution, and to present the reasons why Scotland has moved away from the central government. The significance of this research lies in the fact that after 300 years of union, the Scots participated in a 2014 referendum to determine whether they would or would not continue to remain in the Union (formed in 1707). Either way, the outcome of the referendum would be highly influential both in Scotland’s internal affairs and in its relations with Westminster and the European Union.
    Keywords: decentralisation, Independence, National identity, nationalism, regionalism, Union
  • Said Khaloozadeh* Pages 325-348
    With the rise of Nicholas Sarkozy to power, in an evident spin, France’s foreign policy became American in essence. From the very first year of his presidency Sarkozy adopted a parallel policy to the U.S. Atlanticism is considered an important and inevitable leverage in Sarkozy’s foreign policy and his government marked a high point in foreign policy after de Goulle. This new approach is completely evident in the French transatlantic policies and we can clearly see the changes of France’s policies which are inspired by closeness to the U.S regarding Islamic republic of Iran. Sarkozy’s new approach in foreign policy includes a balanced standpoint of Eurocentrism and Atlantisicm in which the European Union and NATO are considered strategic and operational complementaries. Sarkozy tried to explain the closeness to the U.S in a framework of European policies. Sarkozy is looking for a new definition of the role of France in the international relations. He is trying to achieve more influence and credit in the international scene by leveraging Atlantisicm and closeness to the U.S. Parallel with strengthening transatlantic interactions, Sarkozy has tried to announce the return of his country to the NATO military branch, Achieving the most share of NATO’s command and also dispatching forces to Afghanistan. In this paper, the intensification of the French foreign policy towards Iran in line with France’s policy in getting closer to the U.S is also discussed.
    Keywords: French foreign policy, French security, defense policy, NATO Treaty, Nicholas Sarkozy, transatlantic policies, transatlantic relations, United States
  • Mohammad Javad Ranjkesh*, Hamid Reza Keshavarz, Hossein Asghari Sani Pages 349-379
    With the expression of the modernization theory as the dominant paradigm of development during the 1950s, approaches towards development were extracted from this paradigm. But with the birth of the attachment school of thought, the modernization theory was scrutinized. For Latin American countries however, the attachment school of thought was considered a Marxist ideology up until the end of the Cold War. Towards the end of the Cold War, and with the changes that took place in the international system, Marxist visions, including the attachment school of thought were also scrutinized due to a lack of resources. Latin American countries were able to distance themselves from the attachment system, and instead establish proper relations with advanced countries that helped their development. The aim of this study is examine and criticize common visions regarding the development of Latin American countries after the Cold War era. According to the findings in this paper, Latin American countries are advancing towards growth and development through their approaches to structural and institutional globalization of economics.
    Keywords: attachment, Cold War, Development, globalization of economics
  • Nahid Shahverdiani, Samira Saeidian* Pages 381-406
    There is no doubt that culture is of the most important principles of diplomacy in a country that established the first ministry of culture in the world. Such a unique attention to culture and its role in international relations is based on the French government and the politicians’ view and concentration on the issue of culture in this country for a long time. Since five centuries ago, culture has been considered by the government (or the authority) in this country and has been among the basic elements of identity and power. On the other hand, France has tried to found its historical magnificence and power on the basis of culture and art all through the history especially since the Louis XIV era. The government’s support from culture in all aspects and presenting issues such as “cultural exception” recently, have been done in this regard. The question which can be asked is: With what system and support has France made such a complicated network and what purposes is France following in this way?” The current paper tries to depict the role and position of culture in the internal and foreign policy of France through a historical approach and present a clear image from the cultural diplomacy of this country.
    Keywords: cultural magnificence, diplomacy, France, government
  • Nesa Zahedi* Pages 407-431
    With the expression of the modernization theory as the dominant paradigm of development during the 1950s, approaches towards development were extracted from this paradigm. But with the birth of the attachment school of thought, the modernization theory was scrutinized. For Latin American countries however, the attachment school of thought was considered a Marxist ideology up until the end of the Cold War. Towards the end of the Cold War, and with the changes that took place in the international system, Marxist visions, including the attachment school of thought were also scrutinized due to a lack of resources. Latin American countries were able to distance themselves from the attachment system, and instead establish proper relations with advanced countries that helped their development. The aim of this study is examine and criticize common visions regarding the development of Latin American countries after the Cold War era. According to the findings in this paper, Latin American countries are advancing towards growth and development through their approaches to structural and institutional globalization of economics.
    Keywords: attachment, Cold War, Development, globalization of economics, Latin America, modernization, post Washington Consensus
  • Morteza Tafrishi* Pages 433-442
    Doctor Isaac Grinspun was born in 1957 and is a researcher on Islam and the Middle East issues in the Institute of International Studies at the University of Arturo Prat in Chile. His area of expertise is mainly the international relations. Doctor Grinspun has made researches on contemporary islamic fundamentalism and managed a research project on this area. He is the autor of several books and articles on jews and muslim communities in Europe and Latin America. The book "Islam and Judaism in Latin America" which is written in spanish language is concerned to the situation of jews and muslims in Latin America from the historical, political, economic, cultural and the immigration perspectives.
    Keywords: Islam, Judaism, Latin America