فهرست مطالب

پژوهش نامه تربیت تبلیغی - سال پنجم شماره 11 (بهار و تابستان 1395)
  • سال پنجم شماره 11 (بهار و تابستان 1395)
  • بهای روی جلد: 70,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1397/06/20
  • تعداد عناوین: 5
|
  • حسین حاجی پور صفحه 5
    زندگی بشری در دنیای معاصر، محصور رسانه ها واقع شده که به عنوان مهم ترین ابزار انتقال، به طور مداوم ساختار وجودی مخاطبان را هدف قرار داده اند. با توجه به جنگ نرم، مبلغان دینی ناگزیرند جهت نشر معارف اسلامی به سواد رسانه ای مجهز گردند. سواد رسانه ای، گونه ای از آگاهی و مهارت اندوزی در عرصه رسانه است که شخص قدرت پیدا می کند در هیاهوی پیام های متعدد صادق و کاذب، حقیقت را از واقعیات پوشالی تشخیص دهد. پژوهش حاضر، ضمن پرداختن به چیستی مسئله، در صدد است تا ضرورت سواد رسانه ای را بر اساس آموزه های دینی تحلیل نماید. به عنوان نمونه قرآن بر تبین و تحقیق در نشر خبر توسط فاسق تصریح می کند که تحلیل و تفسیر آن، رهیافت بصیرت در برخورد با رسانه های متعدد امروزی را در پی دارد. هم چنین با تحلیل آیاتی که دامن زدن به شایعات و پذیرش بدون مبنای اطلاعات را نشانه ضعف ایمان معرفی کرده اند، یا احتیاط و عدم تبعیت را در جایی که علم و یقین نیست، فراروی مخاطبان قرار داده اند، و یا سنجش رسول و اولی الامر را برای در امان ماندن از شبهات و رسیدن به بصیرت امر فرموده اند، ضرورت بصیرت رسانه ای برای مبلغان فهم می شود. در این پژوهش، علاوه بر تحلیل ضرورت سواد رسانه ای در آموزه های دینی، به برخی از معیارهای دینی در جهت تمایز رسانه معتبر از نامعتبر و تفکیک پیام درست از نادرست پرداخته شده که عدم تمسخر مومنان و حفظ وحدت مسلمانان یا عدم اختلاف در بین مومنان از آن موارد هستند.
    کلیدواژگان: سواد رسانه ای، تبلیغ دینی، جنگ نرم، مبلغان، رسانه
  • فاطمه سادات بیطرفان، دکتر عباس شکاری صفحه 23
    هدف اصلی پژوهش حاضر، بازشناسی مولفه های تربیتی-دینی (شامل مولفه های سبک زندگی اسلامی) در مجموعهتلویزیونی «ماه عسل» و نیز تحلیل میزان تاثیر این مجموعه بر ارتقای سطح سواد رسانه ای مخاطب است. پژوهش حاضر، از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهی تو روش، کیفی و تحلیل محتوا است. جامعه آماری این پژوهش، عبارت است از تمامی قسمت های پخش شده مجموعهتلویزیونی«ماه عسل» از رسانه ملی در سالهای 1395-1392؛ روش نمونه گیری نیز، از نوع غیراحتمالی ترجیحی(هدفمند) میباشد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که ویژه برنامه «ماه عسل»، ضمن توجه به تمامی مولفه های سبک زندگی اسلامی و نیز سواد رسانه ای (مدنظر در پژوهش حاضر)، بیشترین تاکید را بر روی مولفه «خانواده» در سبک زندگی اسلامی و مولفه های «شناختی» و «عاطفی» در سواد رسانه ای داشته است؛ همچنین، روش ارائه این مولفه ها و دیگر مولفه های تربیتی در این مجموعهتلویزیونی، استفاده از روش غیرمستقیم تربیتی، یعنی اسوه سازی و خلق اسطوره تربیت دینی است؛ نتایج همچنین بیانگر این نکته است که این ویژه برنامه، با تاکید بر اصول «اخلاقمداری»و «توجه به تفاوت های اجتماعی»، به نوعی، تربیت تبلیغی محسوب میگردد.
    کلیدواژگان: سبک زندگی اسلامی، سواد رسانه ای، مجموعه تلویزیونی ماه عسل، تربیت تبلیغی، تحلیل محتوا
  • حسین حاجی پور، فاطمه دستوار صفحه 69
    اقناع، فرایندی ارتباطی است که هدف اساسی آن، انتقال محتوا با تاثیر گذاری بر مخاطب است. بر اساس تعاریف، تبیین ها و شیوه های اقناعی موجود که برخاسته از دنیای غرب است و با اذعان برخی از اندیشمندان عرصه ارتباطات، تاثیرگذاری اقناعی دربسیاری ازموارد در وضعیتی تحمیلی و با فریب اقناعی حاصل می شود. فقه ارتباطات که رشته ای نوظهور محسوب می شود، با پرسش های مهمی دراین زمینه روبه روست؛ جواز یا عدم جواز اقناع مخاطب، اساسی ترین مساله جهت بررسی فقهی است؛ طبق واژه های مرتبط و کاربردهای هم معنای اقناع در مسائل فقهی، می توان جواز اقناع مخاطب را استنباط نمود؛ دربررسی فقهی واژه های تبلیغ، دعوت، حکمت، جدال احسن و امربه معروف و نهی ازمنکر، آزادی اندیشه انسانی و عدم الزام فکری، قابل استخراج است که باتوجه به درهم تنیدگی این اصطلاحات با اقناع اندیشه مخاطب، می توان بر اقناع اندیشه مهر تایید نهاد. پس ازحکم به جواز اقناع اندیشه مخاطب، براساس منابع فقهی، معیارهایی به دست می آید؛ آزادی اندیشه انسانی، اولین معیار اقناع است که درتبیین ویژگی های انسانی مرتبط با موضوع اقناع و ازتعامل علم و قدرت حاصل می شود؛ بر این اساس در فرایند اقناع باید آزادی اندیشه مخاطب حفظ گردد. دومین ضابطه، استخدام ابزارهای مشروع است و با توجه به مبانی فقه اسلامی، هدف، وسیله را توجیه نمی کند؛ آیات و روایات برآن تاکید داشته، ابواب فقهی برآن تصریح می کنند. ملاک سوم، جواز تکرار فرایند اقناع است که از تایید عبارات فقها برجواز تکرار امر به معروف و نهی از منکر و دلالت آیات و روایات براستمرار هدایت استنباط می شود.
    کلیدواژگان: اقناع، آزادی اندیشه، تبلیغ، ابزارهای مشروع، امربه معروف، فقه ارتباطات
  • مصطفی عباسی مقدم، نصره باجی صفحه 101
    بدیهی است که برای ترویج یک پیام و رسالت، به راههای تبلیغی موثر و متناسب با مضمون آن پیام نیاز است. چه بسا، پیامها و رفتارهای سرنوشت ساز و مهمی که به جهت روش های تربیتی و تبلیغی نامناسب به فرجام نرسیده و به عکس، پیامهای مخربی با روش تبلیغ مناسب، جا افتاده است. دانستن روش های پیامبران در خصوص ابلاغ پیام و رسالت الهی، از این حیث حائز اهمیت است که این روش ها با هدف و محتوای دعوتشان تناسب کامل داشته و تحت نظر و رعایت و هدایت الهی تحقق یافته اند ، پس دینداران حقیقت جو می توانند با اعتماد کامل از آنها بهره برند.
    در میان پیامبران الهی، حضرت نوح(ع) جایگاهی ویژه در امرتربیت انسان و تبلیغ رسالت الهی دارد. طی بررسیهای این مقاله، دعوت چهره به چهره و نهان یا آشکار، بیان صریح عقاید، مداومت در تبلیغ، بهره برداری از تمام فرصت‏ها و شیوه‏ها، نصیحت و خیر خواهی، عدم درخواست مزد، پرهیز از نومیدی و یاس، آزاد منشی در دعوت، برخورد استدلالی و منطقی، یادآوری نعمت‏های الهی، روش تبشیر و انذار، روش جدال احسن، پاسخ آرام و منطقی به شبهه‏ها و تهمت‏ها. برخی از روش های تبلیغی این پیامبر الهی را تشکیل میدهند که سعی در کشف و تبیین آنها شده است.
    کلیدواژگان: نوح، قرآن، تبلیغ، شیوه
  • سید جلال هاشمی، هدیه شنبدی، سمیه پاپی صفحه 131
    یکی از پرسش های بنیادین آدمی پرسش از معنای زندگی است، پاسخ به این پرسش می تواند همه ابعاد زندگی انسان را تحت تاثیر قرار دهد. معنای زندگی به طور کلی به معنی «هدف»، «ارزش» و «کارکرد» زندگی است که به هر سه از منظر اسلام توجه شده است. هدف پژوهش حاضر تحلیل زندگی معنادار در سیره امام حسین(ع) و یارانش و تبیین ویژگی های معناداری زندگی در آن جهت ارائه الگو و معیاری اخلاقی-رفتاری برای انسان امروز است. در این پژوهش از دو روش تحلیل استعلایی و استنتاج عملی پیش رونده استفاده شده است. برای استنباط الگو بودن امام (ع) و یارانش از روش نخست و جهت استنتاج اصول زندگی معنادار در سیره او، روش دوم مورد استفاده قرار گرفت. نتیجه تحلیلها نشان داد که قیام امام (ع)، کوششی برای تثبیت و تحقق یک زندگی اسلام مدارانه یا همان زندگی معنادار، راستین و ارزشمند بوده است. به همین رو مسلمانان و پیروان او باید با تمام توان و امکانات، در جستجوی شناخت و اتخاذ الگوی زندگی معنادار و اسلامی با تاسی از ایشان باشند. عمل به اصول استنتاج شده هدایت پذیری و ولایت پذیری، حدود مداری، و نفی بی تفاوتی اجتماعی و احساس مسئولیت در جامعه می تواند موجبات معناداری زندگی را فراهم آورد. همچنین ویژگی های زندگی معنادار نیز همچون عمق داشتن و مهم بودن زندگی، هدف مداری، خود آگاهی و داشتن تصویری شفاف از اعمال خویش، اخلاقی بودن و رعایت ارزش ها و اصول اخلاقی در زندگی و بهره مندی از انسجام اخلاقی، موفقیت آمیز بودن زندگی و نیل به برخی توفیقات در زندگی، و سرانجام خداباوری یا دین دار بودن در سیره امام (ع) و یارانش نمود چشمگیری داشته و شواهد بسیاری برای آن وجود دارد. بنابراین امام (ع) و یاران او الگوها و قهرمانان همیشگی زندگی معنادار هستند.
    کلیدواژگان: سیره امام حسین(ع)، واقعه کربلا، زندگی معنادار، الگوی اخلاقی - رفتاری، الگوی تربیتی
|
  • Hossein Hajipour Page 5
    Human life in the contemporary world is surrounded by the media, which, as the most important means of transmission, have consistently targeted the existential structure of the audience. Due to the soft war, religious missionaries will have to equip with media literacy to spread Islamic education. Media literacy is a form of knowledge and skills in the field of the media that a person finds power to recognize the truth from non-real and honest and false messages. The current research, while addressing the issue, aims to analyze the necessity of media literacy based on religious teachings. As an example the Quran emphasizes that if you have received news, you should investigate and do not accept it a hurry. Also, by analyzing the verses shows rumors without the basis of information as a sign of the weakness of faith, or also verses about precaution to the place where not the science and certainty, or divine command to the Prophet in order to avoid doubts and reach insight, the necessity of media insight for missionaries is understood. In addition to analyzing the necessity of media literacy in religious teachings, some religious criteria have been introduced in this research in order to distinguish valid media from invalid and to distinguish the right message from the wrong one. For an instance not disgusting the believers and preserving the unity of Muslims or non-differences among believers, are some of these criteria.
    Keywords: media literacy, religious preaching, soft warfare, missionaries, media
  • Fatemeh Sadat Bitarafan, Abbas Shekarey Page 23
    The major aim of this study is to analyze the elements of Islamic lifestyle in the TV series "Mah-Asal" as well as analyzing the impact of this series on improving audience’s media literacy. This study, in terms of purpose, is applicable and in terms of the nature and method, is qualitative. Statistical population of this study consists of all parts of the broadcast of "Mah-Asal" on the national media (TV) from 2013 to 2016. Sampling method is also a Non-probable preferential (purposeful) one. findings showed that "Mah-Asal" beside the considering all elements of Islamic life style and also media literacy (considered in this study), has a high emphasis on the component of "family" in Islamic life style and the components of "Cognitive" and "emotional" in media literacy. The method of showing these elements and the other educational components in this TV series is the use of indirect educational method such as modeling and creation of educational religious myths. The results also implies that this special program, with emphasis on the principles of "morality" and "paying attention to social differences", is a kind of preaching education.
    Keywords: Islamic life style, media literacy, TV series “Mah-Asal”, educational preaching, Content analysis
  • Hossein Hajipour, Fatemeh Dastwar Page 69
    Persuasion is a communication process whose main purpose is to convey content by influencing on the audience. According to the definitions, the existing persuasive explanations and practices that arise from the western world and, with the acknowledgment of some connoisseurs in the field of communication, in a number of situations the persuasive effect is obtained in a condition imposed by convincingly deceive. The jurisprudence of communication, which is an emerging field, is faced with important questions in this regard. The permission or lack of authorization of the audience's persuasion is the most fundamental issue for jurisprudential review. According to related terms and uses of the meaning of persuasion in jurisprudential issues, one can infer the permission of the audience's persuasion. in the jurisprudential review of the words of preaching, invitation, wisdom, effective dialogue, doing well-known good and forbidding evil , the freedom of human thought, these words are extractable, which can be confirmed on the persuasion of the thought, with the persuasion of the opinion of the audience. After the permission of the persuasion of the opinion of the audience, based on the sources of jurisprudence is achieved; we can receive to several criteria in this regard. The freedom of human thought is the first criterion of persuasion that derives from the interaction of humanity with the subject of persuasion. Accordingly, in the process Persuasion, the freedom of opinion of the audience must preserve. The second criterion is the recruitment of legitimate instruments according to the principles of Islamic jurisprudence, such as "the means does not justify the purpose". The third criterion is the permission to repeat the process of persuasion, which infers from verses and narrations about the continuity of guidance.
    Keywords: Persuasion, Freedom of Thought, preaching, Legitimate Instruments, Commitment to the goods, jurisprudence of Communications
  • Mostafa Abbasi Moghaddam, Nusra Baji Page 101
    Obviously, in order to promote a message, it is necessary to have effective promotional ways to spread the content of that message. How much crucial messages and behaviors have been falsified due to inappropriate educational and promotional methods, and how many bad messages that have been posted with the appropriate promotion method. Knowing the methods of prophets regarding the communion of the message and divine mission is important in this regard. These methods are fully fitted with the purpose and content of the invitation, and have been observed and followed by divine guidance, so the faithful followers can fully benefit them.
    Among the prophets, Noah (pbuh) has a special place in human education and to deliver of divine mission. According to this research, face-to-face Invitation in invisible or secret, explicit expression of ideas, persistence in preaching, exploitation of all opportunities and practices, advice and goodwill, non-payment of wages, avoidance of despair and disappointment, free Invitation, logical encounters, reminder of divine blessings, method of good tidings and awareness, effective dialogue, and quiet and logical answer to doubts, are some important methods in his life. This research tries to discover and explain these methods.
    Keywords: Noah, Quran, Preaching, Method
  • Seyed Jalal Hashemi, Hedieh Shanbedi, Somayyeh Papi Page 131
    One of the fundamental human questions is the question about the meaning of life. The answer to this question can affect all aspects of human life. The meaning of life in general means "purpose", "value", and "function" of life, which is considered by Islam. The purpose of present research is to analyze the meaningful life of Imam Hussein (AS) and his followers and explain the significant characteristics of his life in order to provide an ethical-behavioral model for today's human beings. In this research, two methods of transcendental analysis and practical inference have been used. The second method was used to infer the pattern of Imam (as) and his followers and the first method is used in order to deduce the principles of meaningful life in his life. The results showed that the uprising of Imam (AS) was an attempt to stabilize and realize an Islamist life, or a meaningful, true and valuable life. Therefore, the Muslims and his followers must seek all means of understanding and adopting a meaningful and Islamic way of him. Acting on the inferred principles of guidance, the negation of social indifference and the sense of responsibility in society can bring a meaningful life. Also, features of meaningful life, such as depth and importance of life, orbital purpose, self-awareness, morality, observance of values and ethical principles in life, moral integrity, and eventually having a religious life of Imam are other evidences of a meaningful life. Therefore, Imam Hussein (as) and his followers are patterns and heroes of life.
    Keywords: Imam Hussein (AS), Karbala's story, meaningful life, ethical-behavioral pattern, educational model