فهرست مطالب

پژوهش های حسابداری مالی - سال یازدهم شماره 1 (پیاپی 37، بهار 1398)
  • سال یازدهم شماره 1 (پیاپی 37، بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1397/09/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سعید رفیعی، محمد ابراهیم آقابابایی*، محمد اقبال نیا صفحات 1-20
    سود یکی از مهمترین معیارهای ارزیابی یک شرکت محسوب می شود. با توجه به اهمیت نقش سود در ارزیابی شرکت ها، مطالعه اجزای آن و اثر آن بر سایر متغیرهای حسابداری می تواند مفید باشد. سود از دو جزء نقدی و تعهدی تشکیل شده است. جزء تعهدی نسبت به جزء نقدی پایداری کمتری دارد. عدم تشخیص پایداری کمتر جزء تعهدی از سوی سرمایه گذاران موجب شکل گیری بی قاعدگی اقلام تعهدی می شود. در این مقاله به بررسی این نوع از بی قاعدگی در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از دو معیار اقلام تعهدی درصدی و سنتی در بین سال های 1386 تا 1394 پرداخته شده است. همچنین از روش تشکیل پرتفوهای پوششی در بین کل اعضای نمونه، شرکت های سودده و زیان ده و همچنین طبقه های ریسک آربیتراژ استفاده شده است. نتایج بررسی ها نشان دهنده ی برتری نسبی معیار اقلام تعهدی درصدی نسبت به معیار اقلام تعهدی سنتی در شناسایی بی قاعدگی اقلام تعهدی می باشد. همچنین نتایج با استفاده از دیگر مقیاس های اندازه برای ساخت معیار اقلام تعهدی سنتی استوار بوده است. اما نتایج نسبت به استفاده از آلفای جنسن مدل های قیمت گذاری CAPM و فاما فرنچ استوار نیست.
    کلیدواژگان: اقلام تعهدی درصدی، بی قاعدگی اقلام تعهدی، سهام سودده، ریسک آربیتراژ
  • محمد پورکریم، سعید جبارزاده کنگرلویی*، جمال بحری ثالث، حسن قلاوندی صفحات 21-44
    هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر مدیریت سود بر لحن گزارشگری مالی در نظام حسابداری ایران است. لحن توسط نسبت واژه های مثبت و منفی که در گزارش های مالی سالانه موجود است، مشخص می شود. مدیریت نمودن سود با استفاده از دو روش اقلام تعهدی و واقعی امکان پذیر است که در این پژوهش، مدیریت سود تعهدی با استفاده از سه مدل (جونز، تعدیل شده جونز و کازنیک) و مدیریت سود واقعی با استفاده از مدل روی چودهری آزمون شده اند. نمونه پژوهش حاضر شامل 119 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای سال های 1389 تا 1395 می باشد. برای آزمون فرضیه های پژوهش از رگرسیون چند متغیره با داده های ترکیبی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد مدیریت سود تعهدی محاسبه شده براساس مدل های (کازنیک و تعدیل شده جونز) بر لحن بدبینانه تاثیر منفی و معنی داری دارد، به عبارتی با کاهش مدیریت سود تعهدی لحن بدبینانه در گزارشگری مالی افزایش یافته و دیدگاه فرصت طلبانه در خصوص لحن گزارشگری مالی مدیران صدق می کند تا از این طریق ادراک استفاده کنندگان از اطلاعات را منحرف نمایند. در حالیکه مدیریت سود تعهدی محاسبه شده براساس مدل جونز و همچنین مدیریت سود واقعی بر لحن بدبینانه تاثیر معنی داری ندارند.
    کلیدواژگان: گزارش های توضیحی حسابداری ، لحن بدبینانه ، مدیریت سود تعهدی ، مدیریت سود واقعی ، &quot
  • بیتا مشایخی*، هانیه بیرامی صفحات 45-68
    نظر به حرکت ایران به سوی پیاده سازی استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی از یک سو و اهمیت یافتن بیش از پیش نقش دارایی های نامشهود در اقتصاد از سوی دیگر، این پژوهش به تدوین مدل اندازه گیری دارایی های نامشهود مورد استفاده در ایران می پردازد. ماهیت مدل ارایه شده در این پژوهش، همانند تلاش های صورت گرفته توسط نهادهای استانداردگذار همچون هیات استانداردهای بین المللی حسابداری، مبتنی بر سازه اجتماعی بوده و درنتیجه برمبنای فرایند مشاوره و کنش های متقابل با متخصصان ساخته شد، اما برخلاف فرایند قانونگذاری استانداردگذاران، تجزیه وتحلیل های صورت گرفته در این پژوهش مبتنی بر استفاده از روش نظریه داده بنیان و با استفاده از مصاحبه های ساختارنیافته و عمیق انجام شده است. این پژوهش با انجام 15 مصاحبه به روش گلوله برفی به اشباع رسید. نتایج پژوهش حاکی از آن است که پدیده محوری در مدل اندازه گیری دارایی نامشهود در میان ارزیابان دارایی های نامشهود، «سودمندی در تصمیم» است که تحت شرایط علی سطح تجمیع، وضعیت سواری مجانی، قابلیت اندازه گیری و تعیین هدف از ارزیابی و راهبرد استفاده از مبنای اندازه گیری چندگانه که همسو با رویکرد کنونی استانداردهای حسابداری بین المللی می باشد، قابل تبیین است.
    کلیدواژگان: دارایی نامشهود، اندازه گیری، نظریه داده بنیان، سودمندی در تصمیم و رویکردهای اندازه گیری چندگانه
  • سید عباس هاشمی*، هادی امیری، مریم توکلی صفحات 69-86
    سرمایه گذاران به عنوان یکی از ارکان اصلی بازارهای مالی، همواره به دنبال معیاری برای ارزیابی عملکرد شرکت های مختلف بوده اند. که یکی از مهم ترین معیارهای عملکرد، بازده سهام است. با توجه به گسترش بازار سرمایه، شناسایی عوامل موثر بر بازدهی سهام، از اهمیت بسیاری برخوردار است. پژوهشگران همواره به دنبال متغیرهایی بوده اند که به کمک آنها بتوان رفتار بازدهی سهام را تشریح کرد. از جمله اطلاعات حسابداری که در پیش بینی بازده سهام استفاده می شود، سود حسابداری است. هدف از انجام این پژوهش بررسی تاثیر چولگی سودآوری جهت پیش بینی بازده سهام می باشد. بدین منظور برای تبیین رابطه چولگی سودآوری با بازده آتی سهام از سه دیدگاه شامل : تبیین رفتاری، فرصت رشد و سودآوری آتی استفاده شده است. برای آزمون فرضیه ها نمونه ای از داده های فصلی شامل127شرکت از شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در سال های 1390 تا 1396انتخاب شده است. روش مورد استفاده به منظور آزمون فرضیه ها، رگرسیون دو مرحله ای فاما و مکبث با به کارگیری داده های ترکیبی است. نتایج حاصل از فرضیه های پژوهش نشان می دهد که چولگی سودآوری با در نظر گرفتن سه معیار : سود ناخالص، نسبت سود هر سهم به قیمت و سود خالص بر بازده آتی سهام تاثیر معنادار دارد.
    کلیدواژگان: چولگی، سودآوری، بازده سهام، فرصت رشد
  • محمدرضا مهربان پور*، رضا تهرانی، حمید جمشیدی صفحات 87-102
    هدف این پژوهش ارائه مدلی برای پیش بینی هدف گیری سهام توسط معاملات بلوکی با استفاده از رگرسیون لجستیک می باشد. در این پژوهش ویژگی هایی مورد بررسی قرار می گیرد که در ارتباط با احتمال تبدیل شرکت ها به هدف معاملات بلوکی سهام هستند. برای این منظور داده-های مربوط به 117 شرکت عضو بورس اوراق بهادار تهران که هدف معاملات بلوکی با حجم معامله بالای 5 درصد قرار گرفته بودند و117 شرکت که هدف معاملات قرار نگرفته بودند، در دوره زمانی 1388-1396 انتخاب و با استفاده از روش لاجیت و پروبیت مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد اهرم مالی به صورت منفی بر فراوانی بلوک تجاری شدن شرکت ها تاثیر می گذارند. همچنین شرکت هایی که از جریان مالی آزاد و بالایی برخوردارند، دارای سهم بازار بالاتر، پراکندگی مالکیت بیشتر و نهادهای دولتی جزء سهام داران عمده آنها می باشند، احتمالا به بلوک های تجاری تبدیل می شوند. در این پژوهش همچنین به مقایسه ای بین مدل ایجاد شده با رگرسیون لجستیک با سایر تکنیک های پیش بینی معروف، شبکه عصبی مصنوعی و شبکه های عصبی فازی گزارش شدند. نتایج نشان می دهند که رویکرد شبکه عصبی فازی در پیش بینی هدف گیری سهام در مقایسه با سایر تکنیک ها از دقت بالاتری برخوردار است.
    کلیدواژگان: معاملات بلوکی، تصاحب، کنترل، شبکه های عصبی مصنوعی، شبکه عصبی فازی
  • جمال برزگری خانقاه*، زهره قدیریان آرانی صفحات 103-118
    هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطه قابلیت اتکای اطلاعات مالی و هزینه های نمایندگی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. در این راستا اطلاعات 106 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1395-1389 مورد استفاده قرار گرفت. نسبت هزینه های عملیاتی به فروش و نسبت گردش دارایی ها به عنوان معیارهای هزینه های نمایندگی به کار گرفته شد. همچنین از وقوع تجدید ارائه صورت های مالی و شدت تجدید ارائه به عنوان سنجه هایی از پایین بودن قابلیت اتکای اطلاعات مالی استفاده شد. به منظور دست یابی به اهداف پژوهش دو فرضیه تدوین و از روش آماری رگرسیون خطی چند متغیره برای آزمون آن ها استفاده شد. یافته های پژوهش نشان دهنده آن است که بین وقوع تجدید ارائه صورت های مالی و معیارهای هزینه های نمایندگی رابطه معناداری وجود ندارد. همچنین، بین شدت تجدید ارائه و معیارهای هزینه های نمایندگی رابطه معناداری برقرار نیست. از این رو، چنین نتیجه گیری می شود که بین قابلیت اتکای اطلاعات مالی و هزینه های نمایندگی رابطه معناداری وجود ندارد.
    کلیدواژگان: قابلیت اتکای اطلاعات مالی، هزینه های نمایندگی، تجدید ارائه صورت های مالی، نسبت های کارایی، بورس اوراق بهادار تهران
|
  • Saeed Rafiee, Mohammed Ebrahim Aghababaei *, Mohammad Eghbalnia Pages 1-20
    Earning is one of the important components in capital market analysis. And Regarding the importance of the Earning in analyzing the companies, the study of Earnings components and its effect on other accounting variables can be useful. Earning is composed of accrual and cash flow. The accrual component is less persistent and some of the investors can’t distinguish this differential persistence. This matter is the cause of accrual anomaly formation. This study investigates the Accrual anomaly in Tehran Stock Exchange during 2007 to 2015 by using two accrual measures, percent accrual and traditional accrual. For this purpose in this study hedge portfolio method in whole sample, profit and loss firms and the arbitrage risk quantiles is used. The result shows that percent accrual measure is relatively better than traditional accrual in detecting accrual anomaly. And the results of this study robust after controlling other scales for traditional accrual. But the result weren’t robust for controlling Jensen alpha in CAPM and Fama French models.
    Keywords: Percent accrual, Accrual anomaly, profit stock, arbitrage risk
  • Mohammad Pourkarim, Saeid Jabbarzadeh Kangarlouei *, Jamal Bahri Sales, Hassan Galavandi Pages 21-44
    The purpose of this study is to assess the effect of earnings management on tone of financial reporting in Iranian accounting system. The tone is characterized by the ratio of positive and negative words contained in the annual financial reports. Earnings management is feasible using two methods of real and accrual-based. In this research, the earnings management has been tested using three models (Jones, Modified Jones and Caznik) and real earnings management using Roychowdhury model. The present research sample includes 119 companies accepted in Tehran Stock Exchange for years 2010 to 2016. To test the research hypotheses, multivariate regression has been used. The results of the research show that the accrual-based earnings management calculated based on the models (Caznik and Modified Jones) has a significant and negative effect on the pessimistic tone. In other words, it increases pessimistic tone by reducing the accrual-based earnings management and the opportunistic behavior applies to the financial reporting tone of the managers to divert the perception of the users of information. However, calculated accrual-based earnings management of Jones model and real earnings management have no significant effect on the pessimistic tone.
  • Bita Mashayekhi *, Hanieh Beirami Pages 45-68
    With regards to the adaption and implementation of IFRS in Iran on one hand, and the importance of intangible assets in Iran’s economy on the other hand, this article induces a model for measurement of intangible assets in Iran. In common with standard- setting bodies, such as the International Accounting Standards Board (IASB), this article is based on a social construction, and as a result, it is constructed from a process of consultation. However, unlike the standard setters’ regulatory process, the analysis here, is structured using a grounded theory approach. This article has been saturated with conducting in- depth and unstructured interviews with 15 experts by using snowball method. The result shows that the central category in the intangible assets measurement model is “Decision Usefulness” and the casual conditions of this model are “Level of Aggregation”, “Condition of Free Riding”, “Capable of Being Measured”, and “Target of Valuation”. The action/ interaction strategy here is using mixed measurement approaches which is in line with the current policies of IFRS.
    Keywords: Intangible assets, Measurement, Grounded Theory, Decision Usefulness, Mixed Measurement Approaches
  • Seyedabbas Hashemi *, Hadi Amiri, Maryam Tavakoli Pages 69-86
    Investors, as one of the main elements of financial markets, have always looked up for a performance evaluation criterion for various companies. One of the most important performance criteria, is stock return. Considering the deployment of capital market, identifying the factors affecting stock return, is of a great significance. Researchers have always been looking for variables with which help the stock return behavior can be explained. Accounting profit is amongst accounting information which is used to predict stock return. The purpose of this research is to investigate the effect of profitability skewness on stock return prediction. In this regard, to explicate the relationship between profitability skewness and future stock return, three perspectives including behavioral explication, growth opportunity and future profitability have been used. To test the hypotheses, a sample of seasonal data from 127 Tehran Stock Exchange listed companies was selected from 2009 to 2017. The method used to test the hypotheses is two-step Fama-Mac Beth regression using the panel data. The results from testing hypotheses show that the skewness of profitability considering three criteria: gross profit, earning per share to price ratio, and net profit, has a significant and negative effect on future stock returns.
    Keywords: Skewness, Profitability, Stock Returns, Growth Opportunity
  • Mohammadreza Mehrabanpour *, Reza Tehrani, Hamid Jamshidi Pages 87-102
    The logistic regression technique was used to propose a model for predicting stock targeting through block trades. Those characteristics related to the likelihood of companies turning into a target for block trades were investigated. For this purpose gathered data on 117 Tehran Stock Exchange members, whose target of block trades with a trades volume of over 5% and 117 companies that did not target trading, was selected during the period of 2009-2017, using Logit method And probit were studied. The results showed that financial leverage and the change in assets negatively influenced the (block trades) commercialization frequency of the studied companies. It was also found that companies having a greater free cash flow, a higher market share, and a more distributed ownership, as well as companies with state organizations as principal shareholders, were more likely to be turned into commercial blocks. In addition, a comparison was made between the proposed logistic regression model and other well-known prediction models, namely, the artificial neural network and the fuzzy neural network models. The obtained results showed that the fuzzy neural network approach provided a more accurate prediction in terms of stock targeting than other techniques.
    Keywords: Block trade, Takeover, Control, artificial neural network, fuzzy-neural network
  • Jamal Barzegari Khanaghah *, Zohreh Ghadirian Arani Pages 103-118
    The main purpose of this study is to empirically examine the relationship between financial information reliability and agency costs for listed companies in the Tehran Stock Exchange (TSE). Therefore in this study a sample of 106 listed companies in the TSE between 2010 to 2017 were investigated. Efficiency ratios (operating expenses to sales ratio and assets turnover ratio) are selected as agency costs proxies. Also, financial restatement occurrence and magnitude of financial restatement are employed as adverse measures of financial information reliability. For attaining the purpose of the study, two main hypotheses were proposed. To test these hypotheses multiple linear regression analysis in panel data mode were conducted. The main findings indicate that there isn’t relationship between financial restatement incidence and agency costs proxies. Also magnitude of financial restatement don’t related to agency costs measures. Therefore, it’s concluded that financial information reliability has no impact on agency costs of examined Iranian firms.
    Keywords: Financial Information Reliability, Agency Costs, Financial Restatement, Efficiency Ratios, Tehran Stock Exchange