فهرست مطالب

مطالعات دانش شناسی - پیاپی 9 (زمستان 1395)
  • پیاپی 9 (زمستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/12/27
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مقاله پژوهشی
  • محمدحسین بیگلو*، پروانه ابوطالبی صفحات 1-20
    هدف پژوهش حاضر بررسی تولیدات علمی حوزه کتابداری و اطلاع رسانی طی سال های 2006 -2016 در پایگاه مجموعه هسته علوم تحت وب می باشد. در این پژوهش تلاش شده با بررسی 2806 رکورد مقاله در حوزه کتابداری و اطلاع رسانی که در پایگاه مجموعه هسته علوم تحت وب در بازه زمانی 2006-2016 منتشر شده اند با استفاده از روش علم سنجی به بررسی نویسندگان، مجلات هسته و کشورهای پیشرو در این حوزه پرداخته شود. هم چنین برای ترسیم شبکه هم تالیفی نویسندگان و هم سازمانی از نرم افزارهای ساینس آوساینس و سایت اسپیس استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد انتشار مقالات علمی در حوزه کتابداری و اطلاع رسانی روندی صعودی دارد. هم چنین کشورهای ایالات متحده، چین و انگلستان در حوزه کتابداری و اطلاع رسانی درصدر کشورها قرار دارند. به علاوه مجلات انجمن انفورماتیک پزشکی آمریکا و مدیریت اطلاعات به عنوان مجلات هسته که بیشترین تعداد مقالات در این حوزه را به خود اختصاص داده اند، شناسایی شدند. در میان نویسندگان «ونکاتش» ، «کافمن» و «باتز» سهم بسزایی در انتشار مقالات این حوزه بر عهده دارند. بررسی نتایج نشان می دهد که علیرغم اهمیت و ضرورت انجام فعالیت های پژوهشی به صورت مشترک که منجر به افزایش کیفیت آن ها می شود، در رشته کتابداری و اطلاع رسانی میزان همکاری علمی محققان بسیار پایین است و پژوهشگران این حوزه علاقه چندانی به خلق آثار علمی به صورت گروهی ندارند.
    کلیدواژگان: شبکه هم تالیفی، همکاری علمی، تحلیل شبکه های اجتماعی، کتابداری و اطلاع رسانی، پایگاه مجموعه هسته علوم تحت وب
  • زهره پورکریمی دارنجانی، گلنسا گلینی مقدم *، علی جلالی دیزجی صفحات 21-40
    هدف از پژوهش حاضر، تحلیل شبکه همکاری علمی پژوهشگران ایرانی حوزه علوم اجتماعی در پایگاه وب آو ساینس از ابتدا تا پایان سال 2014 میلادی است. پژوهش با استفاده از فنون تحلیل استنادی و تحلیل سطح همکاری علمی از ابزارهای علم سنجی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش را، تولیدات علمی پژوهشگران ایرانی حوزه علوم اجتماعی تشکیل می دهد که از اولین تولید علمی نمایه شده در پایگاه وب آو ساینس تا پایان سال 2014 (شامل 9318 مقاله) را در حوزه نامبرده در بر می گیرد. . داده ها از پایگاه وب آو ساینس استخراج شده و سپس با استفاده از نرم افزارهای هیست سایت و بایب اکسل تجزیه و تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان می دهد که مقاله های حاصل همکاری در حوزه علوم اجتماعی در سال های مختلف از سیر صعودی برخوردار بوده است. بر اساس یافته های پژوهش جایگاه ایران در بین کشورهای خاورمیانه، از نظر میزان تولیدات علمی در رتبه سوم بعد از دو کشور رژیم صهیونیستی و ترکیه قرار گرفته است. بیشترین میزان همکاری ایران با کشورهای آمریکا، بریتانیا و کانادا است. سطح همکاری درون سازمانی 08/46 درصد و برون سازمانی 55/24 درصد و بین المللی 22 درصد است. به طور کلی میانگین ضریب مشارکت نویسندگان در دوره مورد بررسی 64 درصد و از روند صعودی برخوردار بوده است. این امر بیانگر افزایش تمایل نویسندگان به تولید مدارک مشارکتی در طول این دوره است و بیشترین مشارکت در تولید مدارک سه و دو نویسندگی برآورد شده است. به طور کلی یافته های این پژوهش نشان از تمایل پژوهشگران برای تولید علم به صورت مشارکتی است.
    کلیدواژگان: همکاری علمی، هم نویسندگی، علوم اجتماعی، تولیدات علمی ایران، پایگاه وب آو ساینس
  • علی شرفی*، علی شقاقی، محمدرضا پاشنگ صفحات 41-60
    : هدف این پژوهش تحلیل محتوای کتاب ها و پایان نامه های اطلاع سنجی، کتاب سنجی، علم سنجی و وب سنجی در جهان است.
    این پژوهش کاربردی بوده و با روش تحلیل محتوا انجام شده است. جامعه پژوهش شامل 730 عنوان کتاب انگلیسی موجود در پایگاه اطلاعاتی آمازون و 1069 عنوان پایان نامه انگلیسی نوشته شده در پایگاه اطلاعاتی پروکوئست است که در یک طرح موضوعی 15گانه طبقه بندی شده اند. ابزار گردآوری داده ها سیاهه وارسی و ابزار تحلیل داده ها، نرم افزار EXCEL می باشد.
    یافته های پژوهش نشان داد که بیشتر کتاب های نوشته شده در حوزه های اطلاع سنجی، کتاب سنجی، علم سنجی و وب سنجی در جهان تالیفی بوده و روند نشر صعودی داشته اند و بیشتر رویکرد موضوعی آن ها تحلیل اختراعات، تحلیل استنادی، کتاب سنجی و ارتباطات علمی است. همچنین روند نشر پایان نامه ها نیز صعودی بوده و بیشتر رویکرد موضوعی آن ها تحلیل استنادی، کتاب سنجی، وب-سنجی، علم سنجی، ارتباطات علمی و ارزیابی عملکرد پژوهشگران است و کمترین رویکرد موضوعی کتاب ها و پایان نامه های حوزه های سنجش علم در جهان موضوعات اطلاع سنجی، همکاری علمی، هم‏استنادی، هم‏نویسندگی، مصورسازی اطلاعات و دانش، ارزیابی وب‏سایت ها و ضریب تاثیر مجلات است. علاوه براین بیشترین پژوهش های حوزه های سنجش علم در رشته های علوم کامپیوتر، آموزش عالی، مدیریت، کتابداری و علم اطلاعات، علم و دانش عمومی و فناوری اطلاعات و کمترین آن در رشته های اخلاق، تاریخ، فلسفه، حقوق، مطالعات زنان، نانوتکنولوژی، روانشناسی، فیزیک، شیمی، مذهب، ریاضی، کارآفرینی، جغرافی، تحلیل اختراع، زیست، شیمی، محیط زیست و آمار انجام شده است.
    کلیدواژگان: کتاب ها و پایان‏نامه‏ها، علم سنجی، کتاب سنجی، وب سنجی، اطلاع سنجی
  • رقیه نجفی خواه*، علی جلالی دیزجی، عصمت مومنی صفحات 61-80
    : پژوهش حاضر به امکان سنجی ارائه خدمات مرجع مجازی کتابخانه های عمومی استان گیلان وابسته به نهاد کتابخانه های عمومی کشور پرداخته است.
    این پژوهش از نظر نوع، کاربردی و از نظر روش، پیمایشی است. ابزار گردآوری اطلاعات، دو پرسشنامه مبتنی بر پرسشنامه اربیس و ابزار ارزیابی انجمن کتابداران آمریکا است که یکی مخصوص سرپرستان کتابخانه ها و دیگری مخصوص کتابداران و مسئولان کتابخانه ها است. جامعه پژوهش، تعداد 65 کتابخانه فعال مستقر در استان گیلان بوده است. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از شاخص های آمار توصیفی و نرم افزار اس. پی. اس. اس. صورت گرفته است.
    نتایج پژوهش نشان می دهد که بیش از دو سوم کتابداران در جامعه آماری پژوهش مهارت های لازم را در این زمینه دارند و در این زمینه امکان لازم فراهم است. اکثریت کتابخانه های مورد بررسی از نظر تجهیزات مورد نیاز برای راه اندازی خدمات مرجع مجازی با توجه به نرم افزار منتخب در پژوهش مشکلی ندارند. اما در خصوص منابع و پایگاه های اطلاعاتی الکترونیکی لازم برای تامین نیازهای اطلاعاتی کاربران با مشکل مواجه هستند. در حال حاضر برای راه اندازی و ارائه اینگونه خدمات هیچ گونه بودجه اختصاصی وجود ندارد و این فقدان، مشکل اصلی کتابخانه ها در ارائه خدمات مرجع مجازی به شمار می رود.
    کلیدواژگان: امکان سنجی خدمات مرجع، استان گیلان، خدمات مرجع مجازی، کتابخانه های عمومی، نهاد کتابخانه های عمومی کشور
  • خدیجه مرادی* صفحات 81-100
    از انجام پژوهش حاضر بررسی معنابخشی به بافت از طریق کاربرد نظریه هایی همچون نظریه فضاهای مفهومی است. دلیل استفاده از این نظریه این است که این نظریه به بررسی بازنمایی دانش و سازه معنایی می پردازد و به چگونگی تشکیل معنا در فضای مفهومی واژگان و کاربرد آنها در بافت توجه دارد.
    پژوهش کاربردی و روش انجام آن تحلیلی است.
    کلیدواژگان: وب معنایی، بافت، فضای مفهومی
  • فرزانه میرزایی، منصور ترکیان تبار * صفحات 101-120
    این پژوهش با هدف ارزیابی کیفیت تعامل کاربر و سیستم در کتابخانه دیجیتال انستیتو پاستورایران با استفاده از ابزار دیجی کوآل به انجام رسیده است. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی است و به لحاظ گردآوری داده ها توصیفی -پیمایشی می باشد. جامعه آماری پژوهش شامل جامعه آماری پژوهش شامل را اعضاء هیات علمی انستیتو پاستور تشکیل می دهند که تعداد آنان 177 نفر می باشد. با استفاده از فرمول نمونه گیری کوکران تعداد 118 نفر از اعضاء جامعه آماری به عنوان نمونه انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده های اولیه تحقیق از روش میدانی (پرسشنامه ای) استفاده شده است پرسشنامه حاضر برگرفته از استانداردهای دیجی کوال بوده که برای ارزیابی کیفیت خدمات کتابخانه انستیتو پاستور بومی سازی شده است. یافته های پژوهش نشان داد که کاربران هم در وضعیت موجود و هم در وضعیت مطلوب از دسترس پذیری، قابلیت اعتبار، دقت و صحت، پوشش موضوعی، پیوندهای فعال، قابلیت مرور و سازمان یافتگی کتابخانه دیجیتالی انستیتو پاستور از جنبه فنی رضایت دارند. . بیشترین اختلاف میانگین بین وضعیت موجود و مطلوب به متغیر به پیوندهای فعال با 83/1 و کمترین اختلاف به متغیر دقت و صحت با 34/0 اختصاص یافته است.
    کلیدواژگان: ارزیابی فنی، کتابخانه دیجیتال، ابزار دی جی کوال، انستیتو پاستور
  • عبدالرضا ایزدی*، زاهد بیگدلی، محمد اکبری محله کلایی صفحات 121-140
    امروزه با توجه به پیشرفت های حاصل شده در عرصه فناوری، گوشی های هوشمند تلفن همراه نیز به عنوان یکی از ابزارهای دسترسی به اطلاعات مطرح می شوند؛ در همین راستا هدف پژوهش حاضر، بررسی رفتار اطلاع جویی دانشجویان مقطع دکترا دانشگاه شهید چمران اهواز در محیط گوشی های هوشمند تلفن همراه می باشد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی است که با روش پیمایشی اجرا شده است. جهت گردآوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر را 285 نفر از دانشجویان مقطع دکترا دوره روزانه که در سال 1395 در دانشگاه شهید چمران اهواز مشغول به تحصیل هستند، تشکیل می دهد. یافته ها حاکی از آن است که مهمترین انگیزه دانشجویان، برای استفاده از گوشی های هوشمند تلفن همراه حضور در شبکه های اجتماعی، گفتگو کردن (chat) ، تماس صوتی و دسترسی به اینترنت می باشد. همچنین برای مرور اخبار، جستجوی اطلاعات جهت تحقیقات دانشگاهی و خواندن کتاب و مقالات الکترونیکی بعد از رایانه های کیفی، گوشی های هوشمند تلفن همراه پرکاربردترین ابزار می باشند. نتایج نیز به این نکته اشاره دارند که مهمترین مزایای استفاده از گوشی های هوشمند تلفن همراه، تبادل مستمر اطلاعات، دسترسی فوری به اطلاعات از هر نقطه، امکان انجام چند کار به صورت همزمان و جستجوی سریع اطلاعات می باشد.
    کلیدواژگان: گوشی های هوشمند تلفن همراه، رفتار اطلاع جویی، دانشجویان دکترا دانشگاه شهید چمران اهواز
|
  • Mohammad-Hossein Biglu *, Parvaneh Abotalebi Pages 1-20
    The main aim of current study was to investigation the scientific collaboration and co-authorship patterns of researchers in the field of library and information science in Web of Science Core Collection database during years 2006 and 2016. A total number of 2806 papers in the form of articles were extracted and went under analysis. The Science of Science and CiteSpace tool were used for mapping the co-authorship and co-organization network of papers.
    Analysis of data showed that USA, China, and England were the most productive countries publishing papers in the field of library and Information Science. According to the scattering law of Bradford, the Journal of the American Medical Informatics Association was the most productive journal among core-journals.
    The study furthermore showed that some American authors (Venkatesh, Kauffman, and Bates) played strategic rolls in creating the major components of co-authorship network in the field of library and information science.
    The study concluded that in spite of the importance of collaborating teams in research activities that positively lead to the high quality publications, the collaboration among authors in the field of library and information science fields was weak and negligible.
    Keywords: Co-authorship, Scientific Collaboration, Social Network Analysis, Library, Information Science, Web of Science Core Collection
  • Zohreh Pourkarimi Daranjani, Golnessa Galyani-Moghaddam *, Ali Jalali Dizaji Pages 21-40
    This study is set to analysis scientific collaboration network of Iranian researchers in the social sciences. The data extracted from Web of Science since the appearing first publication (with an affiliation to an Iranian university/institute) to the end of 2014. Statistical population consists of 9318 articles. Scientometrics methods and network analysis indicators were used to do the study. Bibexcel, HistCite, and VOS Viewer software were used to analyze the data. The results showed that the co-authored articles in the field of social sciences, has been increased during the period of study. Iran stands at the third position in Middle East after Israel and Turkey. Most collaborative countries with Iran were USA, UK and Canada. The result showed that Inter-institutional collaboration was 46.08 percent and Intra-institutional collaboration was 24.55 percent, and international collaboration was 22 percent. Overall results indicated the average collaboration coefficient was 64%, and the trend has been increasing which indicates an increased willingness by Iranians authors for cooperative papers. The most dominated model of authorship was two and three authored-articles respectively.
    Keywords: Collaboration, co- authorship, Social Sciences, Iran, Web of Science
  • Ali Sharafi * Pages 41-60
    Purpose
    The purpose of this study, content analysis of informetrics, bibliometrics, scientometrics and webometrics Books and Theses in the world.
    Research
    Method
    This study is an applied research that done by content analysis method. Statistical population consisted of 730 English books in the Amazon's database and 1069 English thesis in the Proquest database that classified in 15 subject categories. Data were collected by checklists and analyzed by Excel software’s.
    Findings: The findings showed that more books of informetrics, bibliometrics, scientometrics and webometrics are compilation and publication trends of them are ascending and more thematic approach of them are analysis of patents, citation analysis, bibliometric and scientific communication. Also theses publishing trend are ascending that the most thematic approach of them are scientometric, citation analysis, bibliometric, webometrics, scientific communication and researcher’s performance evaluation and the lowest thematic approach of books and theses in the world are informetrics, scientific collaboration, co-citation, co-authorship, information visualization and knowledge, website evaluation and journals impact factor. In addition, most researches of informetrics, bibliometrics, scientometrics and webometrics in the world done in the field of computer science, higher education, management, information technology and library and information science and the lowest done in the fields of Ethics, history, philosophy, law, women's studies, nanotechnology, psychology, physics, chemistry, religion, math, entrepreneurship, geography, patent analysis, biology, chemistry, ecology and statistics.
    Results
    The results showed that subject of informatics, bibliometrics, scientometrics and webometrics books and thesis in the world is based on citation analysis and of subjects is a more distribution.
    Keywords: books, theses, Scientometrics, bibliometric, Webometrics, informetrics
  • Roghayyeh Najafikhah*, Ali Jalalidizaji, Esmat Momeni Pages 61-80
    Purpose
    The aim of current research is to study the feasibility for initiating the Virtual reference services in public libraries of Guilan Province under the authority of Iran Public Libraries Foundation.
    Method
    This study was applied using the descriptive survey research method. Data gathering done by 2 questionnaires: one for the heads of the libraries and another for the librarian and library authorities. The research population was 65 active libraries established in the Guilan Province. Data analysis was done using descriptive analysis by Microsoft Excel and SPSS softwares.
    Findings: The results showed that More than two third of surveyed librarians have necessary skills for this purpose. Majority of surveyed libraries have no problem for the Virtual reference services in regard to the technical equipments based on the selected software for this purpose, but there is a shortage in electronic data bases and resources to satisfy the information needs of users. There is no special budget for the establishment of such service at present and it is the main problem of the libraries.
    Conclusion
    Totally We can Conclude, Public Libraries Located Guilan Province, by Providing Electronic Resources and Databases Required, are Able to Launch Virtual Reference Services.
    Keywords: Virtual Reference Services, Feasibility Study of Reference Services, Guilan province, Iran Public Libraries Foundation, public libraries
  • Khadije Moradi * Pages 81-100
    Many studies show that the Semantic Web and its applications do not make sense. The purpose of this study was to investigate giving meaning to weave through the application of theories such as the theory of conceptual spaces. The reason for use this theory is that this theory examines the representation of knowledge and semantic construction and is concerned about how make the meaning of words and use them in the context of conceptual space.
    Method
    research is applied research and way of doing it is analytical.
    Results
    The results showed that the Semantic Web as a approach for knowledge representation must be explain knowledge cognition axis on its current structure and note the user, context and cognitive conditions, tools in understanding how structured and how the meaning of words in context by humans and put it in its own structure. Theory of conceptual spaces by having the geometric structure of concepts and relationships between them can be placed in different contexts.
    Keywords: Semantic Web, Context, concept space
  • Farzaneh Mirzaei, Mansour Torkiantabar * Pages 101-120
    This study aimed to assess the quality of user interaction and digital library system Pasteur Institute accomplished by using the tool DJ Qual. The present research is an applied research and in terms of gathering data is descriptive -Pymayshy. The statistical population included study population consisted of faculty members constitute the Pasteur Institute that their number is 177 people. Using Cochran sampling formula, 118 members were selected as sample population. In order to collect primary data research, field study (questionnaire) used questionnaires have been drawn from the standards for evaluating the quality of library services Institute Pasteur DJ Cola localization. Results showed that users in status and in the optimum level of availability, reliability, accuracy, coverage, active links, browsing and organizing digital library of the Institute Pasteur technical aspects of consent Darned..byshtryn the difference between current and desired status variables active links and minimal friction 1 /83 with 0/34 dedicated to the variable accuracy
    Keywords: technical, digital libraries, Institute Pasteur
  • Abdolreza Izadi *, Zahed Bigdeli, Mohammad Akbari Pages 121-140
    Today, given the growing advances in technology, smartphones have become one of the means of accessing information. The purpose of this study is to investigate the information-seeking behavior in the mobile environment by analyzing PhD student smartphone users’ behaviour at Shahid Chamran University of Ahwaz. The study is descriptive and is based on a survey. A researcher-constructed questionnaire is used to collect the data. The statistical population of this research is 285 PhD students at Shahid Chamran University of Ahwaz enrolled in 2016. The findings suggest that smartphones are used predominantly for connecting to social media, chat, voice calls and Internet access. After Laptops, smartphones are the most widely used tools for accessing the news, seeking information for academic research and reading e-books and articles. The results also show that some of the most important advantages of smartphones are continual information exchange, immediate access to information from anywhere, multi-tasking option and quick searching for information.
    Keywords: Smartphones, information-seeking behavior, PhD students, Shahid Chamran University of Ahwaz