فهرست مطالب

به زراعی کشاورزی - سال نوزدهم شماره 1 (بهار 1396)
  • سال نوزدهم شماره 1 (بهار 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/03/23
  • تعداد عناوین: 13
|
  • عباس علیزاده احمدآبادی، سارا خراسانی نژاد، خدایار همتی صفحات 1-14
    به منظور بررسی اثر تنش کم آبیاری و اسیدهیومیک بر برخی خصوصیات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی سرخارگل (Echinacea purpurea) آزمایشی در قالب فاکتوریل برپایه طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار و هر تکرار شامل چهار واحد آزمایشی، در مزرعه دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان در سال زراعی 94-1393 انجام شد. تیمارهای مورد بررسی شامل تنش کم آبیاری در چهار سطح (شاهد (عدم مصرف)، 40، 60 و 80 درصد ظرفیت زراعی) و تیمار اسیدهیومیک شامل چهار سطح صفر (شاهد)، 250، 500 و 1000 میلی گرم بر کیلوگرم بودند. در زمان گلدهی، خصوصیات رشدی و مورفولوژیکی شامل ارتفاع گیاه، طول ریشه، تعداد برگ، وزن تر ریشه و اندام هوایی، وزن خشک ریشه و اندام هوایی، میزان فنل، فلاونوئید و فعالیت آنتی اکسیدانی ریشه ارزیابی شد. نتایج نشان داد تنش کم آبیاری اثر معنی داری بر روی تمامی خصوصیات اندازه گیری شده به جز طول ریشه داشت. اسیدهیومیک نیز باعث افزایش خصوصیات رشدی و مورفولوژیکی در سطح یک درصد شد. درحالی که در مورد صفات فیتوشیمیایی فقط بر میزان فلاونوئید اثر معنی دار داشته و آن را افزایش داد. اثر متقابل تنش کم آبیاری و اسیدهیومیک بر میزان وزن تر و خشک ریشه و اندام هوایی و نیز فنل کل و فلاونوئیدکل معنی دار بود. بنابراین تنش کم آبیاری اثرات منفی بر رشد گیاه داشته و در مقابل گیاه برای مقابله با این اثرات ترکیبات فنلی و آنتی اکسیدانی خود را افزایش داد. در گیاهانی که با تنش مواجه شدند اسیدهیومیک باعث بهبود رشد و افزایش عملکرد شد.
    کلیدواژگان: آنتی اکسیدان، فلاونوئید کل، فنل کل، عملکرد، وزن خشک
  • حامد حیدری، امین صالحی صفحات 15-30
    به منظور بررسی تاثیر کود آلی ورمی کمپوست بر وزن ریشه، وزن ساقه، طول ریشه، طول ساقه، میزان رنگیزه های فتوسنتزی و جذب عناصر غذایی نیتروژن، فسفر و پتاسیم گیاه دارویی سنبله ای کرکدار ، آزمایشی به صورت فاکتوریل با دو فاکتور شامل کود آلی ورمی کمپوست در چهار سطح (0، 5، 10 و 15 درصد وزنی) و اکوتیپ در چهار سطح (مارگون، لوداب، آب نهر کاکان و سپیدار)؛ در قالب طرح پایه کاملا تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1392-1391 در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه یاسوج به اجرا در آمد. نتایج نشان داد که گیاهان اکوتیپ لوداب و مارگون دارای بیشترین میزان نیتروژن، فسفر، پتاسیم و کلروفیلb و گیاهان اکوتیپ سپیدار و آب نهر نیز دارای کمترین میزان این صفات بودند. تیمارهای 15 درصد و صفر درصد ورمی کمپوست نیز به ترتیب دارای بیشترین و کمترین میزان نیتروژن، فسفر، پتاسیم و کلروفیلb بودند که کاربرد ورمی کمپوست 15 درصد در صفات ذکر شده بترتیب باعث افزایش 43/71، 24/61، 33/33 و 75 درصد نسبت به شاهد گردید. بیشترین و کمترین میزان کلروفیل کل، کلروفیلa و کارتنوئید به ترتیب مربوط به اکوتیپ آب نهر و سپیدار با ورمی کمپوست 15درصد و صفر درصد بود. در مجموع نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که اکوتیپ های مربوط به رویشگاه های مناطق پست تر نسبت به شرایط گلخانه سازگاری بهتری داشتند. همچنین نشان داده شد که کاربرد کود آلی ورمی کمپوست در سطح 15درصد، دارای نقش قابل توجهی در بهبود خصوصیات مورفوفیزیولوژیک گیاه دارویی سنبله ای کرکدار بوده و می توان از این کود آلی جهت ایجاد بستر کشت مناسب برای این گیاه استفاده نمود.
    کلیدواژگان: فسفر، رویشگاه، سنبله ای کرکدار، نیتروژن، کلروفیل
  • سیاوش آریافر، علیرضا سیروس مهر صفحات 31-42
    به منظور بررسی اثرات تنش خشکی و کمپوست بر خصوصیات کمی و کیفی گیاه دارویی سیاهدانه آزمایشی به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1391در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل(سد سیستان) اجرا شد.تیمارها شامل آبیاری به عنوان عامل اصلی در سه سطح: 1- شاهد (عدم تنش) با دور آبیاری هرشش روز، 2- تنش ملایم خشکی با دور آبیاری هرنه روز و 3- تنش شدید خشکی با دور آبیاری هر12روز یکبار و عامل فرعی نیز سطوح کمپوست زبالهشهری که شامل: عدم کاربرد کمپوست (شاهد)، کمپوست به میزان 10، 20 و 30 تن در هکتار. نتایج نشان داد که تنشخشکی تاثیر معنی داری بر عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، پرولین و کلروفیلa گیاه سیاهدانه داشت، به طوریکه عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و کلروفیلa با افزایش تنش کاسته شد. ولی با افزایش تنش برمیزان پرولین برگ سیاهدانه افزوده گردید. افزایش سطوح کمپوست باعث فزونی در صفات عملکردبیولوژیک، عملکرددانه، درصداسانس، پرولین، کلروفیلa، کلروفیلb، کلروفیل کل و کارتنوئید گردید. بر همکنش تیمارها در صفات کلروفیلa، کلروفیلb، کلروفیل کل و کارتنوئید معنی دار گردید مطابق نتایج بدست آمده کاربرد 30 تن در هکتار از کمپوست زباله شهری و آبیاری هر 6 روزیکبار، به دلیل تولید عملکرد دانه و درصد اسانس بیشتر در شرایط آب و هوایی زابل مناسب به نظر می رسد.
    کلیدواژگان: دور آبیاری، عملکرد، کلروفیل، کود آلی، گیاهان دارویی
  • اکبر پورجعفری، عبدالعلی شجاعیان، ابراهیم محمدی گل تپه، مهدی عیاری نوش آبادی صفحات 43-53
    قارچ دکمه ای به عنوان بیشترین گونه قارچ خوراکی کشت شده در جهان شناخته می شود که این قارچ می تواند انواع مختلفی از ضایعات کشاورزی و صنعتی لیگنوسلولزی را به عنوان بستر مورد استفاده قرار دهد. انتخاب مواد تشکیل دهنده کمپوست برای تولید این قارچ در هر منطقه یک عامل اساسی است. آزمایشی به منظور ارزیابی امکان تولید قارچ دکمه ای با استفاده از ضایعات پوست پسته به عنوان جزئی از بستر کشت و بررسی اثرات آن بر کمیت و کیفیت قارچ، در سال 1392 در دانشگاه تربیت مدرس انجام گرفت. در این آزمایش از یک تیمار شاهد (بدون ضایعات پسته)، مخلوط پوست نرم و سخت پسته (به نسبت 50 : 50)، ضایعات دستگاه مغزکن پسته و پوست نرم پسته در سه سطح با نسبت های 25، 50 و 75 درصد ترکیب با بستر شاهد، در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار به کار برده شد. نتایج نشان داد که بیشترین درصد عملکرد و کارایی بیولوژیک مربوط به تیمارهای 25 و 50 درصد ضایعات دستگاهی و مخلوط پوست سخت و نرم پسته بود و این تیمارها نسبت به شاهد از خصوصیات اندازه گیری شده کمی و کیفی خوبی برخوردار بودند. در این آزمایش مشخص شد که بسترهای تولید شده با پوست نرم پسته نسبت به شاهد از لحاظ درصد عملکرد و کارایی بیولوژیک مناسب نیستند. در این تحقیق امکان کشت و تولید موفقیت آمیز قارچ دکمه ای با استفاده از ضایعات پسته به اثبات رسید.
    کلیدواژگان: پوست پسته، عملکرد، قارچ خوراکی، کارایی بیولوژیک، کمپوست
  • الهام رستگاری، شهاب مداح حسینی، آرمان آذری صفحات 55-68
    به منظور بررسی اثر دور آبیاری بر رشد رویشی و عملکرد دانه خلر و ماشک گل خوشه ای آزمایشی در مزرعه پژوهشی دانشگاه ولی عصر رفسنجان به صورت کرت های خرد شده در چارچوب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار انجام شد. سطوح آبیاری در چهار سطح (40، 60، 80 و 100 میلی متر تبخیر از سطح تشتک تبخیر کلاسA ) به عنوان عامل اصلی و نوع گیاه در دو سطح (خلر و ماشک گل خوشه ای) به عنوان عامل فرعی بودند. محتوای آب نسبی برگ خلر بر خلاف ماشک گل خوشه ای 53 روز پس از کاشت با افزایش دور آبیاری کاهش نیافت اما 66 روز پس از کاشت با افزایش دور آبیاری از 40 میلیمتر کاهش یافت هر چند بین سطوح 60، 80 و 100 میلی متر تفاوت معنی داری نبود. سطح برگ و زیست توده اندام هوایی هر دو گیاه تحت تاثیر کمبود آب ناشی از افزایش دور آبیاری کاهش یافت اما سطح برگ خلر همواره بیشتر از ماشک بود، هر چند زیست توده اندام هوایی دو گیاه با هم تفاوت چندانی نداشت. از دیدگاه عملکرد دانه و اجزا عملکرد، بطور کلی خلر برتری قابل توجهی بر ماشک گل خوشه ای داشت و خشکی را بهتر تحمل کرد. به نظر می رسد در صورت کاشت به منظور تولید علوفه هر دو گیاه تحمل نسبتا خوبی به افزایش دور آبیاری داشتند اما به منظور کاشت دانه ای خلر بسیار بهتر بود.
    کلیدواژگان: سطح برگ، خشکی، زیست توده، علوفه، عملکرد
  • داود صادق زاده اهری صفحات 69-85
    اندازه بذر به عنوان یکی از خصوصیات مهم و موثر بر عملکرد دانه و رشد و نمو در گیاهان زراعی، نقش شناخته شده ای دارد. به منظور مطالعه تاثیر اندازه بذر ژنوتیپ های نخود بر تحمل خشکی آزمایشی با استفاده از طرح دوبار خرد شده بر پایه بلوک های کامل تصادفی و در طول سه سال زراعی(1392-1389) انجام شد. سطوح تنش خشکی شامل یک بار آبیاری بلافاصله پس از کاشت، دوبار آبیاری و سه بار آبیاری هرکدام به فاصله یک ماه پس از کاشت در کرت های اصلی و ژنوتیپ ها شامل «آرمان»، «آزاد»، ILC 482« » و یک «توده بومی ترکیه» در کرت های اصلی دوم و سه اندازه بذر(درشت با قطر بیش از هشت میلی متر، متوسط با قطر شش تا هشت میلی متر و ریز با قطر کمتر از شش میلی متر) در کرت های فرعی قرار گرفتند. تاریخ گلدهی و رسیدن، دوره پر شدن دانه، قدرت رشد در شروع گلدهی و رسیدن، ارتفاع بوته، وزن صد دانه، شاخص برداشت، عملکرد زیست توده و دانه تجزیه و تحلیل گردید. با استفاده از شاخص های مختلف تحمل به تنش خشکی(SSI،STI،TOL،MP و GMP) و از روی عملکرد و نیز روش رتبه بندی صفات، میزان تحمل به تنش در اندازه های متفاوت بذر و ژنوتیپ های آزمایشی برآورد شد. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد دانه متعلق به بذوری با اندازه متوسط و درشت(900 کیلوگرم در هکتار) بود. جمع بندی نتایج بر اساس رتبه بندی صفات و شاخص های تحمل به تنش نشان داد که رقم «آزاد» متحمل ترین ژنوتیپ آزمایشی به تنش خشکی بود. همچنین بذور با اندازه ریز در برابر تنش خشکی حساس تر و بذور درشت مقاوم تر بودند.
    کلیدواژگان: دیم، روش رتبه بندی، ژنوتیپ، شاخص های تحمل به خشکی، رقم آزاد
  • صفورا جافرنوده، ابراهیم زینلی، افشین سلطانی، فاطمه شیخ صفحات 87-103
    این آزمایش به منظور بررسی تاثیر اندازه بذر و تاریخ کاشت بر برخی از ویژگی های فنولوژیک، مرفولوژیک و زراعی باقلا رقم برکت، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی به صورت کرت های خرد شده در چهار تکرار در سال زراعی93-1392 در مزرعه دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان اجرا شد. تاریخ کاشت (18 آبان، 28 آذر، 22 بهمن و 20 اسفند) به عنوان عامل اصلی و اندازه بذر (ریز، متوسط، درشت) به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد. براساس نتایج به دست آمده سرعت سبزشدن بذور کاشته شده در آبان و اسفند به طور معنی داری بیش تر از دو تاریخ کاشت دیگر و همین طور سرعت سبزشدن بذور ریز و متوسط بیش تر از بذور درشت بود. همچنین، تعداد روز تا رسیدگی در تاریخ کاشت آبان حدود 190 روز بود و با تاخیر در کاشت کاهش یافته و در تاریخ کاشت اسفند به 86 روز رسید. نتایج حاکی از کاهش معنی دار تعداد شاخه در بوته، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف و وزن 100 دانه بود که به کاهش عملکرد غلاف سبز و دانه با تاخیر در کاشت منتهی شد. براساس یافته های این آزمایش برای دستیابی به عملکردهای بیش تر در گرگان در شرایط دیم، کاشت زودتر باقلا و استفاده از بذور درشت تر برای کاشت توصیه می شود.
    کلیدواژگان: اجزای عملکرد، تعداد شاخه در بوته، روز تا گل دهی، عملکرد ماده خشک، عملکرد دانه، عملکرد غلاف سبز
  • جواد حمزه ئی، هومن عباسی، زهره وزیری امجد صفحات 105-117
    تاثیر روش های مختلف کنترل علف هرز بر وزن خشک علف های هرز و عملکرد ذرت SC500 در سال زراعی 1391 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه بوعلی سینا همدان بررسی شد. آزمایش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با پنج تیمار و چهار تکرار اجرا شد. وجین علف های هرز، خاکپوش کلش، خاکپوش پلاستیک شفاف، خاکپوش پلاستیک سیاه، کاربرد علفکش و شاهد آلوده به علف هرز تیمارهای آزمایشی بودند. اثر تیمارها بر پارامترهای وزن خشک علف های هرز، عملکرد دانه و اجزای عملکرد ذرت نظیر تعداد ردیف دانه در بلال، تعداد دانه در بوته و وزن دانه معنی دار شد. در مقایسه با تیمار شاهد، خاکپوش کلش به طور معنی داری اجزای عملکرد دانه ذرت را افزایش داد. بیشترین عملکرد دانه ذرت (9363 کیلوگرم در هکتار) و کمترین میزان آن (با 44/43 درصد کاهش) به ترتیب از تیمار خاکپوش کلش و شاهد حاصل شد. همچنین، بیشترین وزن خشک علف های هرز (92/940 گرم در متر مربع) و کمترین میزان آن (با 51/88 درصد کاهش) به ترتیب از تیمار شاهد و خاکپوش پلاستیک سیاه به دست آمد. خاکپوش-های کلش، پلاستیک سیاه و شفاف از نظر عملکرد دانه و وزن خشک علف های هرز تفاوت معنی دار نداشتند. در مجموع با توجه به خطرات زیست محیطی کاربرد پلاستیک های پلی اتیلنی در کشاورزی، خاکپوش کلش به عنوان تیمار برتر معرفی گردید که ضمن افزایش عملکرد ذرت، کنترل موثر علف های هرز را در پی داشت.
    کلیدواژگان: تولید، علف کش، کلش، مالچ پلاستیک، وجین
  • فریبا ساعدی، سید محسن موسوی نیک، عبدالرحمان رحیمیان بوگر صفحات 119-132
    به منظور بررسی کودهای آلی، نانوپتاسیم و سولفات پتاسیم بر برخی ویژگی های مورفوفیزیولوژیک گیاه داروئی کاسنی تحت تنش خشکی آزمایشی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی پژوهشکده کشاورزی دانشگاه زابل واقع در شرق زهک با سه تکرار در سال زراعی 1393-1392 انجام شد. تیمارهای خشکی شامل: 60 ، 90 و 120 میلی متر تبخیر از سطح تشت تبخیر به عنوان عامل اول و پنج سطح کودی شامل تیمارهای 30 تن در هکتار کود حیوانی(گوسفندی)، 30 تن در هکتار کود مرغی، 10 کیلوگرم در هکتار نانو پتاسیم 27 درصد، 150 کیلوگرم در هکتار سولفات پتاسیم و تیمار شاهد(بدون مصرف کود) به عنوان عامل دوم در نظر گرفته شدند. نتایج بدست آمده نشان دادند که تنش خشکی تاثیری منفی و معنی دار بر ویژگی های رویشی دارد، اما کودهای مختلف بخصوص کودهای آلی تا حد زیادی این تاثیر منفی را تعدیل نمودند. بیشترین میزان ارتفاع بوته، قطر گل، تعداد گل، شاخه های جانبی، عملکرد گل و شاخساره از کود مرغی و شرایط عدم تنش به دست آمد. با بالارفتن تنش خشکی از میزان کلروفیل a و b کاسته شد، اما میزان کارتنوئید و آنتوسیانین افزایش یافت. بیشترین میزان کلروفیل ها و کارتنوئید از کود مرغی و حداکثر آنتوسیانین از مصرف نانوپتاسیم حاصل شد. تنش شدید بطور معنی داری منجر به افزایش فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدان شد طوری که بیشترین فعالیت آنزیم ها در مقایسه با شاهد در شرایط تنش شدید و مصرف کود نانوپتاسیم حاصل شد.
    کلیدواژگان: آنزیم آنتی اکسیدانت، خشکی، رنگیزه فتوسنتزی، کاسنی، کود آلی
  • مسعود ارغوانی، سعیده سوادکوهی، سید نجم الدین مرتضوی صفحات 133-145
    این پژوهش به منظور بررسی پاسخهای مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی چمن کنتاکی بلوگراس (Poa pratensis L.) به شوری و کاربرد سیلیکون در سال 1393 در گروه علوم باغبانی دانشگاه زنجان انجام شد. تیمارهای شوری (0، 40 و 80 میلی مولار کلرید سدیم) و سیلیکات سدیم (0، 75/0 و 5/1 میلی مولار) در محلولهای کامل غذایی اعمال شدند. بطورکلی، شوری رشد ریشه و شاخساره، مقدار کلروفیل، کیفیت ظاهری چمن و میزان پتاسیم برگها را کاهش داد. در صورتی که میزان سدیم، پرولین و نشت یونی برگها با افزایش میزان شوری افزایش یافت. کاربرد سیلیکون در تمامی صفات به غیر از میزان پتاسیم برگها، اثرات منفی تنش شوری را بهبود بخشید و این اثر در غلظت 80 میلی مولار نمک بیشتر دیده شد. اگر چه در مورد صفات کیفیت ظاهری چمن، میزان کلروفیل و رشد ریشهها تفاوت معنی داری بین سطوح 75/0 و 5/1 میلی مولار سیلیکون مشاهده نشد، ولی در مجموع کاربرد 5/1 میلی مولار سیلیکات سدیم جهت افزایش تحمل به شوری چمن کنتاکی بلوگراس نتیجه بهتری را در بر داشت.
    کلیدواژگان: پتاسیم، پرولین، تنش، رشد شاخساره، سیلیکات سدیم، محلول غذایی، نشت یونی، نمک
  • علی اکبری، اورنگ خادمی، یاور شرفی، سید جلال طباطبایی صفحات 147-161
    توت فرنگی گیاهی حساس به تنش شوری می باشد. در این آزمایش به منظور مطالعه اثر تیمار پوتریسین در کاهش اثرات تنش شوری روی میوه توت فرنگی آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در دانشگاه شاهد در سال زراعی 1393 انجام شد. تنش شوری کلریدسدیم در غلظت های (صفر، 25 و 50 میلی مولار) از محل ریشه در محیط کشت هیدروپونیک روی توت فرنگی رقم ’کاماروسا‘ اعمال شد. تیمار پوتریسین نیز در غلظت های (صفر، 5/1 و 3 میلی مولار) در چهار نوبت به فاصله 15 روز از یکدیگر در طول دوره رشد به صورت محلول پاشی روی برگ ها اعمال گردید. نتایج نشان داد که اعمال تیمارهای کلریدسدیم به ویژه در سطح 50 میلی مولار، شاخص های طول شاخساره، طول ریشه، وزن تر و خشک شاخساره، وزن تر و خشک ریشه، تعداد برگ، مقدار کلروفیل برگ، تعداد میوه در بوته، وزن تر میوه، وزن خشک میوه، عملکرد تک بوته و اسید قابل تیتراسیون را کاهش و مقدار آنتوسیانین و مقدار مواد جامد میوه را نسبت به شاهد افزایش داد. تنش شوری تاثیری بر طول ریشه نشان نداد. اعمال تیمارهای پوتریسین در هر دو غلظت 5/1 و 3 میلی مولار اثرات ناشی از تنش شوری را کاهش داد، به طوری که بیشتر شاخص های فوق را تحت تنش شوری افزایش و مقدار مواد جامد محلول میوه را کاهش داد. بنابراین، بر اساس نتایج بدست آمده در این پژوهش استفاده از تیمار پوتریسین در هر دو غلظت 5/1 و 3 میلی-مولار، راهکاری مناسب در جهت حل مشکلات ناشی از تنش شوری می باشد.
    کلیدواژگان: پوتریسین، توت فرنگی، تنش کلریدسدیم، رشد، کیفیت
  • ناهید فتحی، همت الله پیردشتی، مرتضی نصیری، اسماعیل بخشنده صفحات 163-176
    به منظور بررسی اثر اقلیم های متفاوت محلی بر عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم بومی و اصلاح شده برنج (’طارم هاشمی‘ و’شیرودی‘) و کمی سازی روابط عملکرد و اجزای عملکرد با شدت تشعشع خورشیدی و دمای هوا در طول دوره رشد، سه آزمایش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در سه منطقه بابلسر، آمل و پل سفید از شهرستان های استان مازندران در سال 1393 اجرا گردید. نتایج نشان داد که اثر اقلیم های متفاوت محلی بر برخی از صفات همچون عملکرد دانه، تعداد خوشه، وزن خوشه، طول خوشه، تعداد کل دانه در خوشه و تعداد دانه پر به طور آماری در سطح احتمال یک درصد معنی دار گردید. مزارع پل سفید در کلیه صفات نسبت به مزارع آمل و بابلسر از مقادیر عددی پایین تری برخوردار بودند که علت آن را می توان به وقوع میانگین دمای هوا و شدت تشعشع خورشیدی پایین تر در طول دوره رشد برنج به خصوص در مرحله زایشی در این منطقه نسبت داد. کاهش میانگین دما هوا و شدت تشعشع خورشیدی ناشی از افزایش ارتفاع از سطح آب های آزاد، باعث کاهش معنی دار عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک (25-10 درصد وابسته به رقم) در هر دو رقم شد. علاوه بر این، تاثیر کاهش میانگین دمای هوا بر عملکرد دانه بیشتر از شدت تشعشع خورشیدی بود. در مجموع، با استفاده از یافته های این مطالعه به خوبی می توان تغییرات عملکرد دو رقم برنج را در اقلیمی های متفاوت محلی مورد مطالعه را کمی سازی و همچنین کاهش احتمالی عملکرد برنج به دلیل تاخیر در کشت را نیز برآورد کرد.
    کلیدواژگان: اقلیم متفاوت محلی، برنج، تجزیه رگرسیون، دمای هوا، شدت تشعشع خورشیدی
  • محبوبه آشناور، محمدعلی بهمنیار، وحید اکبرپور، نیره قربانی صفحات 177-187
    مدیریت کود یک عامل مهم در موفقیت کشت گیاهان دارویی بوده و در این بین شناسایی کودهای سازگار با طبیعت و مناسب برای گیاه، می تواند اثرات مطلوبی بر شاخص های کمی و کیفی گیاه داشته باشد. بدین منظور، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با دو عامل نانوکود فسفر به صورت محلول پاشی برگی (0، 2 و 4 گرم در لیتر) در سه مرحله و ورمی کمپوست (0، 5 و 10 درصد وزن خاک گلدان)، با سه تکرار در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در سال 1393 اجرا گردید. نتایج به دست آمده حاکی از آن بود که تمام صفات مورد بررسی نظیر تعداد گل در بوته، وزن تر و خشک گل ها، درصد و عملکرد اسانس و درصد کامازولن در گیاه بابونه آلمانی تحت تاثیر تیمارهای مختلف کودی قرار گرفتند. به طوری که بیشترین تعداد گل در بوته، وزن تر و خشک گل ها و عملکرد اسانس از تیمار 2 گرم در لیتر نانوکود فسفر + 10 درصد ورمی کمپوست به دست آمد و کمترین مقدار نیز مربوط به تیمار شاهد بود. حداکثر درصد اسانس گل ها (46/4 درصد) در اثر کاربرد بالاترین سطوح کودی (4 گرم در لیتر نانوکود فسفر + 10 درصد ورمی کمپوست) حاصل شد که نسبت به تیمار شاهد 43 درصد افزایش داشت. همچنین درصد کامازولن در تیمار شاهد بیشترین مقدار (9/15 درصد) را به خود اختصاص داد که با تیمار 2 گرم در لیتر نانوکود فسفر + 5 درصد ورمی کمپوست (43/15 درصد) در یک سطح آماری قرار داشت.
    کلیدواژگان: اسانس، کامازولن، گیاهان دارویی، نانوکود فسفر، ورمی کمپوست
|
  • Abbas Alizade Ahmad Abadi, Sarah Khorasaninejad, Khodayar Hemmati Pages 1-14
    In order to study the effects of Humic acid levels and irrigation regimes on the some morphological and biochemical characteristics of Echinacea purpurea L., a pot experiment was conducted as factorial based on randomized complete block design with three replications and four experimental units at research farm of Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, during growing season of 2014- 15. The treatments were four levels of irrigation regimes (40, 60, 80 and 100 percent field capacity) and Humic acid including four levels: (0, 250, 500 and 1000 mg/kg). The results showed that irrigation regimes had significant effect on all measured properties except root length. Humic acid increased all of the growth caractristics and morphological traits in 5% level statistically, while had significant effect on total flavonoid and increased it. Interaction effect of humic acid and irrigation regimes was significant for wet and dry weight of root and shoot, total phenol and flavonoid. So, the Limited irrigation had negative effect on growth and plants increased its phenol and antioxidant component for tolerating of stress. Humic acid increased growth and yield in plants that were faced with stress.
    Keywords: Antioxidant, Dry weight, flavonoid, Leave, Phenol, yield
  • Hamed Heydari, Amin Salehi Pages 15-30
    In order to evaluate the effects of vermicompost organic fertilizers on root weight, stem weight, root length, stem length, content of photosynthetic pigments and element uptake of nitrogen, phosphorus and potassium of different ecotype’s of Stachys pilifera L., a factorial based on a completely randomized design with three replications was conducted at the research greenhouse, Faculty of Agriculture, Yasouj University, during 2012. Factors were vermicompost at four levels (0, 5, 10 and 15 weight percent) and ecotype at four levels (Margoon, Loudab, Abnahr and Sepidar). The results showed that Loudab and Margoon ecotype’s had the maximum nitrogen, phosphorus, potassium and chlorophyll b contents and Sepidar and Abnahr ecotype’s plants had the minimum of them. In a greenhouse experiment, 15 and 0 percent vermicompost had the maximum and minimum levels of nitrogen, phosphorus, potassium and chlorophyll b, respectively, as application of vermicompost by 15 percent in the above mentioned traits increased 71/43, 61/24, 33/33 and 75% compared to control, respectively. The maximum and minimum of total chlorophyll, chlorophyll-a and carotenoid contents were obtained at Loudab and Sepidar ecotype’s with 15 and 0 percent of vermicompost, respectively. In general, the results of this study showed that Ecotypes of the habitats of the lower regions better adapt to greenhouse conditions. Result Also, indicated that application of vermicompost in level of 15 percent had a significant role in improving the morphophysiological characteristics of Stachys pilifera L. and can be used as a suitable planting bed for this plant.
    Keywords: Phosphorus, habitats, Nitrogen, Stachys pilifera L, Chlorophyll
  • Siavash Ariafar, Ali Reza Sirousmehr Pages 31-42
    In order to study the effects of water stress and municipal compost on qualitative and quantitative characteristics of Nigella sativa this experiment was conducted in 2012 at the Agricultural Research Station of University of Zabol, Iran in a complete randomized block in split plot design with three replications. Treatments included irrigation intervals: 1. Every seven days (Without stress) 2. Every nine days (mild stress) and 3. Every twelve days (severe stress) and municipal compost treatment include: without municipal compost application (control), 10, 20 and 30 tons per hectare. The results showed that the effect of water stress was significant on the biological and seed yield, proline and chlorophyll (a). Also biological yield, grain yield and chlorophyll (a) decreased in water stress condition. But proline content in leaves increased with increasing stress level. According to results highest biological yield, grain yield, essential oil percentage, proline, chlorophyll a, chlorophyll b, total chlorophyll and carotenoids were obtained In municipal compost application. The Interaction between water stress and municipal compost treatments on chlorophyll a, chlorophyll b, total chlorophyll and carotenoid were significant. According to results the best treatment at the increase on seed yield and essential oil content were application 30 tons per hectares of municipal compost in Zabol weather conditions.
    Keywords: chlorophyll, herbs, Irrigation interval, Organic fertilizers, yield
  • Akbar Poorjafari, Ebrahim Mohammadi Goltapeh, Mahdi Ayyari Noushabadi Pages 43-53
    The white button mushroom is the world’s most widely grown culture mushroom species, that can utilize various kinds of agro industrial lingo-cellulosic waste as a substrate. selection of compost components in each region is essential factor for production of mushrooms. The objective of this study was to evaluate application of pistachio waste by utilizing as a substrate component for button mushroom production and their effects on the quality and quantity of produced mashrooms in 2013, at Tarbiat Modarres University. In this study one control (without waste), pistachio hull and shells mixed (ratio 50:50) (PH), pistachio shelling waste (PSW) and pistachio hulls (PH) were applied in three levels consisting of 25, 50 and %75 combined with substrate control in completely randomized design with four replications (40 experimental units). The results of experiments indicates that the highest yield and biological efficiency percentage was obtained from 25 and %50 of PH and PSW, that the mushrooms production on this experimental substrates were more prolific than of the control substrate. In this experiment, it was found that production of substrate with the PH in compared to the control, is not suitable to yield and biological efficiency percentage.This study demonstrated that Agaricus bisporus may successfully produce from compost containing pistachio waste.
    Keywords: Biological efficiency, compost, Edible mushroom, Pistachio byproducts, yield
  • Pages 55-68
    In order to evaluate the effect of irrigation interval on vegetative growth and seed yield of grass pea and hairy vetch, a field study was conducted as split plot with randomized complete blocks design and four replication in research farm of Vali –e– Asr University of Rafsanjan. Main plots were irrigation levels including 40, 60, 80 and 100 mm evaporation from evaporation pan class A and sub plot were crop species in two levels as grass pea and hairy vetch. Result showed that 66 days after sowing (two weeks before flowering) leaf relative water content (RWC) of grass pea and hairy vetch significantly reduced by increased irrigation regime from 40 mm, however there were no significant differences between 60, 80 and 100 mm. Also, plant leaf area and biomass of both crops were reduced by increased irrigation regime. While grass pea had higher leaf area than hairy vetch, both crops had similar biomass. Finally, yield and yield components of both crops decreased by irrigation interval, although grass pea had always higher yield components and seemed to be more drought tolerant. Results suggested that both crops well tolerated increased irrigation interval and were suitable for forage production if harvested at flowering, however, grass pea was better for grain production.
    Keywords: Biomass, drought, Forage, Leaf area, yield
  • Pages 69-85
    Seed size has been known role as one of the important and effective traits on yield, growth and development in many field crops. In order to study the effect of chickpea genotypes seed size on drought tolerance an experiment carried out as split-split plots based on randomized complete blocks design during three cropping seasons (2010-2013). Drought stress levels as main plots were one time irrigation at planting, two and three times (each one after one month from planting date) and four chickpea genotypes ("Arman", "Azad", "ILC 482" and a "landrace from Turkey") were in sub plots and three seed sizes (large seeds with > 8 mm, medium seeds with 6-8 mm and small seeds with less than 6 mm in diameters) were in sub plots. Date to flowering and maturity, grain filling period, growth vigor (in start of flowering and maturity stages), plant height, one hundred seeds weight, dry biomass and grain yields were noted and analyzed. Drought tolerances of seed sizes and genotypes evaluated by using of different stress tolerance indices (Stress Susceptibility Index, Stress Tolerance Index, Tolerance Index, Mean Productivity Index and Geometric Mean Productivity Index) and based on grain yields and with using from traits ranking method. Results showed that the highest grain yields belonged to medium and large seed sizes (900 kg ha-1). In conclusion and based on drought tolerance indices and traits ranking method, "Azad" cultivar was tolerated to drought stress. The small and large seeds were susceptible and tolerated to drought stress, respectively.
    Keywords: Azad cultivar, Drought tolerance indices, Dryland, genotype, Ranking method
  • Safoura Jafarnodeh, Ebrahim Zeinali, Afshin Soltani, Fatemeh Sheikh Pages 87-103
    This experiment was carried out to study of the effects of seed size and seeding date on phenological, morphological and agronomic characteristics of faba bean under rainfed conditions in Gorgan. The experiment was conducted using Barakat cultivar at the research field of Gorgan University of Agricultural Sciences in 2013-2014 growing season. The experimental design was a split plot in a randomized complete block design with four replications. Planting dates (26 Nov., 19 Dec., 2013 and 11 Feb. and 10 Mar., 2014) and seed size (small, medium, large) were arranged in main- and sub-plots, respectively. According to the results, emergence rate of seeds planted in 26 Nov. and 10 Mar. was higher than the other two planting dates, and the emergence rate of small and medium seeds was more than large seeds. Also, time to maturity was 190 days on November planting date. Time to maturity was decreased with delay in planting date, and reduced to 86 days on March planting. The results showed a significant reduction of the number of branches per plant, number of pods per plant, number of seeds per pod and 100-seed weight which led to reduction in green pod and grain yield with delay in planting, respectively. Based on the results of this experiment, to achieve further yields of faba bean under rainfed conditions in Gorgan, early planting and use of larger seeds for planting is recommended.
    Keywords: Branch number per plant, Day to flowering, Dry matter yield, grain yield, Green pod yield, yield components
  • Javad Hamzei, Human Abbasi, Zohreh Vaziri Amjad Pages 105-117
    The effect of different weed control methods on weeds dry weight and yield of maize (Zea mays L. cv. SC500) was evaluated during 2012 growing season at the Research Farm of Bu-Ali Sina University. The experiment was laid out in a randomized complete block design and replicated four times; comprising of six treatments including hand weeding, straw mulch, colorless plastic, black plastic, herbicide application and control (weedy check). The effect of treatments on the parameters of weeds dry weight, grain yield and yield components of maize such as number of grain rows ear-1, number of grain plant-1 and grain weight was significant. In comparison with control treatment, straw mulch significantly increased yield components of maize. The highest grain yield (9363 kg ha-1) and the lowest value (with 43.44% reduction) were observed at straw mulch and control treatments, respectively. Also, the highest (940.92 g m-2) and the lowest weeds dry weight (with 88.51% reduction) were achieved at control and black plastic treatments, respectively. However, grain yield and weed dry weight values were the same at the treatments of straw mulch, colorless plastic, and black plastic. In general, due to environmental risks of polyethylene plastics application in agriculture, straw mulch was considered as the best treatment that it could increase maize yield and provide effective weed control.
    Keywords: Herbicide, Plastic mulch, Production, Straw, Weeding
  • Fariba Saedi, Said Mohsen Mosavi Nik, Abdoll Rahman Rahimian Boger Pages 119-132
    In order to investigate effects of different fertilizers on reduce negative effects of drought stress in chicory (Chicorium intybus L.), manure and poular fertilizers, Nano potassium and potassium sulfate were used on morphophysiological characteristics of chicory under drought stress. This experiment was carried out in a factorial plot based with a randomized complete block design in three replications at the Agricultural Research farm of Zabol University in 2014-2015. Water stress treatments included 60, 90 and 120 mm water evaporation from evaporate pan class assigned to the first plots and different types of fertilizers included manure and poular fertilizers were applied at 30 ton/ha, and nano potassium (27 percent) and potassium sulphat were applied 10 and 150 kg. Results showed that drought stresses were decreased the growth characteristics significantly, while application of different fertilizers were decreasing the negative effects of drought on growth characteristics, especially two organic fertilizers are effective on reduce the negative effects of drought. Also, the highest plant height, flower diameter, flower number, lateral branches, flower yield and shoot yield were obtained at manure fertilizer treatments. Strong stress was showed the lowest content of chlorophyll a and b significantly, but carotenoids and anthocyanin are increases. Application of manure fertilizer improve a / b chlorophylls, and carotenoids significantly under drought stress. So the highest anthocyanin obtained at Nano potassium treatment. Different fertilizer treatments have had significant effects on antioxidant enzymes activities in comparison with control treatment.
    Keywords: Antioxidant enzymes, Chicory, drought stress, organic fertilizer, photosynthetic pigment
  • Masoud Arghavani, Saeedeh Savadkoohi, Seyed Najmadin Mortazavi Pages 133-145
    This experiment was conducted in order to investigate morphological and physiological responses of Kentucky bluegrass (Poa pratensis L.) to salinity and silicon application in horticultural science department at the University of Zanjan in 2015. The salinity levels (0, 40 and 80 mM NaCl) and sodium silicate (0, 0.75 and 1.5 mM) were applied in complete nutrient solutions. Salinity reduced root and shoot growth, visual turf quality, leaves chlorophyll and potassium content, whereas electrolyte leakage, proline and sodium content increased with increasing salt concentration in nutrient solution. Silicon application ameliorate adverse effects of salinity in all factors except in potassium content and this effect was more pronounced in 80 mM NaCl. Although there was no significant difference between 0.75 and 1.5 mM sodium silicate in visual turf quality, root growth and chlorophyll content, altogether, application of 1.5 mM silicon had better results to increase salinity tolerance in Kentucky bluegrass, suggesting that higher concentrations of silicon must be evaluated.
    Keywords: Electrolyte leakage, Nutrient solution, potassium, proline, Salt, Sodium silicate, shoot growth, Stress
  • Ali Akbari, Orang Khademi, Yavar Sharafi, Seyed Jalal Tabatabaei Pages 147-161
    Strawberry is sensitive to salt stress. In order to study the effects of putrescine treatments on reducing harmful effects of NaCl salt stress in strawberry, this experiment was conducted as factorial in frame of RCBD design at Shahed University in 2015. NaCl treatments were applied at 0, 25 and 50 mM through root in hydroponic medium on ‘Camarosa’ cultivar. Putrescine treatments were also applied at 0, 1.5 and 3 mM as foliage spray during growth period in 4 times at 15 days intervals. The results showed that, NaCl treatment especially at 50mM, reduced shoot length, shoot fresh and dry weight, root fresh and dry weight, leaf number, leaf chlorophyll content, fruit number, fruit fresh and dry weight, yield and titratable acidity, and increased anthocyanin and total soluble solid content. Salt stress had no effects on the root length. Application of 1.5 and 3 mM putrescines reduced harmful effects of salt stress, so that increased more mentioned characteristics under salt condition and reduced total soluble solid content. According to the results, putrescine, in both 1.5 and 3 mM, is good strategy for resolving the limitation of salt stress in strawberry production.
    Keywords: putrescine, growth, quality, NaCl stress, Strawberry
  • Nahid Fathi, Hemmatollah Pirdashti, Morteza Nasiri, Esmaeil Bakhshandeh Pages 163-176
    This study aimed to investigate the effect of different local climates on grain yield (GY) and yield components (YC) of two different rice cultivars (cvs. ‘Tarom Hashemi’ and ‘Shiroudi’) and also to quantify the relationships between GY and YC with the average of weather temperature (T, °C) and solar radiation (SR, MJ m-2 d-1) during the growing season of rice. Three field experiments were conducted separately based on the randomized complete blocks design with four replications, at the paddy fields of Babolsar, Amol and Polesefid cities in northern Iran in 2014. The results indicate that the effect of different local climates were statistically significant on GY, the number of panicles, length of panicle, weight of panicle, total number of grain in each panicle and the number of filled grain (P
    Keywords: Different local climates, Regression analysis, rice, Solar radiation, Weather temperature
  • Mahboubeh Ashnavar Pages 177-187
    Fertilizer management is one of the most important factors in successful cultivation of medicinal plants. Meanwhile, identification of eco-friendly and suitable fertilizers could have favorable effects on quantitative and qualitative indexes of plant. For this purpose, an experiment was conducted based on factorial in a completely randomized design with two factors, nanophosphorus for foliar application (0, 2 and 4 g.l-1) in three stages and vermicompost (0, 5 and 10 percent by weight of pot soil),in Sari agricultural sciences and natural resources university with three replications in 2014. Results indicated that all traits such as number of flower per plant, fresh and dry flower yield, essential oil percentage, essential oil yield and kamauzolen percentage were affected by different fertilizer treatments. So that the highest number of flower per plant, fresh and dry flower yield and essential oil yield was obtained with using 2 g.l-1 nanophosphorus 10 percent vermicompost and the lowest amount were related to control. The maximum essential oil percentage (4.46 percent) was obtained by applying the highest levels of fertilizer (4 g.l-1 nanophosphorus 10 percent vermicompost) that increased 43 percent compared to the control. Also, kamauzolen percentage was the highest amount in control (15.9 percent) which positioned in the same statistical level with 2 g.l-1 nanophosphorus 5 percent vermicompost (15.43 percent).
    Keywords: essential oil, kamauzolen, medicinal plants, nanophosphorus, vermicompost