فهرست مطالب

پژوهشنامه جغرافیای انتظامی - پیاپی 10 (تابستان 1394)
  • پیاپی 10 (تابستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/05/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • بهرام ایمانی، رضا کانونی*، عظیم حبیب‌زاده، آرمان مسلمی صفحات 1-34

    احساس امنیت بهعنوان پدیدهای که تلفیقی از عوامل فردی، روانی و اجتماعی میباشد تحتتاثیر تجربه‌های مستقیم و غیرمستقیم افراد از شرایط متفاوت اجتماعی است و برای دستیابی به زندگی سالم و تداوم روابط اجتماعی هر انسانی نیازمند آن است. در همین راستا، هدف پژوهش حاضر سنجش احساس امنیت اجتماعی در 6مولفه امنیت جانی، امنیت مالی، امنیت ارزشی و فرهنگی، امنیت خانوادگی، امنیت اخلاقی، امنیت شغلی و اقتصادی در مناطق چهارگانه شهر اردبیل میباشد. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و از لحاظ هدف کاربردی است. دادهها و اطلاعات به دو صورت کتابخانهای و میدانی گردآوری شدهاست. حجم نمونه بااستفادهاز فرمول کوکران برای هریک از مناطق بهصورت مجزا انتخابشده و روش نمونهگیری تصادفی است. دادهها در نرمافزار SPSS مورد تحلیل قرارگرفت و نتایج بهدستآمده حاکیاز آن است که تفاوت معناداری بین مناطق شهری و امنیت اجتماعی وجوددارد طوریکه منطقه4 دارای کمترین احساس امنیت اجتماعی و منطقه2 دارای بیشترین احساس امنیت اجتماعی میباشد. همچنین، بین احساس امنیت اجتماعی، سن، جنس، سطح تحصیلات و شغل رابطه معناداری وجوددارد. به بیانی دیگر، حس امنیت در افراد دارای سن 35-55 سال بیشتر از دیگر ردههای سنی است. احساس امنیت در مردان و افراد دارای تحصیلات بالا و افراد با مشاغل دولتی بیشتر است. باتوجهبه آزمون رتبهبندی فریدمن منطقه2 دارای رتبه یک و منطقه4 دارای رتبه آخر و مناطق 3 و 1 به ترتیب دوم و سوم شدند.

    کلیدواژگان: امنیت، امنیت اجتماعی، احساس امنیت، اردبیل
  • علی حاجی نژاد، حسین یغفوری، ابوذر پایدار*، امیرارسلان سنجری صفحات 35-60

    جدایی گزینی اکولوژیک یکی از مباحث مطرح در حوزه امنیت پایدار اجتماعی نواحی شهری می‌باشد. شهر عنبرآباد یکی از شهرهای کوچک جنوب استان کرمان است که محله های مسکونی آن از بافت اجتماعی خویشاوندی برخوردارند. در سالهای اخیر مهاجرت اقوام ساکن در نواحی بیرونی مسایل اجتماعی به ویژه محله گرایی و جدایی گزینی اکولوژیک را در این شهر سبب شده است. هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیرات جدایی گزینی اکولوژیک و محله گرایی بر پایداری اجتماعی، سیاسی و امنیت پایدار شهر عنبرآباد است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و جامعه آماری ساکنان محله های مختلف شهر عنبرآباد می‌باشد. حجم جامعه نمونه طبق فرمول کوکران 384نفر از ساکنان محله های مختلف شهر است که با استفاده از روش نمونه گیری سهمی های و تصادفی انتخاب شدند. شاخصهای پایداری و ناپایداری اجتماعی شناسایی شد و مبنای جمع-آوری داده ها و وزنده ی به شاخصها قرارگرفت که در فرایند مدل کوپراس مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشانداد محله شهرک خداآفرین، محله شهرک امام(ره)، محله ترک‌ها و محله نرماشیری‌ها بالاترین میزان جداییگزینی را دارند. همین محله ها نیز بیشترین میزان برخوردهای بین طایفه ای و جانبداری سیاسی را دارند. محله یزدی‌ها، افشارها و ساردوییها به ترتیب کمترین میزان جداییگزینی را داشتهاند. نتایج مدل کوپراس نشان داد شهرک خداآفرین(74.55)، محله نرماشیری‌ها(77.51) و شهرک امام(ره) (81.65) بدترین وضعیت را بهلحاظ شاخصهای امنیت پایدار اجتماعی دارند. محله یزدی‌ها(100)، افشارها(86.39) و ساردویی‌ها(85.20) نیز به ترتیب مطلوبترین وضعیت را نشان میدهند. باتوجهبه نتایج پژوهش میتوان فرضیه تحقیق را تاییدکرد و چنین نتیجه گرفت که مسیله جداییگزینی اکولوژیک در محله های شهر عنبرآباد تاثیرهای منفی بر پایداری اجتماعی و امنیت پایدار محله های مسکونی این شهر دارد.

    کلیدواژگان: اکولوژی اجتماعی، محله گرایی، پایداری اجتماعی، امنیت پایدار، مدل کوپراس، شهر عنبرآباد
  • مریم جعفری ‌مهرآبادی، مریم سجودی * صفحات 61-86

    نیمی از استفادهکنندگان فضاهای شهری زنان هستند و مسیله احساس امنیت در فضاهای شهری از عوامل تاثیرگذار بر استفاده زنان از این فضاها است. از فضاهای شهری، که کمتر مورد توجه قرار گرفتهاست و امنیت آن برای زنان از اهمیت قابل توجهی برخوردار است، پلهای عابر پیاده است. ازاینرو، هدف این پژوهش سنجش امنیت فضایی پلهای عابرپیاده شهر رشت با استفاده از شاخصهای کالبدی(مکانی)، کارکردی(عملکردی) و محیطی- رفتاری(ذهنی) از دیدگاه زنان استفادهکننده از این فضاها است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و جمعآوری اطلاعات به شیوه پیمایشی و با استفاده از پرسشنامه بودهاست. جامعه آماری شامل زنان بالای 18سال شهر رشت، که از پلهای عابرپیاده استفاده کردهاند، بودهاست که بهصورت تصادفی برای هر پل عابرپیاده 30نفر و درمجموع 270نفر انتخاب شدهاند. نتایج پژوهش نشان دادهاست که احساس ناامنی درکشده توسط زنان از پلهای عابرپیاده شهر رشت در هر 3شاخص بیشتر از حد متوسط است و بیشترین احساس ناامنی درکشده توسط زنان در شاخص کالبدی بوده و شاخص کارکردی کمترین نقش را در احساس ناامنی زنان داشتهاست. همچنین، پل عابرپیاده جانبازان به سمت میدان امامحسین(ع) دارای کمترین میانگین از لحاظ احساس ناامنی درکشده توسط زنان بوده و پلهای عابرپیاده واقع در بلوار شهید بهشتی و سپس بلوار خرمشهر بیشترین ناامنی را در بین پلهای عابرپیاده داشتهاند. مهمترین عوامل موثر بر احساس ناامنی و ترس زنان از حضور در پلهای عابرپیاده شهر رشت تاریکی پلها در شب و نصبنبودن روشنایی کافی در پل عابرپیاده بهویژه در ساعتهای 24-19 بودهاست. نتایج این پژوهش ضرورت توجه به برنامهریزی و طراحی صحیح پلهای عابرپیاده و توجه به زنان بهعنوان یکی از استفادهکنندگان مهم این پلها را بیشازپیش آشکار ساختهاست.

    کلیدواژگان: امنیت فضایی، زنان، پل عابرپیاده، رشت
  • ناهید سجادیان، سعید امانپور، مسعود مدانلو جویباری * صفحات 87-110

    آنچه از امنیت بهعنوان دریافت عینی و ذهنی یاد میشود ناشی از ساختار و نحوه چیدمان محیط است. لذا، برای افزایش آن شایسته است معیارها و استانداردهایی برای طراحی فضاهای شهری در نظر گرفت. از مهمترین رویکردهایی که جوامع پیشرفته در زمینه برنامهریزی شهری و «طراحی محیط» بدان توجه دارند افزایش امنیت محیطی(بر پایه چگونگی دریافت افراد از محیط پیرامونشان) در راستای بهبود «کاربری فضاهای شهری» میباشد. رویکرد CPTED ازجمله رویکردهایی است که بر «کاهش جرایم توسط طراحی محیط» تاکید دارد. در شهر ساری بوستانها بستهبه نحوه توزیع فضایی و وضعیت دسترسی آنها دارای کارکردهای متنوعی هستند. هدف پژوهش حاضر تبیین تاثیر کارکرد بوستانها در امنیت و آرامش شهروندان (بر پایه رویکرد CPTED) در شهر ساری هنگام مراجعه به این بوستانها میباشد. بدین منظور باتوجهبه ماهیت متغیرها از آزمون F-Test و کروسکالوالیس در نرمافزار SPSS بهمنظور بررسی میانگین احساس امنیت در هریک از بوستان‌ها استفاده شدهاست. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و از روش پرسشنامه بهمنظور جمع‌آوری نظرات شهروندان استفاده شدهاست. بااستفادهاز فرمول کوکران 360 پرسشنامه در 6 بوستان شهر ساری تهیه و توزیع شد. نتایج پژوهش با سطح معنیداری 99 % نشان می‌دهد که در محدوده مورد مطالعه بوستان‌ اتحاد با کارکرد غالب ورزشی– ارتباطی بیشترین میزان احساس امنیت را برای شهروندان فراهم می‌کند ولی بوستانهای‌ جنگلی شهیدزارع و ساریکنار با کارکرد غالب اقامتی شهروندان هنگام قرارگیری در فضاهای آن کمترین میزان احساس امنیت را دارند.

    کلیدواژگان: احساس امنیت محیطی، بوستان های شهری، رویکرد CPTED، شهر ساری
  • جمال محمدی، حسین آقاجانی * صفحات 111-136

    اسکان غیررسمی، که بهموجب شهرنشینی شتابان در جهان معاصر بهوجود آمده است، نتیجه نابرابریهای اقتصادی-اجتماعی است که در سطح مناطق شکل گرفته و شهرها بهویژه کلانشهرهای کشور را با مشکلات فراوانی روبهرو ساخته است. شهر مشهد بهعنوان یکی از کلانشهرهای کشور با پدیده اسکان غیررسمی مواجه است. شکل‎گیری مناطق اسکان غیررسمی در این شهر مشکلات فراوانی را برای مدیریت شهری فراهم کردهاست. ویژگیهای ناهنجار کالبدی در کنار ویژگیهای اجتماعی حاکم بر این محدودهها باعث شده تا این مناطق محل سکونت تعداد قابل توجهی از مجرمان شهر مشهد باشد. تحلیل عوامل موثر و جاذب سکونت در این مناطق از اهداف این مطالعه است. روش پژوهش توصیفی و تحلیلی با استفاده از مدلهای زمین آماری است. در این نوشتار تحلیل توزیع فضایی مجرمان در شهر مشهد بهلحاظ موقعیت سکونتی و اینکه این موضوع میتواند متاثر از چه عواملی باشد را مدنظر داشته است. در این راستا با استفاده از مدلهای رگرسیون اقدام به تحلیل متغیر وابسته(مجرمنشینی) در سطح محلهها گردید. مدل‌های مورد استفاده شامل OLS و GWR بود که به ترتیب ضرایب رگرسیونی آنها 68 و 74درصد محاسبه شد و توانایی بالاتر GWR را در مقایسه با رگرسیون معمولی ارایه کرد. در این مدلها متغیرهای مستقل مهاجرپذیری، بیسوادی و فضای سبز تاثیر معناداری بر روی مجرمنشینی داشته است که با تحلیل‌های بیشتری میتوان این فضاها را ناامنتر برای مجرمان و کاهش جذابیتهای آن در انتخاب محله‌های سکونتی برای مجرمان نمود.

    کلیدواژگان: مجرم‌نشینی، رگرسیون وزنی فضایی، تحلیل فضایی، حاشیه‌نشینی
  • رحیم غلامی، رحیم سرور *، مجیدولی شریعت پناهی، زهرا پیشگاهی فرد صفحات 137-166

    شواهد نشان از آن دارند که در هنگام وقوع حوادث ظرفیت بروز ناامنی بینظمیهای اجتماعی و بزهکاری افزایش می یابد و وقوع توامان حوادث با تخلفات و آشوبهای اجتماعی مدیریت ترافیک شهری را با مشکل مواجه میکند. در این پژوهش 6معیار اصلی شبکه کالبدی –فضایی منطقه 21 تهران تعیین و با استفاده از روش فرایند سلسله مراتبی(AHP) برای ارزیابی آسیب‌پذیری شبکه معابر در هنگام وقوع حوادث استفاده شده است. این روش شامل 3گام اصلی تولید ماتریس مقایسه دوتایی، محاسبه وزن‌های معیاری و تعیین نسبت توافق است. 3مرحله یادشده با استفاده از نرم‌افزارExpert Choice با دقت بالا و نسبت توافق 03/0انجام ‌شده-است. این پژوهش از نوع توصیفی– تحلیلی با هدف کاربردی می‌باشد. درگردآوری داده ها از روش کتابخانهای-میدانی و پرسشنامه مبتنیبر نظر خبرگان استفاده شده‌است. در این پژوهش با استفاده از برخی قابلیتهای نرمافزار GIS به تحلیل چند هدف عمده در مدیریت بحران شبکه معابر در منطقه 21 شهرداری تهران پرداخته که میزان ظرفیت آسیبپذیری منطقه براساس شرایط کالبدی نشان داده شده است. براساس نقشه های خروجی و تحلیل آماری به‌دست آمده محدوده شهرک چیتگر شمالی، شهرک شهرداری، شهرک ویلاشهر، شهرک استقلال، شهرک وردآورد و شهرک 22بهمن پرخطرترین و شهرک دریا، شهرک تهرانسر غربی و شرقی امنترین محدوده های منطقه 21 و سایر شهرکهای منطقه از آسیب پذیری متوسط برخوردار میباشند. 

    کلیدواژگان: معیار کالبدی، مدیریت بحران، آسیب پذیری، شبکه معابر، سیستم اطلاعات جغرافیایی
|
  • Bahram Imani, Reza Kanooni*, Azim Habibzadeh, Arman Moslemi Pages 1-34

    A sense of security as a phenomenon which is a compilation of personal, psychological, and social factors, under the influence of direct and indirect experience people from different social conditions that human beings to achieve a healthy life and the continuation of social relations are in need of it. In this regard, the present study attempts to analyze social security in different aspects of security- physical, financial, cultural values, family, moral, business and economic, and social- in four regions of Ardebil city. It is a cross-sectional study with functional purpose. Data were collected in two library and field forms. A sample volume of 381 people was selected for each area using the Cochrane’s formula. The sampling procedure was quite random. The results suggest that there is a significant difference between urban areas and social security so that the fourth area has the lowest social security and the second area has the highest. Moreover, there is a significant relationship between social security, age, sex, level of education, and job. In other words, the sense of security among people aged 35-55 years is more than other age groups. The sense of security among well-educated men and people employed in governmental jobs is high, too. According to Friedman rating test, the second and the fourth areas had respectively first and third areas were placed in the 2nd and 3rd ratings.

    Keywords: Security, social security, sense of security, Ardabil
  • Ali Hajinejad, Hoosien Yaghfori, Aboozar Paidar *, Amirarsalan Sanjari Pages 35-60

    Ecological segregation is one of the issues raised in the stable social security in urban areas. Anbarabad one of the small towns in the southern province of Kerman that the residential neighborhoods where the social fabric of their family. In recent years the migration of relatives living in the outer areas; social issues has caused especially ecological segregation and neighborhood in the city. The aim of this study was to investigate the effect ecological segregation and neighborhood-oriented and social and political stability and lasting security in Anbarabad city. The research was descriptive, analytical and statistical society is the residential neighborhoods in the Anbarabad city. According to Cochran's sample size of 384 residential neighborhoods in the city that was selected using random sampling Quota method. Sustainability indices and social instability was identified and the data collection and weighting the indices were in the process of the Koopras model were analyzed. The results showed khodaafarin Town neighborhood, neighborhood, town, Imam Khomeini, left the neighborhood, and the neighborhood Nrmashyriha have the highest segregation. The neighborhoods also have the highest rate of collisions between tribal and political bias. Yazdi neighborhood, Afshar, and Sardoiy to has the least amount of segregation. The results Koopras showed: Khodaafarin (74/55), Nrmashyryha (77/51) and the town of Imam Khomeini (81/65) sustained the worst situation in terms of social security indicators. Yazdi (100), Afshar (86/39) and Sardvyyha (85/20) respectively show the most favorable situation. According to the results confirmed the hypothesis can be concluded ecological segregation problems in areas of social stability and sustainable security Anbarabad had negative impact on neighborhoods.

    Keywords: social ecology, community-oriented, social stability, Sustainable security, Koopras model, the city Anbarabad
  • Maryam Jafari Mehrabadi, Maryam Sejodi * Pages 61-86

    Half of the users of urban spaces are women and the sense of security is of factors influencing the use of these spaces by women. One of the urban spaces that has received less attention and its security is of considerable importance to women is pedestrian overpass. Therefore, the aim of this study is to assess the spatial security of pedestrian overpasses in the city of Rasht, employing physical (local), functional (performance) and environmental-behavioral (cognitive) indicators from the perspective of women using these spaces. Descriptive analytical method is used and data collection approach is survey using questionnaires. The Statistical population is women over 18 years of Rasht who use pedestrian overpasses and they are selected randomly, 30 for each pedestrian bridge and 270 in total. The results show that the sense of insecurity perceived by women in pedestrian overpasses in Rasht is more than average in all three indicators and the greatest sense of insecurity perceived by women is within the physical indicator and the functional indicator plays the minimal role in the women's scense of insecurity. Pedestrian overpass of Janbazan toward Imam Hossein Square also has the lowest average from the point of view of sence of insecurity felt by women and pedestrian overpasses located in the Shahid Beheshti Boulevard and then Khorramshahr Boulevard are the most insecure ones among pedestrian bridges. The most important factors influencing the feelings of insecurity and fear in women using pedestrian bridges in the city of Rasht, are darkness in bridges at night and the lack of adequate lights installed in pedestrian bridge especially during 19:00-24:00 hours. The results highlights the necessity of correct planning and design of pedestrian overpasses and paying attention to women as one of the major users of these bridges more than before.

    Keywords: spatial security, Women, pedestrain overpass, Rasht
  • Nahid Sajadian, Saeid Amanpour, Masoud Modanlou Joybari * Pages 87-110

    Increase environmental security (based on how people receive from their environment) in order to improve the "urban spaces" of the most important approaches of developed countries in the field of urban planning and "environmental design" are considered. What is called subjective and objective security is as a result of the structure and layout of environment. Due to the structure and layout of environment, the criteria and standards for the design of urban spaces for the increase should be considered. CPTED approaches, including approaches based "Reducing crime through environmental design", emphasizes. Depending on the spatial distribution of parks and access them with diverse functions. This study aims to explain the impact of operation of parks in the security and safety of citizens (Based Approach CPTED) Pay. With regard to the changing nature of the test and Kruskal-Wallis, The SPSS software to evaluate the average sense of security is used in each of the parks. The research method is descriptive – analytical and the survey was used to gather the opinions of citizens. Using a sample of 360 questionnaires were distributed at 6 Park Sari prepared Research results show that 99% significance level Union Park dominant in the study area with work gloves - communication provides the highest sense of security for citizens But the martyr Forest Park farm near Surrey Park accommodations dominant performance when placed in spaces where citizens have the lowest sense of security.

    Keywords: Feel safe environment, urban parks, approach CPTED, Sari City
  • Jamal Mohammadi, Hossein Aghajani * Pages 111-136

    This article takes a different approach with the geography of crime as it has already raised more geographical research. In fact, instead of examining the distribution of crime in the city, investigate the criminal action in Mashhad. This paper attempts to analyze the spatial distribution of criminals in the city of Mashhad in terms of residential status, to find effective factors. Regression models are used to analyze the dependent criteria by OLS and GWR models. Shows the results; the regression coefficients is 68 and 74 percent. The higher ability of GWR represent at the end. In this model independent criteria are immigration, illiteracy and green spaces which have a significant effect on the criminal’s settlement that further analysis can be less safe spaces for offenders and reduce its attractiveness to criminals in the residential neighborhoods

    Keywords: Criminal’s settlement, GWR, Spatial Analysis, Marginalization
  • Rahim Gholami, Rahim Server *, Majid Vali Shariat Panahi, Zahra Pishgahi Fard Pages 137-166

    Evidence suggests that in the event of accidents, the potential for insecurity, social disorder and crime increases and the occurrence of both events with violations and social chaos of urban traffic management is difficult.In this study, 6 main criteria to determine the network's physical and spatial area 21 Tehran And using the Analytic Hierarchy Process (AHP) Was used to assess the vulnerability of the network in the event of accidents. During disasters this method involves the main triple a) - matrix of pairwise comparison, b) - a measure of weight calculation, c) - Determination of agreement. The above three steps using Expert Choice software accurately than the agreed 03/0 has been conducted. This research is descriptive and analytical - and the purpose it is applied. In collecting the data library - based questionnaire survey of expert opinion is used. In this study, using some of the capabilities of GIS software to analyze several major objectives in the management street networks of crisis events in the 21st District in Tehran that the potential vulnerability of the region based on physical conditions is shown. Based on the output maps and statistical analysis of the results، Town of North Cheetgar, town shahrdari, town Vilashahr,town Esteghlal and town 22 most risky and town Vardavard, town Darya and town Tehransar e gharbi of the safest areas of the Municipality, District21 And other vulnerabilities in the region are relatively low.

    Keywords: physical criteria, Vulnerability, crisis management, street network, GIS