فهرست مطالب

پژوهش های روان شناسی بالینی و مشاوره - سال پنجم شماره 2 (پاییز و زمستان 1394)
  • سال پنجم شماره 2 (پاییز و زمستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1395/08/05
  • تعداد عناوین: 9
|
  • اعظم سادات سقاییان، بهمن بهمنی، مهدی اسکندری، علی عسگری صفحه 5
    هدف
    بررسی تاثیر واقعیت درمانی گروهی بر بهبود بهزیستی روان شناختی زنان سرپرست خانوار با استفاده از طرح نیمه آزمایشی از نوع پیش- پس آزمون و گروه گواه انجام گردید.
    روش
    برای اجرای این پژوهش 30 زن سرپرست خانوار تحت پوشش بهزیستی شهرستان ورامین را با استفاده از اصل نمونه گیری در دسترس و مبتنی بر هدف انتخاب و به تصادف به دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. گروه آزمایش در 10 جلسه 90 دقیقه ای واقعیت درمانی گروهی بر مبنای الگوی گلاسر(1965) شرکت کرده و گروه شاهد به عنوان فهرست انتظار، در طی مدت مذکور هیچگونه مداخله رسمی که بر بهزیستی روانشناختی اثر داشته باشد را دریافت نکردند. به منظور سنجش متغیر وابسته از پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف(1989) استفاده گردید. داده با استفاده از نرم افزار SPSS-16 برای اجرای آزمون آماری تحلیل کوواریانس پردازش شد.
    یافته ها
    نتایج حاکی از وجود تقاوت معنادار در میانگین دو گروه به نفع گروه آزمایشی بود (P>0.01). بر اساس یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که واقعیت درمانی گروهی بر بهبود بهزیستی روانشناختی زنان سرپرست خانوار تاثیر مثبت گذاشته است.
    کلیدواژگان: واقعیت درمانی گروهی، بهزیستی روانشناختی، زنان سرپرست خانوار
  • محمدعلی بشارت، سمیه باقری، رضا رستمی، فهیمه تولاییان صفحه 16
    هدف
    هدف این پژوهش، بررسی رابطه منبع کنترل، نشخوار و نگرانی با افسردگی و اضطراب در افراد مبتلا به اختلالهای افسردگی مهاد و اضطرابی بود. در این پژوهش، علاوه بر سنجش رابطه متغیرها، نقش واسطه ای نشخوار و نگرانی در رابطه بین منبع کنترل با افسردگی و اضطراب نیز بررسی شد.
    روش
    یکصد و دوازده بیمار مبتلا به اختلال های افسردگی مهاد و اضطرابی (58 افسرده، 54 مضطرب) با تکمیل پرسشنامه منبع کنترل، مقیاس پاسخ های نشخواری، پرسشنامه نگرانی، مقیاس افسردگی بک و مقیاس اضطراب بک در این پژوهش شرکت کردند. داده ها با استفاده از روش تحلیل مسیر مورد بررسی قرار گرفت.
    یافته ها
    نتایج حاصل از ضرایب همبستگی نشان داد که بین منبع کنترل، نشخوار و نگرانی با افسردگی و اضطراب رابطه معنادار وجود دارد. نتایج هم چنین نشان داد که متغیرهای نشخوار و نگرانی در رابطه بین منبع کنترل با افسردگی و اضطراب نقش واسطه ای دارند. از یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که رابطه بین منبع کنترل با افسردگی و اضطراب یک رابطه ساده نیست و متغیرهای دیگر، مثل نشخوار و نگرانی، می توانند در این رابطه نقش واسطه داشته باشند.
    کلیدواژگان: منبع کنترل، نشخوار، نگرانی، افسردگی، اضطراب
  • حسین صاحبدل، کیانوش زهراکار، علی دلاور صفحه 32
    هدف
    شناسایی شاخص های ازدواج موفق است.
    روش
    از نوع کیفی با استفاده از نظریه داده بنیان است وجامعه آماری شامل کلیه زوج های ساکن شهر تهران بوده که دارای حداقل 2 سال سابقه زندگی مشترک می باشند.به منظور تعیین نمونه از روش نمونه گیری هدفمند و سپس نمونه گیری نظری استفاده شده است که در نهایت 12 زوج که خود را موفق توصیف کرده و در پرسشنامه سازگاری زناشویی اسپانیر و پرسشنامه احساس مثبت نسبت به همسر نمره بالا (دوانحراف معیار بالاتر از میانگین)کسب نمودند مورد مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته قرار گرفتند. به منظور تحلیل داده ها از روش کدگذاری باز و محوری استفاده شد.
    یافته ها
    نتایج پژوهش حاضر نشان داد، شاخص های تعیین کننده ازدواج موفق ، طیف گسترده ای را در برمی گیرد. شاخص های شناسایی شده عبارت بودند از : شاخص های فردی، شاخص های تعاملی، شاخص های مربوط به خانواده اصلی و شاخص های فرهنگی. هریک از شاخص های بدست آمده مقوله های مختلفی را دربرمی گیرد. یافته های پژوهش می تواند برای روانشناسان و مشاوران ازدواج مثمر ثمر واقع شود.
    کلیدواژگان: ازدواج موفق ایرانی، شاخص های ازدواج موفق، فرهنگ بومی ایران
  • مهری میر شاهی، علیرضا قادری، مجید معینی زاده صفحه 47
    هدف
    بررسی اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر کاهش علائم بالینی شخصیت قربانیان سوءاستفاده جنسی.
    روش
    پژوهش حاضر نیمه آزمایشی است که با طرح پیش-آزمون، پس-آزمون و پیگیری اجراشده است. بدین منظور 30 نفر از مددجویان دختر، دارای سن بالای 18 سال و تحصیلات حداقل سیکل که تحت مراقبت مراکز بهزیستی مشهد بودند از طریق آزمودن غربالگری انتخاب و با روش نمونه گیری تصادفی ساده به دو گروه مساوی آزمایش و کنترل گمارده شدند. ابزار مورداستفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه های: قربانیان سوءاستفاده جنسی، مهارت های زندگی و چندمحوری بالینی میلون-3 بود. گروه آزمایش طی 10 جلسه 90 دقیقه ای به مدت 5 هفته تحت مداخله آموزش مهارت های زندگی قرار گرفت، همچنین گروه کنترل هیچ گونه مداخله ی دریافت نکرد. داده ها با روش واریانس اندازه گیری مکرر مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت.
    یافته ها
    الگوهای بالینی شخصیت قربانیان سوءاستفاده جنسی، در 3 بار اندازه گیری (001/0 >P) تفاوت معناداری را نشان دادند، همچنین بین دو گروه، بعد از مداخله تفاوت معناداری وجود داشت. برنامه آموزش مهارت های زندگی تاثیر معنی داری بر کاهش علائم بالینی شخصیت قربانیان سوءاستفاده جنسی گذاشته است.
    کلیدواژگان: مهارت های زندگی، سوء استفاده جنسی، شخصیت
  • روح الله رحیمی، کریم افشاری نیا، محسن گل محمدیان، جمشید جراره، بهمن نریمانی صفحه 65
    هدف
    تعیین اثربخشی روان نمایشگری(سایکودراما) بر کاهش میزان افسردگی زنان نابارور صورت گرفت.
    روش
    روش مطالعه، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون با گروه گواه و جامعه آماری پژوهش، زنان نابارور مراجعه کننده به ضریب اعتبار این آزمون را با استفاده از شیوه های باز آزمایی، آلفای کرونباخ و ضریب دو نیمه کردن به ترتیب ، با سابقه حداقل دو سال ناباروری بود. از میان آن ها 30 نفر به صورت داوطلب انتخاب و به شکل تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارده شدند. هر دو گروه در مراحل پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری سه ماهه به نسخه دوم پرسشنامه افسردگی بک پاسخ دادند. برای تحلیل داده ها علاوه بر شاخص های آمار توصیفی از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده شد.
    یافته ها
    نتایج نشان داد که میزان افسردگی اعضای گروه آزمایش که در معرض روان نمایشگری قرار گرفته بودند در مقایسه با گروه گواه به میزان معناداری (001/0 (P < کاهش یافت. این نتایج پس از یک دوره ی پیگیری سه ماهه تایید شد. از روان نمایشگری می توان به عنوان یک روش مداخله ای موثر در کاهش سطح افسردگی و تعدیل سایر اختلالات روانی در جمعیت های مشابه استفاده کرد. با توجه به درمان های سخت و طولانی ناباروری و احتمال بروز مشکلات روانشناختی، حضور روان شناسان بالینی در مراکز تشخیص و درمان ناباروری ضروری به نظر می رسد.
    کلیدواژگان: روان نمایشگری، افسردگی، زنان نابارور
  • زهرا قادری، ژاله رفاهی، محمد باغبان صفحه 86
    هدف
    بررسی اثر بخشی آموزش به شیوه رویکرد هیجان مدار بر تعهد زوجین.
    روش
    این پژوهش به روش نیمه تجربی از نوع پیش آزمون و پس آزمون با گروه آزمایش و کنترل است. جامعه ی آماری کلیه ی زوجین شهر بندر عباس می باشد.نمونه ی پژوهش شامل 20زوج درگروه آزمایش و 20 زوج در گروه کنترل است که از بین 97 زوجی که از میان 185 زوج ثبت نام کننده، نمره پایینی در پرسشنامه مولفه های عشق اخذ کرده بودند، با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب گردیدند. پرسش نامه عشق مثلثی یا مولفه های عشق( استرنبرگ) به همراه اطلاعات دموگرافی آزمودنی ها جهت گردآوری داده ها استفاده گردید .داده ها با استفاده از آزمونهای آماری تحلیل کوواریانس و T مستقل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
    یافته ها
    یافته ها نشان داد آموزش به شیوه رویکرد هیجان مدار بر افزایش میزان تعهد زن و مرد اثر مثبت و معنادار داشته است. معناداری تفاوت میانگین زن و مرد با استفاده از آزمون T مستقل رد شده و نتیجه حاصل آنکه آموزش به شیوه رویکرد هیجان مدار بر افزایش میزان تعهد زوجین تاثیر معنادار و مثبت دارد.
    کلیدواژگان: مولفه های عشق، رویکرد هیجان مدار، تعهد، صمیمیت، میل
  • یاسر رضاپور میرصالح، معصومه اسمعیلی، کیومرث فرحبخش، محمد سعید ذکایی صفحه 100
    هدف
    ارزیابی نظام ارزش شناسی دینی در گفتگوهای درون شخصی زوجین مذهبی برخوردار از رضایت زناشویی بالا.
    روش
    مطالعه حاضر از نوع پژوهش های کیفی بود که با استفاده از مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته در 11 زوج مذهبی (مسلمان) برخوردار از سازگاری زناشویی بالا انجام گرفت. این زوجین به صورت نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و نمونه گیری تا جایی ادامه یافت که پاسخ های شرکت کنندگان به حالت اشباع برسد. تحلیل داده های حال از مصاحبه ها هم با استفاده از شیوه کیفی نظریه زمینه ای انجام شد.
    یافته ها
    نتایج تحلیل مصاحبه ها نشان داد که نظام ارزش شناسی دینی زوجین شامل ارزش های مذهبی خاصی بود که با ادارک زوجین از مقدس بودن ازدواجشان و ادراک آنها از برخورداری از رحمت خداوند در زندگی زناشویی ارتباط متقابل داشت و هم به طور مستقیم و هم به طور غیر مستقیم از طریق افزایش تعهد زناشویی، منجر به افزایش رضایت زناشویی آنها می شد. یافته های پژوهش حاضر نشان داد که نظام ارزش شناسی دینی از طریق فرآیندهایی می تواند به پیامدهای مثبتی در زندگی زناشویی زوجین مذهبی منجر شود. این فرآیندها در مدل مفهومی که از نتایج حاصل از تحلیل مصاحبه های زوجین بدست آمد نشان داده شد.
    کلیدواژگان: ارزش شناسی دینی، گفتگوهای درون شخصی، زوجین مذهبی، سازگاری زناشویی
  • ریحانه مقدسی، غلامرضا منشئی صفحه 122
    هدف
    مقایسه وبررسی میزان تاثیرگذاری دو روش گروه درمانی وجودی و هنردرمانی بر اضطراب هستی شناسانه.
    روش
    تعداد 36 زن هنرمند در دو گروه مداخله و یک گروه کنترل به صورت جایگزینی تصادفی قرار گرفتند. گروه های آزمایشی دو مداخله متفاوت را طی 10 جلسه هفتگی دریافت نمودند. هر سه گروه با آزمون اضطراب گود و گود قبل و بعد از مداخلات مورد سنجش قرار گرفتند. داده ها با استفاده از کوواریانس تک متغییره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
    یافته ها
    نتایج بدست آمده نشان داد که در هردو گروه درمان هستی شناسانه و هنردرمانی نسبت به گروه کنترل اضطراب هستی گرایانه بطور معناداری کاهش یافته است(95/0). ولی اثربخشی دو گروه مداخله از نظر آماری تفاوت معنادار نداشته است. بنابراین می توان به این نتیجه رسید که گروه درمانی هستی شناسانه و هنردرمانی به یک میزان در درمان اضطراب وجودی موثرند.
    کلیدواژگان: گروه درمانی وجودی، هنردرمانی، اضطراب وجودی، هنرمند
  • زینب عبدالله زاده، علی مشهدی، زهرا طبیبی صفحه 136
    هدف
    تعداد زیادی از افراد مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی در دوران نوجوانی علاوه بر مشکلات اصلی مربوط به این اختلال از مشکلات درونی سازی شده اضطراب و افسردگی همبود نیز رنج می برند. از این رو این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر ذهن آگاهی بر بهبود مشکلات درونی سازی شده نوجوانان مبتلا به اختلال ADHDبه انجام رسید.
    روش
    پژوهش حاضر یک پژوهش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل می باشد. نمونه هدف این پژوهش را 30 نفر از دانش آموزان دختر دبیرستان های دوره اول و دوم شهرستان گناباد که مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی بودند، تشکیل دادند. ابزار مورد استفاده شامل مصاحبه بالینی، مقیاس درجه بندی اسنپ فرم والدین (SNAP-IV)و پرسشنامه خودسنجی آچنباخ (YSR) بودند. گروه آزمایش هشت جلسه 90 دقیقه ای درمان مبتنی بر ذهن آگاهی را دریافت کردند و گروه کنترل در لیست انتظار قرار داشتند. داده ها با کمک آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و نیز با روش تحلیل کوواریانس تک متغیری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
    یافته ها
    بر اساس نتایج تحلیل کوواریانس تک متغیری مشخص گردید گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل مشکلات درونی سازی شده کمتری در پس آزمون گزارش کردند.
    کلیدواژگان: اختلال نارسایی توجه، فزون کنشی، مشکلات درونی سازی شده، درمان مبتنی بر ذهن آگاهی
|
  • Azam Sadat Saghayian, Bahman Bahmani, Mehdi Eskandari, Ali Asgari Page 5
    Purpose
    The aim of our current research was to study the effect of group reality therapy on psychological well-being of female headed household. The research method was semi-experimental of in equivalent type along with pretest and posttest.
    Method
    Hence, 30 women among female headed household under the coverage of Varamin city welfare organization were non-randomly selected, and randomly assigned into two groups of experiment and control. Based on Glaser pattern (1965), the experiment group participated in 10 sessions of ninety minutes group reality therapy constituted two times a week, while the control group received no official intervention affecting psychological well-being. Based on Glaser’s reality therapy concepts and in format of group counseling techniques, the intervention pattern used in this study was provided and presented, and Ryff’s scale of psychological well-being questionnaire has been also used for evaluating dependent variant.
    Findings: Covariance analysis results demonstrated no significant difference in mean pretest of the two groups, while indicated significant difference in mean posttest for experiment group (p>0.01). In other words, the findings express positive effect of group reality therapy on psychological well-being of female headed household.
    Keywords: Reality Therapy Group, Psychological Well, being, Female Headed Household
  • Mohammad Ali Besharat, Mayeh Bagheri, Reza Rostami, Fahime Tavalaeyan Page 16
    Purpose
    The aim of this study was to investigate the relations of locus of control, rumination, and worry with depression and anxiety in a sample of depressed and anxious patients. A second purpose of the study was to examine the mediating role of rumination and worry on the relationship between locus of control with depression and anxiety.
    Method
    One hundred and twelve patients with major depression and anxiety disorders (58 depressed, 54 anxious) participated in this study. All participants were asked to complete Rotter΄s Locus of Control Scale, Response Styles Scale, Penn State Worry Questionnaire, Beck Depression Inventory, and Beck Anxiety Inventory.
    Findings: The results revealed significant correlations between locus of control, rumination, and worry with depression and anxiety. Rumination and worry mediated the relationship between locus of control with depression and anxiety. On the basis of the results of the present study it can be concluded that the relation of locus of control with depression and anxiety is not a simple one but is mediated by other variables such as rumination and worry.
    Keywords: locus of control, rumination, worry, depression, anxiety
  • Hosein Sahebdel, Kianoosh Zahrakar, Ali Delavar Page 32
    Purpose
    The main goal of this investigation was diagnosis the factors of successful marriage.
    Method
    The research methodology was qualitative by employing grounded theory method. Statistical population included all couples whom living in Tehran and had two years living together. Sampling method was purposeful and theoretical sampling. So far 12 ones who got a high score from DAS& PFQ and described themselves as successful couples underwent an in-depth semi-structured interview. Opening and axial coding used for analysing data.
    Findings: analysing data indicated four category of successful marriage indices including, communicative indices, individual indices, cultural indices and Family related indices. Each one of indices include multiple components. This result may use for marriage counselling and opening new ways in solving marital problems.
    Keywords: successful marriage, individual factors, communicational factors, cultural factors, family related factors
  • Mehri Mirshahi, Ali Reza Ghaderi, Majid Moeenizadeh Page 47
    Purpose
    The purpose of present research was to determine the effectiveness of life skills training on personality clinical symptom of sexual abuse victims
    Method
    This research is a semi-experimental study which was performed by pre-test, post-test, follow-up design with control group. Participants were selected through the screening method which comprised 30 female clients over 18 years, low education and being held in welfare centers in Mashhad. Participants who got an above average score on questionnaires as follow: Sexual Victimization Questionnaire (SVQ), Life Skills Inventory (LSI), and Millon Clinical Multiaxial Inventory, 3th edition (MCMI-III) are eligible to join in groups. Then they were divided into two groups by simple random Sampling: experimental and control groups. The experimental group had been participated in 10 sessions (90 minutes) of life skills training for five weeks, while control group was in waiting list. Data were analyzed by using variance of repeated measures.
    Findings: The results of this study revealed that a significant differences of clinical symptom of sexual abuse victims in three stages at (P
    Keywords: Life skills, Sexual abuse, Personality
  • Rohollah Rahimi, Karim Afsharinia, Mohsen Golmohammadian, Jamshid Jarareh Page 65
    Purpose
    The purpose of this study was to determine the effect of Psychodrama in reducing depression in infertile women.
    Method
    Research method was, quasi-experimental with pre-test, post-test and study population, women referring to infertility clinic Khoramabade Nasim, with at least two years of infertility. Among them, 30 people volunteered and were randomly assigned to experimental and control groups. Both groups during the pre-test, post-test and follow-up to the second quarter of Beck Depression Inventory-Revised. For the experimental group, ten 2-hour group therapy sessions, conducted once a week, but the control group received no intervention. To analyze the data, descriptive statistics were used analysis of ANCOVA.
    Findings: Results showed that the experimental group at risk of depression therapy were compared with the control group significantly (P
    Keywords: psychodrama, depression, infertile women
  • Zahra Ghaderi, Zhale Refahi, Mohammad Baghban Page 86
    Purpose
    The aim of this study was to investigation of Effectiveness of training methods emotion focused therapy to marital commitment.
    Method
    The method of This study is semi-experimental kind of pre-test and post-test with experimental and control groups .statistical society is includes all student’s parents ( couples ) of Bandar Abbas .The sample of this study is includ 20 couples in experimental group and 20 couples in control group ,that of the 97 couples that between the 185 registered couple , who had received low scores in components of love questionnaires, were selected by purposive sampling method .triangular love questionnaires or components of love ( Sternberg ), with testable demographic information were used for collecting data .Data was analyzed by using analysis of covariance and statistical independent T tests.
    Findings: The Finding showed that training method emotion focused therapy to increase men and women commitment has been significant and positive effect. Significant of average differences of men and women by using independent T-test was rejected , finally was concluded that training method emotion focused therapy to increase marital commitment have significant and positive effected .
    Keywords: components of love, emotion focused therapy, commitment, intimacy, passion
  • Ayasser Rezapour Mirsaleh, Masoumeh Esmaeili, Kiyumars Farahbakhsh, Mohammad Saeid Zokaei Page 100
    Purpose
    The aim of the present study was to investigate the religious axiological system in inner speech of religious couples with high marital adjustment.
    Method
    Present study was a qualitative study using semi-structured deep interview for 11 couples (11 wives and 11 husbands) with high marital adjustment. The couples were selected by purposeful sampling till we reached data saturation. Grounded theory was used to analyze the data obtained from interviews.
    Findings: Data analysis revealed that couples’ religious axiological system was included of special values that was associated with perception of sanctification in marital relationship and gods helps in their marriage; These values, directly and indirectly with increasing of marital commitment, was resulted in increasing of marital satisfaction. Findings of present study showed that religious axiological system by several processes resulted in positive consequences in religious couples’ marital life. These processes were shown in conceptual model that obtained from data analysis.
    Keywords: religious axiological system, inner speech, religious couples, marital adjustment
  • Reyhaneh Moghadasi, Gholamreza Manshaee Page 122
    Purpose
    The aim of this research is the comparing of effectiveness between existential and art group therapy on existential anxiety.
    Method
    36 artist women randomly placed in two intervention (existential& art) and one control group .each intervention group received 10 weekly sessions. All participants performed good& good anxiety test. Data was analyzed by one way covariance method.
    Findings: The results showed that intervention groups significantly deceased existential anxiety, but there is no different significant effect between existential & art groups.it can be said that the effect of existential and art group therapy on existential anxiety is equal.
    Keywords: existential group therapy, art therapy, existential anxiety, artist
  • Zeinababdolahzadeh, Ali Mashhadi, Zahra Tabibi Page 136
    Purpose
    A large number of people with attention deficit/hyperactivity disorder in adolescence, in addition to problems related toattention deficit/hyperactivityalso suffer from internalizing problems comorbid anxiety and depression. This research aim to investigate the effect of mindfulness based treatment on improvement of internalized problems of adolescent suffering from ADHD.
    Method
    The present research is a quasi-experimental research with pretest-posttest design and control group. The target sample of the research included 30 female high school students of first and second grades in Gonabad who were suffering from attention deficit hyperactivity disorder. The tools which were used in the research included clinical interview, SNAP-IV Parent Rating Scale and Achenbach’s Youth Self Report (YSR). Experimental group received eight 90-minute sessions of mindfulness based treatments and control group was assigned to a waiting list. The data was analyzed by means of descriptive statistics (mean and standard deviation) and univariate analysis of covariance.
    Findings: According to the results of univariate analysis of covariance it was found that experimental group in comparison to control group reported fewer internalized problems in posttest.
    Keywords: attention, deficit hyperactivity disorder (ADHD), internalized problems, mindfulness, based therapy