فهرست مطالب

ادبیات دفاع مقدس - سال یکم شماره 1 (پاییز و زمستان 1396)
  • سال یکم شماره 1 (پاییز و زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1397/01/22
  • تعداد عناوین: 6
|
  • عباس باقی نژاد* صفحات 1-14
    محمدرضا شفیعی کدکنی(م. سرشک) از شاعران معترض و سیاسی دهه پنجاه پیش از انقلاب اسلامی است. او،شعر نیمایی را با گونه ای تعهد اجتماعی و نگرش اعتقادی درآمیخت که خاستگاه آن به طور توامان، باورهای دینی و ملی، آگاهی های تاریخی و حساسیت های سیاسی و اجتماعی بود. این اشعار، ساختاری هدف مند و عمدتا مبتنی بر الزام های تاریخی و سیاسی دارند؛ در حقیقت، واکنشی عاطفی و شاعرانه در برابر حوادث و واقعیات بیرونی هستند که در کنار خاصیت ادبی، نمادین و زیباشناختی، ماهیت تبلیغی، تهییجی و بیدارگرانه یافته اند. فحوای این اشعار نشان می دهد که شفیعی، آن ها را برای نظام بخشیدن به جریان و حرکتی جمعی یا در جهت ایجاد تغییر و تحولی سیاسی و اجتماعی سروده است. این ویژگی همراه با مختصاتی دیگر، اشعار این دوره ی شفیعی را در زمره ی اشعار مقاومت یا پایداری قرار می دهد که در این مقاله، ابعاد و جنبه های آن، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.مختصاتی چون افشاگری، مفاخره، ترسیم چهره ای منفور از دشمن، نکوهش ترس، سکون و انفعال، توصیه به مقابله، ستایش همت و ایستادگی مبارزان، نوید پیروزی و رهایی و مشابهت سازی های تاریخی و جغرافیایی که مولفه های شعر مقاومت به شمار می آیند، به اشکال مختلف در شعر اوظهور و تجلی یافته اند.
    کلیدواژگان: شفیعی کدکنی، شعر مقاومت، تعهد، اعتراض، مبارزه
  • زهرا جلالی طحان زواره *، شهلا خلیل اللهی صفحات 15-26
    هدف مقاله حاضر بررسی داستان کوتاه «لالایی لیلی» بنی عامری بر اساس نشانه- معناشناسی نظام گفتمانی است.مساله اصلی آن پرداختن به نظام های گفتمانی شوشی در ابعاد حسی- ادراکی، عاطفی و زیبایی شناسی در آن است و پاسخ به این سوال که داستان های کوتاه ایران تا چه میزان با این نظریه قابل تحلیل اند؟ شایان ذکر است که این مقاله ابتدا با فیش برداری از گفتمان های داستان، به روش تحلیل محتوایی انجام گرفته است. در دیدگاه نشانه معناشناسی گفتمانی است که فرایند تولید معنا با پدیدارشناسی پیوند می خورد. در نشانه معناشناسی، هر نشانه در تعامل، چالش، تقابل، هم سویی، دگرسویی و... با نشانه های دیگر است که حرکتی فرایندی را رقم می زند و این حرکت راهی است به سوی تولید معنا؛ از این رو معناسازی تحت نظارت نظام های گفتمانی قرار می گیرد. نتیجه ی این بررسی نشان می دهد که چگونه «حواس ششگانه» به داستان، بعد پدیدارشناسی می دهد و با ایجاد تکانه ای در شخصیت اصلی داستان به پیش تنیدگی و حاضرسازی غایب می رسد و چگونه فرایند عاطفی و بعد زیبایی شناسی آن شکل می گیرد.
    کلیدواژگان: نظام گفتمانی، حسی- ادراکی، فرایند عاطفی، زیبایی شناسی، لالایی لیلی
  • محمدرضا عزیزی پور، مسعود باوان پوری*، نرگس لرستانی صفحات 27-42
    ادبیات مقاومت شاخه ای از ادبیات است که به اشعاری دربرمی گیرد که گزارش مقاومت و دلاورمردی های یک ملت یا قوم در برابر هرگونه تجاوز ، ظلم و ستم است. با نگاهی به ادبیات کشورهای درگیر جنگ- داخلی یا خارجی- در می یابیم که این نوع از ادبیات نزد آن ها از جایگاه ویژه ای برخوردار است. مردم کشور یمن که از ظلم حاکمان داخلی به ستوه آمده بودند در سال 2011 میلادی به تبعیت از سایر کشورهای عربی- اسلامی به بیداری اسلامی پیوسته و با پیروزی انقلاب خود، حاکمان ستمکار را کنار زدند. شاعران به عنوان زبان گویای مردم، با دست و زبان به مبارزه با این رژیم ظالم برخاستند. دکتر ابراهیم ابوطالب، در دیوان شعری خویش اوضاع یمن در زمان جنگ داخلی و بیداری اسلامی را منعکس ساخته است. وی توجه خاصی به وطن خویش داشته و از ظلم و ستم حاکمان فاسد یمن ناراحت است. از اوضاع پریشان موجود در آن ناراضی است؛ وی فساد حاکم بر یمن را به شدت مورد نکوهش قرار داده است. ابوطالب، محمد بوعزیزی را عامل احیای روح بشر دانسته است. پژوهش حاضر برآنست که با بررسی دیوان« حین یهب نسیمها» به بررسی اعتراض شاعر و نیز جلوه های ادبیات پایداری در شعر وی بپردازد.
    کلیدواژگان: ادبیات مقاومت، بن مایه، یمن، ابراهیم ابوطالب، دیوانحین یهب نسیمها
  • مهدی جاویدشاد*، غفار برجساز صفحات 43-54
    مقاله ی حاضر به بررسی شعر مقاومت در ادبیات انگلستان در دو دوره ی آغازین و پایانی جنگ جهانی اول می پردازد. نویسندگان، خواستار پاسخ به این پرسش بنیادی اند که تجربیات جنگ جهانی اول چه اثرات مفهومی و سبکی در شعر مقاومت انگلستان بر جای گذاشت؟ بدین منظور، شعر «سرباز» نوشته ی روپرت بروک و شعر «شیرین است و افتخار آمیز» نوشته ی ویلفرد اوون، به ترتیب به عنوان نمونه هایی برجسته از اشعار سالهای آغازین و پایانی جنگ، با رویکرد سبک شناسی مورد نقد و بررسی قرار می گیرند. از آنجائیکه «سرباز» دارای مضامین وطن پرستانه و ایده آل گرایانه است و «شیرین است و افتخار آمیز» با رویکرد رئال و ساختار شکنانه ی خود این مضامین را در هم می شکند، این اشعار در بافت دو مکتب جورجی و مدرنیسم مورد خوانش قرار خواهند گرفت. در نهایت، شعر «سرباز» در زمره ی اشعار امپریالیستی، و شعر «شیرین است و افتخار آمیز» در زمره ی اشعار ضد امپریالیستی قرار می گیرد و تغییر محور مقاومت از دفاع از وطن به مقابله با زیاده خواهی های قدرت های بزرگ، به عنوان علت تقابل محتوایی این دو شعر تفسیر خواهد شد.
    کلیدواژگان: شعر جنگ، روپرت بروک، ویلفرد اوون، مکتب جورجی، مدرنیسم
  • علی صیادانی *، رسول بازیار صفحات 55-66
    پژوهش پیش رو به بررسی قصیده جداریه 2000 محمود درویش می پردازد؛ این قصیده از لحاظ ارزش ادبی و هنری بهترین شاهکار درویش در عرصه ادبیات است. شاعر بر آن است تا تمامی استعدادو تجربیات ادبی خود را در سرودن این قصیده بکار گیرد، به همین دلیل این سروده را وصیت نامه شعری و رمز جاودانگی خود قلمداد می کند. روشی که در این بحث انتخاب کرده ایم روش تحلیلی – توصیفی است، به این شکل که ابتدا متن قصیده را ترجمه کرده و با استفاده از اصول نشانه شناسی متن به تحلیل روابط بینامتنی موجود در آن پرداخته ایم.
    فرضیه مد نظر در این پژوهش این است که محمود درویش از بینامتنیت با اشکال مختلف آن برای احیای روحیه مقاومت در بین ملت خود بهره جسته است .نتایج پژوهش نشان می دهد که بینامتنی ادبی، بینامتنی قرآنی و بینامتنی اسطورهای، عناصربنیامتنی اصلی این قصیده اند و عملیات بینامتنی در جداریه نشان می دهد که بیشترین شکل بینامتنی در این قصیده به شکل تناص ادبی است.
    کلیدواژگان: محمود دوریش، جداریه، رابطه بینامتنی، تناص ادبی
  • مینا پیرزادنیا *، زهره نورمحمد نهال صفحات 67-82
    در دوره ی معاصر و از نیمه ی دوم قرن بیستم، پس از دگرگونی های اجتماعی- سیاسی، شعر معاصر عرب دارای رسالتی خاص گردید و در جهت آگاهی مردم و جامعه برای دستیابی به آزادی و عدالت اجتماعی به کار رفت. مصر به عنوان اولین سرزمینی که جریان نهضت در آن صورت گرفت، مهد شاعران و ادیبانی است که از این دگرگونی های تازه، متاثر گشته اند. از جمله شاعرانی که در این وادی هنرمندانه گام نهاده اند؛ حلمی سالم است. وی شاعری متعهد است که نسبت به مشکلات جامعه و مردم احساس مسئولیت کرده است و شعرش بازتاب افکار و عقاید انسان دوستانه ی اوست. این پژوهش با رهیافتی توصیفی- تحلیلی، به بررسی جلوه های آزادی در شعر حلمی سالم می پردازد که به دو صورت در شعر وی نمایان شده است: آزادی وطن و آزادی بیان که گستره ی آنها علاوه بر مصر، لبنان، فلسطین، عراق و... را شامل می شود. یافته های تحقیق نشان می دهد که اسلوب شاعر در این گونه اشعارش نمادگونه است؛ اما گاهی در همین راستا، عنان سخن از کف داده و با زبانی بی پروا و آتشین، مستقیما به مخالفت با ظالمان و شیطان صفتان پرداخته است. همچنین شاعر در مسئله ی آزادی بیان جنبه ی افراطی در پیش گرفته و از مدافعان تندروی آزادی شده است؛ تا جایی که این جنبه برای وی بالاتر از همه چیز بوده و دغدغه ی اصلی او گشته است.
    کلیدواژگان: آزادی، شعر معاصر عرب، مصر، حلمی سالم
|
  • Abbas Baghi * Pages 1-14
    Mohammad Reza Shafi Kadkani (known as Sereshk) is one of the political and protestor poets of 1970s. He mixed the modern poetry with a kind of social commitment and faith attitude which its source was religious and national beliefs, historical awareness and social and political sensitivity. The poems have a purposeful structure and are mainly based on historical and political necessities. In fact, they are a poetic and emotional reaction toward external realities and incidents which have an intellectual, motivational and propaganda spirit in addition to their literary, symbolic and aesthetics features. The meaning of the poems shows that the poet composes them to arrange a collective action or to create a social and political change. This feature along with other features put the poems in the category of resistance poems. In the article we investigate the dimensions and aspects of resistance poems. Features such as disclosure, glorification, depicting a hated picture of the enemy, criticizing fear, inactivity and immovability, recommending opposition, praising the efforts of the fighters, promise of victory, and freedom and historical simulation which are the features of resistance poem are manifested in his poems in different forms.
    Keywords: Shafi Kadkani, Resistance Poem, Commitment, Protest, Fighting
  • Zahra Jalali Tahan*, Shahla Khalilollahi Pages 15-26
    The purpose of this research is to investigate the short story of "Leili lullaby" of Baniameri by semio-semantic of discourse system. The main purpose is to address Shushi discourse systems in the perceptual, emotional and aesthetics dimensions and also answer the question that to what extent Iranian short stories are analyzable with this theory? It should be noted that the article first has been done by taking notes from the discourses of the story by the method of content analysis. According to semiotic, semantic is a discourse process in which producing meaning links with phenomenology. In semio-semantic, each semiotic is in interaction, challenge, contrast, alignment and shift with other semiotic which leads to a process action and the action is a way for producing meaning. Therefore, making meaning is supervised by discourse's system. The results show that how 'six sense's give the story phenomenology dimension and reach to pre-stressing and making present of the absent by creating an impulse in the main character of the story and how its emotional and aesthetics processes are formed.
    Keywords: Discourse system, Sensual-perceptual, Emotional process, Aesthetics, Leili lullaby
  • Mohammareza Azizi, Masood Bavan *, Narghes Lorestani Pages 27-42
    Resistance literature is a branch of literature which contains poems which reports the resistance and bravery of a nation or people against any kind of assault and oppression. By taking a look at the literature of war engaged countries, we can understand that this kind of literature has a special place among them. Yemen people joined Islamic awakening in 2011 like other Islamic Arabic countries because they were tired of oppression internal rulers and after the victory of their revolution they ousted the oppressor rulers. Poets, as the communicative language of people, fought against the brutal regime. Dr. Ebrahim Aboutaleb has reflected Yemen condition at the time of civil war and Islamic awakening in his book of poems. He has a special attention to his home country and is unhappy about the oppression of corrupt rulers. He is dissatisfied with the current troubled condition; and he strongly criticizes the corruption in Yemen. Abutaleb has known Mohammad Buazizi as the revival factor of human spirit. The current research tries to investigate the poet's protest and the manifestation of resistance literature in his poem by studying the book of poem" When the Breeze Blows".
    Keywords: Resistance literature, Motif, Yemen, Ebrahim Abutaleb. Book of poems When the Breeze Blows
  • Mahdi Javidshad*, Ghaffar Borjsaz Pages 43-54
    The current paper investigates the resistance poem of England literature in two early and final period of World War I. The authors tend to answer the fundamental question: what stylistic and conceptual effects do the experiences of World War I have on England resistance poem? Thus, we investigate the poems "soldier" by Rupert Brooke and "it's sweet and honorable" by Wilfred Owen as the outstanding examples of early and final year's poems of World War I by stylistic approach. As "soldier" has idealistic and patriotic themes and "it's sweet and honorable" violates these themes by its real and deconstruction approach, the poems will be read in the context of modernism and Georgie's schools. Finally "soldier" is an imperial poem and "it's sweet and honorable" is an anti-imperialist poem. The change of resistance from defending homeland to opposition to avarice of great powers is interpreted as the reason of content contrasting of the poems
    Keywords: War Poem, Rupert Brooke, Wilfred Owen, Georgie's school, Modernism
  • Ali Sayadani *, Rasol Bazyar Pages 55-66
    This research investigates "Jedaie 2000" ode of Mahmood Darvish. The ode is the masterpiece of Darvish considering literary and artistic value. The poet tries to use all his literary experience and talent in composing the ode. Thus, he considers this ode as his poetic testament and the secret of his immortality. The method of the study is descriptive analysis. Therefore, first we translate the ode and then analyze the inter-textual relations of the poem by semiology principles.
    We suppose that the poet has used the inter-textual and its different forms to regenerate the spirit of resistance among his nation. The results show that literary, the Quran and mythical inter-textual are the main inter-textual elements of the ode. Inter-textual operation in the ode shows that literary inter-textual is the main form of inter-textual.
    Keywords: Darvish, Jedaie, Inter-textual relations, Literary Inter-textual
  • Mina Pirzadnia *, Zohreh Noor Mohammad Nahal Pages 67-82
    Arabic contemporary literature has got a special purpose from the second half of the twentieth century after social and political changes. It was used for informing people and society to achieve freedom and social justice. Egypt as the first country which experiences the revolution is the home of poets and scholars who were impressed by the changes. Helmi Salem is one of these poets. He is a commited poet who has a sense of responsibility towards people and society's problems. His poems reflect his philanthropic ideas and thoughts. The research investigates the expression of freedom in Helmi Salem poems by descriptive approach which is manifested in his poem in two ways: home freedom and freedom of speech which encompasses Lebanon, Palestine and other countries in addition to Egypt. The results show that the method of the poet in his poems is symbolic; but sometimes he uses a reckless expression and is strongly oppose to oppressors and devilish people. In addition, the poet is extreme about freedom of speech and has become an extremist advocate of freedom, so that freedom has become the main concern for him.
    Keywords: Freedom, Arabic Contemporary Literature, Egypt, Helmi Salem