فهرست مطالب

علوم و تکنولوژی محیط زیست - سال بیستم شماره 6 (اسفند 1397)
  • سال بیستم شماره 6 (اسفند 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/01
  • تعداد عناوین: 20
|
  • محمد عیسی زاده، سید مصطفی بی آزار*، افشین اشرف زاده، رضوان خانجانی صفحات 1-21
    زمینه و هدف
    اطلاع از نحوه توزیع پارامترهای کیفی و کمی از مهم ترین پارامترهای اولیه مدیریت جامع منابع آب زیرزمینی می باشد. بنابراین در این تحقیق سعی گردید، مدل و ترکیب ورودی مناسب جهت تخمین پارامترهای کیفی هدایت الکتریکی (EC)، یون کلسیم (Ca) و یون سدیم (Na) آب خوان های دشت گیلان تعیین گردد.
    روش بررسی
    در این تحقیق از داده های 132 چاهک مشاهداتی در دوره آماری 1381 تا 1393 و مدل های شبکه عصبی مصنوعی (ANN) و ماشین بردار پشتیبان (SVM) استفاده گردیده است. در رویکرد اول، تخمین ها به ازای پنج ترکیب مختلف حاصل از پارامترهای تراز آب، فاصله از دریا، مجموع بارش های شش ماه و مختصات چاهک های مشاهداتی انجام گرفته است. در رویکرد دوم، تخمین ها براساس ترکیب پارامترهای کیفی منتخب آزمون گاما با ترکیب های ورودی برتر بخش اول صورت گرفته است.
    یافته ها
    مقایسه نتایج بخش اول نشان داد که مدل SVM در تخمین هر یک از پارامترهای Ca، Na و EC عملکرد بهتری نسبت به مدل ANN داشته است. مقادیر خطای ماشین بردار پشتیبان برای تخمین متغیرهای Ca، Na و EC در دوره تست به ترتیب برابر با (meq/l) 218/1، (meq/l) 867/0 و (μmos/cm) 742/175 بوده است و این مقادیر برای مدل شبکه عصبی مصنوعی به ترتیب برابر با (meq/l) 268/1، (meq/l) 933/0 و (μmos/cm) 448/186 می باشد. نتایج این بخش نشان داد اضافه شدن ورودی فاصله از دریا در کلیه موارد باعث بهبود نتایج مدل ها گردیده است. در بخش دوم با استفاده از آزمون گاما از بین نه پارامتر کیفی اندازه گیری شده ، بهترین ترکیب پارامترهای کیفی برای تخمین هر یک سه پارامتر Ca، Na و EC تعیین گردید. نتایج تخمین ها در بخش دوم نشان داد که هر یک از دو مدل ANN و SVM عملکرد بسیار مناسبی در تخمین هر سه پارامتر کیفی داشته اند. مقدار خطای مدل ANN برای متغیرهای Ca، Na و EC در دوره صحت سنجی به ترتیب برابر با (meq/l) 662/0، (meq/l) 305/0 و (μmos/cm) 346/47 بوده است و این مقادیر برای مدل SVM به ترتیب برابر با (meq/l) 671/0، (meq/l) 356/0 و (μmos/cm) 412/55 می باشد. البته در این بخش نتایج مدل ANN نسبت به مدل SVM بهتر بوده است.
    بحث و نتیجه گیری
    نتایج نشان داد که هر یک از دو مدل SVM و ANN توانایی بسیار زیادی در تخمین پارامترهای کیفی آب خوان ها دارند. همچنین عملکرد مدل SVM نسبت به مدل ANN، به ازای تعداد ورودی کمتر بهتر است و در تعداد ورودی بیشتر برعکس می باشد. نتایج بخش دوم نشان داد که آزمون گاما می تواند به صورت کاملا کابردی و دقیق در تعیین ترکیب های ورودی موثر مورد استفاده قرار گیرد.
    کلیدواژگان: آزمون گاما، تخمین پارامترهای کیفی، دشت گیلان، شبکه عصبی مصنوعی، ماشین بردار پشتیبان
  • حمیدرضا علی نژاد، شهناز طباطبایی*، تورج دانا صفحات 23-36
    زمینه و هدف
    هدف از پژوهش حاضر، بررسی ارتباط بین میزان غلظت سرب خون با استرس و فرسودگی شغلی کارکنان یک کارخانه باتری سازی در تهران (1394) بود.هدف از پژوهش حاضر، بررسی ارتباط بین میزان غلظت سرب خون با استرس و فرسودگی شغلی کارکنان یک کارخانه باتری سازی در تهران (1394) بود.
    روش بررسی
    این پژوهش از نوع توصیفی - تحلیلی بود که از لحاظ اجرا جزو مطالعات اندازه گیری میدانی و نمونه برداری آزمایشگاهی قرار می گیرد. نمونه متشکل از 100 آزمودنی مرد که به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند و در گستره سنی 20الی 65 سال قرار داشتند،جهت بررسی میزان استرس شغلی و ابعاد فرسودگی شغلی از آزمون های استرس شغلی دیویس و همکاران و فرسودگی شغلی مسلچ و همچنین جهت اندازه گیری میزان غلظت سرب خون از دستگاه طیف سنج جذب اتمی استفاده گردید.
    یافته ها
    نتایج به دست آمده از آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که بین میزان غلظت سرب خون با مسخ شخصیت رابطه مثبت معنی دار در سطح(01/0P<)و با عملکرد شخصی رابطه منفی معنی داری در سطح (05/0P<) وجود دارد. همچنین بین استرس شغلی و ابعاد فرسودگی شغلی رابطه معنی دار در سطح (01/0P<) بدست آمد.
    بحث و نتیجه گیری
    در محیط های کاری که کارکنان در معرض سرب قرار می گیرند، میزان استرس شغلی نیز در سطح بالایی قرار دارد. در صورت عدم کنترل و مدیریت صحیح، آلودگی در مدت زمانی نه چندان طولانی می تواند منجر به فرسودگی شغلی (با تاکید بر کاهش عملکرد شخصی و مسخ شخصیت) گردد. لذا پیشنهاد می گردد با انجام کنترل های مدیریتی، فنی و مهندسی جهت کاهش میزان آلودگی گرد و غبار و فیوم های سرب داخل کارگاهی اقدام شود. همچنین، برنامه های مداخلاتی جهت کاهش استرس شغلی و به منظور پیشگیری از بروز فرسودگی شغلی کارکنان اندیشیده شود و اقدامات بهداشت حرفه ای در جهت پایش مقادیر آلاینده در خون به صورت ادواری انجام پذیرد.
    کلیدواژگان: سرب خون، استرس شغلی، فرسودگی شغلی
  • محسن کشاورز ترک، احد قائمی*، منصور شیروانی صفحات 37-55
    زمینه و هدف
    حضور فنل و مشتقات آن در آب و فاضلاب به دلیل خطراتی که بر روی سلامت انسان و محیط زیست دارد، به عنوان یک نگرانی عمده محسوب می شود. به دلیل سمی بودن فنل حتی در غلظت های کم و هم چنین به دلیل این که حضور آن در منابع طبیعی آب می تواند سبب شکل گیری ترکیبات جانبی فرآیندهای گندزدایی و اکسیداسیون شود، این ماده یکی از شایع ترین مواد آلی آلاینده آب می باشد. در مطالعه حاضر فرآیند جذب سطحی فنل از فاضلاب توسط جاذب خاک اره با استفاده از روش های هوش مند شبیه سازی شده است.
    روش بررسی
    شیوه های هوش مند شبکه پرسپترون چندلایه، شبکه برپایه توابع شعاعی و ماشین بردار رگرسیونی جهت شبیه سازی استفاده شده است. جهت طراحی ساختار شبکه ها از 125 مجموعه داده تجربی استفاده شده است. معیارهای ارزیابی و توقف شبکه شامل %AARE و R2 می باشند که برای هر سه مدل محاسبه شده است.
    یافته ها
    نتایج نشان داد که مدل ماشین بردار رگرسیونی با داشتن 5132/0 و 979/0 به ترتیب برای %AARE و R2 بهترین مدل می باشد. کلیه مدل ها نتیجه بهتری نسبت به مدل چند جمله ای درجه دوم از خود نشان دادند. مدل ها تطبیق خوبی با داده های تجربی داشتند.
    بحث و نتیجه گیری
    نتایج مدل ها نشان داد که این مدل ها مقدار جذب فنل را با دقت بالا پیش بینی می نماید. هم چنین براساس نتاج مدل ها، پارامترهای بهینه فرآیند شامل، غلظت اولیه فنل 6/127 میلی گرم بر لیتر، مقدار جاذب 84/0 گرم بر لیتر، pH محلول 62/3، زمان جذب 9/146 دقیقه و درصد جذب فنل متناظر 23/91 % به دست آمد.
    کلیدواژگان: درصد جذب فنل، خاک اره، شبیه سازی، مدل های هوش مند، شرایط بهینه
  • سمیه خان پوراقدم، مهدی قنبرزاده لک*، مهرداد مهتدی، محمدرضا صبور صفحات 57-69
    زمینه و هدف
    به منظور تعیین روش مناسب دفع پسماندهای جامد شهری مدل تلفیقی از روش های ارزیابی چرخه عمر و تحلیل سلسله مراتبی تهیه گردید. ارزیابی های زیست محیطی و فنی سناریوهای (A)دفن زایدات بدون استحصال انرژی، (B)زباله سوزی بهمراه استحصال انرژی و دفن خاکستر و (C)تولید کود کمپوست از بخش ارگانیک و دفن دیگر زایدات، توسط مدل انجام شد.
    روش بررسی
    در انجام ارزیابی های زیست محیطی، میزان انتشارات گلخانه ای(GHGs) در چرخه عمر روش دفع برآورد گردید. ارزیابی های فنی نیز مطابق با روش تحلیل سلسله مراتبی و نظرسنجی از متخصصان انجام شد. به منظور تحلیل نتایج مدل، شهر تهران بعنوان مطالعه موردی انتخاب شده است.
    یافته ها
    بیشترین انتشارات گلخانه ای طی سناریوی A و کمترین آن در سناریوی B اتفاق می افتد. حداکثر تخفیف در انتشارات بواسطه سوزاندن زایدات غذایی و کاغذ و مقوا، در سناریوی B حاصل می شود. برخلاف آن، در سناریوهای A و C، دفن این قبیل زایدات عامل اصلی تولید گاز متان بوده است. سوزاندن زایدات پلاستیکی اگرچه می تواند منجر به استحصال انرژی بیشتری در سناریوی B شود، ولی تولید CO2 غیربیولوژیک اثر افزایشی در انتشار GHGs دارد. سناریوهای A و C از منظر اغلب معیارهای فنی برتری نسبتا بالایی در مقایسه با سناریوی B داشته اند لیکن امکان شیرابه زایی در این سناریوها امتیاز فنی آنها را کاهش می دهد.
    بحث و نتیجه گیری
    براساس تلفیق ارزیابی ها، روش دفن بدون استحصال انرژی نامناسب ترین گزینه بوده و زباله سوزی با استحصال انرژی منجربه کمترین انتشارات گلخانه ای شده و از نظر فنی نیز مورد قبول است.
    کلیدواژگان: مدیریت پسماند شهری، ارزیابی چرخه عمر، تحلیل سلسله مراتبی، انتشارات گلخانه ای، تهران
  • زینب کیانی، معصومه میرزایی* صفحات 71-82
    زمینه و هدف
    افزایش میزان فسفات در محیط های آبی توازن رشد موجودات آبزی را به هم می زند و مشکلات زیست محیطی جدی را ایجاد می کند. در این مطالعه هدف بررسی آزمایشگاهی حذف یون فسفات با استفاده از نانوذرات اکسیدگرافن می باشد.
    روش بررسی
    جاذب مورد استفاده در این تحقیق گرافن بوده که ابتدا به سنتز اکسید گرافن توسط مدل هامر پرداخته شد.جاذب سنتز شده به دلیل دارا بودن گروه های عاملی اپوکسی و هیدروکسیل بر روی سطح خود موجب می شود که خاصیت آب دوست بودن آن افزایش یابد و منجر به ارتقاء کاربرد اکسید گرافن در محیط های آبی شود.اثر پارامترهای مختلف شامل مقدار جاذب، pH، غلظت اولیه، دما و زمان تماس بر روی میزان جذب بررسی شد. هم چنین در ادامه مطالعات سینتیکی بر روی داده ها انجام گردید.
    یافته ها
    بیش ترین درصد جذب برابر با 75% بوده است که در 3= pH و بعد از سه ساعت تماس محلول با جاذب اتفاق افتاده است. هم چنین نتایج نشان می دهد که داده ها متناسب با مدل سنتیکی شبه مرتبه دوم بوده است. اطلاعات آزمایشگاهی با مدل لانگمیر تطبیق داده شد.
    بحث و نتیجه گیری
    با توجه به نتایج به دست آمده جاذب اکسید گرافن به عنوان جاذب سازگار با محیط زیست توانایی مطلوبی در حذف فسفات دارد .
    کلیدواژگان: جذب سطحی، فسفات، محلول آبی، اکسید گرافن
  • مجتبی برزه کار، نغمه مبرقعی دینان*، امیر سالمی، حسن رمضانی صفحات 83-100
    زمینه و هدف
    ارزیابی توان محیط زیست برای انتخاب ساخت گاه نیروگاه هسته ای با رعایت الزامات آژانس بین المللی انرژی اتمی و در چارچوب اصول آمایش سرزمین یک عامل بسیار مهم در دست یابی به توسعه پایدار است. ارزیابی دقیق توان محیط زیست باعث استقرار مناسب نیروگاه هسته ای در مناطق ساحلی مطابق با ملاحظات اکولوژیک و اجتماعی- اقتصادی خواهد شد. هدف عمده این پژوهش ارزیابی توان محیط زیست برای انتخاب ساخت گاه نیروگاه هسته ای در منطقه سحرخیز استان گیلان با استفاده از ترکیب منطق بولین- فازی برپایه ترکیب خطی وزن دار در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی است.
    روش بررسی
    ابتدا با بررسی منابع آژانس بین المللی انرژی اتمی، معیارهای انتخاب ساخت گاه نیروگاه هسته ای مشخص گردید. سپس کلیه لایه های اکولوژیک و اجتماعی- اقتصادی وارد محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی شد و استانداردسازی لایه ها صورت گرفت. در مرحله بعد از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی برپایه مقایسه زوجی برای وزن دهی لایه ها استفاده گردید. در نهایت کلیه لایه های اکولوژیک و اجتماعی- اقتصادی از طریق ترکیب منطق بولین- فازی برپایه روش ترکیب خطی وزن دار تلفیق شدند.
    یافته ها
    پس از تلفیق لایه های اکولوژیک و اجتماعی- اقتصادی با استفاده از ترکیب منطق بولین- فازی برپایه روش ترکیب خطی وزن دار، مشخص شد که کل مساحت منطقه سحرخیز استان گیلان برای انتخاب ساخت گاه نیروگاه هسته ای نامناسب است.
    نتیجه گیری
    نتایج نشان می دهد بر طبق الزامات آژانس بین المللی انرژی اتمی و کمیسیون نظارت هسته ای آمریکا جهت ارزیابی توان محیط زیست برای انتخاب ساخت گاه نیروگاه هسته ای در منطقه سحرخیز استان گیلان، روش منطق بولین- فازی برپایه ترکیب خطی وزن دار انعطاف پذیری و دقت بالاتری در مقایسه با روش منطق بولین دارد.
    کلیدواژگان: مکان یابی، ترکیب خطی وزن دار، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، سیستم اطلاعات جغرافیایی
  • محمد صادق غضنفری مقدم*، جواد اورعی صفحات 101-110
    زمینه و هدف
    افزایش فعالیت های صنعتی توام با تولید آلاینده ها ازجمله فلزات سنگین یکی از عوامل اصلی آلاینده ی آب و خاک به شمار می رود. یکی از فعالیت های بشری که باعث آلودگی منابع طبیعی از جمله خاک می شود فعالیت های معدنی است.
    روش بررسی
    در این پژوهش پهنه بندی غلظت عنصر مس به عنوان آلودگی خاک در اطراف معدن مس میدوک مورد مطالعه قرار گرفت. دو مسیر نمونه برداری با توجه به موقعیت روستا های اطراف در نظر گرفته شد. نمونه برداری به صورت سیستماتیک از 360 نقطه نمونه گیری انجام شد. هضم نمونه ها و اندازه گیری غلظت در آزمایشگاه و به روش جذب اتمی انجام شد. در این پژوهش از شاخص زمین انباشتگی مولر برای بررسی درجه ی آلودگی خاک به فلزات سنگین استفاده شد. در نهایت با استفاده از روش کریجینگ نرمال غلظت عنصر مس و درجه آلودگی خاک پهنه بندی شد.
    یافته ها
    نتایج نشان داد که غلظت عنصر مس در مسیر نمونه برداری D در نقطه نمونه برداری 3D و برابر 5/697 میلی گرم بر کیلوگرم بوده و کم ترین غلظت عنصر مس در این مسیر در نقطه D11 برابر با 35/6 میلی گرم بر کیلوگرم بوده است. شاخص زمین انباشتگی نشان می دهد که آلودگی عنصر مس در مسیر نمونه D ( جنوب معدن) بیش تر است، که می تواند به دلیل قرار گرفتن این مسیر در راستای معدن و بر روی شیب در جهت باد غالب جنوبی باشد.
    بحث و نتیجه گیری
    نتایج نشان می دهد بافاصله گرفتن از معدن از درجه آلودگی مس در هر دو مسیر کاسته می شود که می تواند نشان دهنده نقش معدن در ایجاد آلودگی عنصر مس در خاک های منطقه باشد.
    کلیدواژگان: آلودگی خاک، معدن مس، پهنه بندی، شاخص زمین انباشتگی
  • محسن شنوفی، سید ابوالفضل ذاکریان، هانیه نیکومرام*، مریم موفق صفحات 111-122
    زمینه و هدف
    علت اکثر حوادث بزرگ دنیا خطای انسانی شناخته شده است. از این رو جهت کاهش خطاهای انسانی در ارزیابی و مدیریت ریسک نیاز جداگانه ای به ارزیابی ریسک ناشی از خطای انسانی وجود دارد که این نیاز می تواند با استفاده از آنالیز قابلیت اطمینان انسانی تامین گردد. در صنعت بهداشت و درمان، هر ساله بیماران زیادی توسط خطاهای پزشکی جان خود را از دست می دهند. خطاهای درمانی مشکلی جهانی است و اخیرا به موضوعی چالش برانگیز در بخش های مختلف درمانی تبدیل شده است.
    روش بررسی
    این مطالعه از نوع تحلیلی- توصیفی است که در آن به منظور تجزیه و تحلیل خطاهای انسانی در بخش مراقبت های ویژه قلب بیمارستان نفت تهران از روش SHERPA استفاده شده است.
    یافته ها
    در مجموع، در بخش مراقبت های ویژه قلب، تعداد 450 خطا شناسایی شد که 242 خطا (%54) مربوط به فعالیت های پرستاری، 43 خطا (9 %) مربوط به پزشک عمومی و 165 خطا (%37) مربوط به پزشک متخصص می باشند. همچنین با توجه به نتایج تجزیه و تحلیل ریسک انجام شده، 45/12% خطاها با ریسک غیر قابل قبول، 30/22% خطاها با ریسک نامطلوب، 11/43% خطاها با ریسک قابل قبول ولی نیاز به تجدید نظر و22/14% خطاها با ریسک قابل قبول بدون نیاز به تجدید نظر می باشند.
    بحث و نتیجه گیری
    در نهایت می توان این نتیجه را استنباط نمود که روش SHERPA در صنعت بهداشت و درمان قابل اجرا بوده و در شناسایی و تجزیه و تحلیل خطاهای انسانی، بسیار موثر می باشد.
    کلیدواژگان: ریسک، خطای انسانی، بهداشت و درمان، مراقبت های ویژه قلب
  • محمد حیدر علی*، سعید کریمی صفحات 123-138
    زمینه و هدف
    امروزه مکان یابی کاربری های شهری با استفاده از GIS در برنامه ریزی شهری از اهمیت زیادی برخوردار است. کاربری های تجاری یکی از کاربری های مهم شهری است که سایر فعالیت های مهم شهری را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. شایان ذکر است که انسان به صورت فعالانه با فضا برخورد می کند و همواره با آن در داد و ستد اطلاعات است. فرد با قرارگیری در یک مکان مناسب از منظر محیط زیستی و دریافت اطلاعات توسط حواس خود قادر خواهد بود که به محیط پاسخ فعال داده و توجه خود را به آن محیط معطوف کند. با توجه به این موارد دوری از بیمارستان، راه آهن و پمپ بنزین و نزدیکی به مکان های طبیعی مانند پارک، مولفه های ذهنی سیما و منظر از جمله صمیمیت، اصالت و سرزندگی را تحت تاثیر قرار داده و در دعوت کنندگی افراد تاثیرگذار خواهد بود.
    روش بررسی
    در این راستا معیارهای مناسب با مطالعه اسنادی تدوین و با استفاده از مدل AHP ارزش هر یک از معیارها نسبت به دیگر معیارها مشخص گردید و به هر یک از معیارهای مربوطه وزن هایی اختصاص یافت. در نهایت وزن های حاصله در لایه های معیارها ضرب گردید و با استفاده از ترکیبات فازی، لایه ها ترکیب شدند.
    یافته ها
    تلفیق داده ها نشان داد که ناحیه 2 با وضعیت مطلوب تر نسبت به ناحیه 1 و این ناحیه نیز با وضعیت بهتر نسبت به ناحیه 3 از اهمیت متفاوتی برخوردارند که در آخر بهترین محل های ایجاد مرکز تجاری در هر 3 ناحیه مشخص گردید.
    بحث و نتیجه گیری
    منطقه 17 تهران با بیش از 358 هزار نفر جمعیت دارای 3 ناحیه شهرداری می باشد که نبود دسترسی مناسب موجب افزایش هزینه های دسترسی به خدمات شهری شده است. بدین منظور تحقیق حاضر با تبیین شاخص های مناسب و با بهره گیری از سیستم های اطلاعات جغرافیایی به مکان یابی مناطق تجاری در منطقه 17 پرداخته و مکان های مناسب در هر یک از نواحی شهرداری برای استقرار کاربری مذکور انتخاب شده اند.
    کلیدواژگان: مکان یابی، مناطق تجاری، سیستم اطلاعات جغرافیایی، منطق فازی، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، منطقه 17 تهران
  • سیدعلی وقار، عیسی سلگی* صفحات 139-150
    زمینه و هدف
    به دلیل برخورداری شهر همدان از پتانسیل بالا برای تولیدات کشاورزی و متعاقبا تاثیر فاضلاب های شهری و فعالیت های کشاورزی، نظیر استفاده از کودها و سموم شیمیایی مختلف روی کیفیت خاک، گیاه و نهایتا سلامت انسان، لزوم انجام پژوهش را آشکار می سازد. این پژوهش با هدف بررسی اثر فاضلاب بر تجمع فلزات سرب و کادمیوم در خاک و سبزیجات صورت گرفت.
    روش بررسی
    برای این منظور نمونه برداری به صورت تصادفی از خاک و سبزیجات در محدوده شهر همدان صورت گرفت. نمونه برداری از یک منطقه آبیاری شده با آب چاه و یک منطقه آبیاری شده با آب فاضلاب صورت گرفت. نمونه های گیاه پس از شسته شدن و خشک شدن، آسیاب شده و آماده انجام آزمایش گردیدند. نمونه های خاک نیز پس از هوا خشک شدن، الک شده و آماده انجام آزمایش گردیدند. سپس نمونه ها با ترکیبی از اسیدها هضم شدند و فلزات سنگین با استفاده از دستگاه جذب اتمی مورد سنجش قرار گرفتند. در نهایت داده های به دست آمده با نرم افزار20 SPSS تجزیه و تحلیل شدند.
    یافته ها
    نتایج حاصل نشان داد که فاضلاب اثر قابل توجهی بر میزان تجمع فلزات سرب و کادمیوم در خاک و سبزیجات دارد بطوری که میانگین غلظت این فلزات در خاک و سبزیجات مناطق آبیاری شده با فاضلاب بیش تر از مناطق آبیاری شده با آب چاه بود. همچنین مشخص شد که مقادیر فلزات سرب و کادمیوم در سبزیجات مطالعه شده برابر یا بیشتر از حد استاندارد بوده است و فلز کادمیوم در خاک هر دو منطقه شاهد و تیمار برابر با حد استاندارد و فلز سرب در خاک هر دو منطقه شاهد و تیمار کم تر از حد استاندارد قرار دارد.
    نتیجه گیری
    از آنجایی که در منطقه تیمار متوسط غلظت فلز کادمیوم در سبزی پیازچه و متوسط غلظت فلز سرب در سبزی تره بالاتر از حد استاندارد قرار دارد. بنابراین به منظور جلوگیری از بروز مشکلاتی توسط آنها برای سلامتی شهروندان از آبیاری مزارع کشاورزی می بایست خودداری شود.
    کلیدواژگان: فلزات سرب و کادمیوم، سبزیجات، خاک، فاضلاب، شهر همدان
  • عبدالرضا واعظی*، وحیده عزیزان صفحات 151-172
    زمینه و هدف
    در این مطالعه، غلظت و میزان گسترش ابر آلودگی آلاینده های نفتی در آب زیرزمینی ناشی از نشت احتمالی مخازن بنزین موجود در انبار نفت خوی تحت سناریوهای مختلف مورد بررسی قرار گرفت.
    روش بررسی
    بدین منظور ابتدا مدل جریان آب زیرزمینی منطقه برای حالت پایدار و ناپایدار با استفاده از بسته مدل MODFLOW-2000 شبیه سازی و مدل جریان واسنجی و پارامترهای هیدرولیکی آبخوان برآورد گردید. به کمک مدل انتقال MT3DMS و با استفاده از داده های خروجی مدل جریان، گسترش ابرآلودگی بنزن، تولوئن، اتیل بنزن، زایلن و MTBE برای ورود احتمالی آن با غلظت حداکثر از طریق نشت از مخازن انبار نفت خوی شبیه سازی گردید. به منظور پیش بینی انتقال آلاینده ها تحت شرایط مختلف، سه سناریو در نظر گرفته شد.
    یافته ها
    نتایج مدل نشان می دهد که ابر آلودگی MTBE در صورت تداوم نشت در طی بیست سال گسترشی برابر 774 متر و در صورت قطع شدن نشت پس از 3 سال در طی بیست سال حدود 108 متر از منبع نشت آلاینده فاصله خواهد گرفت. این در حالی است که ابر آلودگی ناشی از انتشار BTEXها در صورت تداوم نشت در طی بیست سال گسترشی کم تر از MTBE خواهند داشت. مقایسه رفتار ابر آلودگی آلاینده های بنزن و MTBE تحت شرایط سناریو دوم (نشت به مدت سه سال) نشان داد که گسترش ابر آلودگی بنزن بعد از ده سال به 126 متر برسد و 5/8 سال پس از قطع نشت، آلاینده به نزدیک ترین چاه بهره برداری برسد ولی گسترش ابر آلودگی MTBE در همین مدت بیش از شش برابر بوده و در طی 5/1 سال پس از قطع نشت، به نزدیک ترین چاه بهره برداری برسد که این ناشی از قابلیت انتقال بیش تر MTBE در آب نسبت به بنزن می باشد.
    بحث و نتیجه گیری
    سرعت متوسط حرکت آلودگی 5 تا 6 سانتی متر در روز برآورد گردید و پیش بینی می شود که ابر آلودگی MTBE پس از شروع نشت با فاصله زمانی کم تر از BTEXها، به اولین چاه بهره برداری برسند. در صورتی که مقدار جذب سطحی صفر در نظر گرفته شود ابر آلودگی تمام آلاینده ها اعم از MTBE، بنزن، تولوئن، اتیل بنزن و زایلن با گذشت ده سال، مناطق شهری پایین دست منطقه مطالعاتی را آلوده خواهند کرد. بنابراین لزوم پایش مستمر نشت و حفاظت از مخازن که مهم ترین فرآورده نفتی از نظر داشتن آلاینده های نفتی است، ضروری می باشد.
    کلیدواژگان: BTEX، MTBE، خوی، MT3DMS، MODFLOW-2000
  • سحر حیدری مستعلی، بهمن جباریان امیری*، افشین علیزاده شعبانی صفحات 173-187
    زمینه و هدف
    مدل تخریب از جمله روش های ارزیابی اثرات محیط زیستی است که اثرات فعالیت های انسانی را به صورت کمی بیان می کند. هدف از به کارگیری این مدل، شناسایی عوامل تخریب و درجه آسیب پذیری بوم سازگان ها به منظور پیش گیری از تخریب آتی توسط پروژه های دیگر و نشان دادن امکان توسعه در آینده، به تصمیم گیرندگان است.
    روش بررسی
    نخست محدوده شهرستان به 94 شبکه کاری 1600 هکتاری تقسیم و با استفاده از نقشه کاربری سرزمین، مشاهدات میدانی و نظرات کارشناسی، تعداد 14 عامل تخریب شناسایی و شدت آن ها تعیین شد. سپس، آسیب پذیری اکولوژیک و تراکم فیزیولوژیک محاسبه و پس از آن با استفاده از رابطه تخریب، ضرایب تخریب به دست آمد. درنهایت کلیه شبکه ها بر اساس نظریه فازی به 4 پهنه با توانایی توسعه بیش تر، نیازمند بازسازی، نیازمند حفاظت و غیر قابل توسعه تقسیم شدند.
    یافته ها
    طبق نتایج نهایی از مجموع 94 شبکه، 22 شبکه که معادل 40/23 درصد مساحت شهرستان است، نیازمند بازسازی، 37 شبکه که معادل 36/39 درصد مساحت شهرستان است، غیر قابل توسعه و 35 شبکه نیز که 22/37 درصد مساحت شهرستان را به خود اختصاص می دهد، مستعد توسعه هستند.
    بحث و نتیجه گیری
    اثرات فعالیت های مخرب (که عمدتا اثرات مخرب ناشی از فعالیت های گردش گری) در منطقه بارز بوده به طوری که فعالیت های مخربی نظیر تغییر کاربری از یک سو و از سوی دیگر زباله ریزی و آلودگی رودخانه ها به منطقه از عوامل اصلی تخریبند. از مجموع 94 شبکه، 21 شبکه به دلیل وجود گسل ها و 16 شبکه به دلیل قرار گرفتن در محدوده منطقه حفاظت شده بینالود، غیر قابل توسعه می باشند. 35 شبکه دارای اولویت های اول تا سوم توسعه هستندکه دارای تراکم فیزیولوژیک پایین بوده و 22 شبکه نیز به دلیل تراکم فیزیولوژیک بالا و شدت زیاد عوامل مخرب، دارای ضرایب تخریب بالا بوده و نیازمند بازسازی هستند؛ لذا باید از هرگونه توسعه بدون برنامه ریزی در آینده در این قسمت ها، خودداری شود.
    کلیدواژگان: ارزیابی اثرات توسعه، مدل تخریب، آسیب پذیری اکولوژیک، شهرستان طرقبه شاندیز
  • شایان محسنی، میر سامان پیشوایی* صفحات 189-210
    زمینه و هدف
    آلودگی های زیست محیطی و وابستگی شدید به سوخت های آلاینده فسیلی از مهم ترین انگیزه های توسعه سوخت های سبز در کشور محسوب می شود. جلبک ها به عنوان یکی از جدیدترین مواد اولیه برای تولید سوخت سبز در دنیا معرفی شده اند. به علاوه در فرآیند رشد جلبک ها، گازهای انتشار یافته از نیروگاه های تولید برق به کار گرفته می شود که باعث کاهش بخش اعظم گازهای گل خانه ای انتشار یافته به اتمسفر می شود.
    روش بررسی
    این مطالعه برای بررسی توسعه چنین سوخت هایی در کشور به ارایه مدل های طراحی و مدیریت زنجیره تامین سوخت سبز بر پایه جلبک ها می پردازد. بر این اسا س در ابتدا یک مدل قطعی برای مدل سازی تمام فعالیت های زنجیره تامین تولید سوخت سبز که شامل تامین مواد اولیه لازم برای رشد جلبک ها، کشت جلبک ها و تبدیل آن ها به سوخت و نهایتا عرضه سوخت در کشور است، توسعه داده می شود. سپس این مدل قطعی به یک مدل طراحی شبکه استوار برای دست یابی به تصمیمات زنجیره تامین ایمن و استوار در برابر عدم قطعیت بسط داده می شود.
    یافته ها
    نتایج به کارگیری مدل پیشنهادی برای توسعه سوخت های جلبکی در کشور نشان می دهد که تولید هر لیتر سوخت سبز در حال حاضر 88.5 هزار ریال می باشد.
    بحث و نتیجه گیری
    هزینه کنونی تولید سوخت از جلبک ها توانایی رقابت با سوخت های فسیلی را ندارد اما این هزینه با افزایش اندک میزان رشد جلبک ها و محتوای روغنی آنها در آینده می تواند به شدت کاهش پیدا کند.
    کلیدواژگان: انرژی تجدید پذیر، سوخت سبز، جلبک ها، بهینه سازی استوار، زنجیره تامین زیست توده
  • عبدالرضا نوفرستی، فریده عتابی*، جعفر نوری، محمدرضا میری لواسانی، سیدعلی جوزی صفحات 211-226
    زمینه و هدف
    هدف از انجام این تحقیق، بررسی شدت ذرات معلق و بیماری های ناشی از آن در ساکنین منطقه و ارزیابی ریسک جمعیتی در شهر سنندج می باشد.
    روش بررسی
    ابتدا اطلاعات مربوط به غلطت ذرات معلق در سال های آماری(2012- 2013) 1391 از اداره محیط زیست سنندج گرفته شد.در بررسی میدانی نیز اندازه گیری ذرات در 17 نقطه از شهر سنندج در ماه های مختلف طی یک سال با کمک دستگاه پرتابل سنجش ذرات، صورت پذیرفت. سپس جهت کمی سازی اثر آلاینده های هوا از نرم افزار (AirQ)Air Quality Health Impact Assessment استفاده گردید. در مرحله بعدی، محاسبات مربوط به آماده سازی داده های ورودی صورت پذیرفت. سپس پیش بینی میزان مرگ و میر و مقایسه آن با آمار موجود و درنهایت ارزیابی ریسک بهداشتی برای منطقه انجام پذیرفت.
    یافته ها
    بررسی وضعیت آلودگی هوا به ذرات معلق در شهر سنندج نشان می دهد که بیش ترین ایام سال، منطقه دارای آلودگی با شدت پایین می باشد، و روزهای ناسالم و خطرناک کم تر از دو ماه از سال را شامل می گردد که عمدتا در ماه های خرداد تا مرداد می باشد. میانگین ذرات معلق در ماه های مختلف سال نیز بیش ترین مقدار را در پنج ماه اول سال و عمدتا در خرداد ماه نشان می دهد. این در حالی است که آمار بیماران مراجعه کننده به مراکز درمانی ناشی از آلودگی هوا، در ماه های فصل زمستان و ماه فروردین، بیش ترین تعداد را به خود اختصاص داده است. بیش ترین آلودگی هوا در شمال شرقی شهر (منطقه یک) اندازه گیری شده که علت آن وجود مراکز تعمیرگاهی، ترمینال مسافربری و شهرک صنعتی می باشد.در بررسی تعداد بیماران مراجعه کننده به مراکز درمانی ناشی از آلودگی هوا در شهر سنندج و مقایسه آن با پیش بینی مدل، نتایج مدل آمار کم تری را نشان می دهد در حالی که تعداد مرگ و میر پیش بینی شده در مدل به نسبت آمار موجود در منطقه آمار بیش تری را نشان می دهد. در خصوص تعیین ریسک بهداشتی جمعیت منطقه، بیش ترین ریسک مربوط به منطقه یک و در رده سنی 20 تا 44 سال پیش بینی گردیده است که علت اصلی آن، در معرض قرار گرفتن بیش تر این افراد در برابر آلودگی می باشد.
    بحث و نتیجه گیری
    در فصول سرد سال و به علت پدیده وارونگی هوا با توجه به شرایط توپوگرافی منطقه، شدت بیماری های تنفسی و آمار مرگ و میر در منطقه مطالعاتی افزایش می یابد. بر اساس بیماری های ثبت شده در سال آماری فوق، تعداد 581 مورد تنگی نفس، 570 مورد آنژین صدری، 23 مورد آسم و 39 مورد مرگ منسوب به آلودگی هوا گزارش شده است.
    کلیدواژگان: مرگ و میر، ذرات معلق، AirQ 2.2.3، ارزیابی ریسک، سنندج
  • مهسا رفعتی، مریم مصلحی*، اکرم احمدی صفحات 227-239
    زمینه و هدف
    آزولا گیاهی است با داشتن قابلیت تثبیت نیتروژن، پتاسیم و فسفر که به عنوان کود سبز مورد استفاده قرار می‎گیرد و عناصر غذایی موجود در کمپوست آن می‎تواند به عنوان منبع تغذیه‎ای برای گیاهان مورد توجه قرار گیرد. این تحقیق به منظور بررسی اثرات تلفیق آزولا با کودهای آلی و غیرآلی بر شاخص‎های رویش صنوبر دلتوئیدس انجام گرفت.
    مواد و روش‎ها
     ابتدا آزولا از تالاب‎های شهرستان جویبار واقع در استان مازندران جمع آوری گردید. کمپوست آزولا در ترکیب با مواد آلی و غیر آلی در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار مورد استفاده قرار گرفت و میزان نیتروژن، پتاسیم و فسفر این ترکیبات و تاثیرات آن بر شاخص‎های رویش (ارتفاع، قطر ساقه و وزن تر برگ) بررسی شد. نتایج نشان داد کمپوست آزولا 100% و کاه 100% دارای بیشترین و کمترین میزان نیتروژن، پتاسیم و فسفر بود که منجر به افزایش معنی‎داری در شاخص‎های رویش صنوبر دلتوئیدس در مقایسه با تیمار شاهد شد.
    یافته‎ها
     شاخص‎های رویش در کمپوست آزولا 100% نسبت به تیمارهای دیگر کودی (درصدهای مختلف آزولا، کاه) افزایش معنی‎داری را نشان داد. همچنین، کود تلفیقی کمپوست آزولا و مواد آلی (50% آزولا+ 50% کاه) (با میزان 32/0 درصد نیتروژن، 02/0 درصد فسفر و 24/0 درصد پتاسیم) در ترکیب با کود غیر آلی اوره، پارامترهای رویشی گیاه را نسبت به شاهد به‎طور معنی‎داری افزایش داد.
    بحث و نتیجه گیری
    با توجه به نتایج، ترکیب کودی 50% آزولا+50% کاه به همراه اوره و کمپوست آزولا 100%، بیشترین تاثیر را در بهبود خصوصیات شیمیایی خاک و در نهایت رشد گیاه داشتند. لذا، بکارگیری کود سبز و همچنین ترکیب تلفیقی کود سبز با کودهای آلی و غیرآلی، با توجه به اثراتی که بر خصوصیات شیمیایی خاک دارد منجر به بهبود حاصلخیزی و افزایش محصول می‎گردد و با کاهش مصرف کود شیمیایی در کشاورزی از آلودگی‎های زیست محیطی و هزینه‎های سرسام آور آن جلوگیری نموده و منجر به توسعه پایدار در کشاورزی می‎شود.
    کلیدواژگان: آزولا، کود آلی، کود غیرآلی، نیتروژن، پتاسیم و فسفر خاک، مدیریت پایدار
  • سید حسین حسینی*، پویا بختیاری، نازنین نصرالهی صفحات 241-254
    زمینه و هدف
    پوشش گیاهی که عموما در طراحی شهری مورد استفاده قرار می گیرد، تاثیر به سزایی بر کیفیت هوای معابر دارد. از این رو برنامه ریزان باید از میزان و چگونگی تاثیر درختان و پوشش گیاهی آگاه باشند. اصفهان یکی از کلان شهرهای ایران است که به رغم دارا بودن پوشش گیاهی زیاد در سطح این شهر، خیابان های آن با مشکل آلودگی روبه رو هستند. در این تحقیق بررسی پراکنش آلودگی در دره های شهری با هدف ارزیابی الگوی بهینه مدل کیفی کاهش آلودگی انجام پذیرفته است.
    روش بررسی
    جهت بررسی تاثیر پوشش گیاهی بر سطح آلودگی در دره های شهری از نرم افزار مدل سازی سه بعدی با نام ENVI-met با بررسی مدل کیفی هوای محلی و خرده اقلیمی بر پایهCFD -مکانیک سیالات محاسباتی- استفاده شده است. در ابتدا یک نمونه واقعی مطالعاتی برداشت میدانی شده است و در نهایت مدل ساده تری از منطقه انتخاب شده و شبیه سازی می شود.
    یافته ها
    پارامتر های مختلفی از جمله نسبت ارتفاع به عرض در دره های شهری، سطح تراکم درختان، محل قرار گیری درختان در معابر و فاصله درختان از هم مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است.
    بحث و نتیجه گیری
    نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهند که افزایش سرعت باد در دره های شهری با عمق کم در سطح پایین تری قرار دارد و زمانی که در دره های شهری موانع طبیعی از جمله درختان حضور نداشته باشند سطح آلودگی کاهش می یابد زیرا در این حالت باد باز هم سرعت بیش تری دارد. زمانی که درختان در خط مرکزی دره شهری مابین مسیرهای حرکتی قرار می گیرند، آلودگی و فاصله درختان نسبت به هم رابطه معکوس داشته و هرچه فاصله درختان بیش تر شود سطح آلودگی کم تر می گردد، به عبارتی تاج پوشش درختان هرچه کم تر باشد، آلودگی کم تر در زیر تاج درختان محبوس می گردد و غلظت آلودگی کاهش می یابد.
    کلیدواژگان: آلودگی، دره های شهری، درختان، نسبت ارتفاع به عرض، جهت گیری باد
  • وکیل حیدری ساربان، شراره صائب* صفحات 255-266
    زمینه و هدف
    در کشور ما که نسل جوان آن بیش ترین درصد جمعیت را تشکیل می دهد، آموزش محیط زیست می تواند تاثیر قابل توجهی در تقویت فرهنگ زیست محیطی و رسیدن به اهداف توسعه پایدار داشته باشد. آشنایی جوانان با علوم پایه محیط زیست در مقاطع مختلف تحصیلی می تواند روحیه سازگاری و حفاظت از منابع طبیعی را در آن ها تقویت کرده و حس مسوولیت پذیری را به صورت منطقی در آنان افزایش دهد. هدف این مقاله بررسی دیدگاه دانش آموزان دوره دبیرستان شهرستان مشگین شهر پیرامون حفظ محیط زیست می باشد.
    روش بررسی
    روش کار به صورت میدانی بوده و اطلاعات از طریق پرسش نامه از 164 نفر از دانش آموزان مقطع دبیرستان شهرستان مشگین شهر جمع آوری گردیده است. روش مورد استفاده در این تحقیق توصیفی-تحلیلی است. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه ای محقق ساخته بوده که ضریب پایایی آن 85/0 برآورد شده است. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون آماری اسپیرمن و رگرسیون چند متغیره و از طریق نرم افزار SPSS انجام پذیرفت.
    یافته ها
    یافته های تحقیق نشان داد که دانش آموزان به مسایل مربوط به حفظ محیط زیست علاقه مند بوده و حفاظت از محیط زیست را تا حدی از وظایف خود می دانستند و در رابطه با مسایل و مشکلات مربوط به حفاظت از آن، در حد قابل قبولی اطلاعات و آگاهی داشتند.
    بحث و نتیجه گیری
    برای رسیدن به توسعه ای پایدار یعنی توسعه ای موزون و با حفظ ارزش های زیست محیطی، باید به تحول فرهنگ زیستی جوامع اندیشید تا مردم تشکیل دهنده جوامع، منش خود را با پایداری و پویایی طبیعت تطبیق دهند، زیرا بروز بحر ان های زیست محیطی و انهدام و تحلیل منابع طبیعی به همراه افزایش جمعیت باعث شده است که انسان امروز بیشتر برای جلوگیری از نابودی محیط زیست خود تلاش کند. در نهایت نتایج آزمون های آماری نشان داد که به جز متغیرهای تمایل به ایجاد تشکل های زیست محیطی، میزان بازدید از پارک ها و فضای سبز، بازدید دانش آموزان از مراکز مرتبط با محیط زیست، استفاده از آموزش های عملی حفاظت از محیط زیست و استفاده از فیلم های آموزشی در زمینه محیط زیست، بین تمامی متغیرهای تحقیق از جمله میزان مطالب آموزشی زیست محیطی در کتاب درسی، نگرش نسبت به حفاظت از محیط زیست، میزان علاقه به محیط زیست، مجهز بودن کتابخانه های مدارس به منابع علمی، استفاده از مجلات و نشریات زیست محیطی، میزان بازدید کارشناسان محیط زیست از مدارس، شرکت در فعالیت های داوطلبانه زیست محیطی، اطلاع رسانی دبیران در خصوص حفظ محیط زیست با دیدگاه دانش آموزان نسبت به حفاظت از محیط زیست رابطه مستقیم و معنی داری وجود دارد.
    کلیدواژگان: دانش آموزان، توسعه پایدار، حفظ محیط زیست، دانش آموزان مقطع دبیرستان، مشگین شهر
  • آرزو حاجیلو، هومن بهمن پور*، مژگان زعیم دار، لعبت تقوی صفحات 267-283
    زمینه و هدف
    این تحقیق که به روش پیمایشی انجام شد، درخصوص شناسایی نیازهای آموزشی کارکنان شهرداری تهران در زمینه مسایل محیط زیست و ارایه الگوی آموزشی براساس مدل DACUM می باشد.
    روش بررسی
    بدین منظور جامعه آماری را کارکنان شهرداری منطقه 2 تهران به تعداد 1331 نفر تشکیل دادند. نمونه های مورد مطالعه به صورت تصادفی به تعداد 310 نفر شناسایی شدند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسش نامه محقق ساخته بود که روایی آن تایید و پایایی نیز با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ بالای 7/0 محاسبه و تایید گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار MATLAB مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
    یافته ها
    محیط زیست یکی از ابعاد حساس و آسیب پذیر است که همواره در معرض تهدید قرار گرفته است. حفظ محیط زیست یک وظیفه همگانی و ملی است به نحوی که باید در حیطه وظایف و مسوولیت های فردی و اجتماعی به حفظ آن پرداخت و شهرداری نیز به عنوان یکی از متولیان امر در این زمینه نقش حیاتی را ایفا می نماید.
    بحث و نتیجه گیری
    نتایج نشان داد تفاوت معنی داری میان افراد با تحصیلات متفاوت از نظر نیازهای آموزشی وجود دارد. بدین معنی که کارکنان با تحصیلات فوق دیپلم نیاز آموزشی بالاتری نسبت به دو گروه دیگ (کارشناسی و کارشناسی ارشد) داشتند. هم چنین از نظر نیازهای آموزشی افراد با تحصیلات کارشناسی نیاز آموزشی بالاتری نسبت به کارشناس ارشدها داشتند.
    کلیدواژگان: نیازسنجی، آموزش محیط زیست، شهرداری تهران، مدل DACUM
  • نغمه جعفرزاده*، ابراهیم فتایی، صابر وطن دوست، سعید مداح صفحات 285-296
    زمینه و هدف
    رودخانه بالخلو به عنوان یکی از سرشاخه های اصلی رود قره سو اردبیل و تامین کننده آب سد یامچی می باشد و با توجه به وجود منابع آلاینده مختلف مانند پساب مناطق مسکونی، صنعتی و کشاورزی و آبگرم معدنی، بررسی کیفی این رودخانه برای حفظ حیات آن ضروری می باشد. امروزه در مطالعات تعیین کیفیت آب، بررسی حضور درشت بی مهرگان کفزی به عنوان شاخصی مکمل برای روش های شیمیایی در تشخیص وجود آلودگی ها شناخته شده است.
    روش بررسی
    در این پژوهش به منظور بررسی کیفیت آب رودخانه بالخلو چای اردبیل بر اساس درشت بی مهرگان، نمونه برداری در 5 ایستگاه و دردو نوبت، فصول کم آبی و پرآبی در طول رودخانه صورت گرفت. همچنین برای تدقیق نتایج بدست آمده، اندازه گیری های برخی پارامترهای فیزیکی و شیمیایی در ایستگاه ها انجام شد. نمونه های بی مهرگان شناسایی شده و با استفاده از شاخص تنوع شانون، شاخص زیستی مارگالف و شاخص تشابه پیلو سنجیده شدند.
    یافته ها
    در این تحقیق ده راسته از بی مهرگان در 23رده شناسایی و شمارش گردیدند و پارامترهای فیزیکوشیمییایی مانند اکسیژن محلول، نیترات، دما، اسیدیته، دبی و سرعت جریان ثبت گردیدند.
    بحث و نتیجه گیری
    نتایج بدست آمده ارتباط متناسبی را بین شرایط فیزیکی و شیمیایی و شاخص های زیستی نشان داد و شاخص زیستی مارگالف به دلیل اینکه بیشترین هماهنگی را با نتایج پارامترهای فیزیکو شیمیایی داشت عنوان بهترین شاخص برای ارزیابی زیستی رودخانه بالخلو شناخته شد. در نهایت با مقایسه پارامتر های فیزیکو شیمیایی و شاخص های زیستی کیفیت آب رودخانه بالخلو به سه ناحیه آلودگی کم، متوسط و بالا تقسیم بندی گردید.
    کلیدواژگان: بی مهرگان، کیفیت آب، شاخص کمی( شانون-مارگالف-پیلو)
  • سید مجید مفیدی شمیرانی، منصوره طاهباز، آیدا مهربان* صفحات 297-333
    زمینه و هدف
    امروزه، سامانه های متعدد رتبه بندی پایداری میزان هم سازی ساختمان با محیط را ارزیابی می کنند. معیارهای ارزیابی -به عنوان مهم ترین رکن سنجش- گرایش غالب هر سامانه را مشخص می کند. در این پژوهش با سنجش اهمیت نسبی و اولویت گذاری معیارها، این گرایش در مواجهه با مباحث پایداری تببین می گردد.
    روش بررسی
    در این پژوهش، چارچوب مشترکی برای مقایسه و تحلیل موشکافانه ی معیارهای ارزیابی پنج سامانه ی فراگیر دنیا (BREEAM، LEED، CASBEE، DGNB و HQE) در قالب مطالعات کتابخانه ای ارایه شده است. با استفاده از تدابیر تحلیلی- مقایسه ای، معیارهای ارزیابی سامانه های موجود در قالب چهارچوب پیشنهادی استخراج و سازمان دهی شده اند. به منظور شناخت اهمیت نسبی هر معیار، ضریب وزنی تک تک معیارها برداشت شده؛ جهت هم سازی داده ها و مقایسه پذیری، بر مبنای 100 محاسبه گردیده است.
    یافته ها
    چارچوب مقایسه ای بر مبنای سه جنبه ی کلیدی توسعه پایدار - محیطی، اجتماعی و اقتصادی- سازمان یافته است که 11 سرفصل ارزیابی را با عناوین انرژی، آب، ساخت گاه، بارهای محیطی، مصالح، پس ماند، کیفیت فضای داخلی، مباحث فرهنگی - اجتماعی، اقتصاد، کیفیت فنی و عملکردی، مدیریت و فرآیندهای پایدار پوشش می دهد. معیارهای زیرمجموعه هر سرفصل امکان سنجش قابلیت هر سامانه را در سطوح ریزتر ارزیابی فراهم آورده اند.
    بحث و نتیجه گیری
    مبانی و رویکرد هر سامانه نقش موثری در سازمان دهی ساختار محتوایی معیارها دارد؛ مثلا DGNB، که ساختار ارزیابی آن منطبق با اصول سه گانه معماری پایدار سامان یافته، بخش قابل توجهی از معیارهایش به موضوعات اقتصادی- اجتماعی اختصاص دارد؛ درصورتی که در BREEAM، LEED و یا HQE، که به نسل اول سامانه ها تعلق دارند، ساختار ارزیابی عمدتا به مباحث محیطی می پردازد. در سامانه های کل نگر مانند DGNB و CASBE مباحثی چون کارکرد، قابلیت های فنی و سرویس دهی ساختمان نمود بیش تری یافته اند؛ درحالی که در سامانه های جز نگر مانند BREEAM، LEED و HQE، حفظ منابع از جمله انرژی، آب، زمین و... اهمیت می یابد. هرچند در هر دو گروه به انرژی و کیفیت محیط داخلی موکدا توجه شده است.
    کلیدواژگان: سامانه های رتبه بندی پایداری، معیارهای ارزیابی، ضرایب وزنی، اهمیت نسبی معیارها، چارچوب مقایسه ای معیارها
|
  • Mohammad Isazadeh, Seyedmostafa Biazar *, Afshin Ashrafzadeh, Rezvan Khanjani Pages 1-21
    Background and Objective
    Having information about qualitative and quantitative parameters distribution of groundwater supplies is one of most important parameters in integrated groundwater management. Thus, in this study it has been attempted to determine a proper model and input combination for estimation of quality parameters including electrical conductivity (EC), calcium (Ca) and sodium (Na) ions in aquifers of Guilans plain.
    Method
    In this study, the data from 132 observation wells during 2001 to 2013 were used and artificial neural network (ANN) and support vector model (SVM) were applied. In the first approach, estimations were conducted according to five different combinations, including water level, distance from see, total precipitation of six months and coordinates of observation wells. In the second approach, estimations were conducted based on combination of the selected qualitative parameters of gamma test with combinations of the best input in the first part.
    Findings
    Comparison of the results from the first part indicated that SVM model outperformed the ANN mode in the estimation of Ca, Na and EC parameters. Support vector machine error values for estimating Ca, Na and EC variables at the test period were 1.218 (meq/l), 0.867(meq/l), and 175.742 (µmos/cm), while for artificial neural network these values were 1.268 (meq/l), 0.933 (meq/l), and 186/448 (µmos/cm) respectively. The results from this part showed that adding the distance from see input improves the estimation of models in all cases. In the second part, using gamma test for measuring the nine quality parameters, the best combination of quality parameters was determined to estimate the three parameters: Ca, Na and EC. The results from the second part show that both ANN and SVM models have an excellent performance in the estimation of the three qualitative parameters. ANN model error values in estimating Ca, Na and EC variables in validation period were 0.662 (meq/l), 0.305(meq/l), and 47.346 (µmos/cm), while these values were 0.671 (meq/l), 0.356 (meq/l), and 55.412 (µmos/cm) for SVM model respectively.  Obviously, the results from ANN model in this section were better than those from SVM model.
    Discussion and Conclusion
    Results showed that both ANN and SVM models have a great ability in predicting qualitative parameters in the aquifers. Also, in less inputs, the results of SVM model are better than those of ANN model and in more inputs it is vice versa. Results of the second section showed that gamma test is fully practical and accurate in determining the effective input combinations.
    Keywords: Artificial Neural Network, Gamma Test, Guilan Plains, Qualitative Parameters Prediction, Support Vector Machine
  • Hamidreza Alinejad, Shahnaz Tabatabaei *, Tooraj Dana Pages 23-36
    Background and Objective
    The main goal of this research was “The Relationship   between Personnel’s Blood Lead Concentration Parameter, Job Stress and Job-Burnout Parameters in Staff of a Battery Manufacturing Company”. 
    Method
    It was a descriptive and cross sectional investigation. The sample group (with age range 20-65) included 100 out of 200 staff who worked in the productive lines of company. They were selected randomly. Job Stress (Davies, 1991) and Maslach Job-Burnout (1981) questionnaires were used as tools. Also the lead concentration of whole blood was determined by using atomic absorption spectrometer.
    Findings
    The results of Pearson correlation test showed that there are significant relationship between blood lead concentration with depersonalization and low performance of staff (P<0.01, P<0.05). There are significant relationship between stress related to jobs and job-burnout dimensions (P<0.01). The results revealed that blood lead and job stress can predict depersonalization and weak performance of staff.
    Discussion and Conclusion
    Many workers are in the exposure of chemical hazards like lead concentration simultaneously they are suffering from job stress and different types of pressures because of hard conditions of job in a battery manufacturing companies. These difficult conditions can lead them towards job-burnout (depersonalization and weak performance) too. It was recommended to the managers and engineers to control dust and fumes of lead pollution with respect to occupational health and safety in the workplaces. The management plans should be targeted the job related stress management and prevention of job burnout as well.
    Keywords: Blood Lead Concentration, Job Stress, Burnout Dimensions
  • Mohsen Keshavarz Tork, Ahad Ghaemi *, Mansour Shirvani Pages 37-55
    Background and Objective
    Phenol presence and its derivatives in water and waste water on human health and the environment is one the major concerns. Because of the toxicity of phenol and also because of the presence of even low concentrations in natural resources, water disinfection and oxidation processes can lead to the formation of additional components. This material is one of the most common organic pollutants in water. In this research, adsorption of phenol from wastewater by sawdust was simulated using intelligent techniques.
    Method
    Intelligent techniques including multi-layer Perceptron, radial basis functions network and support vector regression were used. To design the network structure as well as the training and testing of 125 sets of experimental data is used. Performance evaluation criteria and stop network consists of % AARE and, which is used for all three models.
    Findings
    All models compared results showed that the support vector regression with 0.5132 and 0.979, respectively, for %AARE and  is the best model. All models are better results than the quadratic polynomial model showed.
    Discussion and Conclusion
    Models showed good agreement with experimental data. The optimum conditions for the removal of phenol were 127.6 mg/l of initial phenol concentration, 0.84 g/l of adsorbent dose, natural pH value of 3.62 and 146.9 min of contact time, under these conditions the maximum removal efficiency was 91.23%.
    Keywords: Sawdust, Absorption of Phenol, Simulation, Intelligent Methods, Optimal Conditions
  • Somayeh Khan Pouraghdam, Mehdi Ghanbarzadeh Lak *, Mehrdad Mohtadi, Mohammad Reza Sabour Pages 57-69
    Background and Objective
    An integrated model of life cycle assessment and hierarchical analysis was developed to determine the best practical method for municipal solid waste disposal. The model used for environmental and technical assessments of scenarios included (A) landfilling of wastes without energy extraction; (B) waste incineration with energy recovery and ash burial; and (C) production of compost from the organic components and landfilling other wastes.
    Method
    In order to conduct environmental assessments, the amount of greenhouse gas emissions (GHGs) was estimated by life cycle of the disposal method. Technical evaluations were carried out based on the hierarchical analysis method and a survey of experts. In order to analyze the results of the proposed model, Tehran city in Iran was selected as a case study.
    Findings
    The highest greenhouse gas emissions occurred in scenario A, and the lowest was associated with scenario B. Maximum discounts on emissions from burning putrescible wastes, paper and cardboards were obtained in scenario B. In contrast, landfilling of such wastes in scenarios A and C was the main source of methane production. Although the incineration of plastic wastes might lead to more energy extraction in scenario B, the generation of non-biological CO2 had an incremental effect on GHG emissions. Scenarios A and C had a relatively high superiority over scenario B from the perspective of most technical criteria, but the probability of leachate in these scenarios reduced their technical advantages.
    Discussion and Conclusion
    Based on the combination of evaluations, the method of landfilling without energy extraction is the most inappropriate option, and waste incineration with energy extraction leads to the lowest greenhouse gas emissions and is technically acceptable.
    Keywords: Municipal Solid Waste Management, Life Cycle Assessment, Analytic Hierarchy Process, Greenhouse Gas Emission, Tehran
  • Zeinab Kiani, Masoome Mirzaei * Pages 71-82
    Background and Objective
    Increased amount of phosphate in the aqueous solutions disrupts the balance of aquatic organisms leading to serious environmental problems. This study aimed to evaluate the experimental phosphate removal using graphene oxide nanoparticles.
    Method
    In this study, the used adsorbent was initially synthesize by Hummer method its surface was covered by epoxy and hydroxyl functional groups. The adsorbent synthesized on the surface increases the hydrophilic property and promotes the use of graphene oxide in aqueous solutions. The effects of various parameters including the amount of adsorbent, pH, initial concentration, temperature, and contact time on adsorption were studied. Further kinetic and thermodynamic studies were performed on the data.
    Findings
    The highest absorption rate by 0.2 g of adsorbent was equal to 75% at pH =3 of the solution after 3-hour contact with absorbent. The results show that the kinetic pseudo-second-order model fits the data. The experimental data were adjusted with Langmuir model.
    Discussion and Conclusion
    According to the results, graphene oxide adsorbent as an adsorbent for the removal of phosphate has a good ability to adapt to the environment.
    Keywords: Adsorption, Phosphate, Aqueous solution, Graphene oxide.
  • Mojtaba Barzehkar, Naghmeh Mobarghaee *, Amir Salemi, Hassan Ramezani Pages 83-100
    Background and Objective
    Environmental capability evaluation in order to select nuclear power plant site with observance of International Atomic Energy Agency requirements and in the framework of land use planning is a very important factor to achieve sustainable development. Precise evaluation of environmental capability will prepare the establishment of nuclear power plants in the coastal areas according to ecological and socio-economic considerations. The major purpose of this research is evaluation of environmental capability for nuclear power plant site selection in the Sahar Khiz region of Guilan province using Boolean-Fuzzy logic combination method based on the weighted linear combination (WLC) in Geographic information system environment.
    Method
    At the first step investigating with the International Atomic Energy Agency, the nuclear power plant site selection criteria were identified. Then, all the layers of ecological and socio-economical aspects were entered into the Geographic Information System Environment and then the layers were standardized. In the next stage, the Analytical hierarchy process, based on the paire comparison, for weighting of layers were utilized. Finally all the ecological and socioeconomic layers were combined by Boolean-fuzzy logic based on the weighted linear combination.
    Findings
    After combining the ecological and socio-economical layers, it was determined that the total area of Sahar Khiz region of Gilan province is inappropriate for nuclear power plant site selection.
    Discussion and Conclusion
    According to the International Atomic Energy Agency and United States Nuclear Regulatory Commission requirement, the results demonstrate the environment capability evaluation for nuclear power plant site selection inthe Sahar Khiz region of Gilan province based on Boolean-Fuzzy logic method and based on the weighted linear combination (WLC), has higher flexibility and higher accuracy comparing with the Boolean logic method.
    Keywords: Site selection, weighted linear combination, Analytical hierarchy process, Geographical information system
  • Sadegh Ghaznfari *, Javad Oraee Pages 101-110
    Background and Objective
    Increasing industrial activities associated with the production of pollutants, including heavy metals, is one of the main causes of water and soil pollution. Mineral activities are one of the human activities that cause pollution of the natural resources such as soil.
    Method
    In this study, the zoning concentration of copper as soil contamination around Meyduk copper mine was investigated. The direction samples were taken according to the situation of surrounding villages. Systematic sampling of 360 samples had been collected through the directions. Measuring the concentration of sample was done using atomic absorption method in the laboratory. To indicate the degree of soil pollution with heavy metals, Muller’s geoaccumulation index was used. Finally, in order to estimate the normal concentration of Cu and pollution of soil, Kriging method was used.
    Results
    Results showed that the maximum amount of Cu concentration is 697.5 mg/kg and the minimum is 6.35 mg/kg. The Cu concentration trend in direction D was more than direction M due to the direction of local dominant wind.
    Discussion and Conclusion
    By receding from location of mine, the overall trend of Cu concentration decreased. This indicated the role of mine activities on soil pollution.
    Keywords: Soil pollution, Copper mine, Zoning, Geoaccumulation index
  • Mohsen Shanoofi, Seyed Abolfazl Zakerian, Hanieh Nikoomaram *, Maryam Movafag Pages 111-122
    Background and Objective
    Human error has been identified as a main cause of most of the major accidents in the world. In order to reduce human errors in the risk assessment and management, it is necessary to assess the risks resulting from human errors which can be guaranteed by conducting human reliability analysis. In the healthcare industry, each year many patients are losing their lives because of clinical errors. Clinical errors, as a global problem, have recently been turned into a challenging issue in various healthcare sector cares.
    Method
    Thissurvey is an analytical-descriptive study, where SHERPA method was used for analyzing human errors in CCU unit of Tehran's Naft hospital.
    Findings
    In total, 450 errors were identified in CCU unit, from which 242 errors (45%) were related to nursing actions, 43 errors (9%) belonged to general practitioners, and 165 errors (37%) were for medical specialists. Also, according to the results of the risk analysis, 12.45% of errors were unacceptable, 30.22% had undesirable risk level, 43.11% were identified with acceptable risk level requiring revision, and 14.22% had acceptable risk level without a need for revision.
    Discussion and Conclusion
    In the end, it can be concluded that SHERPA method is an appropriate method to be used in the healthcare industry as it is very effective in identifying and analyzing human errors.
    Keywords: Risk- Human Error- Health & Care- CCU
  • Mohammad Heydar Ali *, Saeed Karimi Pages 123-138
    Background and Objective
    The urban location with the use of GIS in urban planning is very important. Commercial usage is one the most important urban usage wich affects other urban activities. It is worth noting that people are actively deal with space and always with the business and related information. Individual placement in a convenient location from an environmental perspective and getting it by all senses will be able to actively respond to the environment and it will draw the attention to the environment. Due to the remoteness of the hospitals, railway stations and close to natural areas such as parks, subjective factors such as the appearance of intimacy, originality and vitality affected and will affect the ability to invite people.
    Method
    In this regard, appropriate measures to study the documents formulation and using the AHP model value of each criterion, relative to other criteria determined and to each of the relevant criteria weights. Finally, the resulting weights in layers of criteria and multiplication using fuzzy compounds   layers were combined.
    Results
    Integrated data showed that the 2 with more favorable situation than the 1 and the area as well as with situation better than 3 areas with different importance is the best place to create trade center.
    Conclusion
    Region 17 of Tehran withpopulation of more than 358 thousands suffers from adequate access to 3 district municipality and this matter makes the costs of access to urban services increase. Therefore, this study explains appropriate indicators and geographic information systems to locate suitable commercial places in the region in each explained municipal areas which have been chosen for the establishment.
    Keywords: Locations, Current locations, GIS, Fuzzy logic, Analytical Hierarchy Process (AHP), Tehran District 17
  • Seyed Ali Vaghar, Eisa Solgi * Pages 139-150
    Background and Objective
    Due to the high potential of Hamedan city for agricultural products and subsequentlly effects of urban wastewaters and agricultural activities such as the use of fertilizers and chemical pesticides on soil quality, plant, and human health, performing this research was necessary. This research was done by purpose of investigating the effect of wastewater on accumulation of metals Pb and Cd in soil and vegetables.
    Method
    For this purpose, sampling from soil and vegetables was performed randomly in the city of Hamedan. Sampling was done in an area irrigated with well water and in an area irrigated with wastewater. Vegetable Samples were prepared after washing and drying, powdered and prepared for experiment. Also soil samples after air-drying, sieve, and prepared for experiment. Then samples digested with acid mixture and heavy metals measured by Atomic Adsorption Spectroscopy (AAS). Finally obtained data were analyzed by SPSS 20.
    Findings
    Results showed that wastewater had important effect on accumulation of Pb and Cd in soil and vegetables which means concentration of these metals in the soil and vegetables that was irrigated with wastewater was higher than those irrigated with well water. Also this is identified that the concentrations of Pb and Cd in studied vegetables was higher or equal to standards and Cd in the soil of both control and treatment were or equal to standards but Pb were lower than standards.
    Discussion and Conclusion
    Since, in the treatment area, the mean concentration of Cd in scallion vegetable and mean concentration of Pb in leek vegetable is higher than standard. Therefore, in order to prevent creating problems for citizens’ health, irrigation of fields by wastewater must be prevented.
    Keywords: Heavy metals Pb, Cd, Vegetables, Soil, Wastewater, Hamedan
  • Abdorreza Vaezihir *, Vahideh Azizan Pages 151-172
    Background and Objective
    In this research concentration and extent of soluble contaminants plumes caused by probable leakage of petroleum materials from Khoy Oil Products Storages and also transporting mechanism of pollutants by groundwater was investigated.
    Method
    Groundwater flow model for a steady and transient state was simulated using MODFLOW-2000 code. Then, flow model calibrated and the aquifer hydraulic parameters were estimated. Flow model output and calibrated parameters were used for simulation of BTEX and MTBE transported by MT3DMS code. Three scenarios were considered to predict transporting of pollutants under various conditions.
    Findings
    The model results suggest that the plume MTBE in the condition of continuous source will be distributed up to 774 meters whereas it will distribute about 108m far from the source if the leakage stops after three years. According to the model prediction, the extension of BTEX will be less than MTBE in the case of continuous leakage. Under condition of the second scenario (non-continuous release of the pollutants) the plume extension of benzene reach will be 126 meter after 10 years and it can reach to the nearest abstraction well in 8.5 years. MTBE plume size in this period reaches to 6 times of BTEX and will reach the well in 1.5 year.
    Discussion and Conclusion
    Average velocity of contaminant distribution is about 5 to 6 cm per day. It is predicted that the MTBE plume reaches earlier to the first pumping wells related to BTEX. So maintenance of the Oil tanks and monitoring of the downstream groundwater is a necessity. Average velocity of contaminant distribution is about 5 to 6 cm per day. It is predicted that the MTBE plume reaches earlier to the first pumping wells related to BTEX. So maintenance of the Oil tanks and monitoring of the downstream groundwater is a necessity.
    Keywords: BTEX, MTBE, Khoy, MT3DMS, MODFLOW-2000
  • Sahar Heidari Masteali, Bahman Jabbarian Amiri *, Afshin Alizadeh Shabani Pages 173-187
    Background and Objective
    Land degradation modeling is one of the environmental impact assessment methods that quantitatively represents the effects of human activities. The purpose of applying this model is to identify the destruction factors and susceptibility degree in ecosystems in order to prevent further destruction by other projects and to show the feasibility of future development to decision markers.
    Method
    The study area was firstly partitioned into 94 cells (1600 ha) and then 14 degradation factors along with their intensity were identified using land use map, field observations and expert views. Ecological susceptibility and physiological density were then determined and all cells were classified into four categories as recommended for development, required for reconstruction, required for protection and cells with no development potential based on fuzzy theory.
    Findings
    The results show that 22 cells (23.40% of the total area) out of 94 cells require reconstruction, 37 cells (39.36% of total area) have no development potential, and 35 cells (37.22% of total area) are recommended for development. 
    Discussion and Conclusion
    The effects of destructive activities in this region (that is mainly due to the detrimental effects of tourism activities) were evident, so that the destructive activities such as change in land use and land cover, on the one hand, and waste and rivers pollution, on the other hand, were found as the main causes of destruction in the region. Out of 94 cells, 21 cells and 16 cells had no development potential due to faults and due to being in Binalood protected area respectively. 35 cells are recommended for development in first to third priorities; these cells are in low physiological density area. 22 cells, due to high physiological density and severity of the destructive agents, have a high degradation coefficient and need to be reconstructed, and therefore should be excluded from any future development.
    Keywords: Environmental Impact Assessment, Degradation Model, Ecological Susceptibility, Torghabeh-Shandiz Township
  • Shayan Mohseni, Mir Saman Pishvaee * Pages 189-210
    Background and Objective
    Environmental pollution and dependency on fossil fuels are the most important incentives for the development of biofuels in Iran. Microalgae are introduced as one of the best raw materials for the production of biofuels in the world. In addition, for the production of microalgae, the emissions from power plants are used which leads to the reduction of greenhouse gas emissions to the atmosphere.
    Method
    This paper proposes a microalgae-based biofuel supply chain network design model to study the development of such fuels. First, a deterministic model was developed to model the all activities of the supply chain including provision of raw materials for the production of microalgae, microalgae cultivation, turning them into biofuel and eventually biofuel distribution. Then, the deterministic model was extended to a robust network design model to achieve a safe and stable supply chain decisions in the face of uncertainty.
    Findings
    Results of using the proposed model for the development of microalgal biofuel production show that the cost biofuel production from microalgae is 88.5 thousand Rials per liter.
    Discussion and Conclusion
    Current production cost of microalgae-based biofuel cannot compete with that of fossil fuel, but the cost can be significantly decreased with a slight increase in algae productivity or oil content in future.
    Keywords: Sustainable energy, Green fuels, Microalgae, Robust optimization, Biomass supply chain
  • Abdol Reza Noferesti, Farideh Atabi *, Jafar Nouri, Mohammad Reza Mirilavasani, Seyed Ali Jozi Pages 211-226
    Background and Objective
    The goal of this research was to assess the severity of diseases caused by suspended particulate matters for the residents of the area and the health risk assessment in Sanandaj.
    Methods
    The statistical information about the concentration of particulate matters was taken in 2012 from the Sanandaj Department of Environment. The field measurement of particulate matters was also carried out in 17 monitoring stations in Sanandaj for different months during a year by using portable devices. Then for quantifying the effects of air pollutants, Air Quality Health Impact Assessment (AirQ) software was used. Next, calculations were made in Excel for preparation of the input data. Finally, prediction of mortality and comparing it with the available statistics was performed and the health risk assessment was conducted for the region.
    Findings
    The study of air pollution due to particulate matters in the city of Sanandaj showed that most of the days, the area was contaminated with low intensity and the days of unhealthy and dangerous including less than two months from June to August. The highest amounts of the average concentrations of particulate matters in different months of the year were seen in the first five months of the year and especially in June. However, the number of patients admitted by health centers due to air pollution, in the winter and April, were the greatest. Most of the air pollution was seen in the northeast (Area A) due to the repairing workshops, passenger terminal and industrial park located in that area. Assessment of the number of patients admitted by the medical centers in the city of Sanandaj and comparing it with the amounts predicted by AirQ, showed that the results of AirQ were less than the real data, while the predicted mortality rates were more than the real data. In terms of demographic categories indifferent parts of the city, the distribution was almost equal. However, it was the highest rate in the area number 3, which had the lowest air pollution. Prediction of health risk in the area showed the highest risk in the area number one and for the people in age of 20- 44 years old. The main cause was the more exposure of people living in this area to air pollutants.
    Discussion and Counclusion
     In cold seasons of the year, due to inversion and the topographical situation of the region, respiratory diseases and mortality rate increased in the study area. Based on the diseases recorded in the statistical year, 581 cases of chronic lung diseases,570 cases of angina thoracic, 23 cases of asthma and 39 deaths attributed to air pollution has been reported.
    Keywords: Mortality, AirQ, Health risk assessment, Sanandaj
  • Mahsa Rafati, Maryam Mosleh *, Akram Ahmadi Pages 227-239
    Background and Objective
    Azolla plants with the capability of fixing nitrogen, potassium and phosphorus, which are used as green manure and the nutrients in the compost, can be considered as a source of nutrition for plants. This study was designed to investigate the combined effects of Azolla with organic and inorganic fertilizers on soil NPK levels on study the growth index of Populous Deltoids.
    Method
    The Azolla were collected from ponds of Joibar city located in Mazandaran province. Azolla compost was used in combination with inorganic and organic materials and the amount of NPK in these compounds and its effects on growth parameters (height, stem diameter and leaf fresh weight) were investigated. The compost of Azolla 100% and straw 100% had the highest and the lowest NPK that resulted in significant increases in growth indices of Populus deltoides in comparison with control one.
    Findings
    Growth Indices in the compost of Azolla 100% showed the significant increase in comparison to other fertilizer treatments (different percentages of Azolla, straw and urea). Also, the mixed manure of Azolla and organic compost (Azolla 50%+ straw 50%) (With 0.32% nitrogen, 0.02% phosphorus and 0.24% K) with inorganic fertilizer of urea was significantly increased growth parameters of plant than control.
    Discussion and Conclusion
    According to the results, compound fertilizer 50% Azolla +50% straw + urea and Azolla 100% compost were had the greatest impact on improving the soil and finaly, plants growth. Therefore, use of green manure and green manure combined with a combination of organic and inorganic fertilizers, according to the effects on soil chemical traits, resulted in fertility improvement and increase of crop and by reducing the use of chemical fertilizer in agriculture will prevent environmental pollution and its staggering costs and contribute to the sustainable development of agriculture.
    Keywords: Azolla, Organic fertilizer, Inorganic fertilizer, Soil NPK, Sustainable management
  • Seyyed Hossein Hosseini *, Pouya Bakhtiari, Nazanin Nasrollahi Pages 241-254
    Background and Objective
    Vegetation that is commonly used in urban design has a significant impact on air quality in the urban canyons. Thus, planners should be aware of vegetation impacts. In Isfahan metropolis, though vegetation covers a considerable portion of the city, the streets are encountered with pollution problems. In this study, distribution of pollution in urban canyons is evaluated using an optimal model for pollution reduction.
    Method
    A three-dimensional modeling software called ENVI-met along with local and sub-climatic air quality model based on CFD-computational fluid dynamics- is used to study the influence of vegetation on pollution level in urban canyons. In this study, first a sample of real field and next a simpler version of the selected area are simulated.
    Findings
    Different parameters such as height to width ratio in urban canyons, density of trees, location of trees in the streets and gaps between the trees are evaluated.
    Conclusion
    The obtained results show that the increase of wind velocity in the shallow valleys is at the the lower level and the absence of natural obstacles such as trees reduces the level of pollution due to the high velocity of wind at this condition. When trees are located in the center of urban canyons, pollution and tree distances are inversely correlated and pollution level reduces by increasing the distance between the trees. In the other words, the pollution that is caught by the tree canopies decreases with the reduction in tree canopies.
    Keywords: Pollution, Urban Canyons, Trees, Ratio of Height to Width, Direction of Wind, CFD Simulation
  • Vakil Heidari Sareban, Shararhe Saeb * Pages 255-266
    Background and Purpose
    In our country the generation of youth includes the most percentage of the whole population. The education of environment can help fostering of environmental culture and attainment to sustainable development purposes. It is clear that acquaintance of youth with environmental basic science in the education of different degrees can foster compatibility, mentality and conversation of natural conservation and creasing of sense of responsibility in young population. The aim of this essay is to survey of students’ views of secondary curriculumaround environment Conservation in Meshkinshar County.
    Methodology
    This survey is functional type and its analytical-explanatory. The population of this study is over 16 students who were selected by multistage random sampling, and the tool is researcher's questionnaire. Formal validity of questionnaire was proven by expert panels. A survey with the same population with 30 questionnaires was held and a finding by the use of Cronbach alpha formula in the SPSS software obtained stability was 0.85.
    Findings
    For attaining the sustainable development namely harmonious development and with protecting environmental values and natural dynamics must think of the evolution of society’s subsistence culture until society accord their character with sustainability and nature dynamics. Hence, outbreak of environmental crisis and devastation and decomposition of natural sources with promoting of population have been caused that current human attempt to prevent their environment devastation.
    Discussion and resulting
     The findings showed that expert from variable orientation for creating  of  environmental complexes , rate of visit from parks and green spaces, using from educational films regarding environment, between all variables ( rate of  environmental educational material on the reading book, attitude regarding environmental conservation, rate of environmental  interests, rate  of schools books, rate of use from  environmental journals and publication, information technology of teachers regarding environment) had positive and significant correlation with  students’ views regarding environment conservation. Finally, it is presented based on findings of practical research suggestions.
    Keywords: Students Views, Sustainable Development, Environment Conservation, secondary curriculum, Meshkinshahr County
  • Arezoo Hajiloo, Hooman Bahmanpour *, Mozhgan Zaeemdar, Lobat Taghavi Pages 267-283
    Background and Objective
    The aim of this study was to survey, identify training needs, Tehran Municipality staff about environmental issues and the educational model which is based on the DACUM model.
    Method
    For this purpose, the population of 1331 people formed the staff of Tehran Municipality 2. Studied a random sample of 310 participants were identified. Tools for data collection questionnaire which its validity confirmed and its reliability was confirmed by calculating Cronbach's alpha coefficient above 0.7 calculated. Data were analyzed using MATLAB software.
    Findings
    Environment is one of the most vulnerable aspects that have always been threatened. Protection of the environment is a national duty. In a way that should be the responsibility of individual and society to preserve it, and the municipality as one of the custodians plays a vital role in this regard.
    Discussion and Conclusion
    The results showed there are significant differences between different levels of educated staff which means staffs with higher education diploma need higher level of training compare to the two other groups with underground and postgraduate degrees.
    Keywords: Needs Assessment, Environmental Education, Tehran Municipality, DACUM model
  • Naghmeh Jafarzadeh *, Ebrahim Fataee, Saber Vatandoust, Saeed Maddah Pages 285-296
    Background and Objective
    Surveying ofBalekhloo River’s water is necessary because it is one of the main branches of Gharasoo River in Ardabil and supplying water for Yamchi dam Due to the presence of contaminant sources such as wastewater, residential areas, and industrial, agricultural and mineral water, river morphology. Today evaluation of water quality based on macro invertebrates variety has completed chemical methods of pollution recognizes.
    Method
    In this study water quality examination of Balekhloo River in Ardebil, macro invertebrates were sampled in 5 stations along the river in 2 times of year (low water season and high water season). For results’ simulation measuring of some physico chemical parametres were perfomed. Macro invertebrates were identified and evaluated with Shannon winner variety index, Margalef biotic index and Pielou similarity index.
    Findings
    In this study, ten orders of invertebrates in 23 categories were identified and counted and result simulation laboratory measured of physico chemical parameters like DO, Nitrate, PH, Debi and velocity.
    Discussion and Conclusion
    Results showed that there are similarities between physical, chemical and biological indexes and Margalef biotic index was known more suitable bio assessment index to determine water quality in Balekhloo River. Finally, by comparison of physical, chemical and bio index parameters of Balekhloo River’s water quality was classified into three region low, moderate and high pollution.
    Keywords: Macro invertebrates, Water quality, Quantity index (Shannon winner, Margalef, Pielou)
  • Seyed Majid Mofidi Shemirani, Mansoureh Tahbaz, AYDA MEHRABAN * Pages 297-333
    Background and Objective
    Nowadays, enviromental impact of buildings is assessed by several sustainability rating systems. Analyzing relative importance and prioritizing of assessment criteria, as the principal measures for rating systems, indicate the general trend of those systems in accordance with three pillars of sustainability, i.e. environment, economics and society.
    Method
    Having gathered data in the form of library-based study, this paper proposes a framework to compare and analyze the criteria of widely-used assessment systems, including BREEAM, LEED, CASBEE, DGNB and HQE. By chossing an analytical-comparative method, assessment criteria for 5 rating systems are explored and classified. In order to acquire the relative importance of each criterion, weigthing coefficients are adopted and the weighted percentages are calculated.
    Findings
    The comparative framework organized by three principles of sustainability, mainly covers 11 categories including Energy, Water, Site, Environmental Loads, Material, Waste, Indoor Environmental Quality, Socio-cultural issues, Economics, Technical and Functional Quality and Sustainable Management. Sub-criteria of each category provide the possibility for evaluating rating systems sufficiency at the micro level.
    Discussion and Conclusion
    Rating systems concepts and trends have a major role in organizing criteria structure. For example, DGNB, which has an assessment structure in compliance with the three principles of sustainable architecture, much of criteria are assigned to economic and social issues, while BREEAM, LEED and HQE, considered as first generation of rating systems, mostly deal with environmental issues. In the holistic systems such as DGNB and CASBE issues such as performance, technical capabilities and building service are generally highlighted, whereas atomistic systems such as BREEAM, LEED and HQE give importance to preservation of resources including energy, water, land, etc. However, in both systems, energy and indoor environment quality are significantly considered.
    Keywords: Sustainability Rating Systems, Assessment criteria, Weighting coefficients, Relatice importance of criteria, Comparative framework