فهرست مطالب

  • سال نهم شماره 1 (پیاپی 17، بهار و تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/07/03
  • تعداد عناوین: 7
|
  • فردین محمدی* صفحات 5-25

    هدف اصلی این پژوهش، بررسی نظریه بوردیو در باب میدان آموزش و تفاوت آن با سایر رویکردهای رایج جامعه شناسی آموزش وپرورش می باشد. برای دستیابی به این هدف، از روش پژوهش اسنادی بهره گرفته شد و از این طریق آثار نظری و تجربی بوردیو و سایر نظریه پردازان و پژوهشگران مورد بررسی قرار گرفت. یافته های به دست آمده حاکی از آن است که بوردیو نگاهی دو بعدی به میدان آموزش دارد که دربرگیرنده رویکردهای تضاد و کارکردگرایی است. این بدان معناست که بوردیو میدان آموزش را میدانی می داند که هم در راستای حفظ تعادل و نظم جامعه فعالیت می کند و هم در راستای بازتولید وضعیت موجود و حفظ منافع طبقه مسلط. همچنین، بوردیو در رویکرد دو بعدی خود به میدان آموزش به تناسب با هر کدام از این ابعاد، بر ابزارهای مختلفی تاکید دارد. به طوری که در نگاه کارکردگرایانه به میدان آموزش بر ابزار سرمایه فرهنگی و در نگاه تضادگرایانه به این میدان، بر ابزار عادت واره تاکید دارد. بدین معناکه از دیدگاه بوردیو میدان آموزش هم با ساختار و هم با عاملیت در ارتباط است. بنابراین، رویکرد بوردیو به میدان آموزش «رویکرد دو بعدی مضاعف» است.

    کلیدواژگان: بوردیو، رویکرد تضاد، رویکرد کارکردگرایی، سرمایه فرهنگی، عادت واره
  • سعید آزادمنش*، میثم سفیدخوش، نرگس سجادیه، خسرو باقری صفحات 26-47

    هدف اصلی این پژوهش، تبیین ماهیت، هدف و مولفه های مفهومی تعلیم و تربیت بر اساس فرایند تکوین دانش در پدیدارشناسی هگل می باشد. برای دستیابی به این هدف از روش پژوهش تفسیر مفهومی و مفهوم پردازی بهره گرفته شد. یافته های به دست آمده حاکی از آن است که «بیلدونگ» در تعریف تعلیم و تربیت به عنوان فرایندی توصیف می شود که به دنبال ارتقای تجربه مفهومی فرد از طریق درک نابسندگی های موجود در زندگی است که با نگاهی به گذشته، رو به سوی آینده ای خردمندانه دارد. با این توصیف، هدف بیلدونگ «خردورزی فراگیر آشتی جویانه» در تعلیم و تربیت است. از جمله مولفه های مفهومی تعلیم و تربیت می توان به «آزادی بنیاد»، «تاریخ مند»، «بازسازانه»، «تعاملی»، «تاییدطلبانه» و «خطاشکیب» اشاره نمود. تعلیم و تربیت به مثابه بیلدونگ می تواند الهام بخش جریان نوینی در عرصه مطالعات تربیتی در ایران باشد که ارتقادهنده تجربه خرد بشری در تاریخ و فرهنگ این مرز و بوم است.

    کلیدواژگان: تعلیم و تربیت، بیلدونگ، پدیدارشناسی هگل، فرایند تکوین دانش، تعامل، خردورزی
  • مرضیه عالی*، ایوب داودی صفحات 48-66

    هدف اصلی این پژوهش، تحلیل گفتمان حاکم بر کنشگری معلم در مقالات مجله رشد معلم منتشر شده در سال های 1396-1390 می باشد. برای دستیابی به این هدف از  روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف بهره گرفته شد.  بنابراین، گفتمان شکل دهنده به کنشگری معلم در مقالات مجلات رشد معلم در سطوح سه گانه مورد تحلیل قرار گرفت و نسبت آن با شرایط اجتماعی تصریح شد. یافته های پژوهش در سطح اول که حاصل  توصیف مولفه های متن بود ناظر به کسب مهارت های یکسان، برخورداری از حقوق معلمان در ازای کسب مهارت ها، شاخص های کمی در سنجش عملکرد، قرار گرفتن معلم در خدمت توسعه، دولت و جامعه، تاثیرپذیری از مطالبات خانواده ها، پاسخگویی به انتظارات جامعه و داشتن نقش الگویی و اقناعی در برآورده ساختن این خواسته ها می باشد. همچنین در سطح تفسیر، غلبه رویکرد کارکردگرایی و غلبه نگاه کمی بر فرهنگ،  اولویت رویکرد ماشینی و توسعه ای، سیطره منطق بازار، سیطره تمرکزگرایی، در نظر گرفتن معلمان به عنوان یک قشر و نادیده گرفتن نگاه انتقادی در عرصه فرهنگ پاسخ هایی بود که به سوال فوق داده شد. در سطح تبیین؛ علاوه بر کمیت گرایی در عرصه اجتماعی و فرهنگی مواردی از قبیل، توسعه محور بودن جریان مدرنیسم در ایران، غلبه تصویری مشخص از شهروند نمونه، و غلبه پیش فرض تقابل فرهنگی با سایر ملل و مریض انگاشتن جامعه در دوره معاصر به دست آمد.

    کلیدواژگان: تحلیل گفتمان انتقادی، کنشگری، معلم، رشد معلم، کارکردگرایی
  • مجتبی همتی فر*، جمیله علم الهدی، شریف لک زایی، بختیار شعبانی صفحات 67-88

    هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و ارزیابی جریان های فکری ناظر به مسئله سازواری تربیت و سیاست می باشد. برای دستیابی به این هدف، سیر تحول اندیشه های ناظر به مناسبات تربیت و سیاست به عنوان دو امر و نهاد اجتماعی از منظر سازواری چارچوب نظری هر یک با هم، همخوانی با فلسفه اجتماع و یا با چارچوب فکری معیار مورد تحلیل قرار گرفت. در این تحلیل از الگوی هدف وسیله در معنای موسع آن و همچنین دوگانه ساختار کارکرد دولت در کنار نظریه بحران اسپریگنز بهره گرفته شد. نتایج این مطالعه منجر به شناسایی سه جریان اصلی «فضیلت گرایی»، «قدرت گرایی» و «نظریه انتقادی» شد که طرح یا برجسته شدن آن ها اغلب واکنشی و برای سازوار نمودن تربیت و سیاست با هم و بر اساس فلسفه اجتماع مربوطه است. در پایان، در نتیجه تحلیل، مقایسه و نقد نظریه های موجود، نسخه اصلاح شده فضیلت گرایی متناسب با شرایط دولت جدید و بافت اندیشه اسلامی به مثابه رویکرد مرجح پیشنهاد شد. تصریح شد که تغییر معنای تربیت و سیاست و همچنین توزیع قدرت سه راه پیش روی رفع ناسازواری میان تربیت و سیاست به شمار می روند.

    کلیدواژگان: سازواری، نسبت تربیت و سیاست، فضیلتگرایی، قدرتگرایی، نظریه انتقادی
  • نرگس سجادیه*، زکریا حسینی صفحات 89-112

    هدف اصلی این نوشتار، تحلیل مفهومی و بازخوانی ماهیت استعدادهای آدمی در پرتوی نقدهای وارد به آن در نظام آموزشی است. برای دستیابی به این هدف، از روش تحلیل تطبیقی و مفهومی بهره گرفته شد. یافته های پژوهش نشان داد اقتضائات «نوع» انسانی به ویژه اقتضائات محتوایی کمتر موردتوجه شفلر قرارگرفته و افراز استعدادها به استعدادهای محوری و حاشیه ای از سوی شفلر صورت نگرفته است. چنین به نظر می رسد، این دیدگاه در برخورد با استعدادهای متفاوت و گاه متعارض، دچار آشفتگی خواهد شد.  همچنین عدم توجه به روی دیگر سکه استعداد، یعنی ناتوانی، باعث شده تا نگاه شفلری به استعداد، از واقع گرایی دور ماند و اختیار آدمی را نیز به حاشیه راند. بر این اساس، در نظام آموزشی بر احتیاط، انعطاف  و پویایی در انتساب استعداد و بر ضرورت وجود موقعیت های تعلیق تاکید می شود

    کلیدواژگان: استعداد، شفلر، نقد، تعلیق، انتساب
  • مقصود امین خندقی*، اعظم محمدزاده صفحات 112-129

    نظریه و نظریه پردازی اهمیت و نقش انکارناپذیری در حیات و ممات آموزش عالی بر عهده دارد؛ اما در این میان، اکثر دانشجویان احساس می کنند که در کلاس درس نظریه ها، وارد یک دنیای کاملا علمی، شاعرانه و دور از عمل شده اند. برخی استادان هم با این تصور که دروس مربوط به نظریه ها، جزء دروس غیرفنی، غیرعملی و کاملا حفظی هستند، دانشجویان بیشتری را در مکان محدود و زمان اندک آموزش می دهند. بررسی ها نشان می دهد یکی از دلایل وجود چنین وضعیتی، فقدان چارچوب و سامانه مفهومی مناسب و روشمند برای تدریس نظریه-هاست. از اینرو، هدف این مطالعه بررسی رویکردهای مختلف نسبت به تدریس نظریه ها است. بدین منظور، چهار رویکرد مواجهه تاریخی، مواجهه درون پارادایمی، تدریس یک مضمون یا مساله از منظر نظریه های مختلف؛ و رویکرد تبیین، تحلیل و نقد یک موقعیت یا پدیده از منظر نظریه های مختلف در تدریس نظریه مطرح شده است و به توضیح هدف یادگیری، سازماندهی محتوای تدریس، ارائه مثال و تحلیل نقاط قوت و ضعف هر یک از رویکردهای چهارگانه پرداخته شده است. انتظار می رود شناسایی و بکارگیری شیوه مناسب در تدریس نظریه ها موجبات فهم عمیق و انتقادی نظریه های موجود از یک سو و زمینه سازی برای تولید نظریه های جدید از سویی دیگر و بطور کلی شکل گیری گفتمان های نظریه ای در آموزش عالی را فراهم سازد.

    کلیدواژگان: گفتمان نظریهای، نظریهپردازی، پارادایم، آموزش عالی، تدریس نظریه، برنامهدرسی
  • بهمن کریم زاده*، حمیدرضا علوی، مراد یاری، خسرو باقری صفحات 130-149

    هدف اصلی این پژوهش، بازنمایی دیدگاه دریدا درباره فلسفه نوشتار و پیامدهای مهم آن برای بازاندیشی در ساختار تعلیم و تربیت به منظور پرورش خلاقیت دانش آموزان می باشد. برای دستیابی به این هدف، با استفاده از روش توصیفی- استنتاجی، به شرح مبانی فلسفی (هستی شناختی، معرفت شناختی و ارزش شناختی) فلسفه نوشتار از دیدگاه دریدا پرداخته و سپس پیامدهای تربیتی آن برای بازاندیشی در ساختار تعلیم و تربیت به صورت عام و پرورش خلاقیت دانش آموزان به صورت خاص، استنباط شد. در نتیجه پژوهش با ابتناء به اندیشه های دریدا تصریح شد که تعلیم و تربیت مبتنی بر فلسفه نوشتار، تعلیم و تربیت به مثابه متن است که با خوانش و تفسیر متفاوت همواره در حال شدن، در نتیجه فرایندی خلاق می باشد که می تواند گستره ای نامحدود از امکان های متفاوت و نیندیشیده شده تعلیم و تربیت را جهت پرورش خلاقیت در فراگیران فراهم نماید و با تاکید بر خلق معنا و نوشتار شخصی، تولید دانش و نه انتقال صرف آن را، زمینه ساز پرورش خلاقیت و پیشگامی سازد. همچنین با تفسیر تازه ای از کنش تربیتی به عنوان دغدغه دیگری، تعلیم و تربیت نوشتارشناسانه رویکردی مسئولانه، به سوی خودآفرینی و رهایی بخشی خواهد بود.

    کلیدواژگان: فلسفه نوشتار، واسازی، ژاک دریدا، خلاقیت، تعلیم و تربیت نوشتارشناسانه
|
  • Fardin Mohammadi* Pages 5-25

    The primary purpose of this study is to examine the theory of Bourdieu on the field of education and its differences with other common approaches to the sociology of education. So here are the main questions that this study tries to explain them: on which sociology of education approaches Bourdieu’s approach is based; on what principles is built and how much critical the concepts of capital and habitus. In order to achieve these goals, the documentary analysis as a methodology was used and where by Bourdieu's theoretical and experimental works and other theorists and researchers were examined. Results indicate that Bourdieu’s view into the field of education is a two-dimensional view, which includes conflicts of approach and functionalism. This means that Bourdieu knows the field of education that works both in maintaining the balance and order of society and to reproduce the status quo and preserve the interests of the dominant class. Another result of the research is that Bourdieu emphasizes on various instruments in his two-dimensional approach to the field of education, in proportion to each of these dimensions, so, in a functionalistic view toward educational field he focuses on culture and on the contrary he emphasizes on habitus in a confliction view of the field; that means from Bourdieu point of view, the field of education is in a direct relation with structure and agency. Therefore, Bourdieu's approach to the field of education is a double two-dimensional approach.

    Keywords: bourdieu, confliction approach, functionalism approach, cultural capital, habitus
  • Saeed Azadmanesh* Pages 26-47

    The purpose of this research is to express the definition, aim, and conceptual components of education based on the process of formation of knowledge in Hegel's phenomenology. The definition of education is not possible without regard to the nature of knowledge, and educational ideas assume explicitly or implicitly a definition of knowledge. So this article was based on Hegel's theory of knowledge for the exploration of the nature and conceptual components of education. For this purpose, the methods of "concept interpretation" and "concept development" have been used. The research findings are as follows. "Bildung" as a definition of education is described as a process that seeks to promote the conceptual experience of pupils by understanding the inequities in their own lives which involve a movement from the past towards a rational future. The aim of education is formulated as "Reconciliatory Comprehensive Rationality." Then, the conceptual components of education were extracted as being "freedom-based", "historical", "Reconstructive", "Interactive", "Recognitional", "Error-tolerant" etc. Education as Bildung can inspire a new stream in the educational studies in Iran, which would promote the experience of human wisdom in the history and culture of this country.

    Keywords: Education, Bildung, Hegel's Phenomenology, Process of Formation of Knowledge, Interaction, Rationality
  • Marzieh Ali* Pages 48-66

    This research aimed to analyze the discourse of teacher’s activism in the articles of “Roshd-e Mo’alem” published from 2011 to 2017. As such, the method of Fairclough’s critical discourse analysis (CDA) was applied. Regarding Fairclough’s three dimensional models of CDA, it was attempted to describe and analyze teacher’s activism according to the articles of “Roshd-e Mol’alem,” and finally, to clarify the relationship of this discourse and the social situation. Textual components including achieving the same skills, enjoying teachers’ rights in exchange for skills achievement, measuring teacher’s performance with quantitative indicators, being at the service of development, government and society, being influenced by family demands, meeting quantitative criteria, being accountable for the expectations of society, having the role of convincing were the findings of the research in the description level that formed teacher’s activism. Also, in the interpretation level, overcoming the functionalist approach and overcoming quantitative approach on culture, prioritizing the mechanical approach and development to freedom, domination of the logic of market, domination of centralism, considering teachers as a class and neglecting critical thinking in the domain of culture were the answers given to the above questions. In the explanation level, the findings include the situation of development-driven modernization in Iran, overcoming a specific image of a typical citizen, the presumption of cultural confrontation with other nations, treating contemporary society as an ill and quantity-oriented approach in the social and cultural arena.

    Keywords: Critical Discourse Analysis, Activism, Teacher, roshde moalem, Functionalism
  • Mojtaba Hematifar* Pages 67-88

    The main aim of this research is identifying and evaluation of views about the problem of the compatibility of education and politics. To do this, we explain and formulate how education and politics relate to each other in terms of virtuism, powerism, and critical theory. To do this, we use, the means-end model in a broad sense, and also the structure-function binary in explanation of the State alongside the Spragens's Crisis theory. This study shows that three main streams are related to the philosophy of society and could be considered as a response to making compatible education and politics.: 1- "Virtuism"; with a central focus on the functional aspect of the State, the instrumental attitude to power and politics in the direction of realization of goodness and superiority (Plato, Aristotle, and some Muslim philosophers); 2- "Powerism"; with the view of the power as the intrinsic value, mainly in the form of a modern State (structure) and an instrumental attitude to education (Sophism, Hobbes and Locke); 3- Critical theory; by criticizing the structural aspect of the State and sometimes emphasizing the struggle, while adhering to the value of power (Frierre and Carnoy). In this paper, based on the analysis, comparison, and critique of these theories, we prefer to develop an alternative version of virtuous State in the line of the Islamic perspective. We conclude that changing the meaning of education and politics and distribution of power is the solution for the incompatibility between education and politics.

    Keywords: consistency, relation between education, politics, powerism, critical theory, virtuism
  • Narges Sajadieh* Pages 89-112

    The aim of this paper is conceptual analysis and re-exploring the nature of human potentiality in the educational system regarding its critiques. For attaining this aim, we applied comparative analysis and conceptual analysis methods. Our findings indicate to us that necessities of human nature, especially content necessities, are underestimated in Scheffler's view. On the other hand, separation of potentialities to central and marginal has not occurred in Sheffler's conceptualization. Upon this, Scheffler's view confronting different human potentials may be collapsed. Moreover, neglecting human disabilities has prevented this view from realism and human will. Therefore, we emphasized on precaution, flexibility, and dynamism in a potential assignment in the educational system and proposed some suspensions period during education.

    Keywords: assignment, suspension, critique, Scheffler, Potential
  • Maghsoud Amin Khandaghi* Pages 112-129

    Theory and theorizing have Importance and undeniable role in life and death of higher education. But most students feel that in theory class, they entered into scientific, poetic and alienation tentativeness world. Some faculty members believe courses of theory are non-technical, impractical and completely mnemonic so they teach to most students in Limited places and times. Studies show that lack of Conceptual framework in teaching of theories is reason for mentioned situation. So aim of the present study is to examine different approaches to teaching theory. four approaches to teaching of theories are via a history of theories, inter- paradigm, teaching a subject or problem from the perspective of different theories and, Explain, analyze and critique a situation or phenomenon from the perspective of different theories. In each of the four approaches to explain the purpose of learning, organization the content of, providing examples and analyze the strengths and weaknesses. Appropriate approach in teaching of theories caused a deep understanding and critical theory and production of new theories. In general, Conceptual framework in teaching of theories caused production of theoretical discourse.

  • Bahman Karimzadeh* Pages 130-149

    The primary purpose of this study is to represent Jacques Derrida’s point of view on the philosophy of writing and its important implications for rethinking the structure of education to develop creativity in students. To achieve this purpose, a descriptive- deductive method was adopted to explain the philosophical foundations (ontology, epistemology, and axiology) of the philosophy of writing. After that, its educational implications have been inferred in order to rethink the structure of education, in general, and to develop students’ creativity, in particular. In conclusion of the study, based on Derrida’s thoughts, it’s been specified that according to philosophy of writing, education is like a text with different reading and interpreting as if, it’s a to-come and creative process which can provide an unlimited range of different and unplanned possibilities to go beyond the established structure of education in order to create the necessary fields and appropriate context for developing creativity in students. Moreover, with an emphasis on the plurality of meaning, it provides the making of knowledge and not the transfer of it alone, the basis to spread the creativity and the leaderity. Also, having a new reading upon the educational act as the concern of the other will make the grammatological education a responsive approach toward liberation.

    Keywords: philosophy of written being, deconstruction, derrida, creativity, grammatological education