فهرست مطالب

پژوهش های زعفران - سال هفتم شماره 1 (بهار و تابستان 1398)
  • سال هفتم شماره 1 (بهار و تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/07/18
  • تعداد عناوین: 12
|
  • نرگس صادق، محمدرضا رضایی*، محمدحسین صیادی اناری صفحات 1-12

    افزایش غلظت فلزات سنگین نظیر سرب، کروم، کادمیوم در آب، خاک و هوا میتواند به دلیل تاثیر منفی بر کل بوم نظام باعث اثرات زیانباری برای سلامت موجودات زنده به دنبال داشته باشد. مهم ترین منبع این آلودگیها مصرف کودها و آفت کش های شیمیایی میباشند. این آزمایش به منظور بررسی آلودگی به فلزات سنگین سرب،کروم و کادمیوم در خاک و اندام هوایی گیاه زعفران، در مزارع شهر فردوس در قالب طرح کاملا تصادفی در پائیز سال 1396 انجام شد. ابتدا نمونه برداری از خاک و گیاه از چهار ایستگاه مختلف (1- نزدیک مناطق مسکونی2- داخل مناطق مسکونی3- نزدیک جاده4- بدون کاربری خاص) با 3 تکرارانجام شد لازم به ذکر است که از هر ایستگاه 5 نمونه برداشت شد سپس با هم مخلوط گردید تا نمونه شاخص آن ایستگاه حاصل شود. نمونه برداری خاک در دو عمق30-0 و 60-30 سانتیمتری انجام شد و همچنین نمونه برداری از اندام هوایی گیاه از سه قسمت گلبرگ، پرچم و سبزه پیاز زعفران به صورت تصادفی برداشت شد.در مجموع 24 نمونه خاک و 36 نمونه از اندامهای مختلف گیاه زعفران به آزمایشگاه منتقل شد. پس از آماده سازی نمونه ها از طریق هضم اسیدی برای قرائت دستگاه جذب اتمی صورت گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین میانگین غلظت فلزات سنگین در خاک به ترتیب برای کروم (03/8±64/80 میلی گرم بر کیلوگرم)، سرب (19/3±36/42 میلی گرم بر کیلوگرم) و کادمیوم(14/0±90/0 میلی گرم بر کیلوگرم) بدست آمد. بین قسمتهای مختلف اندام هوایی گیاه زعفران برای کروم وسرب تفاوت معنی-داری وجود نداشت(0.05<P-value). در حالی که برای کادمیوم تفاوت معنی داری در سطح 5 درصد وجود داشت که بیشترین آن مربوط به پرچم 08/1 میلی گرم بر کیلوگرم است.

    کلیدواژگان: کاربری زمین، فلزات سنگین، آلودگی خاک، فردوس
  • مهدی ابراهیمی*، محسن پویان، محمد مهدی نژاد صفحات 13-28
    این مطالعه با هدف بررسی اندازه بنه مادری (0 تا 4 گرم، 1/4 تا 8 گرم و 1/8 تا 12 گرم) و تاثیر کودهای آلی مختلف (امولسیون آلی-معدنی با نام تجاری امیک، اسید هیومیک با نام تجاری هیوماکس، کود دامی و شاهد بدون تغذیه) بر عملکرد گل و بنه زعفران در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی، به صورت فاکتوریل، با سه تکرار در سال زراعی 97-1396 در مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی اجرا گردید . صفات مورد مطالعه شامل وزن کلاله، وزن گل، تعداد گل، تعداد و وزن جوانه ها و تعداد و وزن بنه دختری بودند. نتایج نشان داد که بالاترین میزان صفات مورد مطالعه به تیمار بنه بزرگ و پایین ترین آن به تیمار بنه کوچک تعلق داشت. وزن کلاله در تیمار بنه بزرگ با 22/82 میلی گرم در مترمربع نسبت به تیمار بنه کوچک حدود 190 برابر بیشتر بود. بعلاوه بالاترین تعداد (36/466 عدد در مترمربع) و وزن (55/936 گرم در مترمربع) بنه دختری نیز در تیمار بنه های مادری بزرگ به دست آمد. این نتایج صرف هزینه برای تهیه بنه های بزرگ (بیشتر از 4 گرم) را توجیه می نماید. اما استفاده از کودهای آلی در مقایسه با شاهد، بر اکثر صفات موردبررسی تاثیر معنی داری نداشت. بااین وجود، مقایسه حدود اطمینان شیب خط رگرسیونی برازش شده بین وزن کلاله و اندازه بنه مادری در سطوح فاکتور نوع تغذیه نشان داد که بیشترین افزایش وزن کلاله با 91/12 میلی گرم به ازای هر واحد افزایش وزن بنه مادری به تیمار امیک تعلق داشته است. لذا بر اساس نتایج این مطالعه، علیرغم تاثیرپذیری عملکرد گل و بنه زعفران از اندازه بنه مادری، استفاده از کودهای آلی در سال اول رشد زعفران تاثیر قابل توجهی بر این صفات ندارد. بااین وجود استفاده از کودهای آلی ممکن است سبب افزایش عملکرد مزرعه زعفران در سال های بعدی شود که خود نیازمند انجام مطالعات بیشتر است.
    کلیدواژگان: اسید هیومیک، خطای معیار، رگرسیون خطی، کود دامی
  • معصومه شاکری، محمدحسین امینی فرد*، معصومه عبداللهی، مهدی قسمتی صفحات 29-41

    امروزه بدنبال پیامدهای حاصل از مصرف علف کشها و کاهش تدریجی محصولات زراعی، روش های بیولوژیکی قابل قبولی در رابطه با کنترل علف هرز شناسایی شده است. در این زمینه آللوپاتی می تواند پتانسیل ارزشمندی برای کنترل بیولوژیکی علف هرز نشان دهد. لذا به منظور تعیین اثرات آللوپاتیک عصاره آبی برگ و بنه زعفران روی خصوصیات جوانه زنی چاودار و یولاف، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه علوم بذر دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در سال 1394 انجام شد. صفات مورد مطالعه شامل درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، طول ریشه چه، وزن تر ریشه چه، و وزن خشک ریشه چه بودند. تیمارهای آزمایش شامل نوع اندام زعفران در دو سطح (برگ و بنه) و غلظت عصاره آبی در 5 سطح (0، 5/0، 1، 5/1، 2 درصد وزنی- حجمی) بودند. نتایج نشان داد اندام و غلظت عصاره آبی زعفران تاثیر معنی داری بر کلیه صفات مورد مطالعه در دو گیاه چاودار و یولاف داشت. کمترین درصد جوانه زنی چاودار و یولاف به ترتیب با 6/74 و 6/66 درصد کاهش نسبت به شاهد از تیمار غلظت 2 درصد عصاره آبی برگ و بنه بدست آمد. همچنین سرعت جوانه زنی یولاف در غلظت 2 درصد نسبت به شاهد 50 درصد کاهش داشت اما سرعت جوانه زنی چاودار تحت تاثیر غلظت های متفاوت عصاره برگ و بنه قرار نگرفت. نتایج مقایسات گروهی بین عصاره برگ و بنه زعفران بیانگر آن بود که بیشترین اثر بازدارندگی صفات مورد بررسی در چاودار و یولاف مربوط به عصاره برگ زعفران میباشد.

    کلیدواژگان: درصد جوانه زنی، دگرآسیبی، طول ریشه چه، علف هرز
  • سید مهدی زیارت نیا، عبدالله ملافیلابی*، سمیه صنوبری صفحات 43-54

    زعفران (Crocus sativus L.) گیاهی علفی و چندساله بدون ساقه از خانواده Iridaceae است. این گیاه تریپلوئید و عقیم با پیاز تکثیر می شود. سطوح هورمون ها و تنظیم کننده های رشد گیاهی تاثیر بسزایی در کنترل دوره خواب، جوانه زنی و سبز شدن ایفا می نماید. این مطالعه با هدف بررسی اثر انواع و غلظت های مختلف ترکیبات شیمیایی بر دوره خواب و عملکرد گل و کلاله زعفران در شرایط هیدروپونیک به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی کشاورزی فدک در سال 1393 اجرا شد. سه ترکیب و چهار غلظت شامل جیبرلیک اسید (GA3) (0، 5، 20 و 40 mg.l-1)، کلروکلین کلراید (CCC) (0، 100، 200 و 300 mg.l-1) و نفتالین استیک اسید (NAA) (0، 100، 200 و 300 mg.l-1) به عنوان عوامل آزمایشی مدنظر قرار گرفتند. صفات مورد مطالعه شامل وزن تر گل، طول کلاله، وزن تر کلاله، وزن خشک کلاله و تعداد گل در دو زمان مهر و آذر ماه بودند. نتایج نشان داد که اثر غلظت بر شاخص های عملکرد گل زعفران در برداشت اول معنی دار (01/0≥p) بود. همچنین اثر نوع ماده و غلظت نیز شاخص های عملکرد گل در برداشت دوم را به طور معنی داری (05/0≥p) تحت تاثیر قرار داد. افزایش غلظت ترکیبات تنظیم کننده رشد کاهش وزن تر گل، تعداد گل، طول کلاله، وزن تر کلاله و وزن خشک کلاله را موجب شد. بیشترین طول کلاله و تعداد گل برای CCC به ترتیب با 34/0 سانتی متر و 41/3 گل مشاهده شد. بنابراین، مشخص است که هورمون ها و تنظیم کننده های رشد نقش مهمی در دوره خواب پیاز و شاخص های عملکرد پیاز ایفاء می نمایند.

    کلیدواژگان: کلروکلین کلراید، تنظیم کننده رشد، پیاز زعفران، طولانی شدن خواب
  • هنگامه هندی زاده*، علیرضا کرباسی، تکتم محتشمی، حسین صحابی صفحات 55-67

    تجارت دوجانبه یا دادوستد متقابل به تجارتی گفته می شود که بین دو کشور و معمولا تحت مذاکرات حکومتی انجام می شود. تجارت دوجانبه عموما به دلایل سیاسی یا به دلیل مشکلاتی که در پرداخت ها پیش می آید، ترتیب داده می شود. تجارت خارجی محصولات کشاورزی به علت ارزآوری بالا و پایدار نقش مهمی در گسترش صادرات و واردات کشورهای مختلف بازی می کند. درمیان محصولات کشاورزی، زعفران یکی از مهم ترین کالاهای صادراتی کشاورزی می باشد که سهم زیادی در ایجاد ارزش افزوده بخش کشاورزی دارد. برای حفظ مقام ایران (به عنوان بزرگ ترین تولیدکننده و صادرکننده زعفران) در بازارهای جهانی و توسعه بیشتر صادرات این محصول باارزش، شناخت و تعیین درجه اهمیت عوامل موثر بر آن، می تواند گام مهمی در این راستا باشد. از این رو، مطالعه حاضر به دنبال بررسی رتبه بندی متغیرهای اقتصادی-اجتماعی موثر بر تجارت دوجانبه زعفران ایران و شرکای تجاری طی دوره زمانی 2016-2007 می باشد. بدین منظور از الگوی جاذبه و برای تعیین درجه اهمیت عوامل موثر از الگوی الگوریتم ژنتیک استفاده شده است. نتایج حاصل از مدل جاذبه نشان داد که تمام متغیرها معنی دار می باشند. متغیر حجم واردات، هزینه حمل و نقل و فاصله تاثیر منفی بر تجارت دوجانبه دارند. همچنین نتایج حاصل از الگوریتم ژنتیک نشان می دهد که متغیرهای مورد مطالعه با توجه به ضرایب اهمیتشان در زمره متغیرهای تاثیرگذار بر عوامل موثر در تجارت دوجانبه زعفران ایران با شرکای تجاری می باشند. اندازه عددی آماره ضریب خودهمبستگی نیز بیان گر پوشش خوب داده-ها با استفاده از الگوریتم ژنتیک می باشد

    کلیدواژگان: تجارت دوجانبه، زعفران، الگوی جاذبه، الگوی الگوریتم ژنتیک
  • سید مهدی جوادزاده* صفحات 69-81
    به منظور شناسایی و تعیین فراوانی و تراکم علف های هرز مزارع زعفران شهرستان قاینات، طی سال زراعی 94-93 تعداد 15 مزرعه به طور تصادفی بر اساس سطح زیر کشت انتخاب شدند. در هر مزرعه علف های هرز به تفکیک جنس و گونه شمارش شدند. تراکم علف های هرز مزارع در کادر 25/0 مترمربع برآورد شد. در این بررسی مزارع بین 1000 تا 5000 مترمربع مساحت داشته بازدید و نمونه برداری انجام شد. حرکت در مزرعه به شکل W انجام گرفت. نمونه برداری از مزارع از نیمه اردیبهشت ماه تا اواخر دی ماه انجام شد و با استفاده از روابط و فرمول ها، فراوانی گونه ها، یکنواختی گونه ای، میانگین تراکمی و غالبیت گونه ای محاسبه و تعیین شد. تعداد علف های هرز مشاهده شده 84 گونه که خانواده های کاسنی، گندمیان، شب بو، حبوبات، علف هفت بند، اسفناج و پنیرک به ترتیب دارای بیشترین فراوانی بودند. علف های هرز مهم بر اساس شاخص غالبیت به ترتیب شامل: جومیش (tectorum Bromus)، علف پشمکی (Bromus scoparius)، جو موشی (Hordeum murinum)، دم موشی (Bromus danthoniae) و جو محلی (Hordeum vulgar) از باریک برگ ها و آفتاب پرست (Heliotropium europaeum)، تلخ (Sophora alepecurides) و تلخک (Acroptilon repens) از پهن برگ ها بودند. علف های هرز یک ساله با 45 گونه از بیشترین تنوع گونه ای و دوساله ها با 4 گونه از کمترین تنوع گونه ای برخوردار بودند و چندساله ها با 35 گونه بین این دو گروه قرار داشتند. 88 درصد گونه ها، پهن برگ و 12 درصد گونه ها، باریک برگ بودند؛ بنابراین توصیه می شود که برای کنترل علفهای هرز مزارع زعفران از مدیریت اکولوژیک که منجر به ثبات و پایداری تولید و نیز کاهش مصرف مواد و سموم شیمیایی می شود استفاده کرد.
    کلیدواژگان: غالبیت گونه ای، فراوانی گونه ها، میانگین تراکمی و یکنواختی گونه ای
  • حسین مصلی پور*، محمد طحان صفحات 83-97
    یکی از مباحث مهم در اقتصاد دنیا بحث صادرات غیر نفتی و محصولات کشاورزی است. کشور ایران با توجه به شرایط اقلیمی مناسب جایگاه ویژه ای را در پرورش محصولات کشاورزی به خود اختصاص داده است، که در این میان زعفران و زرشک جایگاه ویژه ای دارند، به طوریکه ایران به عنوان بزرگترین تولید کننده زعفران و زرشک جهان شناخته شده است، اما در بحث صادرات محصولات زعفران و زرشک با چالش هایی مواجه است در این تحقیق سعی شده به بررسی عوامل فراروی صادرات زعفران و زرشک با توجه به عناصر آمیخته بازار از دیدگاه کارشناسان، متخصصان و صادرکنندگان پرداخته شود. در این از نوع پژوهش توصیفی - کاربردی می باشد به بررسی رابطه 6 متغییر مستقل ویژگی محصول، کیفیت، بسته بندی، قیمت، کانالهای توزیع ، تبلیغات پیشبردی با متغییر وابسته صادرات پرداخته شده است. پرسشنامه ای تهیه و بین کارشناسان، متخصصان و صادرکنندگان توزیع گردیده است. نمونه مورد بررسی 120 نفر از کارشناسان می باشد و داده ها با نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. از جمله نتایج این تحقیق می توان به شناسایی موانعی چون کانال های توزیع نامناسب،بسته بندی نامطلوب و کمبود تبلیغات برون مرزی و عدم معرفی محصولات زعفران و زرشک به بازار هدف، وجود دلالان و واسطه ها اشاره کرد در انتهای تحقیق نیز پیشنهاداتی به منظور رفع این موانع ارائه شده است.
    کلیدواژگان: بررسی موانع، زعفران، زرشک، صادرات، راهکار افزایش صادرات
  • محمدرضا رمضانی، ایرج صالح*، زینب رستم زاده صفحات 99-108

    بررسی ها نشان داده است که عملکرد مزارع زعفران در ایران طی سال های 96-1350 حدود 44 درصد کاهش یافته که یکی از دلایل آن گرایش به سیستم های کشت ناپایدار است. از این رو مطالعه حاضر با هدف شناسایی فعالیت های پایدار و ناپایدار زراعی در مزارع زعفران شهرستان گناباد، بهبود مدیریت زراعی و همچنین ارائه خط مشی برای مطالعات آتی در زمینه سنجش پایداری کشت این محصول انجام شد. برای دستیابی به این اهداف، پرسشنامه ای طراحی و در میان 101 زعفران کار با تجربه توزیع و پس از شناسایی فعالیت های مهم زراعی، به بررسی اثر فعالیت های مذکور بر پایداری تولید در مزراع این گیاه پرداخته شد. در ادامه با توجه به ضرورت اجتناب از فعالیت های ناپایدار زراعی، بر اساس نظر کارشناسان (روش دلفی) و با استفاده از ماتریس مقایسات زوجی به تعیین ضریب اهمیت هر یک از این فعالیت ها پرداخته شد. بر اساس نتایج، پنج فعالیت زراعی شامل استفاده از کود دامی، ایجاد تنوع زراعی از طریق سیستم های کشت مخلوط و چند محصولی، استفاده از کودها و محلول های ریزمغذی، کاربرد روش های شخم حداقل و استفاده از نهاده های آلی به عنوان فعالیت های پایدار زراعی در کشت زعفران شناخته شدند. هفت فعالیت شامل استفاده بی رویه از کودهای شیمیایی، کشت پرتراکم، استفاده از علف کش ها و کنه کش های شیمیایی، آبیاری غرقابی، چرای دام در مزارع، استفاده از فضولات انسانی و سوزاندن بقایای گیاهی نیز به عنوان فعالیت های ناپایدار شناسایی شدند. همچنین از دیدگاه کارشناسان، استفاده از کودهای شیمیایی و کشت متراکم زعفران به عنوان ناپایدارترین فعالیت های زراعی شناخته می شوند. بنابراین اتخاذ سیاست های مناسب به منظور بهبود نگرش زعفران کاران نسبت به کشاورزی پایدار، افزایش آگاهی آن ها از آثار منفی و بلندمدت گرایش به سیستم های ناپایدار و به خصوص جلوگیری از استفاده بی رویه از کودهای شیمیایی و کشت متراکم ضروری است تا بتوان از این طریق زمینه پایدارسازی کشت این گیاه ازرشمند را فراهم آورد.

    کلیدواژگان: اولویت بندی، پایداری اکولوژیکی، فعالیت های ناپایدار زراعی، کاهش عملکرد، ماتریس مقایسات زوجی
  • رضا دهقانی بیدگلی*، امیر سالاری، مهدی بشیری صفحات 109-122
    عوامل محیطی مانند تغذیه گیاه و رطوبت در دسترس گیاه بر کمیت و کیفیت ترکیبات آن از جمله ترکیبات فنلی شامل فلاونوئید، تانن و آنتوسیانین ها تاثیر گذار می باشند. یکی از گیاهان دارویی بومی ایران، زعفران است که سابقه استفاده از تر کیبات آن به زمانهای کهن بر می گردد. تحقیق حاضر به منظور بررسی کمی و کیفی ترکیبات فنلی و فعالیت آنتی اکسیدانی عصاره کلاله گیاه زعفران تحت تاثیر رطوبت در دسترس گیاه در اثر آبیاری شامل: آبیاری در حد ظرفیت زراعی(FC)، آبیاری متوسط (FC2/1) و آبیاری کم (FC3/2) و آبیاری خیلی کم(FC3/1) انجام گردید در این مطالعه آزمایشگاهی ابتدا پیازهای زعفران در قالب بلوک کاملا تصادفی در سه تکرار کشت شدند و سپس بررسی فیتوشیمی عصاره گیاه انجام شد، سپس سنجش میزان ترکیبات فنلی و فلاونوئیدی تام به روش اسپکتروفتومتری صورت گرفت و در نهایت فعالیت آنتی اکسیدانی عصاره کلاله گیاه در غلظت های مختلف با استفاده از روش مهار رادیکال ازاد 2 و 2 دی فنیل 1- پیکریل هیدرازیل (DPPH) اندازه گیری شد. تجزیه و تحلیل داده ها با نرم افزارSPSS نسخه 19 و روش آنالیز واریانس انجام شد. نتایج آزمون فیتوشیمیایی وجود ترکیبات ثانویه ای مانند تانن، آنتوسیانین و فلاونوئید و عدم وجود آلکالوئید را تایید کرد. همچنین میزان ترکیبات فلاونوئیدی موجود در نمونه آبیاری شده 2/1 ظرفیت زراعی بیش تراز سایر نمونه ها بود. نمونه آبیاری شده در حد ظرفیت زراعی و نمونه آبیاری شده در حد 3/1ظرفیت زراعی به ترتیب بیش ترین و کم ترین میزان ترکیبات فنلی و نمونه آبیاری شده در حد ظرفیت زراعی بیش ترین خاصیت آنتی اکسیدانی را از خود نشان داده اند.
    کلیدواژگان: آزمون فیتوشیمائی، زعفران، ظرفیت زراعی، عصاره، فلاونوئید
  • فهیمه مالکی، حسین کاظمی*، آسیه سیاهمرگویی، بهنام کامکار صفحات 123-143

    به منظور ارزیابی عوامل اقلیمی شهرستان آزادشهر (استان گلستان) جهت کشت زعفران، از تحلیل های مکانی سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده گردید. ابتدا نقشه های موضوعی انواع متغیرهای اقلیمی از جمله بارش سالانه، بارش دوره زایشی، بارش دوره رویشی، دمای متوسط سالانه، دماهای بیشینه و کمینه دوره زایشی، دماهای بیشینه و کمینه دوره رویشی، دماهای بیشینه و کمینه دوره رکود، ساعت آفتابی، رطوبت نسبی، تعداد روزهای یخبندان مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای این کار از داده های اقلیمی 137 ایستگاه باران سنجی، اقلیم شناسی و هم دیدی استفاده شد. جهت تخمین این متغیرها از روش های درون یابی زمین آمار و کلاسیک شامل کریجینگ معمولی، وزن دهی معکوس فاصله و چند جمله ای موضعی و بر اساس آماره های خطای برآورد (RMSE) و انحراف استاندارد عمومی (GSD) در محیط Arc GIS استفاده شد. نتایج نشان داد از نظر میزان بارش سالانه مورد نیاز گیاه زعفران، کل شهرستان در 3 طبقه بسیار مناسب، مناسب و متوسط پهنه بندی می شود. همچنین از نظر بارش دوره زایشی، 48/74 درصد از زمین های مرکزی و شمالی شهرستان در پهنه نامناسب قرار گرفتند. اما براساس متغیرهایی مانند بارش دوره رویشی، دمای متوسط سالانه، دمای بیشینه زایشی، دماهای کمینه زایشی، رویشی و رکود، مجموع ساعات آفتابی و تعداد روزهای یخبندان هیچ گونه محدودیتی جهت توسعه کشت زعفران وجود ندارد. با ارزیابی صحت نتایج از طریق انطباق با برداشت های میدانی از مزارع فعلی، مشخص شد که تمامی نقاط نمونه برداری شده، در پهنه های بسیارمناسب و مناسب نقشه های اقلیمی قرار می گیرند. در مجموع، امکان توسعه گیاه زعفران در اراضی جنوبی شهرستان آزاد شهر وجود دارد.

    کلیدواژگان: بارش، دما، زمین آمار، GIS، نیازهای اقلیمی زعفران
  • مبینا مکتبداران، محمدحسن سیاریزهان *، مجید جامیال احمدی، غلامرضا زمانی صفحات 145-149

    زعفران (Crocus sativus L) یکی از گیاهان بومی و ارزشمند ایران است که مصرف صحیح عناصر غذایی در رشد و نمو و تولید محصول آن از اهمیت ویژهای برخوردار است. از آنجا که زعفران از طریق بنه تکثیر مییابد، لذا تولید بنه های دختری بزرگ از طریق تغذیه مناسب همواره مورد توجه بوده است. این تحقیق با هدف تعیین غلظت عناصر غذایی پرمصرف شامل نیتروژن، فسفر و پتاسیم در بنه گیاه زعفران در تعدادی از اگرواکوسیستمهای خراسان جنوبی در سال 1394 انجام شد. اطلاعات مورد نیاز از دو منطقه قائن و نهبندان از مزارع سه، پنج و هفت ساله تهیه گردید و از هر منطقه، سه مزرعه انتخاب و از هر مزرعه، سه کرت و از هر کرت یک نمونه بنه انتخاب شد. غلظت عناصر غذایی در بنه بر اساس روش های استاندارد اندازهگیری گردید. نتایج نشان داد که غلظت عناصر غذایی نیتروژن، فسفر و پتاسیم به طور معنیداری تحت تاثیر منطقه و سن مزرعه قرار گرفت) 01 / 0P≤ (. اثر متقابل منطقه و سن مزرعه بر درصد نیتروژن بنه معنیدار نبود، ولی غلظت عناصر غذایی فسفر و پتاسیم بنه را تحت تاثیر قرار داد. بیشترین غلظت نیتروژن بنه در مزارع سه ساله در شهرستان قائن به دست آمد. همچنین غلظت نیتروژن بنه در مزارع هفت ساله کاهش معنیداری نسبت به مزارع سه ساله داشت. غلظت فسفر و پتاسیم بنه در مزارع پنج ساله قائن افزایش معنیداری نسبت به مزارع سه و هفت ساله دو شهرستان داشت. همچنین مزارع پنج ساله شهرستان قائن به دلیل داشتن میزان بالای غلظت عناصر غذایی پرمصرف با مقدار 23 / 7 کیلوگرم در هکتار ماده خشک دارای بیشترین عملکرد بود. در مجموع، انتخاب بنه با وزن مناسب برای کاشت، استفاده مناسب از عناصر غذایی به ویژه نیتروژن، فسفر، پتاسیم و همچنین موازنه صحیح آن در خاک میتواند در افزایش عملکرد و ثبات حاصلخیزی خاک موثر باشد.

    کلیدواژگان: ثبات حاصلخیزی، تغذیه، سن مزرعه، عملکرد
  • سپیده دولت آبادی*، عباس خاشعی سیوکی صفحات 161-176

    خشکسالی یکی از بلاهای طبیعی و قابل تکرار است که کلیه اقلیمها را تحت تاثیر قرار میدهد، اما فراوانی وقوع آن در مناطق خشک و نیمه خشک همچون ایران بیشتر است. با توجه به محدودیت منابع آب و غیرساختاری بودن خسارتهای ناشی از خشکسالی، ایجاد سیستم نظارت و مراقبت دائمی بر این پدیده، پایش خشکسالی، امری اجتنابناپذیر است. شاخصهای خشکسالی برای پایش خشکسالی اشاره نمود. لذا با توجه (RDI) و کاهش اثرات آن، استفاده میشوند. از جمله شاخصهای مزبور میتوان به شاخص شناسایی خشکسالی به شرایط خشک آب و هوایی استان خراسان جنوبی و سهم غیرقابل انکار آن در تولید زعفران، رابطه بین عملکرد زعفران و شاخص 25) 1368- سه ماهه در بازه زمانی 93 RDI در چهار شهر مستعد کشت و تولید آن مورد بررسی قرار گرفت. در این راستا، شاخص RDI سال آماری) در ایستگاه های سینوپتیک بیرجند، قاین، فردوس و نهبندان محاسبه و پس از مقایسه با عملکرد، رابطه رگرسیونی بین شاخص خشکسالی هر ماه با عملکرد تعیین شد. تجزیه و تحلیل رگرسیونی و نتایج، علاوه بر تایید وجود رابطه بین عملکرد زعفران و موید این نکته بود که شاخص خشکسالی ماه های بهمن- اسفند، اسفند- فروردین، فروردین- اردیبهشت در بیرجند و ،RDI شاخص قاین؛ بهمن- اسفند در فردوس و ماه های دی- بهمن، بهمن- اسفند، اسفند- فروردین در نهبندان بر عملکرد موثر بودند. شدیدترین 1378 به وقوع - 25 سال آماری مورد مطالعه و در فردوس و نهبندان در سال 79 ،1379- خشکسالی در بیرجند و قاین در سال 80 پیوست؛ به طوریکه در کلیه ایستگاه ها، خشکسالی متوسط (بهنجار) بیشترین تداوم را داشته و وقوع آن به طور متوسط هر سه سال یکبار حتمی است.

    کلیدواژگان: رشد رویشی، رگرسیون، عملکرد زعفران، مناطق خشک و نیمه خشک
|
  • Narges Sadegh, Mohammad Reza Rezaei *, Mohammad Hossein Sayadi Anari Pages 1-12

    Increasing the concentration of different heavy metals, such as lead, copper, cadmium in water, soil and air can pose negative effects on the entire ecosystem and cause harmful health consequences for all forms of life. The major sources of the pollution are chemical fertilizers and pesticides. In order to investigate the contamination of heavy metals such as lead, chromium and cadmium in soil and areal part of saffron plant in Ferdows farms, a completely randomized design was used in autumn 2016. Firstly, the sampling of soil and plants from 4 different stations was done (1-farms nearby residential areas 2-farms in residential areas 3-farms near the road 4-farms without specific use) with 3 replications, it should be noted that from each station 5 subsamples were taken and then mixed. Soil sampling was done at 0-30 and 30-60 cm depths, and the sampling of the plant was randomly taken from three parts of petals, flags and brunette. A total of 24 soil samples and 36 samples from different parts of the saffron plant were transferred to the laboratory. After preparation of the samples, acid digestion was performed for measured by the atomic absorption system. The results showed that the highest mean of the heavy metals concentration in the soil was for chromium (80.64 ± 8.03mg/kg), lead (42.36 ± 3.19mg/kg) and then cadmium (0.9±0.14mg/kg). The significant difference between the different parts of the saffron plant for chromium and copper (Pvalue >0.05) were not observed, however, there was a significant difference for cadmium at 5% level that the highest concentration was for flag 1.08 mg/kg. The highest levels of chromium, lead and the roads observed cadmium in the out of residential areas and the lowest amount of chromium, lead and cadmium were observed by the roads.

    Keywords: Land use, Heavy metals, Soil pollution, Ferdows
  • Mahdi Ebrahimi *, Mohsen Pouyan, Mohammad Mahdi Nezhad Pages 13-28
    This study was conducted to study the effect of mother-corm size (0 to 4 g, 4.1 to 8 g and 8.1 to 12 g) and different organic fertilizers (cow manure, humic acid (Humax® 95–WSG), an organic-mineral-based emulsion (Omic®) and unfertilized control) on flower and corm yield of saffron. The experiment was conducted as RCBD with factorial structure and three replications in the Research Complex of Medicinal Plants, ACECR of Southern Khorasan Province, Iran in 2017-18. Studied traits were stigma dry weight, flower dry weight, number of flowers, number of buds and bud dry weight, total number of corms and total weight of corms. According the results, mother-corm size factor significantly affected these traits. The highest and lowest amount of mentioned traits were obtained in big- and small-sized corms, respectively. Stigma dry weight in big-sized corm treatment with 82.22 mg.m-2 was about 190 times bigger than small-sized corm treatment. In addition, the highest number (466.36 corms.m-2 ) and weight (936.55g.m-2) of daughter corms belonged to mother-corm size between 8.1 to 12g. These results justify bearing the cost of providing big (over 4 grams) corms in saffron cultivation. Evaluating the main effect of nutrition factor revealed no significant impact on most studied traits. Comparing the slope of linear regression between stigma dry weight and corm size showed that the highest yield increasing happened in Omic treatment (12.91 mg in exchange for one unit of mother corm weight increasing). These results clearly show that despite significant effect of mother-corm size on yield of saffron, using organic fertilizers has no significant effect on these traits in the first year. However, using organic fertilizers might have some positive effects in the next coming years that needs to be studied.
    Keywords: Humic acid, linear regression, manure, standard error
  • masomeh shakeri, mohamad hosein amini fard*, masomeh abdollahi, mehdi ghesmati Pages 29-41

    Nowadays, in response to the consequences of herbicide application and gradual reduction of farm crops, suitable biological methods have been identified to control the weeds.In this respect allelopathic can be show useful potential for biological to control of weeds.Soin order to evaluate the allelopathic effects of saffron (Crocus sativus L.) corm and leave aqueous concentrations on germination characteristics and preliminary growth of tow weed species including rye (Secale cereale L.) and oat (Avena ludoviciana L.), A factorial experiment was conducted based on a completely randomized design with three replications at Seed Science laboratory of faculty of agriculture in University of Birjand during 2015.Treatments included saffron organs at 2 levels (leaves and corms) and water extract concentrations at 5 levels (0, 0.5, 1, 1.5 and 2 percent). Studied traits were germination percentage, rate of germination, radicle length, root fresh weight, root dry weight and mean germination time.Results showed that the organs and aqueous concentrations of saffron had significant effects on all evaluated traits in two weeds.The lowest seed germination percentage of rye and oat were observed at 2% concentrations of corm and leaves extracts (up to74/6% and 66/6% reduction compared to control, respectively). Also the rate of germination of oat decreased (up to 50% compared to control) with 2% concentration of extract but the rate of germination on rye was not significantly affected by extract concentrations. Based on orthogonal comparison tests, the allelopathic inhibition effects was more of saffron leaves on rye and oat.

    Keywords: inhibition, Length of radical, Percent of germination weed
  • seyed Mehdi Ziaratnia, Abdollah Mollafilabi *, Somayeh Senobari Pages 43-54

    Saffron (Crocus sativus L.) is a perennial stemless herb of the Iridaceae family. It is a triploid plant and sterile geophyte propagated by replacement corms. It has long been known that the relative levels of plant hormones and growth regulators control dormancy, germination and emergence. In order to evaluate the effect of different chemical regulators and their concentrations on corm prolong dormancy, flower and stigma yield of saffron in hydroponic conditions, an experiment was conducted as factorial layout based on a randomized complete block design with three replications at the Agricultural Research Filed of Fadak in 2014. Three chemical regulators at four concentrations such as Gibberellic acid (GA3), (0, 5, 20 and 40 mg.l-1), Chlorocholine chloride (CCC) (0, 100, 200 and 300 mg.l-1) and Naphthaleneacetic acid (NAA) (0, 100, 200 and 300 mg.l-1) were considered as treatments. Studied traits were fresh weight of flower, stigma length, fresh weight of stigma, dry weight of stigma and flower number in October and December. The results showed that the effect of concentration was significant (p≤0.01) in flower yield indices at the first harvest. Flower yield indices were significantly affected for growth regulators and concentrations at the second harvest (p≤0.05). By increasing concentration of growth regulators declined fresh weight of flower, flower number, stigma length, fresh weight of stigma and dry weight of stigma. The highest stigma length and flower number were observed for CCC with 0.34 cm and 3.41, respectively. It is revealed that plant hormones have considerable role in dormancy prolongation and flower yield indices of saffron.

    Keywords: Chlorocholine chloride, Growth regulator, Corm saffron, Prolong dormancy
  • Hengame Hendizadeh *, Alireza Karbasi, Toktam Mohtashami, Hossein Sahabi Pages 55-67

    Bilateral trade or Mutual trading or Two-way business is a business that is between two countries and usually under government negotiations. Bilateral trade is generally arranged for political reasons or due to problems that arise in payments. Foreign trade in agricultural products plays an important role in expanding the export and import of various countries due to its high and stable value. Among the agricultural products, saffron is one of the most important export commodities of agriculture, which contributes greatly to the creation of agricultural value added. To maintain Iran's position as the largest producer and exporter of saffron in world markets and to further develop the export of this valuable product, recognizing and determining the importance of the factors affecting it can be an important step in this direction. Therefore, the present study seeks to assess the ranking of socioeconomic variables affecting the bilateral trade of saffron in Iran and its trading partners during the period of 2007-2016. In order to determine the gravity pattern and to determine the importance of effective factors, genetic algorithm is used. The results of the gravity model showed that all variables are meaningful. The variable import volume, transportation cost and distance have a negative impact on bilateral trade. Also, the results of genetic algorithm show that the variables studied in terms of their important factors are among the effective factors on the factors affecting the bilateral trade of saffron in Iran with the trading partners. The numerical size of the self-correlation coefficient statistic also expresses the good coverage of the data using the genetic algorithm.

    Keywords: Bilateral Trade, saffron, Gravity Pattern, Genetic Algorithm Model
  • S. Mahdi Javadzadeh * Pages 69-81
    In order to identify and determine the frequency and density of weeds in saffron fields of Ghayenat, 15 fields were selected randomly based on under cultivation area during 2014-15. In each field, weeds were counted separately by species. The density of weeds was estimated at a 0.25 m2 frame. In this study, fields with 1000 to 5000 m2 in extent were visited and the sampling was carried out. The movement in these fields was done in the shape of “W”. Sampling time was determined to be between March to Feb and through using relations and formulas, frequency of species, species uniformity, average compression, and species dominance were estimated and determined. The results showed that 84 weed species which belonged to the families of Asteraceae, Poaceae, Brassicaceae, Fabaceae, Polygonaseae, Chenopdiaceae and Malvaceae had the highest frequency, respectively. The most important weeds according to the dominance index were: Brome chess (Bromus danthoniae), Mouse barley (Hordeum murinum), Bromus (Bromus scoparius), Downy brome (Bromus tectorum), Barley (Hordeum vulgar), from grasses and Russian knapweed (Acroptilon repens), Pagoda (Sophora alepecurides) and Turnsole (Heliotropium europaeum) from Broad leaves. Annual weeds had the greatest species diversity (45 species), biennial weeds had the lowest species diversity (4 species), and the perennial were between the two groups (35 species). 88 percent of weeds were broadleaf, and 12 percent were narrow leaf weeds. Therefore it is recommended that we use Ecological management control the weeds of saffron farms which leads to the stability and sustainability of the production as well as to reduce consumption of substances and chemical pesticides.
    Keywords: average compression, frequency of species, species dominance, species uniformity
  • Hossen Mosala Poor *, Mohammad Tahan Pages 83-97
    One of the key issues in the world economy is the non-oil export of agricultural products. Due to the favorable climate conditions, Iran has a special place in the cultivation of agricultural products, among which saffron and barberry have a special place, so that Iran is known as the largest producer of saffron and barberry of the world. But in the field of export of saffron and barberry products there are challenges. In this research, we tried to investigate the factors influencing the export of saffron and barberry with regard to the elements of the mixed market from the point of view of experts, experts and exporters. In this type of research, the descriptive-applied research is concerned with the relationship between the independent variables of product characteristics, quality, packaging, price, distribution channels, advertising promotions with the dependent variable of export. A questionnaire has been distributed and distributed among experts, experts and exporters. The sample was 120 experts. Data were analyzed by SPSS software. Among the results of this research will be to identify barriers such as distribution channels improper packaging of undesirable lack of publicity abroad and the introduction of saffron and barberry to the target market, the speculators and middlemen noted in the research proposals to address These barriers are presented.
    Keywords: Barriers, saffron, barberry, export, ways to increase exports
  • Mohammadreza Ramezani, Iraj Saleh *, Zeinab Rostamzadeh Pages 99-108

    The results show that saffron yield in Iran have decreased up to 44% during 1971-2017 which one of its reasons is unsustainable management of the cultivation. Therefore, the present study aimed at identifying sustainable and unsustainable agricultural practices in saffron cultivation in Gonabad township, enhancing the management and providing guidelines on future studies in the field of assessing sustainability status of saffron production. To achieve the objectives, a questionnaire was distributed among 101 experienced saffron farmers in Gonabad.After identifying important practices, the impact of these activities on the ecosystem sustainability was investigated. Afterwards, considering the necessity of avoiding unsustainable farming activities, the importance coefficient of these activities was calculated based on experts’ opinions (Delphi method) and Pairwise Comparison Matrix. Based on the results, five farming operations including manure application, agronomic diversity provided by intercropping and multi-cropping systems, use of micronutrient solutions and fertilizers, application of minimum tillage and organic fertilizers were categorized as sustainable operations. Also, seven activities including high use of chemical fertilizers, high-density planting, herbicides and chemical pesticides, flood irrigation, grazing on farms, human urine and feces and burning saffron residuals were categorized as unsustainable farming activities. From the viewpoint of the experts, the use of chemical fertilizers and high-density planting are recognized as the most unsustainable farming activities in saffron cultivation and the rest are in the next priorities. Therefore, undertaking appropriate policies in order to boost farmers’ attitudes towards sustainable agricultural practices and increasing the awareness of farmers about the negative and long-term effects of unsustainable farming practices, especially high use of chemical fertilizers and high-density of corm in saffron cultivation are essential to provide sustainability in the crop cultivation.

    Keywords: Ecological Sustainability, Unsustainable Farming Practices, Reduction in Yield, Prioritization, Pairwise Comparison Matrix
  • Reza Dehghani Bidgoli *, Amir Salari, Mehdi Bashiri Pages 109-122
    Environmental factors such as plant nutrition and available moisture content of the plant affect the quantity and quality of its compounds, including phenolic compounds including flavonoids, tannins, and anthocyanins. Saffron is one of the indigenous medicinal plants of Iran, whose history of using it is back to the ancient times.The present study was carried out to investigate the quantitative and qualitative properties of phenolic compounds and antioxidant activity of saffron tussock extract under the influence of available moisture content in irrigation (FC), ( 1/2FC) (1/3FC) and (3/2 FC). In this experimental study, saffron bulbs were first cultivated in a completely randomized block and then the phytochemical study of the plant was performed, then the total phenolic and flavonoid compounds were measured by spectrophotometry method. Finally, the antioxidant activity of the extract at different concentrations was measured using 2, 2 diphenyl-1-picriyl-hydrazil (DPPH) radical inhibitory activity. Data were analyzed using SPSS software version 19 and analysis of variance methods. The results of the phytochemical test confirmed the presence of secondary compounds such as tannin, anthocyanin and flavonoids, and the absence of alkaloids in the saffron tussock extract. Also, the flavonoid content of the irrigated sample with 50% FC was higher than the other samples. The sample that irrigated to the extent of FC level and the sample was irrigated to the extent of 1/3FC level showed the highest and lowest amount of phenolic compounds respectively and the sample was irrigated to the extent of FC showed the most antioxidant properties.
    Keywords: Extract, Field Capacity, Flavonoid, Phytochemical test, saffron
  • Fahimeh Maleki, Hossein Kazemi *, Asieh Siahmargue, Behnam Kamkar Pages 123-143

    In order to investigation of climatic factors in Azadshahr township (Golestan province) for development of saffron cropping, spatial analysis of geographic information system (GIS) was used. In first, thematic maps of climatic variables included annual rainfall, rainfall of reproductive, rainfall of growth period, annual average temperature, maximum temperature of reproductive period, maximum temperature of growth period, minimum temperature of reproductive period, minimum temperature of growth period, minimum temperature of dormancy, sunshine hours, relative humidity and number of frost days were provided. In this research, climatic data from 137 synoptic, climatology and rain-gauge stations were used. For estimation of these variables, geostatistic and classic interpolation methods included Kriging, Inverse Distance Weighting (IDW) and Local Polynomial Interpolation (LPI) were used and the best method was selected according to RMSE and GSD in ArcGIS media. Results showed that total boundary of this township was classified based on annual rainfall in three classes included high suitable, suitable, and semi-suitable zones for saffron cropping. Also, in the viewpoint of the rainfall of reproductive, about 74.48% of agricultural lands in central and north of this township was located in non-suitable zone. But, some variables such as rainfall of growth period, annual average temperature, maximum temperature of reproductive period, minimum temperature of reproductive period, minimum temperature of growth period, minimum temperature of dormancy, sunshine hours and number of frost days had not the limitation for development of saffron cropping. Assessment of obtained results by field survey from current saffron fields were determined that the all sampling points located in high suitable and suitable zones of climatic maps. In general, development of saffron cultivation is possible in south area of Azadshahr township.

    Keywords: Geostatistic, GIS, Rainfall, Temperature, Saffron climatic requirements