فهرست مطالب

زراعت و اصلاح نباتات ایران - سال سیزدهم شماره 1 (بهار 1396)
  • سال سیزدهم شماره 1 (بهار 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/05/28
  • تعداد عناوین: 8
|
  • علمی پژوهشی
  • مهدی دودانگه، محمد زمانیان*، پیمان فروزش صفحات 1-10
  • رباب دغاغله، حسین صبوری*، حسین حسینی مقدم، عیسی جرجانی، حسینعلی فلاحی صفحات 21-34
  • سیدمحمدصادق حسینی، خداداد مصطفوی *، فیاض آقایاری صفحات 35-42
  • حمزه حمزه *، علی اصغری، سید ابولقاسم محمدی، امید سفالیان، سلیمان محمدی صفحات 43-54
    به منظور گروه بندی لاین های خالص نوترکیب گندم بهاره، آزمایشی در دو سال زراعی 93 و 94 با استفاده از 148 لاین انبرد نوترکیب گندم نان بهاره حاصل از تلاقی رقم Yecora Rojo و ژنوتیپ No. 49 به همراه والدین در دو مکان مهاباد و میاندوآب در قالب طرح آلفا لاتیس با دو تکرار و در دو شرایط آبیاری کامل و تنش کم آبی اجرا شد. در این بررسی صفات وزن ساقه، طول پدانکل، وزن پدانکل، طول سنبله، سنبله در متر مربع، وزن دانه، تعداد دانه، وزن هزار دانه، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و شاخص برداشت اندازه گیری شدند. بر اساس نتایج تجزیه واریانس مرکب داده ها بین دو شرایط رطوبتی از لحاظ کلیه صفات اختلاف معنی داری وجود داشت و اثر متقابل ژنوتیپ در شرایط تنها بر صفت عملکرد بیولوژیک معنی دار بود که امکان مقایسه لاین ها در متوسط شرایط محیطی فراهم شد. در تجزیه به عامل ها از طریق تجزیه به مولفه های اصلی، چهار عامل وارد مدل شدند که 04/75 درصد از تغییرات داده ها را تبیین نمودند. بر اساس نتایج تجزیه خوشه ای، ژنوتیپ ها به 4 گروه تقسیم شدند که گروه اول که در بر گیرنده ژنوتیپ های شماره 7، 15، 17، 21، 27، 30، 34، 36، 37، 40، 56، 58، 59، 60، 62، 66، 67، 69، 76، 81، 89، 90، 91، 97، 99، 109، 117، 118، 121، 125، 136 و والد No. 49 بودند که بالاترین عملکرد دانه و اجزای عملکرد را به خود اختصاص داد. این ژنوتیپ ها به عنوان ژنوتیپ های مناسب جهت برنامه های به نژادی جهت ایجاد ارقام پرمحصول شناسایی شدند.
    کلیدواژگان: لاین اینبرد نوترکیب، تجزیه به عامل ها، تجزیه خوشه ای
  • پیمان وادی زاده*، منصور سراجوقی، سید مهدی میر طاهری صفحات 55-68
    به منظور بررسی کاربرد اسید سالیسیلیک و گلایسین بر تولید بذر یونجه تحت شرایط تنش کم آبی، آزمایش به صورت اسپلیت پلات در قالب بلوک های کامل تصادفی و با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج در سال زراعی 95-1394 اجرا شد. در این آزمایش عامل اول کم آبیاری در سه سطح آبیاری کامل، قطع آبیاری از شروع گل دهی تا پایان فصل و قطع آبیاری از 50 درصد گل دهی تا پایان فصل و عامل دوم محلول پاشی مواد تخفیف دهنده تنش در پنج سطح بدون محلول پاشی، 5/0 و 1 میلی مولار اسید سالیسیلیک و 10 و 50 میلی مولار گلایسین نظر گرفته شد. صفات مورد بررسی شامل عملکرد بذر با و بدون غلاف، تعداد غلاف در بوته و تعداد دانه در غلاف بود. نتایج نشان داد که، تیمار آبیاری کامل بیشترین عملکرد بذر (با و بدون غلاف) و تعداد دانه در غلاف (به ترتیب 2/1418، 51/936 کیلو گرم در هکتار و 01/9 عدد) و تیمار قطع آبیاری از شروع گل دهی کمترین عملکرد بذر (با و بدون غلاف) و تعداد دانه در غلاف (به ترتیب 4/977، 76/807 کیلوگرم در هکتار و 36/6 عدد) را داشتند.
    کلیدواژگان: یونجه، اسیدسالیسیلیک، گلایسین، کم آبیاری
  • علی خماری*، مژگان محبوبی، سعید اهری زاد صفحات 69-82
    به منظور مقایسه لاین های هاپلوئید مضاعف شده جو از نظر صفات زراعی و مورفولوژیکی و گزینش لاین های متحمل، تعداد 45 لاین هاپلوئید مضاعف شده جو در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط آبیاری مطلوب و تنش کم آبی در ایستگاه تحقیقات کشاورزی مهاباد در سال زراعی 91-1390 مورد کشت و ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس مرکب انجام شده برای دو شرایط آبیاری مطلوب و تنش کم آبی نشان داد که بین دو محیط مورد آزمایش از نظر کلیه صفات مورد بررسی جزء صفت ارتفاع بوته اختلاف معنی داری وجود دارد. در تجزیه رگرسیون به روش گام به گام عملکرد دانه در شرایط آبیاری نرمال صفات تعداد دانه در سنبله، عملکرد کاه، وزن هزار دانه در مدل نهایی باقی ماندند، در شرایط تنش کم آبی نیز این صفات مذکور که همبستگی بالایی با عملکرد دانه داشتند وارد مدل رگرسیونی شدند. تجزیه علیت برای صفات انتخاب شده از طریق رگرسیون گام به گام بر اساس همبستگی ها انجام گردید، که در هر دو شرایط آبیاری نرمال و تنش کم آبی سه صفت عملکرد کاه، وزن هزار دانه و تعداد دانه در سنبله به عنوان متغیرهای تاثیرگذار بر عملکرد دانه وارد مدل شدند که عملکرد کاه در هر دو شرایط بیشترین تاثیر مثبت و مستقیم را بر عملکرد دانه نشان داد.
    کلیدواژگان: تنش خشکی، لاین هاپلوئید مضاعف، تجزیه علیت
  • الهام فائضی*، منصور امیدی، پریسا عبداللهی صفحات 83-93
    گیاه «به» به عنوان یک گیاه دارویی شناخته شده است. ریزازدیادی درون شیشه ای و القای کالوس از ریزنمونه های مختلف این گیاه از مراحل مهم و حساس می باشد. در مطالعه حاضر قابلیت کالوس زایی و باززا شدن مستقیم در محیط کالوس زایی در ریزنمونه و ترکیب های مختلف تنظیم کننده های رشد مورد ارزیابی قرار گرفتند. از قسمت های برگ، ساقه، مریستم، دم برگ و کالوس جوانه روی ساقه چوبی گیاه «به» ریزنمونه تهیه شد و جهت ایجاد کالوس زایی از محیط کشت MS شامل سه سطح 1، 2 و 4 میلی گرم در لیتر هورمون 2،4-D و 1/0، 2/0 و 1 میلی گرم در لیتر هورمون BAP استفاده گردید، که هر کدام از تنظیم کننده های رشد به صورت یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار بر روی محیط کشت MS مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که بیشترین اندازه کالوس ها در واکشت اول متعلق به ریزنمونه کالوس جوانه (روی ساقه چوبی) در غلظت 4 میلی گرم در لیتر 2،4-D به اندازه 5/19 میلی متر و در غلظت 1 میلی گرم در لیتر BAP در ریزنمونه کالوس جوانه (روی ساقه چوبی) به اندازه 5/27 میلی متر بود. همچنین بیشترین وزن کالوس ها در واکشت دوم متعلق به ریزنمونه مریستم در غلظت 1/0 میلی گرم در لیتر BAP به اندازه 32 میلی متر و در غلظت 1 میلی گرم در لیتر 2،4-D به اندازه 23 میلی متر متعلق به ریزنمونه کالوس جوانه (روی ساقه چوبی) بود. باززایی مستقیم در ریزنمونه های مریستم، ساقه و برگ مشاهده شد.
    کلیدواژگان: به، ریزنمونه، تنظیم کننده رشد، مریستم، گیاهان دارویی
|
  • Mehdi Dodangeh, Mohammad Zamanian*, Peyman Foruzesh Pages 1-10
    In order to evaluate the effect of planting date on forage quality and quantity yield in different cultivars of clover, an experiment was conducted in research farm in preparation of seed and plant improvement of Karaj in 2014-2015. This experiment was conducted in split plots in a randomized complete block with three replications and twelve treatments. Main factor includes planting date in three levels (22 July, 15 August and 10 September) and sub-factor contains four clover cultivars (mono cut persian clover, multi cut persian clover, berseem clover and laki clover). The studied characteristics include qualitative properties such as a dry matter percentage, crude protein percentage, acid detergent fiber, calcium, phosphorus content, fructose and glucose content. Results showed that multi cut persian clover had the most protein percentage (17.88) and dry matter percentage (48.30) and the minimum acid detergent fiber (29.86). Berseem clover and multi cut persian clover had the highest content of phosphorus in all planting dates. Multi cut persian clover had the most protein and the least fiber in all three dates.
    Keywords: Dry matter percentage, protein, acid detergent fiber, glucose, phosphorus, calcium
  • Ali Khomari, Khodadad Mostafavi *, Abdollah Mohammadi Pages 11-20
    This study carried out to examine the relationships between effective traits and yield in 12 sunflower varieties. A randomized complete block design with three replications was used. Results of simple correlation showed that seed width, seed diameter, seed length and hundred grain weight correlations with kernel yield were significant at the 1 percent probability level. In stepwise regression analysis, seed width was the first trait entered in the model and explained approximately 67 percent of the total yield changes. Seed length and diameter of stem entered to the model after the seed width trait and a total of 88 percent total yield variation was explained. The characters entered into the regression model were used for path analysis to identify direct and indirect effects of traits on grain yield and their proportion of effect. The results showed that seed width, seed length and stem diameter had the most direct and positive effect on the yield, respectively. In this study, three independent factors encompassed 75 percent of the total variation. The first factor with 35.5 percent of the variance was mostly influenced by grain yield, plant height, leaf length and leaf width which was named the grain yield. The second factor with 26 percent of the total variation was mostly represented seed length and seed weight and named seed features. The third factor was highly affected by stem diameter, seed diameter and seed width with 13.4 percent of variance explained and was named the plant diameter.
    Keywords: Correlation, Path analysis, Sunflower, Yield
  • Rabab Daghagheleh, Hosein Sabouri *, Hosein Hoseini Moghadam, Eisa Jorjani, Hoseinali Fallahi Pages 21-34
    The most important cereal Barley and due to the high compatibility of different environments screw. In order to evaluate the agronomic morphophysiological trait of barley, 103 families F3 of a cross Becher × Kavir in randomized complete block design with three replications at the Agricultural Research Station of Gonbad kavus was cultured.The most important traits measured, grain yield, number of spike, number of grains per spike, biological yield, total weight and length spike Analysis of variance showed that all traits except plant height was a positive and significant. Results the comparison average showed the highest and least grain yield was related 87(8572.8) and 6(1946.3) families. The highest correlation coefficient was related to grain yield and biological yield (r=0.68**). Cluster analysis divided families into four groups that it of 55 families was the largest group. The highest grain yield (7187/05) and the total number of spikes (639/56) belong to the second group, as well as for grain weight (29/50) and number of grains per spike (44/08) highest the amount was in the first group. Stepwise regression analysis biological yield the first adjective, grain yield model and 0.470 of the changes to be justified. Path analysis showed that biological yield (1.016) highest strong and direct impact on yield. Identify the attributes and the relationship between them it is necessary to determine the selection criteria and can be effective in the selection of high yielding genotypes.
    Keywords: Correlation coefficient, Cluster analysis, Regression, Path analysis
  • Seyed Mohammad Sadegh Hoseini, Khodadad Mostafavi *, Fayaz Aghayari Pages 35-42
    In order to investigation of drought stress effect and selection of drought tolerant barley varieties, ten cultivars studied in normal and drought stress condition in Karaj. These varieties studied in two separate experiment in normal and stress condition base Randomized Complete Block design with three replications. Combine Analysis of variance showed that the test environments for grain yield, plant height, spike weight, grain weight, seed length, seed diameter and peduncle length were significant. In this analysis, between cultivars for grain yield, plant height, spike length, awn length, seed length and peduncle length was statistically significant. Interaction of genotype and environment for grain yield, plant height, spike, spike, awn length, kernel diameter and peduncle length were significant. Under normal conditions the maximum yield obtained for Valfajr and Strain as 3199 and 2975.7 kg per hectare respectively. The highest grain yield under drought stress obtained for Strain, Gorgan and Kavir varieties as 3179.3, 2554.2 and 2554.2 kg per hectare respectively. Base TOL and SSI indices, Reyhan, Kavir and Gorgan cultivars were the tolerant and Gorgan 4, Valfajr, Makuei and Zarjou varieties were the most sensitive cultivars. Base MP, GMP and HARM, the Nimrooz, Gorgan and Strain were detected as tolerant cultivars. Gorgan 4, Reyhan, Valfajr and Zarjou based on these indices were susceptible to drought stress. Base STI index, Nimrooz, Gorgan and Strain varieties were tolerant to drought.
    Keywords: Barley, Kernel yield, Drought stress
  • Hamze Hamze *, Ali Asghari, Seyed Abulghasem Mohammadi, Omid Sofalian, Soleiman Mohammadi Pages 43-54
    In order to Grouping of spring wheat recombinant inbred lines in term of some agronomic traits, an experiment was conducted by using a 148 recombinant inbred lines resulted of cross between two parent, Yecora Rojo & No. 49 at two places of Mahabad and Miandoab in alpha lattice design with two replications on normal and water deficit condition during two cropping season (2013-15). According to the combined analysis of variance, significant differences existed between the two moisture conditions for all traits and drought reduced the amount of 35.11% of grain yield in genotypes. The genotypes had significant difference for all traits and genotypes× environment interaction was significant only on biomass, so it became possible to compare lines in the average environmental conditions. In factor analysis based on principle component analysis, four factors were recognized that explained 75.04 percent of total variation of data. According to the dendrogram of cluster analysis, genotypes were divided into 4 groups that the first group, devoted the highest grain yield and yield component. Finally genotypes 7, 15, 17, 21, 27, 30, 34, 36, 37, 40, 56, 58, 59, 60, 62, 66, 67, 69, 76, 81, 89, 90, 91, 97 , 99, 109, 117, 118, 121, 125, 136 and No. 49 due to high yield and exposure to high-yield and its components cluster were identified a suitable genotypes.
    Keywords: inbred lines, Factor analysis, Cluster analysis
  • Peyman Vadizade *, Mansour Sarajuoghi, Seyed Mahdi Mirtaheri Pages 55-68
    Alfalfa (Medicago Sativa) is known as the queen of forage plants green and gold. The most important factor limiting water shortages for agricultural products, especially in arid and semi-arid areas. The external application of extenuating stress can cause immune responses, particularly by plants. In order to investigate the application of salicylic acid and glycine on production of alfalfa hay under water deficit conditions, tests for split-plot in a randomized complete block design with three replications in research farm of Islamic Azad University of Karaj in the crop year 95-1394 was administered. 5/0 and 1 mM salicylic acid and glycine were 10 and 50 mM. Evaluations consisted of fresh forage yield, number of stems per plant, the distance between the node and leaf dry weight. The results indicate the adverse effect of drought stress on all traits under study and reduce the damaging effects of stress by TkhfyfDhndh materials. Among the different irrigation treatments, the effects of irrigation at the start of the match-rigging more negative impact on most of the traits under study and mitigation of stress treatments, Glaysyn importantly the role of the salicylic acid in reducing the adverse effects played . For example, full irrigation and foliar application of ascorbic acid and glycine at 1 and 50 mM fresh forage yield (84/58 and 46/61 respectively ha) were in the top group and irrigation at the time of flowering and the absence of extenuating sprayed with the lowest forage yield stress (48/28 ha) in the weakest group were analyzed.
    Keywords: alfalfa, salicylic acid, glycine, low irrigation
  • Ali Khomari *, Mojgan Mahboubi, Saeid Aharizad Pages 69-82
    In order to compare barley double haploid lines from agricultural and morphologic characteristic aspects and recognition of probable lines, 45 double haploid lines of grain were experimented in the form of random complete blocks with 3 frequencies under two normal irrigation and low water stress conditions at mahabad Agricultural researches station from 2011-2012. Results obtained from combined variance analysis of two experience case miles from all examined characteristics aspects, expect, for bush height. In regression analysis with step by step method. Grain performance under normal irrigation conditions from aspects such as number of grains in spike, straw performance, and each grain weight entered in final model that under normal irrigation and low water stress condition, has three performance such as straw, grain and the number of grain in spike as influence variable to grain performance entered to model. So the performance in two conditions showed that has the most positive and direct effect to grain performance.
    Keywords: drought stress, Double haploid lines, Path analysis
  • Elham Faezi *, Mansoor Omidi, Parisa Abdollahi Pages 83-93
    The plant is quince known as a medicinal plant. In vitro and induction of callus from different species of this plant are important and sensitive stages. In the present study, the ability of callusing and direct regeneration in callus medium in explants and various growth regulators were evaluated. From different parts of leaf, stems, meristem, leaf tail and callus were prepared Callus buds on the stem quince. For making callus formation used the MS medium containing three levels of 1, 2 and 4 mg / L of 2,4-D hormone and 0.1, 0.2 and 1 mg / L BAP hormone, each of growth regulators was studied as a factorial experiment in a completely randomized design with three replications on MS medium. The results of the comparison showed that the highest amount of calluses in the first culture medium belonged to the cultivar of callus buds (on woody stem) at 4 mg / L 2,4-D concentration was 19.5 mm and at 1 mg / L BAP concentration was 27.5 mm in the callus bud (on a wooden stem) Also, the highest amount of calluses in the second order was attributed to the meristem extract at 0.1 mg / L BAP concentration was 32 mm and at 1 mg / L 2,4-D concentration was 23mm belonging to the callus bud (on the Wooden stem). Direct regeneration was observed in meristem, stem and leaf.
    Keywords: Quince, growth regulators, Meristem, Medicinal plant