فهرست مطالب

  • پیاپی 17 (بهار و تابستان 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/05/19
  • تعداد عناوین: 8
|
  • سخن مدیر مسئول
    صفحات 5-6
  • حسین راغفر*، میر حسین موسوی، زهرا اردلان صفحات 7-35
    توسعه اقتصادی، پیشرفت های حوزه سلامت و بهبود سطوح زندگی به موازات کاهش باروری در ایران، در سال های اخیر افزایش طول عمر و رشد نسبت افراد سالمند در کشور را به دنبال داشته است. گذار ساختار سنی جمعیت به یک جمعیت سالمند، نوع و کیفیت و چرخه زندگی اقتصادی و نیاز های اجتماعی را برای هر دو نسل جوان و سالمند تغییر می دهد. بنابر این مطالعه تاثیر این پدیده در حوزه اقتصاد کلان، رفاه و تامین اجتماعی دارای اهمیت است. در این مطالعه از یک مدل تعادل عمومی نسل های همپوش اوئرباخ-کوتلیکوف (A-K) چهار بخشی شامل بخش های خانوار، بنگاه، دولت و تامین اجتماعی استفاده شده است.
    یافته ها نشان می دهد کاهش در نرخ رشد جمعیت، افزایش پس انداز کارگران مسن تر با بهره وری بالا نسبت به کارگران جوان تر با بهره وری پایین را درپی دارد. به همین ترتیب آنان دارای عرضه نیروی کار بالاتری نسبت به کارگران با بهره وری پایین هستند و در مقابل، افراد مسن تر مدت زمان طولانی تری را به کار اختصاص می دهند در حالی که افراد جوان تر عرضه نیروی کار بیشتری دارند. همچنین افراد، پس-اندازها و دارایی هایی حاصله طی فعالیت های اقتصادی خود را در دوره اول بازنشستگی خرج می کنند و کاهش ناگهانی مصرف در سن بازنشستگی در سال های آخر اشتغال قابل مشاهده است.
    کلیدواژگان: مدل نسل های همپوش A، K، سالمندی جمعیت، بازنشستگی، بهره وری، اقتصاد کلان
  • محمد جلال عباسی شوازی*، سعید خانی صفحات 37-76
    باروری زیر سطح جانشینی و ایده آل های فرزندآوری پایین از ویژگی های شایع جامعه کنونی ایران از جمله استان کردستان است. در پاسخ به این تحولات جمعیتی، در سال های اخیر سیاست های افزایش جمعیت مورد توجه قرار گرفته، و اجرای موفق این برنامه ها و سیاست ها مستلزم شناخت عمیق دلایل باروری پایین است. نظریات مختلفی رفتارهای باروری را از دیدگاه اقتصادی نگریسته، و سطح باروری پایین را ناشی از شرایط ناامن اقتصادی و واکنشی به فاصله بین واقعیات و انتظارات اقتصادی دانسته اند. به طور ویژه، طرفداران نظریه اجتناب از خطر، تاخیر در فرزندآوری را مکانیسم مدیریت رفتاری افراد با توجه به شرایط و یا انتظارات اقتصادی خویش دانسته اند. هدف این مقاله، بررسی تاثیر ناامنی اقتصادی بر رفتار و ایده آل باروری زنان دارای همسر در خانوارهای شهری و روستایی سنندج است. داده های مطالعه حاصل پیمایشی است که در پاییز 1393 به کمک پرسشنامه ساخت یافته از 534 خانوار نمونه جمع آوری گردید. یافته های مطالعه حاکی از تاثیر معنی دار ناامنی اقتصادی بر رفتار و ایده آل باروری پایین زنان است. طبق نتایج چندمتغیره، با وجود نقش تعدیل کننده متغیرهای تحصیلات، فاصله بین واقعیات و انتظارات اقتصادی و سن زنان، تاثیر معنی دار ناامنی اقتصادی بر باروری همچنان پایدار بوده است. نتیجه سیاستی مقاله این است که در تدوین و اعمال سیاست های تسهیل فرزندآوری توجه به ویژگی های اقتصادی زوجین در سنین باروری ضروری است.
    کلیدواژگان: رفتار باروری، تعداد فرزند ایده آل، ناامنی اقتصادی، فاصله بین واقعیات و انتظارات اقتصادی، سنندج
  • آرزو باقری*، مهسا سعادتی، حجیه بی بی رازقی نصرآباد صفحات 77-111
    هدف اصلی این مقاله معرفی و کاربرد مدل درختی کارت برای طبقه بندی وقایع جمعیتی است که از آن برای طبقه بندی تعداد فرزندان ایدهآل طرح «بررسی رفتارهای ازدواج و باروری زنان حداقل یکبار ازدواج کرده، 15-49 ساله در استان سمنان- 1391» استفاده شده است. یافته های مطالعه نشان داد که مدل درختی کارت با استفاده از ضریب جینی با احتمالات پیشین برآوردی از دقت کافی و مناسب برای پیش بینی طبقه تعداد فرزندان ایده آل برخوردار بود. نتایج برازش این مدل برای طبقه بندی تعداد فرزندان ایده آل 405 زن حداقل یکبار ازدواج کرده با متغیرهای پیش بین سن در اولین ازدواج، نوع ازدواج، سطح تحصیلات، وضعیت شغلی، محل تولد و کوهورت موالید، نشان داد که وضعیت شغلی، نقش متفاوتی در میان کوهورت های موالید ایفا می کند. نزدیکی نظرات و نیات باروری کوهورت موالید اول و دوم به یکدیگر، از دیگر نتایج بدست آمده در این مقاله می باشد. زنان شاغل نسبت به زنان غیرشاغل در کوهورت موالید اول تعداد فرزندان ایده آل بیشتری دارند. همچنین، سن در اولین ازدواج برای کوهورت های موالید دوم و سوم که محل تولد آنان روستا بوده است، نیز نقش مهمی بر روی تعداد فرزندان ایده آل دارد.
    کلیدواژگان: داده کاوی، طبقه بندی، درخت تصمیم کارت، تعداد فرزندان ایده آل، زنان، سمنان
  • محمد میرزایی*، مهرش شمس قهفرخی صفحات 113-139
    شرایط کاری یکی از عوامل موثر بر سازگاری نقش های شغلی و خانوادگی است. هدف از این مقاله بررسی تفاوت در باروری بر حسب ویژگی های شغلی زنان در شرایط باروری پایین شهر اصفهان است. داده ها برمبنای یک پیمایش گذشته نگر از تاریخچه اشتغال و باروری در میان نمونه 552 نفری از زنان 40-20 ساله شهر اصفهان گردآوری شده است. این مقاله برای برآورد اثرات متغیرهای شغلی روی احتمال و الگوی باروری، مدل تحلیل بقا زمان گسسته را به کار برده است. مقاله بررسی می کند چگونه شرایط کاری در طول طبقات شغلی متفاوت است و آیا شرایط شغلی با فرزندآوری مرتبط است. بر اساس مطالعات قبلی انتظار بر این بود یک اثر مثبت در باروری زنان شاغل در بخش دولتی، رسمی، در جایگاه بالا، پاره وقت و با دستمزد بالا وجود داشته باشد. شواهد تجربی نشان داد که شاغلان بخش دولتی، رسمی، در جایگاه بالا، تمام وقت و با دستمزد/حقوق بالا با احتمال بیشتر به فرزند اول یا دوم می رسند. در کل نتایج نشان داد که ویژگی های شغلی با باروری در ارتباط است، به عبارت دیگر شرایط کاری بر سازگاری زنان در نقش های شغلی و خانوادگی اثرگذار است. پس می توان از طریق فراهم آوردن شرایط شغلی دوستدار خانواده، زمینه افزایش باروری را فراهم ساخت.
    کلیدواژگان: باروری، ویژگی های شغلی، اشتغال زنان، تحلیل بقا زمان گسسته
  • حاتم حسینی*، سلیمان پاک سرشت، مهدی رضایی، مریم مهرگانفر صفحات 141-169
    امروزه باروری، به عنوان یکی از سه عنصر اصلی تغییرات جمعیت، به یکی از مسائل مهم جامعه ی ایران تبدیل شده است. پژوهش های گسترده ای در زمینه ی شناخت تعیین کننده های باروری صورت گرفته است. با این حال، فهم عمیق پدیده ی باروری مستلزم مطالعه ی بعد معنایی آن است؛ بعدی که بیانگر فهم و تفسیر مردم از جهان اجتماعی خود، وقایع و شرایط و نیروهای موجود در آن و پیوندشان با فرزندآوری است. برخلاف بیش تر پژوهش های پیشین که کمی بوده و با اتخاذ موضع بیرونی به تبیین باروری پرداخته اند، این مقاله با روش کیفی و با تمرکز بر کنش های فرزندآوری و معنای آن نزد کنشگران درصدد است تا به آن بخش مغفول از این نوع کنش ها بپردازد. نتایج این بررسی که با بهره گیری از رویکرد نظریه ی زمینه ای و از طریق مصاحبه ی عمیق با 20 زوج از عرب های شهر اهواز انجام شده حاکی از آن است که سه نوع رویکرد معنایی ازکنش فرزندآوری بر اساس نحوه ی تاثیر زمینه ی کنش، معانی اطلاق شده به فرزندآوری و بروز عملی این کنش قابل تشخیص است که عباتند از: فرزندآوری به عنوان یک کنش التیام بخش ترمیمی، فرزندآوری به عنوان یک کنش آینده نگرانه اندیشمندانه، فرزندآوری به عنوان یک کنش محدود کننده امنیتی.
    کلیدواژگان: باروری، نظریه ی زمینه ای، روش کیفی، کنش فرزندآوری، عرب ها، خوزستان
  • یعقوب فروتن*، سید محسن سعیدی مدنی، عباس عسکری ندوشن، ربابه اشکاران صفحات 171-197
    در تحقیق حاضر، برخی از مهم ترین الگوها و تعیین کننده های مرتبط با ترجیح جنسیتی مورد مطالعه قرار می گیرد. واکاوی ادبیات تحقیق موید آن است که اولا، پدیده ترجیح جنسیتی نه تنها با حاملگی های ناخواسته و تمایلات باروری مرتبط است، بلکه پیامدهای جمعیت شناختی دیگری مانند افزایش مرگ ومیر مادری را نیز سبب می شود. ثانیا، الگوی «فرزندآوری منبعث از ترجیح جنسیتی» هنوز هم در برخی از جوامع در جهان وجود دارد. یافته های مقاله، مبتنی بر پیمایشی است که نمونه آن را 743 نفر از زنان 15 -49 ساله همسردار ساکن در نقاط شهری و روستایی شهرستان نکا در استان مازندران تشکیل می دهند. داده های تحقیق با استفاده از پرسشنامه گردآوری و مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته های تحقیق مبین آن است که علیرغم کاهش باروری به زیر سطح جانشینی در استان مازندران طی سالیان اخیر، ترجیح جنسیتی مبتنی بر فرزند پسر در بستر اجتماعی تحت مطالعه، همچنان رایج و متداول است. مطابق یافته ها، تعیین کننده های اصلی تمایل به فرزندآوری عبارتند از: سن، طول مدت ازدواج، تعداد فرزندان موجود و ترکیب جنسیتی مطلوب فرزندان. علاوه بر این، هم تمایلات فرزندآوری و هم ترجیحات جنسیتی به طور معنی داری تحت تاثیر متغیرهای نگرشی به ویژه نگرش به ارزش فرزند و نگرش به نقش های جنسیتی قرار دارند.
    کلیدواژگان: ترجیح جنسیتی، تمایلات فرزندآوری، باروری، نقش های جنسیتی، ارزش فرزند
  • زهرا شمس قهفرخی*، فریده خلج آبادی فراهانی، حسن سرایی صفحات 199-224
    شیوع سزارین در ایران نسبت به دهه 1350 افزایش سه برابری داشته است، به طوری که به گزارش سازمان جهانی بهداشت ایران در سال 2008 به لحاظ فراوانی سزارین در دنیا رتبه ی دوم را دارا بوده است. سزارین در اصفهان نیز شیوع بالایی دارد. لذا هدف این مقاله بررسی عوامل تعیین کننده تصمیم سزارین در زنان باردار شهر اصفهان است. این پیمایش بر روی 400 زن 15 تا 49 ساله باردار که در ماه های پایانی بارداری بوده اند و برای وضع حمل به یکی از مراکز بهداشتی درمانی شهر اصفهان مراجعه کرده بودند انجام شد. داده ها توسط پرسشنامه محقق ساخته جمع آوری گردید. نتایج تحلیل چند متغیره نشان داد که پس از کنترل تحصیلات، درآمد و نیات باروری، احتمال تصمیم سزارین با افزایش نقش پزشک در تشویق سزارین، افزایش هنجار ذهنی در پذیرش سزارین و تصویر بدنی بطور معنی داری افزایش می یابد. همچنین نگرش نسبت به سزارین و فردگرایی از طریق تاثیر بر هنجار ذهنی بر تصمیم سزارین تاثیر می گذارند. بر اساس نتایج این مطالعه، تصمیم سزارین در زنان باردار یک تصمیم پیچیده بوده که تحت تاثیر عوامل مختلف شکل می گیرد. لذا مداخلات جامع برای کاهش سزارین با تاثیر بر نقش پزشکان، تغییر هنجار ذهنی و فرهنگ سازی در زمینه ی تصویر بدنی توصیه می شود.
    کلیدواژگان: تعیین کننده ها، سزارین، زایمان طبیعی، اصفهان
|
  • Hossein Rahfar*, Mir Hossein Mousavi, Zahra Ardalan Pages 7-35
    The process of economic development along with developments in the health fields and living standards improvements along with reduction in fertility has led to longer life expectancy and increase in the proportion of elderly in Iran Age structure changes to an older population will change type and quality of social needs and economic life cycles. Thus, aging phenomenon impacts peruses in terms of macroeconomic variables and social security system circumstance are significant. For this purpose a general equilibrium overlapping generations model known as Auerbach-kotlikoff (A-K) model consists four sections including households, firms, government and social security were used. The simulation results indicate that a decrease in population growth rate, lead to an increase in savings for old labors with higher productivity and it is overwhelmingly greater than young labors savings with low productivity. Therefore they have a higher labor supply in comparison with low productivity labors. In contrary, older labors devoted longer terms for work whereas youth have more labor supply. Indeed results show that people have gained assets during their economic activities and spend their wealth and their savings in the first period of retirement and a sudden drop in consumption in the following ages of retirement is visible.
    Keywords: A, K Overlapping Generation Model, Population aging, Retirement, Productivity, Macroeconomic
  • Mohammad Jalal Abbasi, Shavazi*, Saeed Khani Pages 37-76
    Below-replacement fertility and low childbearing ideals are amongst the prevailing characteristics in contemporary Iran including Kurdistan province. In response to recent population changes, pronatalist policies have been designed and successful implementation of these policies and plans depend upon a deep understanding of the reasons behind low fertility. Various theories have paid attention to fertility behaviors from economic perspective and attributed the low fertility level to the economic insecure conditions and a response to the gap between economic realities and expectations. Specifically, the adherents of risk aversion theory have conceived the delay in childbearing as individual's behavioral management mechanism related to their economic conditions or expectations. The aim of this study is to investigate the impact of economic insecurity on the fertility behavior and ideal among married women in Sanandaj's urban and rural households. The data for this study is drawn from a survey using structured questionnaire conducted among 534 households in the Autumn2014. The results of study showed that the impact of economic insecurity on women's low fertility behavior and ideal is significant. According to multivariate analyses, notwithstanding the modifier impacts of such variables as education, the gap between economic realities and expectations and age, the impact of economic insecurity on fertility remained significant in the models. The policy implication of study is that in designing and implementation of pro-natalist policies and facilitating childbearing attention to the economic conditions of couples in reproductive ages is necessary.
    Keywords: Childbearing behavior, Ideal number of children, Economic insecurity, Gap between economic realities, expectations, Sanandaj
  • Arezoo Bagheri*, Mahsa Saadati, Hajiieh Bibi Razeghi Nasrabad Pages 77-111
    The main objective of this paper is introducing and applying a tree model to classify demographic events which has been used for classifying ideal number of children from a project entiteld "Study of the Marriage and Fertility behaviors of Married 15-49 Years Old Women in Semnan Province in Iran, 2012" survey. The results showed that Classification and Regression Trees (CART) model by using Gini coefficient with estimated prior probability had sufficient accuracy to predict the ideal number of children class. The results of fitted model to classify ideal number of children for 405 married women according to predictor variables of age at first marriage, marriage type, education level, job status, place of birth and birth cohort stated that the job status had different role among birth cohorts. Similarity of fertility opinions and intentions of the first and second birth cohorts was as another result of this article. Employed women comparing to unemployed women in first birth cohort had more ideal number of children. Also, age at first marriage among first and second birth cohorts for those women whose birth place were rural areas had important effect in their ideal number of children.
    Keywords: Data mining, Classification, CART model, Ideal number of children, Women, Semnan province
  • Mohammad Mirzaie*, Mehri Shams Ghahfarokhi Pages 113-139
    Work conditions influence the degree to which women face reconciliation between their family and career roles. The aim of this paper is to assess whether fertility varies according to occupational characteristics in the low fertility context of the city of Isfahan. The data are derived from a retrospective survey using a questionnaire, which included histories of childbearing and employment of 552 samples of married women aged 20-40, in the city of Isfahan in the year of 2014. This paper applies a discrete-time survival model (the complementary loglog model) to explore effects of occupational variables on probability and trend of fertility. We explore how work conditions vary across branches and assess whether job-specific benefits and conditions are related to childbearing. Based on previous studies we expected to find a positive effect on fertility outcomes of public sector employment, formal employment, high wage/salary employment, part time employment and high position employment. The empirical results show that Professionals and higher position employees, public employees, formal employees, high wage employees and full time employees have higher likelihood to first or second birth. Generally, the results show that job characteristics are associated with fertility, in other world, work conditions influence the degree to which women face reconciliation between their family and career roles. Thus by providing of family-friendly employment conditions, fertility may tend to increase.
    Keywords: Fertility, Occupational Characteristics, Women's Employment, Discrete time survival analysis, Isfahan
  • Hatam Hosseini*, Soleiman Pakseresht, Mehdi Rezaei, Mariam Mehreganfar Pages 141-169
    Fertility is one of the main three factors which affects the population changes. Currently, it is considered as a social issue in Iranian society. Although lots of quantitative researche have been conducted to illustrate the determinants of fertility in Iran, but deep perception of fertility needs to study its meaning dimensions too; the dimensions that uncovers the people’s interpretation of their social world, events, conditions and forces which are related to their childbearing action. Methodologically, this study adopted a qualitative approach to concentrate deeply on childbearing action and its meaning to the actors. Grounded theory is the main method to analyze the data. The data has been collected by 20 deep interview with Arab couples in the city of Ahwaz. The results show that according to content of childbearing action, attributed meanings to the action, and realization of this action, three meaning approaches are emerged: childbearing as a consolidate-amendable action, childbearing as a perceptive-reflexive action, and finally childbearing as a limitation and secured action.
    Keywords: Fertility, Grounded Theory, Qualitative Method, Childbearing Action, Arabs, Ahwaz
  • Yaghoob Foroutan*, Mohsen Saedimadani, Abbas Askari, Robabeh Ashkaran Pages 171-197
    This article presents research-based evidence to examine the patterns and determinants associated with childbearing and gender preference. According to the literature review, gender preference has crucial demographic consequences such as high fertility, unwanted pregnancy, and maternal mortality. The literature review also indicates the fact that gender preference still remains as a key determinant of fertility in many societies throughout the world. The results of this analysis are based on a survey conducted in rural and urban areas of Neka in Mazandaran Province of Iran. The survey includes a sample of 743 married women aged 15-49 years old. Generally speaking, the results of this analysis clearly show a tendency towards 'son preference' in our research site. The results also indicate that childbearing tendency is closely associated with age, duration of marriage, current fertility level, and the desired gender composition of children. Finally, such attitudinal determinants as attitudes towards gender roles and child value play significant role in childbearing tendency and gender preference.
    Keywords: Gender preference, Gender roles, Childbearing tendency, Child value, Neka District
  • Zahra Shams Ghahfarokhi*, Farideh Khalajabadi Farahani, Hassan Saraie Pages 199-224
    The rate of cesarean section (CS) in Iran accounts as the 2nd highest rate in the world, and this rate in Isfahan is the highest rate in the country. This paper aims to assess correlates and determinants of intention for cesarean section versus normal vaginal delivery among pregnant women in Isfahan. A survey was conducted among 400 pregnant women aged 15 to 49 years. Pregnant women with gestational age of 24-40 weeks who attended to labor clinics of nine hospitals in Isfahan were recruited using non probability sampling during June and July 2014. Multivariate analysis identified selected factors as determinants of intention for CS. These are “the role of physician”, “subjective norms” and “body Image” upon control of education, income and number of ideal fertility. Moreover, path analysis showed that “attitude towards cesarean section” and “individualism” imparts their influence on CS decision through subjective norm. Accordingly, voluntary cesarean section is a complex decision which is shaped by various factors and comprehensive interventions is suggested to discourage cesarean section. These interventions need to encompass changes in physicians’ role, social norms, body image and correcting misperceptions among women during prenatal educational courses.
    Keywords: Determinants, caesarean section, vaginal delivery, Isfahan