فهرست مطالب

مطالعات معنوی - پیاپی 11-12 (بهار و تابستان 1393)
  • پیاپی 11-12 (بهار و تابستان 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/04/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمد شکیبادل صفحه 5
    قصه گویی در فیلم ها، الهام گرفته از قصه های بزرگان دینی و کتب آسمانی است. همان گونه که در کتب آسمانی از زبانی هنرمندانه و پرداختی داستان گونه برای بیان مفاهیم معنوی به مخاطبان استفاده شده است؛ برخی از نظریه پردازان نیز معتقدند امروزه تربیت و پرورش خویشتن مذهبی و کنش دینی فرد، در تعامل و برداشت از رسانه‏هایی بهدست می‏آید که در زندگی با آنها درگیر است. از سوی دیگر، با نگاهی گذرا به فیلم‏های سینمای روز جهان – به ویژه سینمای هالیوود - در می‏یابیم که نمایش روزافزون معنویت در سینما، امروزه جزء جدایی ناپذیر سینمای عامه پسند جهانی است. همان طور که فرهنگ عامه در بررسی های جامعه شناسی به عنوان زمینه ای ارزشمند برای جست وجوی رفتارها و عناصر دینی قابل تامل است، سینما نیز به عنوان بخشی از فرهنگ عامه برای یافتن مولفه‏های دینی و استعلایی اهمیت می یابد. با این نگرش، بررسی سیر شکل گیری دغدغه های دینی و معنویت گرایی در سینما و از دیدگاه کارگردان ها و مکتب های مختلف می تواند گامی در جهت دستیابی به مولفه های این گرایش در سینما باشد و زمینه ای برای تحلیل های جامعه شناسانه دینی را فراهم کند.
    کلیدواژگان: فیلم دینی، سینمای غرب، معنویت گرایی، سینمای مسیحی، داستان مذهبی، دینی
  • حمیدرضا مظاهری سیف صفحه 29
    اگرچه عصر نوین در ابتدا به شکل یک جنبش به نظر می رسید، اما دیری نپایید که به بستری برای پیدایش و رشد هزاران «شبه جنبش معنوی نوپدید» تبدیل شد. شبه جنبش های مرتبط با عصر نوین به دنبال اهدافی نظیر رشد و شکوفایی معنوی هستند و به این منظور باورها و برنامه های متعدد و متنوعی را دربرمی گیرد. تنوع و تکثر باورها و الگوهای رفتاری در میان شبه جنبش های عصر جدید به قدری زیاد است که بسیاری از آنها هیج ربط و شباهتی به هم ندارند.
    برخی از محققان دو اصل را به عنوان اساس عصر جدید معرفی کرده اند: یک، باور به عصر نوینی که با افزایش آگاهی معنوی و تحقق صلح جهانی فرا می رسد. دوم، نقش افراد و گروه ها در نشر آگاهی معنوی و زمینه سازی برای فرارسیدن عصر نوین. با توجه به اصل دوم، استفاده گسترده از رسانه های جمعی و ظرفیت هنر ضرورتی انکارناپذیر است. گسترش استفاده از رسانه ها برای ترویج معنویت عصر جدید، به ویژه در فیلم ها و سریال ها فضای رسانه ای و هنری، جامعه ما را نیز تحت تاثیر قرار داده است. این اثرپذیری از دو زاویه به چشم می آید؛ نخست، پخش فیلم ها و سریال های خارجی و دیگر، تولید فیلم ها و سریال های داخلی که با رویکرد معنوی تولید می شوند.
    کلیدواژگان: عصرنوین، معنویت، کانالینگ، آگاهی معنوی، رسانه، هنر
  • پریسا گودرزی صفحه 55
    در کنار عصر ارتباطات و امانیسم، عصر کنونی را عصر «معنویت» نیز نام نهاده اند. می توانیم آن را عصر تبلیغات معنوی نیز بنامیم. در این معرکه ی بزرگ که بنا بر روایت پیتر کلارک، بیش از سیصد فرقه و گروهک دینی و معنوی به تبلیغ و ترویج عقاید و اصول فکری و تعالیم معنوی خود مشغولند، آنچه مسلم است این است که تعدد فرقه ها و تنوع کیش های مذهبی، حاکی از نیاز همیشگی بشر به دین، معنویت و تنوع طلبی او در این زمینه است. شیوه ی معرفی هر کیش معنوی یا دینی و به عبارت دیگر، مسئله «تبلیغات» از مهم ترین علل تعیین کننده در میزان گرایش افراد به سمت فرقه و کیش است. نگارنده در این مقاله قصد دارد بر اهمیت و سهم هنر، چه در معنای قبل از دوران مدرن و چه در معنای امروزی آن به ویژه بر هنر ادبیات (شامل: داستان، نمایشنامه، فیلمنامه) و هنرهای ترسیمی (که نقاشی اهم آنها است) و هنرهای نمایشی (شامل: فیلم، سینما و تئاتر) در تبلیغات دینی تاکید کند و ضرورت همکاری هنرمندان و مبلغان دینی را در توسعه و تعمیق گرایش های دینی روشن کند. همچنین نگارنده می کوشد نشان دهد که چگونه همسویی دو ابزار هنر و تبلیغ به ترویج گسترده ی جنبش های نوپدید دینی منجر شده و چگونه غفلت متولیان دینی - فرهنگی جامعه ای اعم از مبلغان و هنرمندان آسیب هایی گزنده به بدنه ی دینی و فرهنگی جامعه وارد ساخته است.
    کلیدواژگان: هنر، تبلیغات، مبلغان دینی، هنرمندان، جنبش های نوپدید دینی
  • حفیظه مهدیان صفحه 75
    از مهم ترین تحریف ها در جهان امروزی، معنویت بدون خدا و جایگزینی جادو به جای معنویت اصیل است که به طور جدی توسط سینما بازنمایی و تبلیغ می شود. قبالا یا همان تصوف یهودی، از معنویت های غیراصیل است که در سال های اخیر در مجامع سینمایی مورد توجه قرار گرفته است. قبالا تصوفی است که بر پایه جادو نهاده شده است و فرد از طریق آن می تواند به قدرت های ویژه دست یابد. این تصوف با تعظیم جادو، شریعت را زیر پا نهاده است و جهان را در نزاع دایمی بین خیر و شر می داند. این مقاله با تلقی قبالا به عنوان یکی از مولفه های کلیدی معنویت عصر نوین، سعی کرده است با بررسی موردی فیلم «شاگرد جادوگر»، روش های القاء نامحسوس مفاهیم قباله ای، توسط رسانه ها را تحلیل کند؛ گزاره های قباله ای این فیلم، عبارتنداز: جادومحوری، شرگرایی، شریعت گریزی، انسان خداانگاری، ماده گرایی و اسطوره های قباله ای.
    کلیدواژگان: عرفان قبالا، سینما، معنویت، جادو، آخرالزمان
  • سید عادل مدنی صفحه 101
    امروزه انیمیشن نقش مهمی در تربیت کودکان دارد. هر انیمیشنی جهان بینی خاص خود را دارد که بر اساس فلسفه و فرهنگ هر جامعه و خالق اثر متفاوت است. «چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم» انیمیشنی است که چه در عنوان و چه در محتوا، بر موضوع تربیت تاکید داشته و ایده آل خاصی از تربیت را بیان می کند. این انیمیشن سنت های گذشته را مورد انتقاد قرار داده و با موهوم دانستن ریشه های آن در اموری فرازمینی - که آن ها را تنها نمودی از خواست قدرت می داند - تربیتی بر اساس اصل لذت، و امکان همگانی و برابری را ایده آل می داند. این جهان بینی با نقصان در تشکیل معیار شناختی نظام مند، زندگی نسل آتی را از معنا تهی کرده و شور زندگی را نابود می کند. طبیعتا چنین تربیتی با وجود نکات مثبت جزئی خود، برای آن جهان بینی که به وجود و اهمیت اموری فرازمینی اعتقاد دارد نیز مخرب خواهد بود.
    کلیدواژگان: تربیت، جهان بینی، اسطوره، اژدها، انیمیشن
  • علی خاکرنگین صفحه 125
    جامعه ایرانی در گذر از دوره تمدنی به جهان جدید است. جهانی که به کاوش و کوشش در آن دریافته ایم بنیان توسعه و تحول تمدنی درگرو «اندیشه معطوف به تغییر و پیشرفت» است و نیز اینکه اقتدار یک نظام به مثابه برآیند مشروعیت و کارآمدی بر بنیان اقتدار «توسعه علم» رقم می خورد. در این مجال تلاش شده تا به جایگاه و آسیب شناسی هنر و هنر انقلابی در اندیشه رهبری نهضت پرداخته شود. بدینسان، هفت محور پیرامون آسیب شناسی هنر انقلابی در فرموده های ایشان به دست آمده است: سختی و دشواری طی مسیر جهت تولید و فهم هنر انقلابی، نبود تربیت و شناسایی جدی نیروهای متعهد و انقلابی، خودباختگی و ترس عناصر جبهه خودی در مقابل هنر جبهه مخالف انقلاب اسلامی، ورود به درگیری های خطی و سیاسی، عامل دنیا و جلوه های فریبنده آن، تقلید از آثار جبهه مخالف، نامتناسب بودن فرم با محتوا و قشری زدگی.
    کلیدواژگان: هنر، هنر اسلامی، هنر انقلابی، هنرمند، آیت الله خامنه ای
  • هنگامه بیادار، پیوند توفیقی صفحه 149
    موضوع قبله یابی از مسایل مهم در آداب اهل عرفان است. محراب به عنوان مرکزی که رو به سوی کعبه دارد، دارای ارزش های بصری و معنایی ویژه ای است. هنرمندان اهل عرفان، محراب را با آرایه های رمزآمیز گل ها و گیاهان آذین بندی می کنند؛ زیرا محراب به منزله ی دروازه ای است که انسان به واسطه آن قدم به جهان مینوی و باغ بهشت می گذارد. این رموز، سایه هایی از حقایق بالاتر هستند، به همین دلیل از روشنی و وضوح کامل برخوردار نیستند، از این رو، در خلق آن از کاربرد تفکر در بالاترین صورتش بهره گرفته شده است. محراب برای عارف مکان، اقامتگاه و مسکن شهود و اشراق است. در این بررسی سعی خواهد شد تا به روش کتابخانه ای، به این پرسش پاسخ داده شود: ارتباط بین عرفان و هنراسلامی چیست؟ و معنا چگونه با زیبایی های بصری محراب تلفیق و خود را نمایان می کند؟
    به این ترتیب مشخص خواهد شد که پیدایش اثر هنری، مستلزم گذار از نیستی به هستی - از ظاهر به باطن - است و این مسیله به وضوح خود را در خلق محراب جلوه گر می کند؛ زیرا تمامی آرایه ها و رنگ ها برای بیان معنای عرفانی در کنار یکدیگر قرار گرفته اند تا زمینه ساز شهود حق گردند.
    کلیدواژگان: محراب، عرفان اسلامی، هنر اسلامی، اشراق، عناصر بصری
|
  • Mohammad Shekibadel Page 5
    Storytelling in film is inspired by the tales of religious leaders and scriptures. As scriptures have used artistic language to express their spiritual concepts and meaning to the audience, some theorists believe that today's religious upbringing and one's religious action, will shape in the shadow of media that dealt with them or involved in living with them. On the other hand, by a quick look at world cinema films - notably Hollywood - we find that the display of spirituality in cinema is an integral part of today's global popular cinema. As in sociology we can consider the popular culture as a basis for seeking behaviors and religious elements, cinema is also remarkable as part of popular culture in order to achieve to religious and transcendental components. With this attitude, studying the evaluation of spiritual concern in cinema especially from the perspective of directors and various schools could be a step towards achieving this trend in cinema and provide a base for religious sociological analysis.
    Keywords: movies, west cinema, spirituality, Christian cinemas, religious story
  • Hamid Reza Mazaheri Seif Page 29
    Although it seems the modern era began with only one movement, it provided a situation for the emergence and growth of thousands of "Pseudo-spiritual movements". Pseudo-spiritual movements associated with the modern era pursue goals such as growth and spiritual prosperity, and because of this they have numerous beliefs and programs. Diversity of beliefs and behavior patterns among Pseudo-spiritual movements is so widespread to the extent that most of them have no relevance and similarity to each other.
    Some researchers have introduced two principles as the basis of new era: first; a belief in a new era that comes with increased spiritual awareness and realization of world peace, and second; role of individuals and groups for coming a new era by expanding spiritual knowledge. According to the second principle, the widespread use of mass media and the capacity of art are inevitable. Our society is also affected by expansive use of media to promote new age spirituality, especially in movies and TV serials. This affection is visible from two angles: first, presentation of foreign movies and serials, and other locally produced films and TV serials which produced with a spiritual approach.
    Keywords: new age, spirituality, canalling, spiritual awareness, media, art
  • Parisa Goudarzi Page 55
    Besides the "age of communication" and "humanism", we can also call the "age of spirituality" or spiritual advertising age for the contemporary period of time. In this great battle in which, according to Peter Clarke's account, more than three hundred sects and groups try to promote their religious and spiritual beliefs and the teachings of their spiritual and intellectual principles, what is certain is that multiplicity of sects and diversity of religious faiths shows the human perpetual demand to religion and spirituality. Method of introducing a spiritual sect or religion which is called "preaching" is the most effective factor in the trend of individuals toward a religion or cult. This paper aims to emphasize the importance of art, both in the sense before modern era and in this modern sense, especially the art of literature (including fiction, plays, screenplays) and graphic arts (painting is the most important of them) and also performing arts (including: film, cinema and theater) in religious preaching. This matter shows the necessity of cooperation between artists and missionaries in developing and deepening religious fervors. The author tries also to show how does cooperation between "art" and "preach" led to the spread of new religious movements and also tries to show that the community has seen a lot of harm from the neglect of artists and preachers to this important issue.
    Keywords: art, advertising, missionaries, artists, new religious movements
  • Hafizeh Mahdian Page 75
    One of the most prominent distortions in today's world is spirituality without God and replacement of magic rather than a genuine spirituality that seriously represented and promoted by cinema. Jewish mysticism or Kabbala is a non-genuine spirituality which has been considered to the cinematic communities in recent years. Kabbala is a kind of Sufism which based on magic and one can achieve to special powers through it. This kind of mysticism with an extreme respect to magic, is violated the Law (Sharia) and believes to a permanent conflict between good and evil in the world. This article by the view that Kabbala is a key component of new age spirituality, has tried to investigate about the movie "Sorcerer's Apprentice" to analyze indirect methods for the intangible infusion of Jewish concepts by the media. Some Jewish concepts in the film "Sorcerer's Apprentice" include: shamanism, tend to evil, aversion from Law (Sharia), humanism, materialism and myths in Kabbala.
    Keywords: mysticism of Kabbala, cinema, spirituality, magic, the apocalypse
  • Sayed Adel Madani Page 101
    Nowadays, animations play an important role in children’s upbringing. Every animation has its own different world view which is based on the philosophy and culture of the artists and their societies. “How to Train Your Dragon” is an animation which has emphasis on an especial way of educating children both in its title and its content. This movie criticize the old traditions on account of having obscure metaphysical roots which are not really more than a form of will to power. Instead it idolizes an education system based on the pleasure principle and the possibility of a structure that provides publicity and equality in it. Such a world view with deficiency in establishing a structure of knowledge, would evacuate life from meaning and destroy the passion for living. Naturally such an education, although having some pros on the details, would be a disaster to a metaphysical world view too.
    Keywords: education, worldview, myth, dragon, animation
  • Ali Khakrangi Page 125
    Iranian society is in transition from the Course of civilization to the new world. The world in which the foundation of development and evolutions of civilization depends on "progress Idea" and the authority of a state as a legitimacy and efficiency of it is based on "development of science". In this paper we attempt to search about pathology and the position of revolutionary art from the perspective of Ayatollah Khamenei. Thus, there are seven key points in his statements about the pathology of revolutionary art: hardness and difficulty of the way for producing and understanding revolutionary art, lack of educated and serious revolutionary forces, lack of self-esteem and fearing from opponents of Islamic revolution, entering into political conflicts, glamorous world and its effects, imitation of opponents, lack of coordination between form and content.
    Keywords: art, Islamic art, revolutionary art, artist, Ayatollah Khamenei
  • Hengameh Biadar, Peyvand Toufighi Page 149
    Finding the Qibla is an important issue in the practices of mystics. Altar - facing towards the Kaaba - is a center that has a special meaning and intuitive values. Some artists who are familiar with mystics, arrays altar with mysterious flowers and plants, because the altar is like a gateway through which one enters through the Garden of Eden. These Codes are shadows of the eternal facts and that is why they are not entirely clear. Hence, the highest way of thinking has been used to the creation of these codes. Altar is the place of intuition and illumination for a mystic. In this study using the Libraries method we will try to answer the question: What is the relationship between mysticism and Islamic art? How does Meaning combine with the visual beauty of altar and reveals itself? It will be clear that the creation of a work of art, requires a transition from inexistence to existence - from appearance to the conscience - and this is clearly expressed in the creation of the altar, because all the colors have been put together to express a mystical meaning and to provide the context for witnessing the truth.
    Keywords: altar (mihrab), Islamic mysticism, Islamic art, illumination, visual elements