فهرست مطالب

جنگل ایران - سال یازدهم شماره 1 (بهار 1398)
  • سال یازدهم شماره 1 (بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/03/01
  • تعداد عناوین: 10
|
  • مهرداد میرزایی*، امیر اسلام بنیاد، رضا اخوان، رامین نقدی صفحات 1-11
    نسبت تاجی درختان، نسبت طول تاج درخت به ارتفاع درخت است. نسبت تاجی شاخص مفید برای نشان دادن تنومندی درخت، کیفیت چوب، ثبات و استحکام در مقابل باد، تراکم توده و در مدیریت بسیاری از منابع غیرچوبی شامل زیستگاه حیات وحش و تفریح و تفرج است. هدف این پژوهش مدل سازی نسبت تاجی درختان بلوط ایرانی و همچنین ارزیابی مدل های به دست آمده در جنگل های طبیعی استان ایلام با استفاده از روش رگرسیون غیرخطی بود. بدین منظور منطقه ای به وسعت 509 هکتار از جنگل های طبیعی استان ایلام انتخاب شد. سپس براساس روش نمونه برداری منظم تصادفی، 100 قطعه نمونه دایره ای 10 آری در شبکه ای به ابعاد 250×200 متر اندازه گیری شد. در داخل هر قطعه نمونه متغیرهای مستقل قطر یقه، قطر برابرسینه، ارتفاع تنه، ارتفاع کل، سطح تاج، طول تاج، قطر تاج، سطح مقطع، ضریب قدکشیدگی درخت و متغیر وابسته نسبت تاجی درختان اندازه گیری شد. در مجموع 1113 اصله از درختان بلوط ایرانی اندازه گیری شدند. از رگرسیون های غیرخطی نمایی، لجستیک و چاپمن- ریچارد به منظور مدل سازی نسبت تاجی درختان بلوط ایرانی استفاده شد. برای ارزیابی مدل های به دست آمده از ضریب تبیین (R2)، آزمون t جفتی و از چهار آماره ارزیابی صحت میانگین خطا، جذر میانگین مربعات خطا، میانگین خطای نسبی و جذر میانگین مربعات خطای نسبی استفاده شد. نتایج آماره های ارزیابی صحت نشان داد که هر سه مدل بررسی شده از صحت کافی در برآورد متغیر نسبت تاجی درختان بلوط ایرانی برخوردارند. اما نتایج ضریب تبیین نشان داد که مدل نمایی نسبت به دیگر مدل ها از ضریب تبیین بیشتری برخوردار است (60/0R2=). همچنین نتایج آزمون t جفتی نشان داد که تنها میانگین برآوردی به دست آمده از مدل نمایی اختلاف معنی داری با میانگین واقعی ندارد. بنابراین مدل نمایی به عنوان بهترین مدل برای برآورد مشخصه نسبت تاجی درختان بلوط ایرانی در جنگل های دالاب ایلام انتخاب شد.
    کلیدواژگان: بلوط ایرانی، تاج پوشش، جنگل های زاگرس، رگرسیون غیرخطی
  • عاطفه دژبان، پدرام عطارد*، قوام الدین زاهدی، توماس گرانت پیپکر، کازوکی نانکو صفحات 13-28
    به اهمیت اکولوژیک تغییرات مکانی تاج بارش به عنوان یکی از اجزای اصلی چرخه هیدرولوژیکی در اکوسیستم های جنگلی، کمتر توجه شده است. در این مطالعه به منظور تعیین تغییرپذیری مکانی تاج بارش در فصول برگدار در توده طبیعی راش خالص (Fagus orientalis L.) از روش زمین آمار استفاده شد. نمونه برداری ها طی سال های 1395 و 1396 انجام پذیرفت و به منظور اندازه گیری تاج بارش، 122 جمع آوری کننده دستی به صورت طرح تصادفی طبقه بندی شده به همراه نقاطی با فواصل کوتاه در سطح توده قرار گرفت. تحلیل تغییرنما نشان داد که تاج بارش در زیر توده راش خالص پیوستگی و ساختار مکانی قوی در هر سه فصل بهار، تابستان و پاییز دارد. مدل های سقف دار کروی بر واریوگرام های تجربی برای تاج بارش دو فصل تابستان و پاییز و مدل نمایی برای فصل بهار به عنوان مناسب ترین مدل برازش داده شدند. محدوده پیوستگی مکانی تاج بارش برای فصل های بهار، تابستان و پاییز به ترتیب 2، 8 و 7 متر مشاهده شد. نقاط لکه های داغ تاج بارش در فصل تابستان بیشترین (10) و در بهار کمترین (6) تعداد برآورد شد. از دلایل بیشتر بودن پیوستگی مکانی تاج بارش در فصل تابستان می توان به توسعه کامل تاج پوشش و شاخص سطح برگ بیشتر (6 مترمربع/ مترمربع) نسبت به فصل های بهار (5/4 مترمربع/ مترمربع) و پاییز (5 مترمربع/ مترمربع) اشاره کرد و مقدار باران که متاثر از اندازه، تعداد و شکل قرارگیری برگ ها به سطح جنگل می رسد و سبب افزایش لکه های داغ می شود. بنابراین تغییرات پیوستگی الگوی مکانی تاج بارش در طی فصل های متوالی را می توان به دلیل تغییر شرایط آب وهوایی، تاج پوشش و تغییر ویژگی های باران دانست. این پژوهش با استفاده از روش زمین آمار نقشه تغییرات مکانی تاج بارش تحت تاثیر تغییر فصول سال و استفاده از آن به عنوان الگویی از تغییر رفتار باران در زیر تاج پوشش یک توده طبیعی راش را به خوبی نشان داد. درک الگوهای مکانی تاج بارش به مدیران جنگل در مدیریت بهینه توده های جنگلی با در نظر گرفتن فرایندهای هیدرولوژیک و تنظیم ورودی آب به خاک کمک خواهد کرد. نتایج این مطالعه به پژوهشگران آینده کمک خواهد کرد که راهبردهای نمونه برداری مناسبی به منظور تعیین تغییرات مکانی تاج بارش با استفاده از روش زمین آمار در توده های طبیعی راش در شرایط آب و هوایی مشابه طراحی کنند.
    کلیدواژگان: الگوی مکانی، تاج بارش، جنگل های هیرکانی، راش خالص طبیعی، واریوگرافی
  • عادل کاظمی طالکویی، مقداد جورغلامی*، کریم عباس پور، جهانگیر فقهی صفحات 29-41

    در این پژوهش، تاثیر بهره برداری و جاده سازی جنگل بر تولید رواناب سطحی و بار رسوب حوزه ذیلکی رود بررسی شد. از مدل SWAT،SWAT-CUP و الگوریتم SUFI-2 در شبیه سازی رواناب و بار رسوب و بهینه سازی پارامترهای این مدل و تعیین حساسیت پارامترهای مدل در حوزه آبخیز ذیلکی رود استفاده شد. مقادیر تابع هدف ضرایب NS و  برای مرحله واسنجی رواناب به ترتیب 72/0 و 88/0و برای مرحله اعتبارسنجی آن 83/0 و 89/0 و این ضرایب برای مرحله واسنجی بار رسوب به ترتیب 51/0و 56/0 و برای مرحله اعتبارسنجی آن 66/0و 73/0 به دست آمد. مقادیر تابع هدف در دوره واسنجی و اعتبارسنجی نشان دهنده شبیه سازی مطلوب دبی رواناب و بار رسوب ماهانه حوزه آبخیز رودخانه ذیلکی رود و کارایی مدل SWAT2012 پس از واسنجی پارامترهای آن با استفاده از الگوریتم SUFI-2 بود. براساس نتایج آنالیز حساسیت پارامترهای مدل، پارامترهای چگالی خاک در حالت مرطوب (SOL_BD) و شماره منحنی در شرایط رطوبتی متوسط (CN2) به عنوان حساس ترین پارامترها در تعیین مقدار دبی رواناب خروجی از حوزه و پارامترهای شماره منحنی در شرایط رطوبتی متوسط (CN2) و ضریب زبری مانینگ آبراهه ها و زهکش ها (CH_N2)، حساس ترین پارامترها در تعیین مقدار بار رسوب خروجی از حوزه تشخیص داده شدند. می توان نتیجه گیری کرد که بهره برداری جنگل با کاهش سطح تاج پوشش و با فشرده کردن خاک در مسیرهای چوبکشی، سبب کاهش نفوذپذیری و ظرفیت ذخیره آب در خاک می شود و سرعت رواناب به رودخانه ها را افزایش می دهد. همچنین جاده سازی جهت جریان رواناب به رودخانه را تغییر می دهد و با افزایش سرعت جریان های سطحی و فرسایش خاک سبب افزایش پیک سیلاب و بار رسوب می شود.

    کلیدواژگان: اعتبارسنجی، آنالیز حساسیت، حوزه آبخیز ذیلکی رود، مدل SWAT، واسنجی
  • پژمان رودگرمی*، محمد تقی عموزاده مهدیرجی صفحات 43-56
    صاحب نظران حوزه های مختلف کاستی ها و مشکلات قوانین و مقررات کشور را عاملی برای تصرف جنگل ها و مراتع و تغییر کاربری آنها می دانند. بر این اساس، ضروری است که در چارچوبی علمی، کاستی ها و مشکلات قوانین و مقررات جنگل و مرتع بررسی شود. این پرسش ها مطرح شد که کدام یک از قوانین و مقررات مرتبط به جنگل ها و مراتع در این زمینه دچار کاستی و مشکل است و کدام قوانین و مقررات بخش های دیگر با حفظ اراضی منابع طبیعی مغایرت دارد؟ برای پاسخ به این پرسش ها، تحقیقی با استفاده از روش دلفی مبتنی بر نظرسنجی از خبرگان و کارشناسان انجام گرفت. براساس نتایج تحقیق، 19 قانون و مقررات در زمینه تصرف اراضی جنگل و مرتع دچار مشکل و کاستی اند و قانون تشکیلات، وظایف و انتخاب شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران (1375)، مشکل دارترین قانون در زمینه حفظ جنگل و مرتع شناخته شد.دلایل ذکرشده برای مشکل دار بودن قوانین و مقررات عبارت اند از: ایجاد اختلال در جایگاه ملی بودن جنگل ها و مراتع، بازدارنده نبودن مجازات های بعضی از قوانین به دلیل سبک بودن یا متناسب نبودن مجازات ها، اجازه واگذاری بی ضابطه جنگل ها و مراتع، اجازه ساخت وسازهای غیرقانونی در جنگل ها و مراتع، اجازه واگذاری رایگان اراضی معوض از محل اراضی ملی و ایجاد شرایطی که واگذاری این اراضی را آسان می کند و سند مالکیت دولتی اراضی به نام اشخاص منتقل می شود. بر این اساس، تعدادی از قوانین کشور در زمینه حفظ جنگل ها و مراتع، دچار کاستی و مشکل اند و باید اصلاح یا نسخ شوند.
    کلیدواژگان: تصرف اراضی، جنگل، روش دلفی، مرتع، قوانین
  • حسن قهاری* صفحات 61-79
    در این پژوهش، فونزنبورهای پارازیتوئید (Hymenoptera) در چهارده منطقه جنگلی در استان مازندران شامل پارک جنگلی فین چالوس، جنگل های دوهزار و سه هزار تنکابن، پارک جنگلی میرزا کوچک خان آمل، جنگل دالخانی رامسر، جنگل لاجیم ساری، پارک جنگلی شهید زارع ساری، جنگل خوشرودپی گلوگاه، پلنگ دره شیرگاه، منطقه جنگلی اوریم سوادکوه، پارک جنگلی تلار قائمشهر، عسل محله تنکابن، پارک جنگلی جوارم زیراب، روستای پهنه کلای ساری و روستای سید ابوصالح قائمشهر در طی سال های 1389 تا 1395 بررسی شد. در مجموع 85 گونه زنبور پارازیتوئید از 67 جنس و هشت خانواده Braconidae (23 گونه از 15 جنس)، Chalcididae (دو گونه از دو جنس)، Chrysididae (چهار گونه از سه جنس)، Encyrtidae (شش گونه از شش جنس)، Eulophidae (دو گونه از دو جنس)، Ichneumonidae (41 گونه از 33 جنس)، Mymaridae (یک گونه) و Pteromalidae (شش گونه از پنج جنس) جمع آوری و شناسایی شدند. هفت گونه Aleiodes pallidicornis (Herrich-Schäffer, 1838)، Apanteles parasitellae (Bouché 1834) (خانواده Braconidae)Cryptus moschator (Fabricius, 1787)وGelis karakurti (Rossikov,1904) (خانوادهIchneumonidae)،Mokrzeckia menzeli Subba Rao, 1981،Solenura ania (Walker, 1846)وSolenura nigra (Walker, 1872) (خانواده Pteromalidae) گزارش جدید برایفونایرانهستند.
    کلیدواژگان: جنگل، زنبور پارازیتوئید، فون، کنترل بیولوژیک، مازندران
  • مهسا توکلی، سید محمد حجتی*، یحیی کوچ صفحات 81-93
    معدن کاوی در جنگل با تاثیر بر کیفیت خاک، سلامت بوم سازگان جنگلی را به مخاطره می اندازد. هدف این پژوهش، بررسی میزان تاثیر فعالیت معدن کاوی بر مشخصه های خاک در سری 2 طرح جنگلداری لاویج بود. پس از جنگل گردشی و تعیین موقعیت معدن، سطح مربع شکلی به مساحت 4 هکتار با مرکزیت معدن تعیین و در آن، 16 قطعه نمونه (20×20 متر) به صورت تصادفی- منظم (ابعاد شبکه 60×60 متر) مشخص شد. سپس منطقه ای در مجاور معدن که تحت تاثیر فعالیت معدن کاوی نبود، به عنوان منطقه شاهد در نظر گرفته شد. برای بررسی مشخصه های فیزیکی و شیمیایی خاک در دو منطقه، در مرکز هر قطعه نمونه، یک نمونه از لایه بالایی (10-0 سانتی متر) تهیه شد. در آزمایشگاه جرم مخصوص ظاهری، رطوبت وزنی، بافت، اسیدیته، هدایت الکتریکی، غلظت عناصر نیتروژن، فسفر، پتاسیم، سرب و کادمیم و درصد کربن آلی نمونه های خاک اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که معدن کاوی سبب کاهش معنی دار مقادیر رطوبت، واکنش خاک، هدایت الکتریکی، غلظت نیتروژن و پتاسیم شد. غلظت فلزات سرب و کادمیم در منطقه معدن به طور معنی داری بیشتر از شاهد بود. با توجه به نتایج این تحقیق مبنی بر اثرهای منفی فعالیت معدن کاوی، باید اصلاح خاک آلوده در این مناطق در دستور کار سازمان های ذی ربط قرار گیرد.
    کلیدواژگان: آلودگی خاک، سرب، کادمیم، معدن کاوی
  • محمدحسین صادق زاده حلاج، داوود آزادفر*، حسین میرزایی ندوشن صفحات 95-104
    به منظور ارزیابی اثر سایه و تنش خشکی بر صفات ریختی برگچه نهال بنه (Pistacia atlantica subsp. mutica)، پژوهشی در ایستگاه تحقیقات البرز کرج در تابستان 1393 انجام گرفت. نهال های یکساله گلدانی بنه تحت تیمارهای رطوبت خاک (در سه سطح 100، 50 و 20 درصد ظرفیت زراعی) و سایه بان مصنوعی (در سه سطح صفر، 30 و 50 درصد از نور کامل) در قالب طرح کرت های خردشده با پایه بلوک های کامل قرار گرفتند. پس از گذشت حدود 5 ماه، برگچه های انتهایی برگ های نهال ها از جهت های مختلف تاج جمع آوری و متغیرهای مورفولوژیک برگچه ها اندازه گیری و محاسبه شد. نتایج نشان داد که تنش خشکی سبب کاهش سطح، طول، عرض، نسبت طول به عرض، محیط، ضریب شکل و سطح مخصوص برگ شد. سایه موجب کاهش ضخامت و افزایش سطح و سطح مخصوص برگچه شد. اثر متقابل تنش خشکی و سایه بر سطح مخصوص برگ معنی دار بود که نشان می داد واکنش سطح مخصوص برگچه به سایه، به مقدار رطوبت خاک بستگی دارد، به نحوی که افزودن سایه سبب رفع اثر کاهشی تنش خشکی بر این متغیر شد. به طور کلی با توجه به حساسیت متغیرهای بررسی شده به تغییرات رطوبت و نور، می توان صفات ریختی برگچه نهال بنه را به عنوان نشانگرهای مهم برای تعیین تغییرات رطوبت خاک و مقدار نور به کار گرفت.
    کلیدواژگان: سطح برگ، سطح مخصوص برگ، ضخامت برگ، ضریب شکل برگ
  • محمد عازمی اردکانی، مریم دهستانی اردکانی*، سمیه سلطانی گردفرامرزی صفحات 105-117
    توت آمریکایی (Maclura pomifera L.)بومی آمریکای مرکزی و دارای ارزش های زینتی، اکولوژیکی و دارویی متعدد است. در پژوهش حاضر اثر بسترهای مختلف کشت شامل کود حیوانی، ورمی کمپوست و کنجاله کنجد بر میزان رشد و افزایش مقاومت دانهال های توت آمریکایی تحت تنش خشکی بررسی شد. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی، شامل چهار سطح بستر کشت (1. خاک زراعی (شاهد)؛ 2. 70 درصد خاک زراعی+30 درصد ورمی کمپوست؛ 3. 70 درصد خاک زراعی+ 30 درصد کود حیوانی کاملا پوسیده؛ و 4. 80 درصد خاک زراعی+ 20 درصد کنجاله کنجد) و خشکی در سه سطح شامل 1. بدون تنش (شاهد) (90 درصد تخلیه مجاز رطوبتی)؛ 2. تنش ملایم (55 درصد تخلیه مجاز رطوبتی)؛ و 3. تنش شدید (35 درصد تخلیه مجاز رطوبتی)، روی نهال های یکساله توت آمریکایی هر کدام با سه تکرار در فروردین 1396 در مزرعه دانشگاه یزد انجام گرفت. نتایج به دست آمده نشان داد که خشکی به طور معنی داری ارتفاع، قطر یقه، وزن تر و خشک برگ دانهال ها و جذب عناصر غذایی را کاهش داد، درحالی که فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز افزایش یافت. استفاده از بسترهای کشت اصلاح شده در شرایط بدون تنش به طور معنی داری صفات رویشی و جذب نیتروژن و فسفر را افزایش داد. در میان بسترهای استفاده شده، ترکیب خاک زراعی با کود حیوانی و کنجاله کنجد بیشترین تاثیر را در افزایش ارتفاع، وزن تر و خشک برگ و جذب نیتروژن و فسفر نشان دادند. بیشترین غلظت آنزیم آسکوربات پراکسیداز در خاک زراعی با 30 درصد ورمی کمپوست در زمان تنش خشکی شدید حاصل شد. به طور کلی، تقویت بستر کشت به ویژه با کود حیوانی و کنجاله کنجد سبب افزایش مقاومت این گیاه به تنش خشکی و افزایش معنی دار رشد آنها شد.
    کلیدواژگان: توت آمریکایی، خشکی، کنجاله کنجد، کود حیوانی، ورمی کمپوست
  • یونس رستمی کیا*، مریم تیموری صفحات 119-133
    سیاه گیله (Vaccinium arctostaphylos L.) از درختچه های باارزش دارویی در جنگل های راش است. پژوهش پیش رو به منظور بررسی ارتباط بین صفات رویشی این گونه با برخی از خصوصیات خاک و شاخص شکل زمین در جنگل فندقلوی اردبیل انجام گرفت. در داخل هر یک از شکل های مختلف زمین (یال، دامنه و دره) در چهار جهت جغرافیایی (شمال، جنوب، شرق و غرب) از حد ارتفاعی پایین تا بالا به صورت انتخابی، قطعات نمونه دایره ای به مساحت 500 متر مربع انتخاب شد. در مجموع 24 قطعه نمونه برای اندازه گیری مشخصه های رویشی به کار گرفته شد و در 12 قطعه نمونه مشخصه های خاک شامل بافت (درصد رس، سیلت و شن)، اسیدیته، هدایت الکتریکی، درصد ازت، درصد کربن آلی و درصد کربنات کلسیم اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که پراکنش این گونه در منطقه تحقیق از ارتفاع1570 تا 1940 متر از سطح دریا متغیر است. به طور کلی جهت های شمالی و شرقی در فرم های دامنه و دره، رویشگاه های مناسبی از نظر ویژگی های کمی هستند. به طوری که بیشترین میانگین ارتفاع (12/2 متر)، قطر یقه (7/8 سانتی متر) و قطر تاج (92/1 متر) درختچه ها در فرم دامنه به دست آمد. خاک رویشگاه های سیاه گیله، نیمه سطحی تا عمیق با اسیدیته 32/5 تا 1/6، هدایت الکتریکی 481/0 تا 809/0دسی زیمنس بر متر و بافت خاک لومی تا شنی لومی است. تجزیه مولفه های اصلی نیز نشان داد که بافت خاک، اسیدیته و درصد کربن آلی از عوامل مهم در پراکنش این گونه در منطقه تحقیق مطالعه هستند.از برایند یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که رویشگاه های سیاه گیله با شکل دره و دامنه و جهت شمالی و شرقی با بافت خاک سبک، شرایط مطلوب تری را برای رشد این گونه در منطقه تحقیق ایجاد کرده است.
    کلیدواژگان: جنگل فندقلو، سیاه گیله، شرایط رویشگاهی، مشخصه های خاک
  • آرمین سلیمی، فرهاد قاسمی آق باش*، مرتضی پوررضا صفحات 135-150

    این پژوهش به منظور شناسایی الگوی پراکنش مکانی و برهم کنش درون گونه ای درختچه قره تاج (Anagyris foetida L.) در رویشگاه انحصاری آن در بخشی از جنگل های زاگرس انجام گرفت. یک قطعه نمونه به نسبت خالص از گونه قره تاج با مساحت 1 هکتار در نظر گرفته شد و موقعیت مکانی درختچه ها و ویژگی های زیست سنجی آنها اندازه گیری شد. سپس با استفاده از تابع های فاصله های نزدیک ترین (G، F و J) همسایه و تابع همبستگی جفتی (g) الگوی پراکنش مکانی درختچه های قره تاج محاسبه شد. همچنین با به کارگیری توابع همبستگی نشاندار (Kmm(r)) و واریوگرام نشاندار (γ(r)) وابستگی مکانی اندازه درختچه ها بررسی شد. اندازه گیری ویژگی های زیست سنجی نشان داد که میانگین قطر یقه، ارتفاع، سطح تاج و تعداد جست درختچه های قره تاج به ترتیب، 15/5 سانتی متر، 36/2 متر، 6/5 متر مربع و 59/12 پایه بود. تراکم درختچه های قره تاج نیز 231 پایه در هکتار بود. برپایه یافته ها، درختچه های قره تاج در فواصل کوتاه به صورت کپه ای و در فواصل بیشتر از الگوی کاملا تصادفی پیروی می کنند. البته یافته های تابع همبستگی جفتی (g) نشان داد که در فاصله 17-13 متری، الگوی پراکنش درختچه ها دوباره به صورت کپه ای تغییر می کند. همچنین برپایه یافته های تابع های همبستگی نشاندار و واریوگرام نشاندار هیچ گونه همبستگی مکانی برای ویژگی های زیست سنجی مشاهده نشد و چینش درختچه های قره تاج با اندازه های گوناگون در کنار یکدیگر کاملا تصادفی بود. نتیجه گیری شد که اگرچه درختچه های قره تاج در فواصل کوتاه برهم کنش مثبت و تمایل به کپه ای شدن نشان دادند، ساختار مکانی مشخصی از نظر ویژگی های زیست سنجی ندارند و چگونگی چینش آنها از نظر اندازه افراد تصادفی است و اندازه های مشابه در کنار یکدیگر نیستند.

    کلیدواژگان: تابع نزدیک ترین همسایه، تابع همبستگی جفتی، واریوگرام نشاندار، همبستگی نشاندار
|
  • Mehrdad Mirzaei *, Amireslam Bonyad, Reza Akhavan, Ramin Naghdi Pages 1-11
    Crown ratio is the ratio of live crown length to the tree height. Crown ratio is a useful indicator for tree vigor, wood quality, wind firmness, stand density. It is also useful in managing many non-timber resources including wildlife habitat and recreation. The objective of the study was to model the crown ratio of oak trees and evaluate the obtained models in natural forests of Ilam province based on nonlinear regression method. For this purpose, 509 hectares of Dalab forests was selected in which 100 circular plots (1000 m2) were established as systematic-random sampling pattern with 200 m × 250m dimension. Within each sample plots, such variables as collar diameter, DBH, stem height, total height, crown area, crown length, crown diameter, basal area, tree Slenderness coefficient and crown ratio were measured. In total, 1113 oak trees were measured. Several nonlinear equations including logistics, Chapman Richard and exponential functions were used for crown ratio modelling of oak trees. These functions were evaluated in terms of coefficient of determination (R2), paired t-test, ME, RMSE, MEr and RMSEr. The results of accuracy statistics showed that all of the models are suitable. But results of R2 showed that exponential model perform better than other models. Also the results of t-test showed that there is no significant difference between of actual mean and estimated mean of crown ratio derived from exponential models. Therefore, exponential model was selected as the best one to estimate the crown ratio of oak trees in Dalab forests.
    Keywords: Quercus brantii, crown canopy, Zagros forests, nonlinear regression
  • Atefeh Dejban, Pedram Attarod *, Ghavamodin Zahedi Amiri, Thomas Grant Pypker, Kazuki Nanko Pages 13-28
    The spatial heterogeneity of throughfall (TF) is a critical component of the hydrological cycle. The aim of this study was to identify TF spatial pattern variability for leaf-out seasons in a natural beech (Fagus orientalis L.) stand located in the Caspian forests using geostatistical method. The rain-collectors used for measuring TF (n= 122) were distributed in a stratified simple random sampling design under the canopy. Measurements were carried out in 2016, and 2017; spring, summer, and autumn. Variograms indicated strong structure of spatial continuous TF pattern beneath the canopy for all seasons when the trees are in leaf. The spherical model was the best fitted model to empirical variograms for summer and fall and exponential model for spring season. The effective range of variogram for spring, summer, and fall were 2, 8, and 7 m, respectively. The leaf area index (LAI) of summer (6 m2/m2) was significantly higher than spring (4.5 m2/m2) and fall (5 m2/m2) seasons. The number of hotspot points was estimated to be the highest in summer (10) and lowest in spring (6). TF spatial variability was attributed to the climate variability and changeability of LAI characteristics, in particular. The LAI increasing may be a claim to increase the spatial continuity of TF and hotspot points observed in summer. This research properly displays the spatial pattern of TF for different seasons by geoestatistical method that could be successfully applied for predicting and mapping the changes in the behavior of rainfall affected by LAI under the canopy of a natural beech stand. Fully understanding the spatial distribution of rainfall within forests will definitely help the managers to optimize the management of these stands in terms of soil water and nutrition availability. The outcomes of this study would help future investigators for providing the appropriate sampling strategies in the beech stand under similar climate conditions.
    Keywords: Fagus orientalis, Caspian forests, Spatial Pattern, Throughfall, Variography
  • Adel Kazemi Talkouyee, Meghdad Jourgholami *, Karim Abbaspour, Jahangir Feghhi Pages 29-41

    In this research, the impacts of forest operation and road construction on runoff and sediment yield were investigated in Zailakirood Basin. As there was only one hydrometric station and sediment measurement at the outlet of the basin, estimation of runoff and sediment from different parts of the Basin was not possible which limits our understanding of the effective factors. We used Soil and Water Assessment Tools (SWAT2012) and SWAT-CUP and SUFI-2 algorithm to model the monthly runoff and sediment yield at the outlet of the Basin. The values of the objective function, NS, and the coefficient of determination, R2, for runoff were 0.72 and 0.88, respectively, for calibration and 0.83 and 0.89 for validation. For sediment yield, we obtained R2 0.51 and 0.56 for calibration and 0.66 and 0.73 for validation, respectively. Overall, we concluded that the SWAT model performance and capabilities were acceptable for simulating the monthly runoff and sediment yield in the Zailakirood Basin. Based on the results of sensitivity analysis for runoff,SOL_BD and CH_N2 were determined as the most sensitive parameters, whereas CH_N2 and CN2 were identified as the most sensitive parameters for sediment yield. It can be concluded that forest harvesting reduced the forest canopy and compact the soil of the skidding path, decreased the permeability and capacity of soil water storage, and increased the speed of runoff into rivers. Road construction changed the direction of runoffs to the rivers, increasing the speed of surface runoff and soil erosion. Overall, deforestation resulted in increases in the peak flows and sediment yield.

    Keywords: SWAT model, Calibration, Validation, Sensitivity analysis, Zailakirood Basin
  • Pezhman Roudgarmi *, Mohammad Taghi Amozadeh Mahdiraji Pages 43-56
    The experts in various fields consider the legal shortcomings as a factor in illegal obtaining of forests and rangelands (National Lands) in Iran. Therefore, it was necessary to analyze the shortcomings and problems of the law acts and regulations related to the forests and rangelands in a scientific framework. These questions were raised which of the forest and rangeland-related acts and regulations are in shortcoming and problem? And which acts and regulations of other sectors conflict with the protection of National Lands? In order to answer these questions, a research study was conducted using the Delphi method, which is based on a survey of experts. According to the results of the research, 19 acts and regulations on the illegal acquisition of forests and rangelands areas have problems and shortcomings. “The Organization, Duties and Selection of Islamic Councils of the State and the Choice of Mayors act (1996)” was voted as the most problematic law act in the field of forest and rangeland conservation. Some reasons for the problems of  acts and regulations were mentioned as the ignorance of Natural Resources Management organizations in some of the allocations and their failure to inquire, the disruption of nationality of forests and rangelands, the non-deterrence of penalties for certain acts because of the low amount of penalties, the permission to carry out illegal construction in the forests and rangelands, the establishing conditions that facilitate the free allocation of forests and rangelands, and facilitate the National Lands documents issuance in the name of persons. Finally, a number of law acts and regulations in the country regarding the maintenance of forests and rangelands are in shortcomings and problems that need to be amended or revoked.
    Keywords: Land illegal obtaining, Forest, Rangeland, Law acts, Delphi method
  • Hassan Ghahari * Pages 61-79
    In this research, the fauna of parasitoid wasps (Hymenoptera) was studied in 14 forest regions in Mazandaran province (northern Iran) during 2010-2016. The sampled areas were: Fin Forest Park in Chalus, Dohezar and Sehezar Forests in Tonekabon, Mirza-Kochak-Khan Forest Park in Amol, Dalkhani Forest in Ramsar, Lajim Forest in Sari, Shahid Zare Forest Park in Sari, Khoshroudpey Forest in Galogah, Palang-Darreh in Shirgah, Urim Forest in Savadkooh, Telar Forest Park in Qaemshahr, Asal-Mahalleh in Ramsar, Javarem Forest Park in Zirab, Pahneh-Kola Village in Sari, and Seyed Abusaleh Village in Qaemshahr. In total, 85 parasitoid species within 67 genera and eight families, Braconidae (23 species, 15 genera), Chalcididae (two species, two genera), Chrysididae (four species, three genera), Encyrtidae (six species, six genera), Eulophidae (two species, two genera), Ichneumonidae (41 species, 33 genera), Mymaridae (single species) and Pteromalidae (six species, five genera) were collected and identified. Seven species, Aleiodes pallidicornis (Herrich-Schäffer, 1838), Apanteles parasitellae (Bouché 1834) (Braconidae), Cryptus moschator (Fabricius, 1787), Gelis karakurti (Rossikov, 1904) (Ichneumonidae), Mokrzeckia menzeli Subba Rao, 1981, Solenura ania (Walker, 1846), Solenura nigra (Walker, 1872) (Pteromalidae) are new records for the fauna of Iran.
    Keywords: Fauna, biological control, Forest, parasitoid wasps, Mazandaran
  • Mahsa Tavakoli, Seyed Mohammad Hojjati *, Yahya Kooch Pages 81-93
    Mining activity could affect forest ecosystem health by impact on soil quality. Therefore, the purpose of this study was to investigate effects of mining activities on soil properties in series No. 2, Lavij forest. After field visiting and determining the location of the mine, a square area (4 ha) was laid out with a systematic random sampling (60 × 60 m grid) and 16 plots (20 × 20 m) were systematic randomly considered. Then, an area adjacent to the mine, which was not affected by mining activities, was selected and considered as the control area and plots were also considered as the mentioned method. To study the physical and chemical properties of soil in the two areas, a sample was taken from the upper soil layer (0-10 cm) in each plot. In the laboratory, bulk density, moisture, texture, pH, EC, concentrations of nitrogen, phosphorus, potassium, percentage of organic carbon, lead and cadmium concentrations of soil samples were measured. Results showed that mining caused significant decrease in moisture content, soil pH, and EC, nitrogen and potassium concentrations. The concentration of Pb and Cd in the mining area was significantly higher than the control. According to the results of this study, based on the negative effects of mining activities, it is necessary to consider reclamation of contaminated soil in these areas in the agenda of related Organization.
    Keywords: Mining, Soil contamination, Lead, Cadmium
  • Mohammad Hosein Sadeghzadeh Hallaj, Davoud Azadfar *, Hosein Mirzaie Nodoushan Pages 95-104
    In this research, the effects of drought stress and shade on leaflet morphology of wild pistachio (Pistacia atlantica subsp. Mutica) saplings were evaluated in Albroz Research center (Karaj, Iran) in the summer of 2014. One-year pot wild pistachio saplings were treated by soil humidity (including 100%, 50% and 20% of field capacity) and artificial shading (including 0%, 30% and 50% of full sunlight) factors in a split plot experiment based on a randomized complete block design. After 5 months, terminal leaflet of the leaves was collected from different crown aspects and the morphological variables of leaflets were measured and calculated. Results showed that drought stress reduced the leaf area (LA), length, width, length to width ratio, perimeter, from factor and specific leaf area (SLA). Shade reduced the thickness and increased the LA and SLA of leaflets. The interaction of drought stress and shade on the SLA was significant which indicates that the response of the leaflet to shade depends on the amount of soil moisture, so that the addition of the shade reduced the effect of drought stress on this variable. In general, the results showed that the morphological characteristics of leaflets can be considered as feasible and important indicators of variation in soil moisture and light availability.
    Keywords: Leaf area, Leaf Form Factor, Leaf Thickness, Specific leaf area
  • Mohammad Azemi Ardakani, Maryam Dehestani, Ardakani *, Somayeh Soltani Gerdfaramarzi Pages 105-117
    Osage orange tree (Maclura pomifera L.) is a native of Central America and has numerous ornamental, ecological and medicinal values. In the present study, the effects of different culture media including animal manure, vermicompost and sesame residue on the growth rate and increasing tolerance of Osage orange tree under drought stress, were investigated. This experiment was conducted as a factorial experiment based on completely randomized block design, four culture media levels including (1- soil (control), 2- 70% v/v soil + 30% v/v vermicompost, 3- 70% v/v soil + 30% v/v animal manure and 4- 80% v/v soil + 20% v/v sesame residue) and three levels of drought include 1- without stress (control) (90% allowed water depletion) 2- mild stress (55% allowed water depletion) and 3- severe stress (35% allowed water depletion) with three replicates per treatments were applied on one year old seedlings in April 2017 in field of Yazd University. According to the results, drought stress significantly decreased the height, truck diameter, fresh and dry weight of leaves of seedlings and nutrient uptake, however, activity of ascorbate peroxidase increased. Application of a modified culture media under non-stress conditions significantly increased the growth characteristics and nitrogen and phosphorus uptake. Among the used culture media, animal manure and sesame residue had the highest effects on increasing plant height, fresh and dry weight of leaves and absorption of nitrogen and phosphorus. Maximum activity of ascorbate peroxidase enzyme was obtained in agronomic soil with 30% vermicompost during severe drought stress. In general, using the culture media, especially with animal manure and sesame residue, increased the resistance of this plant to drought stress and significantly increased its growth.
    Keywords: Animal manure, Drought, Osage tree, Sesame residue, Vermicompost
  • Younes Rostamikia *, Maryam Teimouri Pages 119-133
    Caucasian whortleberry (Vaccinium arctostaphylos) is one of the most valuable medicinal shrubs in beech Forests. This study aimed at determining the relationship between vegetation properties of whortleberry with soil and landform index in Soha forest. Sample plots, each 500 m2, were selectively established in three land forms (ridge, valley and hillside) and in four geographical directions (north, south, east and west) from lower to higher distribution areas. Overall, 24 sample plots were used to measure the vegetative characteristics. Soil characteristics including soil texture (clay, silt and sand), pH, Ec, total nitrogen, soil organic carbon and calcium carbonate were also studied in 12 sample plots. The results showed that Caucasian whortleberry distribution varies from 1570 to 1940 meter above sea level. In general, hillsides and ridge forms with south and west-facing hillsides are suitable sites for this species. The highest mean of height (2.19 m), collar diameter (8.7 cm) and crown diameter (1.92 m) were observed on slope land form.  The soil of whortleberry habitats is deep to semi-shallow with pH (5.32 to 6.01), electrical conductivity (0.481 to 0.809 ds/m) and with soil texture loam to sandy- loam. The PCA analysis showed that the physical properties of soil (sand, clay and silt), pH, and soil organic carbon content have important impacts on the presence of this species. From the results of this study, it can be concluded that habitats of Caucasian whortleberry in land forms valley and hillside, and aspects of north and east with light soil texture have created favorable conditions for the growth of this species in the study area.
    Keywords: Caucasian whortleberry, Fandoglou forest, Habitat conditions, Soil factors
  • Armin Salimi, Farhad Ghasemi Aghbash *, Morteza Pourreza Pages 135-150

    The aim of this study was to determine the spatial pattern and intra-specific interactions of Anagyris foetida shrubs in its unique habitat in the Zagros forests. For this purpose, 1-ha sample plot which is covered by relatively pure Anagyris foetida was established. The spatial location of each individual was calculated using azimuth and distance measurement. Furthermore, the biometric characteristics of the individuals were measured. Then, the spatial pattern of the shrubs were determined using the nearest-neighbor and pair correlation functions. In addition, the spatial correlation of shrubs size was determined using Mark correlation and Mark variogram functions. The measurement of biometric characteristics of shrubs showed that the mean collar diameter, height, crown area and number of sprouts were 5.15cm, 2.36m, 5.6m2 and 12.59, respectively. The density was 231 shrubs per hectare. Based on the results of the spatial pattern analysis, the shrubs were aggregated at small spatial scales and tend to follow random distribution pattern at larger distances although the results of the pair correlation function (g) showed an aggregation at distances 13-17m. The results of the Mark correlation and Mark variogram functions showed no spatial correlation among shrubs for the biometrics characteristics implying that the shrubs arrangement by their size follows complete randomness. It was concluded that although there is a positive interaction (aggregation) in small spatial scales, no specific spatial structure was observed. The size of the shrubs was not spatially correlated and the neighboring shrubs were randomly distributed with different sizes.

    Keywords: Nearest-neighbor function, Pair correlation function, Mark variogram, Mark correlation