فهرست مطالب

  • پیاپی 52 (اسفند 1396)
  • وی ژه نامه زبان ای تالی ای ی
  • تاریخ انتشار: 1396/12/22
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مقاله علمی - پژوهشی
  • فاطمه عسگری* صفحات 1-19
    در صد سال اخیر منتقدان و ادبای بی شماری در سراسر دنیا بر شاه کار الساندرو مانتزونی (Alessandro Manzoni)، رمان پیوندی (I Promessi Sposi)، نقد نوشته اند و از جنبه های گوناگونی آن را بررسی کرده اند، اما در همه این مطالعات بعضا مشهور در سطح جهان نویسندگان خط مشی خاصی را در ارائه خوانش خویش از اثر دنبال کرده اند. خوانش ارائه شده نوربرتو کاچالیا (Norberto Cacciaglia) از اهمیت خاصی برخوردار است، چراکه به تمام وجوه ذاتی و هنری رمان موردنظر پرداخته و در چند فصل ویژگی های ادبی، تاریخی، سیاسی، زبان شناسی، فرهنگی، و مذهبی رمان پیوندی را بررسی کرده است. باتوجه به این که الساندرو مانتزونی یکی از چهره های به نام و کلاسیک ادبیات رمانتیک دوره رستاخیز ایتالیاست و رمان پیوندی وی در همه دبیرستان ها و دانشگاه های ایتالیا، برحسب رشته، تدریس می شود و هم چنین در برنامه درسی «ادبیات قرن نوزده ایتالیا» در رشته زبان و ادبیات ایتالیایی دانشکده زبان های دانشگاه تهران قرار دارد، مطالعه نقد نوربرتو کاچالیا بر این اثر، باتوجه به جامعیت متنی و تمامیت معنایی و محتوایی آن، به دانشجویان توصیه می شود و هم چنین می تواند به منزله منبع درسی برای مطالعات تخصصی مانتزونی شناسی در دوره کارشناسی ارشد رشته ادبیات ایتالیایی در آینده در دانشگاه تهران تدریس شود.
    کلیدواژگان: نوربرتو کاچالیا، الساندرو مانتزونی، اقتصاد، کار، رمان پیوندی
  • بیانکا ماریا بلسترا * صفحات 21-36
    آندرئا کمیلری در ادبیات دهه های اخیر ایتالیا از نوادری است که چه از دید ناشران و چه از منظر خوانندگان توفیقی فراوان یافته است. از آثار این نویسنده تاکنون صدها هزار جلد به فروش رسیده و به زبان های گوناگون ترجمه شده است. هم چنین کمیلری در کسب جوایزی پرشمار کام یابی یافته است و افزون بر آن همایش های بسیاری در پیوند با آثار و سبک نگارش وی برپا شده است. یکی از آثار شناخته شده این نویسنده رمانی تاریخی با عنوان فقاعی پرستون است. گرچه این اثر پیش از مجموعه رمان های پلیسی کمیلری، که در آن ها نقش ثابت اول از آن بازرس مونت آلبانو است، نگاشته شده است، اما آن چه در گام نخست موجب شهرت کمیلری درمیان مخاطبانش شد همان رمان های پلیسی او بود. باید در نظر آورد که آثار تاریخی کمیلری پس از رمان های پلیسی وی میان مخاطبان نام برآورده اند. کمیلری نویسنده ای است که استادانه توجه خواننده را به خود جلب می کند و می داند چگونه کشش متن را تا واپسین سطر برجای دارد. فعالیت این نویسنده در زمینه های تئاتر، رادیو، و تلویزیون و ارتباطش با گونه های فراوان ادبی سبب ساز تجربه بی نظیر او در به کارگیری راه کارهای روایی شد. فقاعی پرستون از منظر زبان شناختی و روایی و هم چنین از حیث میزان شناختی که مخاطبان از کمیلری دارند نقطه عطفی در روند رمان نویسی وی است.
    کلیدواژگان: ادبیات معاصر ایتالیا، آندرئا کمیلری، گویش، روند روایی، تحلیل سبکی
  • کلارا کرونا* صفحات 37-47
    شخصیت جوزپه تومازی دی لامپه دوزا هم چون آثارش او را فردی خارج از دسته بندی های معمول قرار می دهد. او که وارث یک خانواده اشرافی سیسیلی کهن است با زنی روان کاو که از یک خاندان مهم بالتیک از کشور لیتوانیاست، به نام لیسی ولف، ازدواج می کند. لامپه دوزا که در ادبیات انگلیسی و فرانسه خبره است و نویسنده ای منزوی و درواقع به دور از عرصه اجتماعی و فرهنگی ایتالیای بعداز جنگ جهانی است بیش تر «اروپایی» تا «ایتالیایی» و مطمئنا «سیسیلی» محسوب می شود. یگانه رمان او به نام یوزپلنگ در واپسین سال عمرش به رشته تحریر درآمده است که پیش درآمد، انعکاس، و نشانه هایی از آن در داستان های کوتاهش به خصوص پری دریا و دیگر عناوین بسیار معدود آثار و خاطرات زندگی نامه اش به چشم می خورد. لامپه دوزا در حکایت وقایع یک خانواده اشرافی سیسیلی با پس زمینه نهضت احیای ملی ایتالیا طی بیست سال (1860-1880) به بازآفرینی تجارب خانوادگی اش می پردازد، با انتخاب سیسیل دن فابریتزیو سالینا به منزله استعاره جهانی هستی شکننده و فانی بشر که فراتر از بعد زمان و مکان پیش می رود. شوخ طبعی و درعین حال روحیه تراژیک لامپه دوزا سالینا مفهوم مرگ و بدبینی ذاتی به «تقدیر باشکوه و متعالی» آدمی در عرصه تاریخ جوزپه تومازی را در جایگاه برجسته ترین سبک ادبی سیسیل قرار می دهد.
    کلیدواژگان: خاطره، زمان، تاریخ، سیسیل، تصویر، مفهوم
  • ایمان منسوب بصیری * صفحات 49-60
    در فضای مطالعات تطبیقی میان ادبیات غنایی رومانس و ادبیات شرقی در قرون میانی، یکی از مثال های بارزی که در تاریخ پساتالیف چندده ساله خود بحث ها و مناقشه های بسیاری برانگیخته است بی گمان اثر نام آور لویجی والی کتاب شامخ زبان رازآلود دانته و وفاداران راه عشق است. آن گونه که ناشر انتشارات لونی اذعان داشته است، برای نخستین بار در سال 1928 کتاب موردبحث را ناشری با نام اپتیما در رم به چاپ رسیده است و در سال 1930 جلدی دیگر، که به مناقشه ها و یادداشت های افزوده اختصاص دارد، بدان افزوده شده است که درحقیقت تکمله جلد نخستین به شمار می رود.
    کلیدواژگان: باطن گرایی، وفاداران طریق عشق، زبان رازآلود، خاورشناسی، سبک کلاسیک
  • زهره منتصری* صفحات 61-72
    یوزپلنگ یگانه داستانی است که جوزپه تومازی دی لامپه دوزا (Giuseppe Tomasi Di Lampedusa) متولد 1896 در پالرمو آن را به رشته نگارش درآورده است. این داستان بین سال های 1954-1957 نوشته شد، ولی بلافاصله منتشر نشد، زیرا ناشرانی ازقبیل ایناودی (Einaudi) و موندادوری (Mondadori) حاضر به انتشار آن نشدند. فقط پس از مرگ تومازی، و به لطف جورجو باسانی (Giorgio Bassani)، انتشارات فلترینلی (Feltrinelli) تصمیم به چاپ و نشر آن گرفت. ویراست دوم این اثر منطبق با متن دست نویس 1957 که جوآکینو لانتسا (Gioacchino Lanza) ویرایش کرده بود در سال 1969 منتشر شد. یوزپلنگ در سال 1959 موفق به دریافت جایزه استرگا شد. متعاقب آن، این رمان به یک کتاب پرفروش تبدیل شد و به همه زبان های دنیا ازجمله فارسی منتشر شد. باوجود علاقه فراوان تومازی به تاریخ و رمان های خارجی، خصوصا رمان های فرانسوی، وی فقط در سال های پایانی زندگی به نگارش داستان روی آورد. در این مقاله موضوعات مطرح شده در این کتاب ازقبیل جنگ 1860 به فرمان دهی گاریبالدی، اتحاد ایتالیا، و حوادث و تحولات تاریخی در جامعه سیسیل را تحلیل و بررسی می کنیم.
    کلیدواژگان: یوزپلنگ، اتحاد ایتالیا، جنگ 1860 به فرمان دهی گاریبالدی در مارسالا، آریستوکراسی سیسیلی، دکادنس
  • محمدحسین رمضان کیایی، مهتاب علی محمدی صفحات 73-85
    آلدا مرینی درمیان شعرای معاصر ایتالیا از جایگاه خاصی برخوردار است. ویژگی شعر او در این است که خواننده را به شناخت وجهه ای جهانی از ادبیات ره نمون می کند. شاعر سعی دارد به واسطه شعر جامعه معاصر را که از حقیقت فاصله گرفته است محکوم و به آن اعتراض کند. او مدافع ضعفا و آن دسته از افرادی است که به حاشیه رانده شده اند و در این راه بدون هیچ گونه هراسی تعهد خود را به پیش می برد. اشعار او از مفاهیم معنوی و روحانی آکنده است و از این حیث با موضوع صوفی گری که از مباحث فرهنگی و ادبی موردعلاقه ایرانیان است قرابت خاصی دارد. پژوهش حاضر سعی دارد، باتوجه به ساختار و مفهوم شعر عارفانه و صوفیانه، اشعار آلدا مرینی را تجزیه و تحلیل کند. اگرچه مقایسه شعر شعرای مختلف باتوجه به جهان بینی حاکم بر آن ها دشوار است، در پژوهش حاضر این فرصت دست داده است که اثر مرینی با منطق الطیر عطار نیشابوری کنار هم قرار داده شوند تا بن مایه های فکری دو شاعر آشکار شود که آنان را واداشته است با شوق تمام در جست وجوی حقیقت باشند.
    کلیدواژگان: عشق الهی، عرفان، شعر غنایی، صوفی گری، شعر معاصر
  • مه زاد شیخ الاسلامی * صفحات 87-99
    «ادبیات مهاجرت» در ایتالیا سبک ادبی نوینی است که در دهه نود شکل گرفته است. روایت مهاجران، در دوره آغازین این سبک، زنان و مردانی را ترسیم می کند که از روی نیاز و یا به انتخاب خویش زندگی در کشوری دیگر را برمی گزینند. با مطالعه این آثار چهره جدیدی از مهاجرت ترسیم می شود که از سختی، دل تنگی، و امید حکایت می کند؛ هم چنین این تالیفات با نگاهی متفاوت از کشور ایتالیا و مردمان آن سخن می رانند. درحقیقت، این دست نوشته ها فقط به مفهوم مهاجرت نمی پردازند، بلکه مهاجرت را همانند عاملی می بینند که انگیزه آفرینش اثر را در مهاجر برمی انگیزد. درنهایت، این مهاجران قلم به دست از سرزمین خویش و دشواری بازگشت، در آن هنگام که تعلیق میان دو فرهنگ آنان را با تمام هستی بیگانه ساخته است، سخن می گویند.
    در این جستار موشکافانه محتوای مجموعه داستانی گوسفندان سیاه را بررسی می کنیم، اثری که تلفیق مفهوم عدم تعلق و شرح حال نویسی را استادانه به نمایش می گذارد.
    کلیدواژگان: ادبیات، مهاجرت، گوسفندان سیاه، هویت، شرح حال نویسی
|
  • Fatemeh Asgari * Pages 1-19
    Negli ultimi cent’anni, qua e là nella comunità degli studiosi internazionali, in tanti hanno dedicato studi approfonditi alle varie tematiche del capolavoro manzoniano ovvero I Promessi Sposi. A maggior ragione, l’opera citata è stata sempre un punto cruciale della letteratura italiana. La lettura critica svolta sul sudetto romanzo da Norberto Cacciaglia meriterebbe una pausa rifflettiva in più in quanto analizza minusiosamente quasi tutti gli aspetti artistici e essenziali del romanzo in questione, tra cui le caratteristcihe letterarie e storiche nonché sociolinguistiche di un testo narrativo che divenne un clossale della letteratura italiana. Si consiglia perciò l’affiancamento del testo di Cacciaglia accanto al romanzo per una migliore e maggiore compresione della poetica dei Promessi Sposi che guadagnò la qualifica del pioniere del romanzo storico in Italia.
  • Bianca Maria Balestra * Pages 21-36
    Nella letteratura italiana degli ultimi decenni lo scrittore Andrea Camilleri rappresenta un caso raro di successo editoriale e di pubblico, con centinaia di migliaia di copie vendute, traduzioni in molte lingue, riconoscimenti e convegni in suo onore. Uno dei suoi titoli più noti è il romanzo storico Il Birraio di Preston. Lo scrittore è diventato famoso presso il grande pubblico inizialmente per la serie di romanzi polizieschi che hanno per protagonista il commissario Montalbano. I lettori hanno scoperto i suoi romanzi storici in un secondo momento, sebbene questo filone preceda cronologicamente quello di Montalbano. Non dobbiamo, però, pensare che siano una lettura meno avvincente di quelli polizieschi. Camilleri è uno scrittore che sa catturare il lettore e tenerne desta l’attenzione fino all’ultima pagina. Non poca importanza ha qui il vasto sapere tecnico acquisito lavorando per molti anni per il teatro, la radio e la televisione, dove ha avuto a che fare con testi di diverso genere e ha accumulato una notevole esperienza di strategie narrative. Il Birraio di Preston si colloca a un punto di svolta della sua carriera di romanziere, sia per quanto riguarda lo sperimentalismo linguistico e narrativo, che il riconoscimento del pubblico.
  • Clara Corona * Pages 37-47
    La personalità di Giuseppe Tomasi di Lampedusa, così come la sua opera , sfuggono ad una convenzionale catalogazione. Erede di una antichissima famiglia dellaristocrazia siciliana, sposato alla psicoanalista lettone Licy Wolff a sua volta discendente di un importante casato baltico, raffinato conoscitore della letteratura inglese e francese, lo scrittore è di fatto un outsider nel panorama sociale e culturale dellItalia del dopoguerra, piuttosto "europeo" che "italiano" e sicuramente "siciliano". Autore di un unico romanzo, Il Gattopardo, le cui premesse e i cui echi e riferimenti intertestuali sono da rintracciare anche nel pugno di racconti e in particolare ne La Sirena e nella memoria autobiografica soli altri titoli del suo limitatissimo corpus letterario, e in questo senso di fatto autore di un unico libro, significativamente scritto in articulo mortis, Lampedusa rielabora nel racconto delle vicende di una famiglia aristocratica siciliana nel ventennio 1860-80, sullo sfondo del Risorgimento Italiano, le sue esperienze familiari eleggendo la Sicilia di Don Fabrizio Salina a metafora universale della fragile e caduca vicenda umana che scavalca il tempo storico. Lo spirito ironico e insieme tragico di Lampedusa-Salina, il senso della morte e lintimo disincanto rispetto alle "magnifiche sorti e progressive" delluomo nella storia, riconnettono Giuseppe Tomasi alla più alta linea letteraria siciliana.
  • Iman Mansub Basiri Pages 49-60
    Nel panorama degli studi comparati fra la lirica romanza medievale e quella orientale uno degli esempi eclatanti che nella sua storia ormai pluridecennale ha suscitato molte polemiche e discussione è stato senza dubbio il rinomatissimo Linguaggio segreto di Dante e dei Fedeli dAmoredi Luigi Valli. Il suddetto tomo, come asserisce l’editore della casa editrice Luni, pubblicato per la prima volta nel 1928 dall’editrice Optima di Roma, fu integrato nel 1930, da un secondo volume dedicato alle «Discussioni e note aggiunte», originate dal primo. Per fornire uno schema della storia editoriale dell’opera citiamo una delle annotazioni bibliografiche dell’opera prestigiosa di S. Salzani Luigi Valli e l’esoterismo di Dante:Il linguaggio segreto di Dante e dei fedeli damore, I, Optima, Roma, 1928
    Il linguaggio segreto di Dante e dei fedeli damore. Discussioni e note aggiuntive, II, Optima, Roma 1930 (ristampa anastatica del v. I: Libreria Antiquaria Bertoni, Roma 1969; Fratelli Melita, Genova 1981; I Dioscuri, Genova 1988; FirenzeLibri, Firenze 2008; riedizione integrale in un volume: Luni, Milano 1994).
  • Zohreh Montaseri * Pages 61-72
    Il Gattopardo è l’unico romanzo scritto da Giuseppe Tomasi di Lampedusa, nato a Palermo il 23 dicembre1896. È stato scritto tra il 1954 e il 1957, ma non viene pubblicato subito, perché prima Einaudi e poi Mondadori si rifiutano di pubblicarlo. Solo dopo la morte di Tomasi e grazie a Giorgio Bassani, nel 1958 la casa editrice Feltrinelli decide di pubblicare il romanzo. Una seconda edizione, “conforme al manoscritto del 1957”, a cura di Gioacchino Lanza, esce nel 1969. Nel 1959, Il Gattopardo vince il premioStrega. Successivamente il romanzo diventa un best seller e viene tradotto in tutto il mondo anche in persiano. Nonostante la grande passione per la storia e per romanzi stranieri, particolarmente francesi, Tomasi si dedica alla narrativa solo negli ultimi anni della sua vita.
    In questo articolo focalizzeremo l’attenzione sulle tematiche trattate dal libro ed in particolare il contesto nel quale si sviluppano i mutamenti portati in Sicilia: la discesa dei Mille e l’Unità d’Italia.
  • Mohammad Hossein Ramezankiaei, Mahtab Alimohammadi Malayeri Pages 73-85
    Trai poeti italiani contemporanei tradotti in persiano, compare Alda Merini. Merini e` molto celebre perche` le sue poesie conduce i lettori alla conoscenzadi un aspetto mondiale della lettteratura. Lo studio presente è dedicato a lei, perché Alda è una donna a cui la poesia ha fatto grande dono di sé e che ha dimostrato con le sue opere un grande impegno intellettuale nella condanna delle istituzioni manicomiali e di una società contemporanea estranea alla Verità.Ella diviene il difensore dei deboli e degli emarginati portando avanti questo suo compito con coraggio, senza aver paura di niente e nessuno; si fa portatrice della bandiera della verità in favore degli oppressi.
    Dai suoi versi traspare una profonda spiritualità, un aspetto che da sempre caratterizza la cultura e la letteratura sufica amata profondamente dal popolo iraniano.Un numero considerevoledei sufi-poeti e` stato scritto in persiano e così i nostri lettori (il pubblico dell’Iran) si sono alimentati nei secoli di questa poesia nei momenti di preghiera, di felicità e di dolore, ricercandovi consolazione e sostegno morale. Lo studio presente è un tentativo di analizzare la spiritualità di Alda nella sua poesia alla luce della poetica del sufismo. Non è un confronto, ma un’analisi della poetica meriniana alla luce della mistica universale del sufismo che possiede una profondità senza pari e imparagonabile con qualsiasi corrente letteraria. Ci si pare invece opportuno avvicinare la poesia mistica di Merini alle sette valli descritte nell’opera Il verbo degli uccelli da Farid ad-Din ‘Attar, maestro sufi persiano del dodicesimo secolo d.C. che universalmente invita ad amare ed specchiare la figura di Simorgh (l’Amato Assoluto).
  • Mahzad Sheikholislami * Pages 87-99
    La letteratura della migrazione, che vede la luce in Italia intorno agli anni 90, rappresenta un genere letterario nuovo: le storie raccontate dai migranti, in questi primi anni, parlano di uomini e donne che per bisogno o per scelta hanno lasciato tutto e hanno ricominciato a vivere una vita diversa, in un paese diverso. Attraverso questi scritti veniamo a conoscenza di un volto inedito dell’immigrazione, in cui prevalgono situazioni di disagio, nostalgia e speranza, ma non solo; scorgiamo infatti anche uno sguardo sull’Italia e sugli italiani. Tra le pagine della letteratura migrante non troviamo pertanto solo storie di immigrazione, l’immigrazione piuttosto è la condizione che innesca il processo di scrittura, lo sfondo psicologico sul quale si proiettano situazioni e stati d’animo personali; attraverso le loro parole gli scrittori stranieri ci raccontano anche del loro paese e del loro disagio al ritorno in patria, quando ormai, sospesi fra due culture, ci si sente estranei al mondo.
    In questo articolo analizziamo il nucleo tematico più usato da scrittori di questo genere letterario, ossia l’idea di sradicamento e la memoria autobiografica, presente in racconti dell’antologia Pecore nere.