فهرست مطالب

تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی - سال پنجاهم شماره 4 (زمستان 1395)
  • سال پنجاهم شماره 4 (زمستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/12/24
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مقاله پژوهشی
  • علی اصغر پورعزت، فاطمه فتحی، فرزانه قاسمی صفحه 13
    هدف
    هنگامی که از نسل های دانشگاهی سخن به میان می آید، ملاحظه می شود که گویا سنگ پایه و مبنای تفکیک ها و توسعه ها، افزایش سطح استقلال و خوداتکایی بوده است. حال اگر سنگ پایه تمییز و تشخیص نسل ها، ارائه خدمات علمی سودمندتر باشد، چگونه می توان نسل ها را پی در پی متمایز ساخت، رصد کرد و معرفی نمود. در این امتداد این سوال مطرح می شود که؛دانشگاه های پیشرو در امر تولید علم و به تبع آن ارائه خدمت اجتماعی مهم (ثروت و امنیت و آگاهی)، چه ویژگی هایی دارند؟
    بدیهی است که سوال فوق، حال و هوای آرمانی و تصویرپردازانه نوعی دانشگاه برتر را در نظر می آورد. در امتداد این سوال، سوال دیگر این پژوهش مطرح می شود که همگرا با دانشگاه پیشرو، کتابخانه های دانشگاهی باید چه ویژگی هایی داشته باشند و برحسب کدام فضیلت متمایز گردند؟
    روش
    در پرتو این سوال، در این پژوهش، ابتدا به مطالعه تطبیقی ویژگی های پنج دانشگاه پیشرو براساس تراز جهانی QS پرداخته شده است؛ سپس ویژگی های کتابخانه های آن ها مقایسه شده و پس از آن، ویژگی های دانشگاه پیشرو، رصد و بازپردازی شده اند.
    یافته ها
    بر این اساس، در کتابخانه های خوب آینده، بر دسترسی سریع تر، بهتر و تحلیل شده تر اطلاعات و مدیریت دانش به ویژه از حیث تولید، نگهداری و اشاعه دانش تاکید می شود.
    کلیدواژگان: دانشگاه های تعالی گرا، دانشگاه های نسل چهارم، کتابخانه های تعالی گرا، کتابخانه های دانش مبنا
  • احسان گرایی، غلامرضا حیدری، مرتضی کوکبی صفحه 39
    هدف
    مطالعه حاضر با هدف آینده نگاری آموزش علم اطلاعات و دانش شناسی ایران با رویکرد تحلیل تاثیرات متقابل انجام شده است.
    روش
    پژوهش حاضر از نوع کاربردی و برای انجام آن از روش های پیمایش و تحلیل تاثیرات متقابل استفاده شده است. جامعه پژوهش شامل اعضای هیئت علمی، دانشجویان و پژوهشگران علم اطلاعات و دانش شناسی ایران است. تجزیه وتحلیل نهایی روی 110 ماتریس بازگشتی انجام شد. داده های گردآوری شده با استفاده از نرم افزار میک مک تحلیل شد.
    یافته ها
    یافته های پژوهش نشان داد که نیروهای پیشران کلیدی گرایش به بازنگری در ساختار پژوهش و آموزش در حوزه های علوم انسانی و اجتماعی، استقرار نظام اعتبارسنجی و تضمین کیفیت، وضعیت اشتغال دانش آموختگان آموزش عالی کشور، جایگاه رشته در افکار عمومی و نگرش مردم نسبت به آن، معادله عرضه و تقاضا و نظام گزینش دانشجو در آموزش عالی، فرصت های شغلی جدید با محوریت اطلاعات و دانش، گسترش رشته های موازی با رشته، تخصص گرایی در برنامه ریزی درسی، گنجاندن عنصر کارآفرینی در آموزش رشته، تاثیرگذاری فن آوری اطلاعات بر محیط های کاری علم اطلاعات و دانش شناسی، تعامل و ارتباط گروه های علم اطلاعات و دانش شناسی با صنعت و بهسازی و بالندگی آموزشی اعضای هیئت علمی بیش ترین تاثیرگذاری و تاثیرپذیری را بر آینده آموزش رشته دارند.
    اصالت: به نظر می رسد با توجه به مطالعات انجام شده، این پژوهش برای نخستین بار به تحلیل تاثیرات متقابل نیروهای پیشران تاثیرگذار بر آینده آموزش علم اطلاعات و دانش شناسی ایران پرداخته است و تکنیک تحلیل تاثیرات متقابل به عنوان روشی جدید در حوزه آموزش رشته در این پژوهش به کار رفته است.
    کلیدواژگان: آموزش علم اطلاعات و دانش شناسی، آینده نگاری، تحلیل تاثیرات متقابل، ایران
  • آرزو ترکمان، محمدرضا اسمعیلی گیوی، رضوان حکیم زاده، داود حاصلی صفحه 69
    هدف پژوهش حاضر تعیین نقش واسطه ای سواد اطلاعاتی در تاثیر سبک های یادگیری بر عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسی علوم فنی- مهندسی و علوم انسانی دانشگاه تهران می باشد
    رویکرد: این پژوهش در زمره پژوهشهای کاربردی و توصیفی- پیمایشی قرار می گیرد که به شیوه مقطعی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش،2025 دانشجوی کارشناسی دانشکده فنی- مهندسی و ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران در سال تحصیلی 1393-1394 بود که با استفاده از نمونه گیری تصادفی ساده تعداد 323 دانشجو مورد پیمایش قرار گرفتند. ابزار پژوهش، دو پرسشنامه استاندارد قابلیتهای سواد اطلاعاتی برای آموزش عالی و پرسشنامه شاخص سبک های یادگیری فلدر و سولومان بود که روایی محتوایی و پایایی این دو پرسشنامه نیز مورد تایید قرار گرفت
    یافته ها و
    نتایج
    . تحلیل مدل پژوهش نشان داد که سبک های یادگیری در بعد درون داد و پردازش، دارای قابلیت تبیین متغیر سواد اطلاعاتی؛ و بعد ادراک و متغیر سواد اطلاعاتی، دارای قابلیت تبیین متغیر عملکرد تحصیلی دانشجویان می باشند. همچنین معناداری اثرات غیرمستقیم ابعاد درون داد و پردازش بر متغیر عملکرد تحصیلی از طریق سواد اطلاعاتی نیز مورد تایید واقع شد. برای بعد درون داد، سبک دیداری دانشجویان ترجیح قوی نسبت به سبک کلامی و برای بعد پردازش، سبک فعال ترجیح متوسط نسبت به سبک تاملی دارد. ابعاد ادراک و فهم، میانگین سبکها تفاوتی با همدیگر نداشتند. بنابراین با توجه به نقش واسطه ای سواد اطلاعاتی به عنوان عامل تاثیرگذار در ارتباط بین سبک یادگیری و عملکرد تحصیلی، باید در جهت شناخت سبک های یادگیری دانشجویان و ارتقای سواد اطلاعاتی آنها اقدام شود.
    کلیدواژگان: سبک های یادگیری، سواد اطلاعاتی، عملکرد تحصیلی
  • سیده مهناز احمدی، عاطفه شریف، محسن نوکاریزی صفحه 93
    هدف
    پژوهش حاضر به منظور شناسایی میزان حضور مصداق های پشتیبان چارچوب سواد اطلاعاتی در وب سایت کتابخانه های دانشگاه های برتر ایران در مقایسه با وب سایت کتابخانه های دانشگاه های برتر جهان انجام پذیرفت همچنین میزان آشنایی دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه فردوسی مشهد از مصداق ها و میزان ضرورت و کاربرد این مصداق ها از دید آنان مورد بررسی قرار گرفت.
    روش
    پژوهش حاضر از نوع کاربردی است و به روش ارزیابانه و پیمایشی صورت پذیرفت. شیوه نمونه گیری هدفمندو نمونه شامل 10 وب سایت کتابخانه ای دانشگاه های برتر ایران و 10 وب سایت از کتابخانه های دانشگاه های برتر جهان است. در بررسی رویکرد دانشجویان، تمام دانشجویان تحصیلات تکمیلی علم اطلاعات و دانش شناسی به روش سرشماری مورد پیمایش قرار گرفت. ابزارهای گردآوری اطلاعات سیاهه وارسی و پرسشنامه پژوهشگر ساخته است.
    یافته ها
    48 مصداق پشتیبان سواد اطلاعاتی شناسایی و بر پایه چارچوب سواد اطلاعاتی 2016 دسته بندی شد. بر اساس یافته های به دست آمده، درصد فراوانی حضور مصداق های پشتیبان سواد اطلاعاتی در وب سایت های کتابخانه های دانشگاه های برتر جهان بیشتر از ایران است. وب سایت کتابخانه دانشگاه های واشنگتن و پنسیلوانیا (75 درصد) در رتبه نخست و وب سایت کتابخانه دانشگاه صنعتی اصفهان (23 درصد) در آخرین رتبه قرار گرفتند. یافته ها نشان داد در چارچوبی که آشنایی دانشجویان کم است، میزان استفاده از آن نیز کاهش می یابد و این دو بر ضرورت حضور آن از دید دانشجویان تاثیرگذار است. همچنین مصداق های چارچوب جستجو به عنوان اکتشاف راهبردی بیشترین میزان آشنایی (میانگین 67/3)، ضرورت (میانگین 15/4) و استفاده (میانگین 79/2) را به خود اختصاص داد.
    اصالت: پژوهش براساس چارچوب سواد اطلاعاتی 2016 تدوین شده است.
    کلیدواژگان: چارچوب سواد اطلاعاتی برای آموزش عالی 2016، استانداردهای سواد اطلاعاتی 2002، وب سایت کتابخانه های دانشگاهی
  • میترا دیلمقانی، محسن نامور صفحه 111
    هدف
    مقاله بررسی تاثیر فرایندهای مدیریت دانش بر قابلیت پویایی در سازمان های دانش بنیان است.
    روش
    جامعه آماری پژوهش حاضر اساتید، محققین، کارمندان و دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی( واحد علوم و تحقیقات) که از طریق فرمول کوکران 278 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از مدل معادلات ساختاری با نرم افزار لیزرل استفاده شد.
    یافته ها
    نتایج معادلات ساختاری نشان داد که ضریب تاثیر فرایندهای مدیریت دانش(اکتساب دانش، تبدیل دانش، به کارگیری دانش و حفاظت دانش) بر قابلیت های پویا مثبت و معنی دار است.
    اصالت پژوهش: این مقاله حاصل یک پژوهش کاربردی بوده و پیش از این در هیچ مجله دیگری به چاپ نرسیده است.
    کلیدواژگان: مدیریت دانش، قابلیت پویا، سازمان دانش بنیان، فرایندهای مدیریت دانش
  • صالح رحیمی، مهران فرهادی، ژیلا سعیدی صفحه 137
    هدف
    پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه تاب آوری و فرسودگی شغلی در کتابداران کتابخانه های دانشگاهی شهر کرمانشاه انجام شد.
    روش پژوهش: این پژوهش پیمایشی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری تمام شامل کلیه کتابداران کتابخانه-های دانشگاه های دولتی شهر کرمانشاه که دارای مدرک دانشگاهی در حوزه تحصیلی علم اطلاعات و دانش شناسی هستند. جامعه پژوهش شامل 43 کتابدار است. برای گرد آوری داده های پژوهش از پرسشنامه فرسودگی شغلی مسلش (1981) و مقیاس تاب آوری کونور و دیوید سون (2003) استفاده شده است. تجزیه و تحلیل داده های پژوهش با استفاده از ضریب همبستگی و تحلیل رگرسیون صورت گرفت.
    یافته ها
    یافته های پژوهش نشان داد که تاب آوری و فرسودگی شغلی رابطه ی قوی دارند. تاب آوری در گروه زنان و مردان تفاوتی نداشت. همچنین تفاوت فرسودگی شغلی زنان و مردان نیز معنی دار نبود. از سوی دیگر نوع استخدام با میزان تاب آوری و نیز فرسودگی شغلی رابطه دارد. فرسودگی شغلی افرادی که به صورت قراردادی استخدام شده بودند بالاتر از افراد رسمی بود. با توجه به جدول تحلیل واریانس، بین هیچکدام از گروه های شغلی از نظر تاب آوری تفاوت معنی داری وجود ندارد. جدول ماتریس همبستگی خرده مقیاس ها و نمره کل مقیاس های فرسودگی شغلی و تاب آوری در جامعه مورد مطالعه نشان داد، رابطه تاب آوری و فرسودگی شغلی 926/0 است و در سطح01/0 P< پذیرفته می شود.
    ارزش/اصالت: پژوهش های صورت گرفته در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی اغلب به بررسی ویژگی های جمعیت شناختی و فرسودگی شغلی در میان کتابدران پرداخته است. پژوهش حاضر را می توان نخستین پژوهشی قلمداد کرد که علاوه بر فرسودگی شغلی، متغیر تاب آوری را نیز در بررسی میان کتابداران مدنظر قرار داده است.
    کلیدواژگان: تاب آوری، فرسودگی شغلی، کتابداران کتابخانه های دانشگاهی
|
  • Ali Asghar Pourezzat, Farzane Ghasemi Page 13
    Purpose
    When it comes to talk about university generations, it will be seen that the foundation stone of differentiations and developments, was the increasing the level of independence and self-reliance. If the foundation stone of the generation’s recognition, to be service delivery providing more useful scientific services, how can we distinguish generations, monitoring and introduced for successive. in this direction, this question arise; What are the features of leading universities in the field of science production and thus provide important social services (wealth and security and awareness)?
    Obviously the question above remember the mood of ideal a top university. Along this question, another question arises, converge with leading universities, what features should have libraries of universities and terms which are distinguished virtues?
    Methodology
    In light of these questions, in this study, features of five leading universities according to QS World balance has been paid with comparative study; then compared the characteristics of them libraries and then, features leading university, have been observed and reassignment.
    Findings: Accordingly, in the library of the future good is emphasized faster access, better information and more analysis and knowledge management, especially in terms of production, storage and dissemination of knowledge.
    Keywords: excellence-directed universities, Fourth generation universities, excellence-directed libraries, knowledge-based libraries
  • Ehsan Geraei Page 39
    Purpose
    Cross-impact analysis approach is deals with the direct and indirect influences of key driving forces on a given system to plan for the future. The purpose of this research is to show Knowledge and Information Science Education foresight in Iran with cross-impact analysis approach.
    Methodology
    The study is applicable and carry out using a survey and cross impact analysis methods. The study population consisted of faculty members, students and researchers in knowledge and information science education. A 110 matrix were returned and using MicMac software was analyzed.
    Findings: The findings show that the key driving forces tends to reconsider the structure of the research and education in the fields of humanities and social sciences, establishment of validation and quality assurance, graduate's employment status, position in the field of public opinion and people's attitudes towards it, equation of supply and demand and selection of students in higher education, new employment opportunities with a focus on information and knowledge, the development of parallel academic disciplines, specialization in curriculum development, the inclusion of entrepreneurial element in KIS education, impact of information technology on business environment, interaction with industry and Improvement and development of faculty members have a greatest impact and influence on the future of education field.
    Originality: According to previous studies, this research tries to analyze the direct and indirect influences of key deriving forces in knowledge and information science education in Iran for the first time. Also cross-impact anlysis technique was used as a new method in KIS education studies.
    Keywords: Knowledge, Information Science Education, Foresight, Cross Impact Analysis, Iran
  • Arezoo Torkaman, Mohammad Reza Esmaeli Givi, Rezvan Hakimzadeh, Davood Haseli Page 69
    The purpose of this paper is to determine the mediated role of information literacy in impact of learning styles to the academic performance of students at Tehran University Bachelor of Science in engineering and humanities. This study is among the Practical and descriptive-Survey Research that in a method is cross sectional. The statistical population of this research is included 2025 BA students of Faculty of Literature and Humanities, Engineering and Technology in university of Tehran in the 2014-2015 academic years‚ that with use of Simple random sampling 325 person were studied. This is a descriptive study (a survey) that tow questionnaires was used to collect data; information literacy and Felder- Soloman learning styles, that validity of the content and Stability of this two questionnaire was confirmed. The findings of research showed that for receiving dimension, students’ visual style‚ potent preference than verbal style and for processing dimension ‚ active style‚ average preference than reflective style there. For perception dimensions and understanding average styles were not different from one another. The analysis of the model revealed‚ receiving dimension and processing dimension, the ability to explain the information literacy variable directly there. As well as dimension perception and information literacy variable also have the ability to explain the academic performance variable of students directly. The significant indirect effects receiving and processing dimensions on academic performance variable also was confirmed.
    Keywords: Keywords: Learning styles, Information literacy, Student performance
  • Atefeh Sharif Page 93
    Purpose
    paper aims to identify the supporting criteria of information literacy in the websites of university libraries, and to evaluate the library websites of Iranian top universities compared to those of the world, Furthermore, the study investigates the awareness of the supporting criteria of information literacy among the graduate students of Knowledge and information science in Ferdowsi University of Mashhad. It also studies how important the criteria and its application is from their perspective.
    Methodology
    It's an applied research, and has been done by evaluative and surveying methods. Sampling methodology is purposeful and the sample consists of ten websites selected from each of those two said groups. In addition, to study the students’ approaches, the graduate students of Knowledge and Information Science opinions are studied by census method. Data collection is done by questionnaire and check list.
    Findings: 48 supporting criteria of information literacy is classified according to the information literacy framework 2016. Based on the obtained findings, the existence frequency percentage of supporting criteria of information literacy is higher in the websites of world top university libraries than those of Iranians’. The Washington and Pennsylvania state universities are both ranked first with 75%, while the Isfahan industrial university is ranked last with 23%. The findings show that the framework which is unfamiliar to the students, is less applied, and seems to be less necessary from their point of view. The criterion of “searching as strategic exploration” framework is the most familiar (average 3.67), necessary (average 4.15), and applicable (average 2.79).
    Keywords: Framework for Information Literacy for Higher Education 2016, Information Literacy Standards 2002, Websites of University Libraries
  • Mitra Dilmaghani, Mohsen Namvar Page 111
    Purpose
    This study aimed to investigate the effect of knowledge management processes on the dynamic capabilities in the knowledge-based organizations.
    Methodology
    The sample including faculty, researchers, staff and students of Islamic Azad university (science and research branch). it was calculated by using the cochran formula (278). For data analysis, structural equation modeling with LISREL software was used.
    Findings: Structural equation modeling results indicated that the knowledge management processes (Knowledge Acquisition, knowledge conversion, knowledge protection and knowledge application) have a positive and statistically significant effect on dynamic capabilities.
    Originality: This article has not been published in any journal, and it has been extracted from an applied research.
    Keywords: knowledge management, Dynamic capabilities, Knowledge- based 0rganization, Knowledge mangament processes
  • Saleh Rahimi Page 137
    Purpose
    The research Purpose is to investigate the Relationship between Resilience and Burnout amongst the Librarians of Academic Libraries.
    Design/methodology/approach: this is research survey and the solidarity. The study population included all public universities librarians in Kermanshah with 43 people; The instruments included questionnaire Jackson Masalach Burnout Inventory (1981) and Connor Davidson Resilience Scale (2003). Data analysis was performed using correlation and regression analysis.
    Findings: The results showed that resilience and strong relationship with burnout. Resiliency was similar in men and women. No significant difference between men and women, as well as in burnout. Burnout in staffs who were employed on a contract basis was higher than the officials. Variance between any of the occupational groups from the view point of resiliency wasn’t significant. The correlation matrix Table subscale and total scale score of burnout and resilience in the sample showed resilience and burnout relationship 926/0 and in the .... .
    Keywords: Resilience, burnout, Librarians of Academic Libraries