فهرست مطالب

سیاست گذاری پیشرفت اقتصادی - سال پنجم شماره 2 (تابستان 1396)
  • سال پنجم شماره 2 (تابستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/06/31
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مقاله پژوهشی
  • محمد قلی یوسفی * صفحات 1-33
    اگرچه نئوکلاسیک ها ظاهرا بر یک اقتصاد آزاد رقابتی مبتنی بر مالکیت خصوصی و محدودیت دولت تاکید و مدل اقتصادی خود را برای تخصیص منابع کارآمدتر و برتر از راه حل های سوسیالیستی معرفی می کنند؛ اما در عمل با تاکید بر مدل های ریاضی تعادلی به صورت دترمینیستیک به همان راه حلی می رسند که از طریق سوسیالیزم قابل تحقق است. در حقیقت در هردو، به جای آزادی عمل افراد در فرایند بازار، بر نقطه تعادلی و شرایط مشابه برابری قیمت با هزینه نهایی تاکید می شود. نئوکلاسیک ها برابری قیمت و هزینه نهایی را به صورت غیر واقعی و فرضی در نظر می گیرند و سوسیالیست های بازاری از طریق دستور به مدیران شرکت ها، این برابری را بر قرار می سازند. نتیجه عملی هر دو رویکرد، بی توجهی به ماهیت اقتصاد آزاد و نقش کارآفرینی در فرایند بازاری است. در حقیقت، عملا نئوکلاسیک ها و سوسیالیست ها رویکردی را دنبال می کنند که نتیجه آن، مخالفت با لیبرالیزم و آزادی اقتصادی است.
    کلیدواژگان: اقتصاد نئوکلاسیک، سوسیالیزم بازار، کارآفرینی، مدل های ریاضی، اطلاعات
  • موسی خوشکلام خسروشاهی * صفحات 43-59
    تامین انرژی بویژه انرژی الکتریکی یکی از مهم‏ترین نهاده های مورد نیاز کارگاه های صنعتی کشور جهت ایفای نقش آنها در رشد و توسعه صنعتی است. هدف مقاله حاضر بررسی رابطه بین مصرف برق و مقدار تولید کارگاه های صنعتی 10 نفر کارکن و بیشتر کشور طی دوره زمانی 1393-1374 با استفاده از داده های تابلویی پویا (روش تخمین GMM) است. بدین منظور از آمارهای 15 کارگاه صنعتی در کدهای دو رقمی ISIC استفاده شده است. نتایج نشان می‏دهد که اولا، تاثیر تمامی متغیرها شامل تعداد شاغلان کارگاه های صنعتی، تشکیل سرمایه ثابت ناخالص و مصرف برق بر مقدار تولید کارگاه های صنعتی مثبت و معنی‏دار است؛ ثانیا، ضریب مربوط به تعداد شاغلان از ضرایب دو متغیر دیگر بیشتر بوده که نشان از کاربر بودن صنایع دارد؛ ثالثا، کشش کوتاه‏مدت و بلندمدت مربوط به مصرف برق به ترتیب برابر با 0.17 و 0.30 می‏باشد؛ به این معنی که افزایش 1 درصدی مصرف برق در کارگاه های صنعتی 10 نفر کارکن و بیشتر باعث می‏شود تا در کوتاه‏مدت و بلندمدت تولید آنها به ترتیب معادل 0.17 و 0.30 درصد افزایش یابد.
    کلیدواژگان: مصرف برق، اقتصاد ایران، داده های تابلویی، کارگاه های صنعتی
  • سعید کیان پور * صفحات 63-80
    تضمین حقوق مالکیت، آزادی جریان های اقتصادی را افزایش می دهد. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه بین توسعه اقتصادی و حقوق مالکیت است. به منظور رسیدن به توسعه، لزوم توجه به احیا و آماده سازی بسترهای لازم اعم از نظام قضایی و اقتصادی برای احقاق حق احساس می شود. روش پژوهش حاضر، توصیفی و از نوع همبستگی است. در این تحقیق، تاثیر شاخص حقوق مالکیت بر توسعه انسانی کشور ایران طی دوره 95-1387 پیش بینی شده است. ابزار اندازه گیری، داده های سازمان حقوق مالکیت بین المللی و بانک جهانی هستند. جهت آزمون، از روش شبکه های بیزیو تحلیل شبکه عصبی پرسپترون و هوش مصنوعی استفاده شده است. برازش مدل تحقیق که نشان دهنده رابطه بین توسعه اقتصادی و حقوق مالکیت است، مورد تایید قرار گرفت. همچنین با استفاده از آنالیز حساسیت، مشخص شد محیط حقوقی و سیاسی، حقوق مالکیت فیزیکی و حقوق مالکیت فکری، به ترتیب، بیشترین تاثیر را بر توسعه اقتصادی دارند
    کلیدواژگان: فضای کسب و کار، شاخص بین المللی حقوق مالکیت، شبکه عصبی، توسعه اقتصادی
  • حبیب مروت * صفحات 81-106
    مدل تعادل والراسی (از جمله مدل تعادل عمومی پویای تصادفی) به دلیل ساده سازی بیش از اندازه و فقدان توان تجربی، همواره مورد انتقاد بوده است. مهمترین مشکل این رهیافت مدل سازی رابطه بین ساختار خرد و کلان می باشد. اقتصاد سیستمی است پویا، تطبیقی، در حال تکامل و پیچیده. بنابراین رهیافت دیگری لازم است تا بتواند رفتار این سیستم را مدل سازی نماید. با افزایش قدرت پردازش کامپیوترها، امکان استفاده از روش های محاسباتی مبتنی بر عامل برای مطالعه پدیده ها و فرایندهای پیچیده اقتصادی ایجاد شد. در این رهیافت، فروض محدود کننده و ساده کننده که در رهیافت والراسی وجود دارد، مطرح نیست. این رهیافت به مطالعه محاسباتی سیستم های پویا و پیچیده اقتصادی که در آن، عوامل ناهمگن با یکدیگر تراکنش دارند، می پردازد. این رهیافت ترکیبی است از علوم اقتصاد تکاملی، روانشناسی شناختی و رایانه. برخلاف اقتصاد کلان متعارف، در مدل های کلان مبتنی بر عامل مدل ها از پایین به بالا ساخته می شوند. در طی بیش از یک دهه گذشته، این رهیافت نقش مهمی در تحلیل مسائل اقتصاد کلان و سیاست-گذاری ایفا نموده است. این رهیافت، یکی از روش های اصلی مدل سازی اقتصاد رفتاری است. اقتصاد کلان مبتنی بر عامل به علت انعطاف پذیری بالا، کاربردهای فراوانی در شاخه های مختلف علم اقتصاد اعم از مدل سازی بازارهای برق، تکامل نهادها و هنجارهای اجتماعی، اقتصاد مالی، سازماندهی صنعتی و بازار نیروی کار داشته است. در این پژوهش، ویژگی ها، بنیان های مفهومی، اجزای مدل سازی و مزایای و معایب این رهیافت و برخی از کاربردهای آن مطرح شده است
    کلیدواژگان: اقتصاد محاسباتی مبتنی بر عامل (ACE)، تعادل عمومی پویای تصادفی (DSGE)، رهیافت پایین به بالا
  • علی سلمانپور زنوز، سیدکاظم موسوی، سیامک شکوهی فرد * صفحات 107-128
    به طور کلی، سرمایه گذاری را می توان یکی از ارکان اساسی اقتصاد کشور دانست. شکی وجود ندارد که افزایش تولید که یکی از نخستین گامهای فرایند توسعه است، مستلزم افزایش سرمایه گذاری خواهد بود و درست به همین دلیل، نظریه هایی در علم اقتصاد مطرح است که دلیل توسعه نیافتگی کشورها را کمبود سرمایه و سرمایه گذاری پنداشته و کمبود تولید و توسعه نیافتگی را نیز در یک «دور باطل» ناشی از نبود سرمایه گذاری می داند.
    با توجه به اهمیت موضوع، مقاله حاضر عوامل تاثیرگذار بر انباشت سرمایه در ایران را با استفاده از اطلاعات سری زمانی دوره (1395-1353) را با به کارگیری یک مدل خود توضیح با وقفه گسترده و آزمون جوهانسن جوسیلیوس برای بررسی رابطه بلندمدت بررسی می کند. یافته های مقاله نشان می دهد، انباشت سرمایه متاثر از درآمدهای مالیاتی، پس اندازهای دولتی و خصوصی، نرخ بهره و خالص حساب جاری و سرمایه، می باشد. انباشت سرمایه با درآمدهای مالیاتی، پس اندازهای دولتی و خصوصی و خالص حساب سرمایه، رابطه مستقیم ولی با نرخ بهره داخلی، رابطه عکس دارد. لذا یک سیاست مالی درست می تواند در نیل به هدف انباشت بیشتر سرمایه موثر باشد
    کلیدواژگان: تشکیل سرمایه، روش خودرگرسیون برداری (VAR)، آزمون جوهانسن جوسیلیوس
  • علیرضا اقبالی، علیرضا جرجرزاده، عبدالخالق غبیشاوی*، فرشته عبدالهی صفحات 129-146
    الگوی سیکل های تجاری سیاسی به بررسی رفتار متقابل بین رای دهندگان و دولت می پردازد. طبق این نظریه، عوامل اقتصادی تاثیر قابل توجهی در الگوی رفتاری رای دهندگان دارند. از این رو، دولت ها با اتخاذ سیاست های مختلف اقتصادی سعی می کنند به نحوی رضایت رای دهندگان را فراهم سازند. در این مقاله،نویسندگان به برآورد سیکل های تجاری سیاسیاز طریق مدل ARIMA برای اقتصاد ایران طی دوره 95-1357 پرداخته اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که تورم طی دوران انتخابات با نوسان همراه بوده، و در سال برگزاری انتخابات، تورم کاهش و سال پس از آن، تورم افزایش یافته، همچنین قبل از انتخابات، نسبت کسر بودجه افزایش و مخارج عمرانی کاهش یافته است. مدل تخمین زده شده برای بعد از انتخابات، بی معنا می باشد. نتایج در خصوص متغیرهای پولی (حجم نقدینگی و خالص بدهی دولت به بانک مرکزی) نیز نشان می دهد که رفتار این متغیرها به شکلی بوده که وجود سیکل تجاری سیاسی را در آنها تایید می کند. به طور متوسط، در سال های برگزاری انتخابات و سال قبل، رشد خالص بدهی دولت نسبت به سایر سال ها ، سه درصد افزایش یافته، که تاثیر این افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی، در دوره بعد به صورت افزایش در نقدینگی، خود را نشان داده است. در نهایت بر اساس نتایج، نرخ بیکاری متاثر از سیکل های تجاری سیاسی نمی باشد.
    کلیدواژگان: سیکل تجاری، سیکل تجاری سیاسی، انتخابات، مدل ARIMA
|
  • Mohammadgholi Yousefi * Pages 1-33
    Although it appears that neoclassical economics support competitive markets, private property, and limited government and oppose socialism, in practice, however, by emphasizing on mathematical models and static equilibrium in a deterministic way, reach the same conclusion which can be achieved by socialism. In fact, both approaches instead of advocating free operation of economic agents and market process concentrate on equilibrium point and equality of price and marginal cost. Neoclassicals assume the equality of marginal cost and price unrealistic, and market socialists make such equality by giving orders to firms’ managers. The practical conclusion of both approaches is to disregard the nature of economic liberalism and role of entrepreneurship in market process. Therefore, we can conclude that neoclassical and socialist approaches oppose liberalism and economic freedom.
    Keywords: Neoclassical, Market Socialism, Entrepreneurship, Mathematical Models, Information
  • Mossa Khoshkalam * Pages 43-59
    In the process of industrial growth and development, the electrical energy is a key input demanded by manufacturing establishments. The purpose of this study is to investigate the relationship between electricity consumption and production volume of manufacturing establishments with 10 and more workers in Iran. In this regard, we apply the Dynamic Panel Data and GMM estimation method during the period 1995-2014. Hence, we use data on 15 manufacturing establishments in two-digit ISIC codes. The results show that: (1) the effects of all regressors including the number of workers, the gross fixed capital formation and electricity consumption on the production of manufacturing establishments are positive and significant; (2) the coefficient for the number of workers is greater than those of the other two variables, which indicates that the establishments under study are labor-intensive; (3) the short-run and long-run elasticities of electricity consumption are 0.17 and 0.30, respectively, indicating that a 1% increase in electricity consumption across manufacturing establishments increases the production volume in the short and long-run by 0.17% and 0.30%, respectively.
    Keywords: Electricity Consumption, Iranian Economy, Panel Data, Manufacturing Establishments
  • Saeed Kian Poor * Pages 63-80
    Guarantee of property rights increases economic freedom. This paper aims to examine the relationship between economic development and property rights. Achieving development requires paying attention to restoration and preparation of necessary substrates including judicial and economic systems. This research is descriptive and uses correlation analysis. It predicts the effect of property rights’ index on economic development in Iran during 2008-2016. The statistical data are extracted from the International Property Rights Organization and the World Bank. To test the prediction power, Bayesian networks, and neural networks based on perceptron and artificial intelligence have been used. The fitting of research model indicates the relationship between economic development and property rights. In addition, the sensitivity analysis shows that legal and political environment, physical property rights and intellectual property rights have the greatest impact on economic development, respectively.
    Keywords: Business Environment, International Property Rights Index, Neural Network, economic development
  • Habib Morovat * Pages 81-106
    The Walrasian equilibrium model (including the dynamic stochastic general equilibrium model) has been criticized for over-simplification and lack of empirical power. The most important problem with this approach is to model the relationship between micro and macro structure. The economic system is dynamic, adaptive, evolving and complex. Therefore, another approach is needed to model the behavior of this system. With increase in the processing power of computers, it was possible to use agent-based computational methods to study complex economic phenomena and processes. In this approach, there are no limiting and simplistic assumptions existing in the Walrasian approach. This approach addresses the computational study of dynamic and complex economic systems in which heterogeneous agents have interactions with each other. It is a combination of evolutionary economics, cognitive psychology and computer science. Unlike conventional macroeconomics, agent-based macro models are built from bottom to up. Over the past decade, this approach has played a major role in analyzing macroeconomic and policy issues. It is one of the main methods of behavioral economics modeling. Due to high flexibility, agent-based macroeconomics have many applications in various branches of economics, including modeling of electricity markets, the development of institutions and social norms, financial economics, industrial organization, and labor market. In this paper, features, conceptual foundations, modeling components and the advantages and disadvantages of this approach are discussed
    Keywords: Agent- Based Computational Economics (ACE), Dynamic Stochastic General Equilibrium (DSGE), Bottom-up Approach
  • Ali Salmanpour, Seyyed Kazem Mousavi, Siamak Shokouhifard * Pages 107-128
    Investment is one of the pillars of each economy. Undoubtedly, increase in production is the first step in economic development, which requires higher investment. Hence, some economic theories refer to lack of capital as main cause of underdevelopment. The present paper examines the factors influencing capital accumulation in Iran using time series data over the period 1974-2004. It applies an auto-regressive distributed lags model and Johansen- Juselius test to examine long-run relationship. The findings indicate that capital accumulation is affected by tax revenues, public and private savings, interest rate, and net current and capital accounts.Capital accumulation is directly related to tax revenues, public and private savings, and net capital account, but indirectly to the domestic interest rate.Therefore, a proper financial policy can be effective in achieving the goal of more capital accumulation.
    Keywords: Capital Formation, Vector Autoregressive Method (VAR), Johansen-Juselius Method
  • Alireza Eghbali, Alireza Jorjor Zadeh, Abdolkhalegh Ghobeyshavi *, Fereshteh Abdollahi Pages 129-146
    Political business cycle theory investigates the interaction between voters and the government. According to this theory, economic factors have significant influence on voters’ behavior. Hence, governments try to adopt different economic policies to meet voters’ satisfaction. This paper attempts to estimate an ARMA model for political business cycles in Iran during the period of 1978-2016. The results indicate that inflation fluctuates during the elections. Inflation drops in the election year and rises in the post-election periods. In addition, the budget deficit increases and capital investment decreases over the pre-election periods. The ARMA model was insignificant for post-election periods. The results of the monetary variables (liquidity and net government debt to the central bank) show that the behavior of these variables confirms the existence of a political business cycle. In election years and the pre-election year relative to other years, net government debt to the central bank increases by 3% on average. This results in higher liquidity in the next period. Finally the unemployment rate is not influenced by the political business cycle.
    Keywords: Business Cycles, Political Cycles, Elections, ARMA