فهرست مطالب

جامعه شناسی تاریخی - سال هشتم شماره 2 (پاییز و زمستان 1395)
  • سال هشتم شماره 2 (پاییز و زمستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/10/22
  • تعداد عناوین: 11
|
  • مقاله مستقل
  • مجتبی اشرافی*، مرتضی اشرافی صفحات 1-19
    هر چند مسلک شیخیه از نظر اعتقادی هیچ گونه ارتباطی با بابیت و بهائیت ندارد، ولی ارائه عقاید و آموزه هایی متفاوت و خارج از چهارچوب های مقبول شیعی زمینه و بستر لازم فکری و فرهنگی را برای ادعاهای دروغین سید علی محمد شیرازی فراهم کرد. سید علی محمد بر مذهب شیخ احسائی بود و بنیان بسیاری از دعاوی اولیه خویش را بر آموزه های شیخیه نهاده است. شیخ احسائی از شاگردان سید کاظم رشتی رهبر وقت مسلک شیخیه بود. با توجه به اهمیت دعاوی این دو تن، میرزا حسینعلی نوری ملقب به بهاءاله نیز برای شکل گیری هسته اولیه نهضت بابیت، شیخ احمد احسائی و سید کاظم رشتی را «نورین نیرین» لقب می دهد و آن ها را مبشران ظهور خود و باب می خواند و نخستین گروندگان به بابیه همه از پیروان و طرف داران شیخیه به شمار می رفتند.
    در طی شش سال ادعاهای باب تا اعدام او در ایران شاهد وقایعی مانند شورش قلعه طبرسی و فتنه های زنجان و نیریز هستیم که عاقبت حکومت قاجار را مجاب به اعدام باب و مجازات بابیان می کند. این فرقه در ایران و در برخی دیگر از نقاط جهان از زمان قاجر تا کنون ریشه دوانیده است. فرقه بهائیت با بهاءاله تاسیس و توسط عبدالبهاء و شوقی افندی توسعه و ترمیم یافت. فرقه بهائیت با وجود برخی شعارهای آرمان گرایانه در عمل بسیار ناشیانه و سرکوب گرایانه عمل می کنند و تمام اعضا مانند یک فرقه در خدمت سرکردگان و تحت امر آن ها هستند.
    کلیدواژگان: فرقه، بهائیت، ایران، دین اسلام، مهدویت
  • علی بیننده* صفحات 21-37
    رودخانه زاب کوچک در شمال غرب ایران از ارتفاعات شمال غربی پیرانشهر سرچشمه می گیرد، از شمال غرب به سوی جنوب شرق و سپس به سمت غرب جاری می شود، در امتداد کوه های مرزی ایران– عراق جریان می یابد و در نهایت از معبر آلان وارد خاک عراق می شود. حوضه این رودخانه دارای محوطه های باستانی فراوان است و با توجه به نمونه های سفالی موجود می توان دریافت که این حوزه از دوره پیش از تاریخ تاکنون یک حوزه استقراری بوده است. در بررسی های اخیر چند محوطه با سفال های لبه واریخته شناسایی شدند. تا چند سال پیش نهایت گسترش آن در غرب، همدان و کرمانشاه گزارش شده بود. این نخستین بار است که این نوع سفال ها در شمال غرب ایران دیده می‏شود. موقعیت جغرافیایی محوطه های شناسایی شده در حوزه زاب کوچک، مجاورت با کرویدورهای ارتباطی، کنترل و نظارت بر این مسیرها (حاج عمران در شمال حوزه و آلان و... در شمال) با میان رودان شمالی و ارتباط آن ها با محوطه های هم زمان می‏تواند نشانگر ارتباط فرهنگی و تجاری این مناطق با یکدیگر باشد.
    کلیدواژگان: شمال غرب ایران، رودخانه زاب کوچک، جوامع مس و سنگی، سفال لبه واریخته
  • محمد رادمرد*، سید نصرالله حجازی صفحات 39-59
    کودتای 28 مرداد از نقاط عطف تاریخ معاصر ایران است. درباره این رویداد تاکنون مقالات و کتاب های بسیاری نگاشته شده است. نوشتار پیش رو برآن است تا از منظری متفاوت به بررسی این رویداد بپردازد. یکی از نظریاتی که از سطحی کلان و براساس رویکردها و مبانی فرانظری انتقادی به پدیده های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی می نگرد نظریه «نظام جهانی» والراشتاین است. بر این اساس مطالعه کنونی در تلاش است تا با رویکردی تازه و در چارچوب این نظریه به تحلیل کودتای 28 مرداد بپردازد و به طور خاص به این پرسش پاسخ دهد که آیا می توان با استفاده از نظریه «نظام جهانی» وقوع کودتا و سقوط مصدق را تبیین کرد؟ به اعتقاد نویسندگان این مقاله براساس دو مولفه از نظریه والراشتاین، یعنی «حفظ رابطه استثماری» (حفظ نابرابری در عرصه جهانی) و «کنترل بر مواد خام» از سوی کشورهای مرکز و به طور ویژه هژمون جهانی، می توان چرایی وقوع کودتای آمریکایی- انگلیسی علیه مصدق را تبیین کرد. این مقاله ضمن بیانی کوتاه از نظریه والراشتاین، در دو قسمت جداگانه، دو مولفه یادشده را بر زمینه های کودتای 1332 تطبیق می دهد و وقوع کودتا را در چارچوب این نظریه تحلیل می کند.
    کلیدواژگان: کودتای 28 مرداد، ایران، مصدق، نظریه نظام جهانی
  • محمود رنجبر *، محمد علی خزانه دارلو، انوش مرادی صفحات 61-80
    کنش متقابل نمادین نظریه ای اجتماعی است که با تاکید بر کنش های متقابل انسانی به بررسی رفتار افراد اجتماع می پردازد. در این نظریه فعالیت های قابل مشاهده و غیرقابل مشاهده (مانند افکار) جامعه بررسی می شود. در این پژوهش به روشی توصیفی تحلیلی، الگوهای رفتاری نویسنده کتاب نفثه المصدور یکی از برجسته ترین آثار تاریخی و ادبی نیمه اول قرن هفتم هجری نوشته شهاب الدین محمد خرندزی زیدری نسوی و تفاوت آن با الگوهای پیدا و پنهان سایر افراد همان جامعه تحلیل شده است. این پژوهش نخستین گام در بازتاباندن نظریه کنش متقابل نمادین بر اثری کلاسیک در ایران است. چارچوب نظری پژوهش مفروض بر بازخوانی نظریه ای جامعه شناختی در متنی کهن است که در آن رابطه اجتماعی جامعه ایرانی در دوره پایانی حکومت خوارزمشاهیان نشان داده شده است. با انعکاس نظریه کنش متقابل نمادین در این اثر نشان داده می شود که رفتارهای اجتماعی نویسنده، مردم، سلطان خوارزمشاهی و مغولان از طریق نمادهای معنی دار واجد الگوهای درهم تنیده است که کنش متقابل و متمایز گروه ها و جامعه را بنیان می نهد.
    کلیدواژگان: کنش متقابل نمادین، جرج هربرت مید، نفثه المصدور، زیدری نسوی، جامعه شناسی ادبیات
  • علی ساعی*، علی اکبر سرداری، محمد علی خلیلی اردکانی صفحات 82-104
    در این مقاله میزان مشارکت انتخاباتی در ده دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران از سال 1358-1388 مورد تحلیل قرار گرفته است. موضوع مقاله آن است که میزان مشارکت انتخاباتی در انتخابات ریاست جمهوری ایران براساس دوره های انتخاباتی دارای تفاوت پذیری پرابلماتیک بوده و تغییرات آن تابع الگوی منظمی نیست. پس از اثبات موضوع و برای پاسخ به این موضوع، بنیان نظری مقاله بر نظریه نظام سیاسی دموکراتیک استوار شد. پس از برقراری رابطه ای منطقی و منظم میان موضوع و نظریه، با الهام از نظریه، یک دستگاه نظری متناسب با مسئله تحقیق فرمول بندی شد. در سطح نظری استدلال شد که میان میزان مشارکت انتخاباتی و رقابت حزبی رابطه وجود دارد، به گونه ای که هرچه بر میزان رقابت حزبی افزوده شود، میزان مشارکت انتخاباتی نیز افزایش می یابد. این استدلال با روش تحلیل رگرسیون مورد داوری تجربی قرار گرفت. شواهد موجود دلالت بر آن دارند که میان مشارکت انتخاباتی و رقابت حزبی به میزان 45% هم تغییری وجود دارد.
    کلیدواژگان: دوره های انتخابات ریاست جمهوری، رقابت حزبی، مشارکت انتخاباتی، نظام سیاسی دموکراتیک، ایران
  • سایر مقالات
  • فریبا صنعتی* صفحات 105-128
    عوامل تاریخی موثر بر توسعه نیافتگی ایران از دغدغه های همیشگی محققان ایرانی بوده است. رویکرد نئومارکسیستی و نظریه وابستگی یکی از رویکردهای رایج در بررسی موانع تاریخی توسعه در ایران است. هدف این مقاله بررسی و ارزیابی این رویکرد به ویژه قرائت جان فوران از آن در تحلیل توسعه نیافتگی تاریخی ایران است. رویکرد نئومارکسیستی به توسعه در واقع تلاشی برای بسط مارکسیسم کلاسیک برای تحلیل روند توسعه سرمایه داری و پیامدهای آن برای اقتصادهای توسعه نیافته است. نظریه وابستگی با وجود شباهت های اصلی در قیاس با رویکردهای نئومارکسیستی، این مزیت را دارد که همه چیز را به اقتصاد جهانی و جایگاه کشورها در نظام جهانی سرمایه داری فرو نمی کاهد و می کوشد شرایط و ساخت اجتماعی، فرهنگی و ایدئولوژیک کشورهای مورد بررسی را نیز در تحلیل خود برجسته کند. در تحلیل پژوهش های انجام شده براساس نظریه وابستگی در ایران وجوه غایت انگارانه و دترمینیستی این تحلیل ها مورد نقد قرار گرفت. آن ها در تحلیل رابطه میان کشورهایی مانند ایران با نظام جهانی دچار تناقض هستند و نیز تحلیل دقیقی از نیروهای اجتماعی و سیاسی در ایران ترسیم نمی کنند. فقدان طرحی بدیل برای توسعه از مهم ترین مشکلات این رویکرد است. در تحلیل پژوهش فوران نکته مهم ناکامی او در تلاش برای پل زدن میان تحلیل مبتنی بر جزئیات از ساخت اجتماعی- اقتصادی ایران با مفاهیم کلان نظریه وابستگی است.
    کلیدواژگان: نظریه نئومارکسیستی، نظریه وابستگی، نظام جهانی اقتصاد، کشورهای پیرامونی، توسعه نیافتگی تاریخی ایران
  • مقاله مستقل
  • محمد سالار کسرایی*، بنت الهدی سعیدی صفحات 129-169
    تحقیق پیش رو با هدف تشریح فرآیند هژمونیک شدن گفتمان اصول گرایی عدالت محور در دهه سوم انقلاب (1380-1384) شکل گرفته است. با توجه به امتیازات نظریه لاکلاو و موفه از این نظریه به عنوان چارچوب نظری کارآمد و استراتژی روشی تحقیق برای این پژوهش استفاده شده است. یافته های رویکرد گفتمانی تحقیق به شرح زیر قابل ارائه اند:گفتمان اصول گرایی با استفاده از زمینه های ایجادشده در اثر تزلزل ها و بی‏قراری های گفتمان اصلاح طلبی و با بهره گیری از زمینه ها و امکانات سخت افزای و نرم افزاری هم چون در اختیار داشتن ساز و کارها و ابزارهای قدرت مانند قوه قضاییه و شورای نگهبان، توانست در فرآیندی رقابتی از اوایل دهه هشتاد در سه مرحله دومین دوره انتخابات شورای شهر، انتخابات مجلس هفتم و انتخابات ریاست جمهوری سال 84 زمینه های لازم را برای حاشیه رانی اصلاح طلبان و ساختارشکنی برخی دال های اصلی آن فراهم آورند. این گفتمان با تاکید بر شعارها و مفاهیمی مانند تشکیل دولت اسلامی از راه اقامه عدل و ارجاع آن به مضامینی هم چون امکانات برابر برای همه و آوردن نفت سر سفره های مردم که در قالب کاربرد زبان همه فهم و عامیانه، داشتن لحنی ساده، نمایش ساده زیستی و... ارائه می شد، به آفرینش نظام معنایی جدیدی دست زد و با استفاده از آن علاوه بر نقد دولت های گذشته و اشاره به نقصان ها و ناکارآمدی های آن ها در تامین و توجه عدالت محورانه به نیازهای اقتصادی و رفاهی مردم، به ساختارشکنی آن ها پرداخت و قابلیت دسترسی و اعتبار خود در افکار عمومی را افزایش داد. به این ترتیب این گفتمان برای چند سال به عنوان گفتمان هژمون در فضای سیاسی کشور حاکم شد.
    کلیدواژگان: گفتمان، عدالت، اصول گرایی، غیریت سازی، هژمونی
  • سید آیت الله میرزایی میرزایی* صفحات 171-195
    «مشروطه ایرانی» به رغم اهمیتش در فرایند مدرنیته سیاسی در ایران کمتر از منظر ایدئولوژی های ملت سازی/ ناسیونالیسم مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است. از رویکرد جامعه شناسی تاریخی رخداد مشروطه زمینه رونمایی چهره های چندگانه ناسیونالیسم ایرانی برآمده از سده نوزدهم را فراهم آورد. مشروطه ایرانی از یک سو با تبلور ناسیونالیسم سیاسی مبتنی بر حق حاکمیت ملت و حکومت قانون و از سوی دیگر با واکنش ناسیونالیسم فرهنگی مواجه شد. هم گرایی مصلحت آمیز و کوتاه مدت این گرایش های ناسیونالیستی در آغاز مشروطه اگر چه دستاوردهایی را به همراه داشت، اما واگرایی و تشدید منازعات گرایش های ناسیونالیستی در فرایند مشروطه نشان از تعارضات ماهوی و محدودکننده پروژه مدرنیته سیاسی ایرانی داشت. چندگانگی ناسیونالیسم ایرانی بر پایه تنوع منابع فرهنگی و ارزشی خاص و سوگیری های واگرایانه گرایش های ناسیونالیستی در مشروطه ایرانی، امکان اشتراک بر سر تعریف فراگیر ملت و استقرار و نهادینه کردن حاکمیت ملت و حکومت قانون را تحلیل برد. به گونه ای که از مشروطه به این سو «مساله ملت» و «حق حاکمیت ملت» به عنوان مهم ترین مساله معاصر ایران همچنان در کانون توجه قرار دارد.
    کلیدواژگان: مدرنیته سیاسی، ناسیونالیسم فرهنگی، ناسیونالیسم سیاسی، مشروطه ایرانی، جامعه شناسی تاریخی
  • سایر مقالات
  • علی نوراللهی*، حسن طلایی، بهمن فیروزمندی شیره جینی صفحات 197-230
    شکار حیوانات مختلف یکی از نخستین استراتژی هایی بود که بشر برای تامین غذای خود از آن بهره برد و توانست بقای خود را از راه شکار در دسته های کوچک تامین کند و چنان در این راه مهارت پیدا کرد که توانست حیوانات بزرگ را نیز شکار کند. شکار مستلزم مهارت های متعددی مانند ردگیری، تعقیب و کشتن شکار است. به همین دلیل بخش مهمی از مطالعات انسان شناختی و قوم باستان شناختی را به خود اختصاص داده است. از سویی شکار به دلیل ماهیت آن یک شیوه معیشتی وابسته به منابع طبیعی بود و بشر بر آن کنترلی نداشت. این عامل بر جمعیت گروهای انسانی تاثیر مستقیم داشت. پس از تحولات فن آوری و اهلی سازی که خود متاثر از شکار بود، شکار اهمیت خود را از دست داد. علی رغم این که تمام جنبه های شکار تخصصی شده بود، ولی پس از آن نتوانست به عنوان یک شیوه معیشت مستقل ادامه یابد. مطالعه روش های مختلف شکار در میان ایل کلهر در شهرستان ایوان و این که چه حیواناتی برای چه مقاصدی شکار می شدند و چه راه کارهایی در منطقه برای حفظ و بقای منابع طبیعی به کارگرفته شده است، همچنین وسایل و ابزارآلات شکار که مردمان این منطقه امروزه و تا چند دهه پیش به کار می گرفتند، اطلاعات ارزنده ای از سیستم شکار از دوران پارینه سنگی تا همین اواخر را در اختیار ما قرار می دهد.
    کلیدواژگان: زاگرس مرکزی، قوم باستان شناختی، راه کار شکار، حوزه گنگیر، ایوان
  • طرح پژوهشی
  • علیرضا هژبری نوبری*، حسین ناصری صومعه، مونا صبا صفحات 231-256
    طی فصل اول کاوش های باستانشناختی تپه زرنق آذربایجان شرقی در سال 1391، تعداد زیادی پیکرک گلی در اشکال انسانی و حیوانی مربوط به دوره مفرغ قدیم به دست آمد. در حالی که اکثر پیکرک های به دست آمده از کاوش های باستانشناسی در دنیا پیکرک های مونث الهه های باروری هستند؛ مطلب قابل توجه در اینجا پیکرک های انسانی از نوع مذکر است که مسلما وجود تعداد قابل توجهی از این نوع پیکرک، بیانگر نشانه هایی از ساختار اجتماعی و طرز تفکر آن جامعه بوده و حکایت از جایگاه اعتقادی ویژه این گروه پیکرک را دارد.
    با توجه به اینکه در اکثر محوطه های مربوط به دوره مفرغ قدیم فرهنگ کورا- ارس، بیشتر شیوه معماری و سفال های آن دوران مدنظر بوده و بر روی پیکرک های گلی به دست آمده پژوهش خاصی صورت نگرفته است، لذا در این مقاله تلاش شده است که با مطالعه پیکرک های فرهنگ کورا-ارس به تحلیل و طبقه بندی پیکرک های تپه زرنق و همچنین ارتباط این آثار با عوامل فرهنگی – عقیدتی و ساختار اجتماعی دوره مفرغ قدیم محدوده فرهنگ کورا – ارس پرداخته شود.
    کلیدواژگان: تپه زرنق، شمالغرب ایران، فرهنگ کورا - ارس، پیکرک های گلی مذکر، جوامع مرد سالار
  • رحیم ولایتی* صفحات 257-296
    مورخین یونانی مانند هردودت آغاز حکومت های وابسته قلمرو هخامنشی، ساتراپی ها را از دوره حاکمیت داریوش اول می دانند، در صورتی که اصطلاح ساتراپ از دوره کوروش و کمبوجیه نیز رواج داشته است؛ بنابراین اگر آغاز حیات امپراتوری هخامنشی را از سال 559 ق.م، سال به قدرت رسیدن کوروش دوم، و پایان آن را سال 332 ق.م، فتح ایران توسط اسکندر مقدونی، بدانیم در این 227 سال توسعه قدرت سیاسی و نظامی امپراتوری هخامنشی تعدادی از کشورها و ملل زیر سلطه این امپراتوری به عنوان ساتراپ نشین هخامنشی تحت فرمان قدرت سیاسی و اقتصادی و نظامی ایران قرار گرفته بودند. براساس یافته های مکتوب باستان شناسی در ایران و سایر سرزمین های ملل تابع، تعداد این ساتراپی ها در زمان های مختلف حاکمیت امپراتوری هخامنشی متفاوت بوده است. برای نمونه تعداد این ساتراپی ها براساس کتیبه بیستون و کتیبه تخت جمشید 23 ساتراپی، کتیبه مقبره داریوش در نقش رستم 30، و کتیبه داریوش کشف شده از شوش 27 ساتراپی است، حال آن که تعداد ساتراپی ها براساس مدارک مکتوب مصری دوره هخامنشیان مانند مجسمه داریوش و سنگ یادبودهای کانال سوئز 24 ساتراپی بوده است. براساس مطالعه متون تاریخی و بررسی یافته های جدید باستان شناسی، حاکمیت هخامنشیان در طول ظهور و سقوط امپراتوری در محدوده سرزمین آناتولی تعداد 7 ساتراپی: ساتراپی لیدی یا سارد در شمال غرب ترکیه، ساتراپی کیلیکیه در جنوب غرب ترکیه، ساتراپی ایونیه در شمال غرب، ساتراپی کاریه در غرب آناتولی، ساتراپی فریگیه هلسپونت به مرکزیت داسکیلیون در شمال غرب آسیای صغیر، ساتراپی اسکودرا یا مقدونیه در شمال غرب، و ساتراپی کاپادوکیه در شرق قابل اثبات است.
    کلیدواژگان: هخامنشیان، ساتراپی، باستان شناسی، آناتولی، هرودوت، بیستون، تخت جمشید
|
  • Mojatab Ashrafi *, Mortaza Ashrafi Pages 1-19
    Although Sheikhiyya sect has nothing to do with Babism and Baha’ism regarding their beliefs, presenting deviated beliefs and teachings, which were not in accordance to the established Shia doctrine, paved the way for false claims of Sayyed Ali Mohammad Shirazi. Sayyed Ali Mohammad was a follower of Sheikh Ehsayi sect and an apprentice of Sayyed Kazem Rashti, the former leader of Sheikhiyya sect, and founded so many of his primary claims on Sheikhiyya teachings and doctrine.
    With respect to the importance of Sheikh Ahmad Ehsayi and Sayyed Kazem Rashti’s claims in founding the primary doctrine of Babism, Mirza Hosseinali Nouri, known as ‘Baha Allah’, calls them as ‘Nourin Nirin’ and claims they are his prophets and Babism missionaries. In fact, the first followers of Babism were those who believed in Sheikhiyya.
    During the next 6 years since the beginning of Babism until the execution of its leader in Iran, some events such as the uprising in Tabarsi Castle as well as some upheaval in Zanjan and Tabriz took place which led to the execution of Bab and his followers. This sect, since its early days in Qajar period has been spread in Iran and some other regions in the world. Baha’ism was founded by Baha Allah and was promoted and reformed by Abd al-Baha and Shoqi Efendi.
    Despite its idealistic propaganda, Baha’ism acts as an awkward and oppressing sect and like any other sect, all its followers serve to the purpose of its founding members and leaders.
    Keywords: Sect, Bahaism, Iran, Islam, Mahdism
  • Ali Binandeh * Pages 21-37
    Zab basin is in the south part of Urmia Lake. The little Zab River in northwestern Iran rises at the Piranshehr mountains and flows from the northwest to the southeast to join Iraq through Alan passage. The river basin contains many ancient settlements. Based on pot sherds it can be inferred that this basin has been a residential zone since the prehistoric period. A noteworthy feature of this basin is the presence of Uruk pottery, including the beveled-rim bowl, at 5 sites in Zab basin. This pottery has not been seen either in the northwest of Iran or in the higher regions of Hamadan. For the first time this material is identified in the Little Zab basin. This pottery belongs to the late Uruk period, i.e. late fourth millennium BC. Geographical position and settlement patterns could be signs of commercial and cultural relations between societies of Northwestern Iran and northern Mesopotamia in late Chalcolithic.
    Keywords: Northwestern Iran, The Little Zab River, Chalcolithic Society, Beveled Rim Bowel
  • Mohammad Radmard *, Sayyed Nasrallah Hejazi Pages 39-59
    The 28 Mordad Coup (1953 Iranian coup) is a turning point in the recent history of Iran. Although many books and articles have been written about this event, this paper aims to study the coupe from a different perspective. Wallerstein’s World System theory is one of the major theories that represent the critical and meta-theoretical approach toward current theories which study social, economic, and political phenomena. This study attempts to apply a new approach to analyze the 28 Mordad Coup according to this theory and specifically attempts to examine whether it is possible to explain Mossadeq’s coup and his dismissal on the basis of this theory. The authors believe that it is possible to clarify the British-American coup to dismiss Mossadeq based on two factors of Wallerstein’s theory: preserving exploitation relation, also known as preserving inequality in global domain, and controlling over raw material.
    Keywords: 28 Mordad Coup, Iran, Mossadeq, World system theory
  • Mahmoud Ranjbar *, Mohmmad Ali Khazaneh Darloo, Anoosh Moradee Pages 61-80
    Symbolic interactionism is a social theory that takes into account both explicit and implicit activities of people (like thoughts) and studies social behavior by emphasizing on human interactions. In this study, the theory of symbolic interactionism was studied with a descriptive and analytical technique to study Nafsat Almasdur, an important historical and literary book written in seventh century AH. The subject of the book is the difficulties of the author. This ancient text is reread in the framework of sociological theory as the first step in reflecting the symbolic interactionism theory on a trace from Moguls in Iran. The study shows that social behaviors of the author, people, Moguls and the king of Kharazmshahi, due to their significant symbols, result in complicated patterns and these patterns are the foundations of interactions and differences in groups in the society.
    Keywords: Symbolic interactionism, George Herbert Mead, Nafsat Almasdoor, Zydrye Nasavee, Sociology of Literature
  • Ali Saie *, Aliakbar Sardari, Mohmmad Ali Khalili Ardekani Pages 82-104
    This article analyzes the rate of electoral participation during ten periods of presidential election in Iran within 1979-2009. The rate of electoral participation in Iran’s presidential elections has been problematic and not based on a regular pattern of change. Having proved this claim, the theory of democratic political system was chosen as the theoretical foundation of the paper in order to find a solution to the problem. The problem was related logically to the theory and inspired by the theory, the research question was formulated. On the theoretical level, it was argued that there is a relationship between party competition and electoral participation such that by an increase in the extent of party competition, the electoral participation will also increase. This argument was put through a regression analysis. Available evidence indicates that there exists a 45% positive correlation between electoral participation and party competition.
    Keywords: Electoral participation, Democratic political system, Party competition, Periods of presidential Elections, Iran
  • Fariba Sanati * Pages 105-128
    The historical factors hindering the development of Iran has always been the concern of Iranian researchers. One of the most frequently applied frameworks in analysis of these historical factors is the Neo-Marxist and dependency approach.
    This paper attempts to evaluate the functionality of these approaches with regard to Iranian development. Neo-Marxist approach to development is in fact an attempt to rely on the classic Marxism in order to analyze the development process of Capitalism and its after effects to the developing or under-developed economies.
    The advantage of the dependency theory over other Neo-Marxist theories is the fact that it does not relate all factors to the world economy or countries’ position in the Capitalist system. Instead, it tries to take into account social, political and ideological constructs of each country in its analysis.
    In the evaluation of the dependency-approach oriented researches in Iran, the fatalistic and deterministic aspects of these analyses was criticized as they fail to fully draw the relationship between Iran and the world. Consequently, they have not been able to present a truthful picture of the social and political forces at work in Iran.
    Keywords: Neo-Marxist approaches, Dependency theory, Capitalist system, The historical factors hindering the development of Iran
  • Mohammadsalar Kasraie *, Bentolhoda Saeidi Pages 129-169
    This research aims to explain the process of hegemonization of justice-based conservative discourses, through the third decade of the Islamic Republic of Iran’s Revolution (1380-1384). Due to the advantages of Laclau and Mouffe’s theory on systematic representation of discursive conflicts (disappearance of a discourse and emergence of another), we used this theory as an efficient theoretical framework and as a research methodology strategy for our present work.
    In competitive processes and based on the context developed by insecurities and mutability of the reformist discourse, e.g. issues in political and cultural arenas, negligence in economic domain, disagreements on theoretic and operational meanings of major concepts of discourse, etc., justice-based conservative discourse managed to provide the requirements of marginalization of reformists and deconstruction of some of their major concepts, such as reforms, people, law, etc. This was the result of a sequence of wins starting by the second round of city council election in the end of 1380s, followed by the seventh parliament election in the end of 1382 and the presidential election in 1384. In this period, the conservative discourse was able to create a new semantic order through which not only were the previous government criticized and their defects and inefficiencies in justice-based attention and security of people’s welfare and economic needs were mentioned, but also they attempted to deconstruct concepts and meanwhile increase self-accessibility and reputation in public thoughts. Finally, this discourse dominated the political sectors of the country for some years as the hegemonic discourse.
    Keywords: Discourse, Justice, Conservatism, reformism, Hegemony
  • Seyyed Ayatollah Mirzaie * Pages 171-195
    Despite its importance in the process of political modernity in Iran, ‘Iranian Constitutionalism’ has been scarcely studied from the viewpoint of nation-building/ nationalism ideologies. From the perspective of historical sociology, constitutionalism paved the way for the appearance of the multiple images of Iranian nationalism emerging from the 19th century. Iranian constitutionalism encountered, on one hand, the emergence of political nationalism based on the sovereignty of nation and the rule of law, and the reaction of cultural nationalism, on the other hand. Although the expedient, short-term convergence of these nationalistic tendencies at the beginning of the Iranian Constitutional Revolution was fruitful in some respects, the divergence of these tendencies and the escalating conflict between them throughout the process of constitutionalism reveal restrictive, substantial contrasts in the process of Iranian political nationalism. The multiplicity of Iranian nationalism due to the diversity of values and cultural resources and the divergent orientations of the nationalistic tendencies in the Iranian constitutionalism undermined the possibility of agreement on a comprehensive definition of nation and the establishment and institutionalization of the sovereignty of nation and the rule of law. Thus, from the Constitutional Revolution onward ‘the issue of nation’ and ‘the sovereignty of nation’ have remained the focus of attention of discussions as the most important issues in contemporary Iran.
    Keywords: Political modernity, Cultural nationalism, Political nationalism, Iranian Constitutionalism, Historical sociology
  • Ali Norallahy *, Hasan Talaei, Bahman Firouzmandi Shireh-Jin Pages 197-230
    Hunting different animals was one of the first strategies that human beings adopted to obtain food. This way they could secure their lives through hunting in small groups. Little by little they became so skilled that they could hunt huge animals, too. Hunting involves such skills as tracing, following, and killing the prey. Therefore, it has devoted an important part of anthropological and ethno-archaeological research to itself. On the other hand, due to its nature as a means of living, hunting depended on natural resources on which the human had no control. This factor had a direct influence on the population of human groups. Following the developments in technologies and domestication of wild animals, which were affected by hunting, hunting lost its importance to a great extent. Even though all the aspects of hunting had been specialized, it could no longer continue as an independent means of living. Studying various methods of hunting within Kalhor Tribe in Aivan township, the kinds of animals hunted and the purposes for which they were hunted, the strategies in the region to protect and sustain natural resources, and also the tools and devices people of this region used for hunting, nowadays and some decades ago, provide us with valuable information on the system of hunting from Paleolithic era to recent times.
    Keywords: Central Zagros, Ethno-archaeology, Hunting strategies, Gangir basin, Aivan
  • Alireza Hejebri Nobari *, Hoseyin Naseri Someh, Mona Saba Pages 231-256
    In the first season of archeological excavations of Tepe Zarnagh in 2013, many clay figurines of human and animal forms were discovered, which belonged to the Early Bronze Age. Contrary to most of the figurines found around the world, which are feminine fertility goddesses; Tepe Zarnaghs’figurines are male forms. Significant number of this type of male figurines reveals the special social structure of the respective society and the special religious status of this type of figurines in that society.
    As most of the archeological studies in sites related to Kura-Araxs culture have focused on the architectures and potteries, no research has been done on the clay figurines. Hence, by studying Kura-Araxs figurines, in this paper we attempt to analyze and categorize statuettes of Tepe Zarnagh and identify the relationship between these artifacts and social and ideological factors and social structure of Kura-Araxs region in Early Bronze Age.
    Keywords: Tepe Zarnagh, Northwestern Iran, Kura-Araxs Culture, Clay figurines, Patriarchy
  • Rahim Velayati * Pages 257-296
    Greek historians such as Herodotus consider the beginning of Satrapies, the dependent governments within Achaemenian territory, as early as the time of Darius the first, while the word “Satrap” was prevalent in the time of Cyrus and Cambyses. Therefore, if we consider the beginning of Achaemenian empire in 559 BC, the year that Cyrus the second came to power, and its ending in 332 BC, the year that Iran was conquered by Alexander the Macedonian, in these 227 years of military and political development of Achaemenian empire, some of the nations and countries within Achaemenian territory came under Iranian military, economic and political power which known as Achaemenian settled Satrapies. According to reported Archeological findings in Egypt, Iran and other subordinate countries, the number of these satrapies was different at different times of Achaemenian empire. For example, the number of these Satrapies regarding Bistoon and Persepolis inscriptions is 23, while considering inscription on Darius tomb in Necropolis the number of Satrapies is 30 and regarding Darius inscription found in Susa it is 27. In the event that considering Egyptian written evidences at Achaemenian time such as Darius statue and memorial stone of Suez Canal, the number of satrapies was 24. By these findings, we can discover the location of these satrapies and determine their geographical area. The study based on historcal texts and new archaeological findings during the emergence of the ruling of the Achaemenid Empire in Anatolian land Satrapi, it is proven that 7 Satrapies existed in this area, includeing: Satrapi Lady or Sard North West Turkey, Satrapi Kylykyh in South West Turkey, Satrapi Ionie North West, Satrapi carie the West Anatolia, Satrapi Frygyh Hlspvnt the centrality Daskylyvn North West Asia Minor, Satrapi Skudrien (Makedonien) North West, and Cappadocia in East Anatolian.
    Keywords: Achaemenian, Satrapies, Darius, Archaeologi, Anatolian, Bistoon, Persepolis