فهرست مطالب

رستنیها - سال بیستم شماره 1 (بهار و تابستان 1398)
  • سال بیستم شماره 1 (بهار و تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/24
  • تعداد عناوین: 8
|
  • سحر جان بزرگی، مهدی مهرابی کوشکی *، رضا فرخی نژاد صفحات 1-13

    در مطالعه حاضر، هشت جدایه‏‌‌‌‌‌ از جنس Curvularia، جداسازی شده از گیاهان لوبیا چشم‌بلبلی، ذرت و شیشه‌شور در استان خوزستان، براساس روش‏‌‌‌‌‌ مبتنی بر فیلوژنی مولکولی و ریخت‏‌‌‌‌‌شناسی شناسایی شدند. زیست‏‌‌‌‌‌توده‌ میسلیومی جدایه‏‌‌‌‌‌ها، تولید شده در محیط مایع سیب زمینی-دکستروز، به وسیله‏‌‌‌‌‌ کاغذ صافی جمع‏‌‌‌‌‌آوری و خشک-‏‌‌‌‌‌انجمادی شد. توده‏‌‌‌‌‌ DNA با استفاده از یک روش مبتنی بر فنل و کلروفرم استخراج شد. بخش‏‌‌‌‌‌هایی از نواحی rDNA هسته‏‌‌‌‌‌ای و gpd با استفاده از آغازگر‏‌‌‌‌‌های مناسب تکثیر و سپس توالی‏‌‌‌‌‌یابی شدند. توالی‏‌‌‌‌‌های ITS و gpd مربوط به جدایه‏‌‌‌‌‌های تحت تحقیق با توالی‏‌‌‌‌‌های معتبر مربوط به سویه‏‌‌‌‌‌های تیپ در بانک ژن با استفاده از الگوریتم BLASTn و تجزیه و تحلیل فیلوژنتیکی (مبتنی بر دو ناحیه‏‌‌‌‌‌ ژنومی) مورد مقایسه قرار گرفتند. بر این اساس، جدایه‏‌‌‌‌‌ها در سطح گونه شناسایی و گونه‏‌‌‌‌‌هایC. americana، C. muehlenbeckiae و C.verruculosa را شامل شدند. لذا، این نخستین گزارش دو گونه‏‌‌‌‌‌ C. americana و C. muehlenbeckiae در ایران می‏‌‌‌‌‌باشد. به علاوه، این مطالعه برای هر سه گونه‌‌‌‌‌ مورد بررسی میزبان جدیدی گزارش می‏‌‌‌‌‌کند و مشخصات ریخت‏‌‌‌شناسی و مولکولی بیشتری برای گونه‌ C.verruculosa ارایه می‏‌‌‌‌‌دهد.

    کلیدواژگان: ریخت شناسی، فیلوژنی مولکولی، ذرت، شیشه شور، لوبیا چشم بلبلی
  • زینب بلبلی، رضا مستوفی زاده قلمفرسا * صفحات 14-28

    راسته Saprolegniales شامل گونه های بیمارگر گیاهان آبزی، خشکی زی و جانوران آبزی از جمله ماهی هاست. این شبه‌قارچ‌های استرامنوپیلایی نقش مهمی در فرایند های تخریب بستره های مواد آلی و فرایندهای زیست شناختی خودپالایی در زیست‌بوم های آب شیرین ایفا می کنند. در این مطالعه، نمونه هایی از برگ ها، چوب های پوسیده و قهوه ای و تخم های ماهی آلوده از مناطق مختلف استان های فارس (اردکان، برشنه، برغان، پل خان، تنگ تیزاب، تنگ سرخ، دلخان، سربست، سیدان، سپیدان، شش پیر و کفترک) و کرمانشاه (بیستون، پاوه، سراب قنبر، سراب صحنه و هرسین) در پاییز و زمستان 1396 جمع آوری و به آزمایشگاه منتقل شدند. شناسایی گونه ها براساس ویژگی های ریخت شناختی، ریخت سنجی، فیزیولوژیک و مطالعات فیلوژنتیکی انجام شد. گونه های شناسایی شده، براساس فاصله ترانویسی شده داخلی (ای تی اس) دی‌ان‌ای ریبوزومی جدایه ه ا، توالی سنجی و با روش بیشینه درست‌ نمایی واکاوی فیلوژنتیکی شدند. براساس داده های به دست آمده، شش گونه Saprolegnia و یک گونه Achlya شناسایی شد. این گونه ها شامل: Saprolegnia parasitica، S. ferax، S. anomala ،S. aff. australis،S. mixta، Saprolegnia sp.وAchlya americana بودند. همچنین، آرایه های S. aff. australis و Saprolegnia sp. جدا شده از مواد آلی پوسیده با هیچ یک از گونه های قبلا گزارش شده از جنس Saprolegnia قرابت نداشته و به احتمال زیاد گونه های جدیدی برای این جنس محسوب می شوند. گونه های S. anomala ،S. mixta و Achlya americana برای مایکوبیوتای ایران جدید محسوب می‌شوند.

    کلیدواژگان: ساپرولگنیالز، فاصله ترانویسی شده داخلی ژن اران ای ریبوزومی، مواد آلی پوسیده
  • فاطمه سلمانی نژاد، رضا مستوفی زاده قلمفرسا* صفحات 29-43

    به منظور بررسی فلور اامیستی همراه با درختان زینتی شیراز، طی سال‌های 97-1396 از خاک و بقایای برگ درختان زینتی از بوستان‌ها و فضای سبز شهرستان شیراز (شامل 11 منطقه) نمونه‌برداری صورت گرفت. براساس واکاوی‌های ریخت‌شناختی، ریخت‌سنجی و فیزیولوژیک سه گونه Phytophthoraشامل Ph. cactorum*، Ph. capsici و Ph. nicotianae*، پنج گونه Phytopythium شامل Pp. litorale، Pp. oedochilum*، Pp. ostracodes، Pp. palingenes†* و Pp. vexans و 11 گونه Pythium شامل Py. aphanidermatum*، Py. catenulatum*، Py. echinulatum، Py. hydnosporum*، Py. irregulare*، Py. kashmirense، Py. megalacanthum†، Py. middletonii، Py. nunn، Py. oligandrum و Py. sylvaticum† شناسایی شد. آرایه‌های ستاره‌دار فراوان‌ترین آرایه‌های همراه با درختان زینتی شهرستان شیراز بودند. همچنین، آرایه‌های با علامت چلیپا برای میکوبیوتای ایران جدید هستند.

    کلیدواژگان: پیتیوم، ریخت سنجی، ریخت شناسی، فیتوپیتیوم، فیتوفترا
  • اعظم غیاثی *، علی احمدی مقدم، محمد سهرابی صفحات 44-61

    بسیاری از نقاط استان کرمان، پهناورترین استان ایران با وجود شرایط خاص اقلیمی و تنوع پوشش گیاهی، از نظر شناسایی و مطالعه گلسنگ‌ها ناشناخته مانده است. این مطالعه، با هدف شناسایی و بررسی تنوع زیستی گلسنگ ها در منطقه حفاظت‌ شده کوه آسیاب کوهبنان واقع در شمالی ترین نقطه استان کرمان انجام شد. تاکنون، هیچ مطالعه ای در این زمینه در این منطقه انجام نگرفته است. نمونه برداری با روش تصادفی طبقه‌بندی همگن و در ارتفاعات متفاوت در هشت ایستگاه صورت گرفت، به طوری‌ که در هر ایستگاه تعدادی کوادرات 20 در 25 سانتی‌متر مربع به صورت تصادفی مستقر شد که در نهایت در تمام منطقه، تعداد 83 کوادرات ایجاد شد. اندازه کوادرات‌ها با روش تعیین سطح حداقل مشخص شد و در هر کدام، علاوه بر جمع آوری گونه های گلسنگ، شاخص های فراوانی، درصد پوشش و تراکم گونه‌ها و همچنین تعداد آرایه ها اندازه گیری و سپس نمونه‌ها مورد شناسایی قرار گرفتند که در نتیجه تعداد 31 گونه گلسنگ صخره‌زی در 19 جنس و دو فرم رویشی شناسایی گردید. با محاسبه درصد فراوانی فرم های رویشی و جنس های موجود در منطقه، مشخص شد گلسنگ های پوسته ای فرم رویشی غالب در منطقه هستند و بیشترین فراوانی متعلق به جنس Acarospora به مقدار19 درصد بود. تجزیه و تحلیل آماری در قالب طرح کاملا تصادفی نامتعادل انجام گرفت و در هر ایستگاه شاخص تنوع گونه ای براساس دو شاخص تنوع شانون-وینر و سیمپسون و غنای گونه ای براساس دو شاخص غنای مارگالف و منهینیک در نرم‌افزار past محاسبه شد. نتایج آنالیز واریانس نشان داد، شاخص‌های تنوع و غنای گونه ای و همچنین تعداد گونه در هشت ایستگاه با یکدیگر تفاوت معنی داری داشتند (05/0>P) و بیشترین مقدار شاخص های ذکر شده در ایستگاه های با ارتفاع متوسط مشاهده گردید. مقایسه شاخص ها نشان داد تنوع سیمپسون بهترین شاخص برای نشان دادن وضعیت جامعه از نظر تنوع است.

    کلیدواژگان: اجتماعات گلسنگ، تنوع سیمپسون، غنای گونه ای، فرم رویشی، نمونه برداری
  • فروغ صالحی پور باورصاد، سعید افشارزاده* ، علیرضا علی قنادی صفحات 62-69

    مجموعه جلبک های قرمز جنس Laurencia دارای 285 گونه و زیرگونه می باشد. شناسایی و تشخیص بسیاری از گونه های این گروه جلبکی عمدتا براساس خصوصیات ریخت‌شناسی متغیر آن‌ها بوده که منجر به پیچیدگی آرایه شناسی این گروه جلبکی گردیده است. امروزه، مطالعه این گروه با استفاده از ویژگی های تولیدمثلی، تفاوت های تشریحی و مطالعات مدرن مولکولی موجب تغییرات آرایه شناسی فراوانی گردیده است. در این مطالعه، نمونه هایی از برخی نواحی ساحلی خلیج فارس در استان هرمزگان جمع‌آوری شده و صفات تشریحی، تولیدمثلی و همچنین شیمیایی آن‌ها مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج حاصل نشان داد که استفاده از روش فولین-سیوکالتو می تواند به عنوان یک نشانگر شیمیایی در تشخیص نهایی و تایید تمایز بین گونه ها و حتی سطوح پایین آرایه‌شناسی این جنس مورد استفاده قرار گیرد. لذا با بررسی مقدار پلی‌فنول های بین دو نمونه مورد مطالعه از گونه L. obtusa، مشخص گردید که در بندر لنگه تفاوت معنی داری با یکدیگر دارند و در نهایت، واریته mollissima از واریته تیپ گونه فوق مشتق گردید.

    کلیدواژگان: جلبک قرمز، شناسایی، شیمیوتاکسونومی، گالیک اسید، ایران
  • مهرداد عباسی* صفحات 70-75

    در این پژوهش، گونه‌هایی از دو جنس Kuehneola و Ochropsora از راسته زنگ‌ها در ایران گزارش می‌شوند. این نخستین گزارش از جنس Ochropsora و گونه O. ariaeدر ایران می‌باشد. گونه Pyrus boissieriana به عنوان میزبان جدید برای زنگ مذکور گزارش می‌شود. همچنین دومین گزارش از زنگ Kuehneola uredinis پس از بیش از 60 سال روی میزبانی جدید یعنی Rubus hirtus ارایه می‌شود. هر دو گونه گزارش شده توصیف و با تصاویر میکروسکوپی مستند‌سازی می‌شوند.

    کلیدواژگان: بیماری های گیاهی، پوکسینیالز، تنوع زیستی، قارچ ها، میکوبیوتا
  • ساره حاتم زاده، کامران رهنما *، خلیل بردی فتوحی فر، سعید نصرالهی نژاد، خدایار همتی، جیمز وایت صفحات 76-79

    به منظور شناسایی قارچ‌های اندوفیت برخی از گیاهان دارویی تیره کاسنیان (Asteraceae)، نمونه‌برداری از گیاهان کاملا سالم بومادران (Achillea filipendulina Lam.) از تمام مناطق بومی این گیاهان در استان گلستان و در فصل بهار سال 1395 انجام گردید. نمونه‌ها به مدت 10 دقیقه زیر جریان آب شیر شسته شدند و برای ضدعفونی سطحی ابتدا در اتانول 75% به مدت 1 دقیقه و در محلول هیپوکلریت‌ سدیم 5/0 تا 5/2 درصد (بسته به ضخامت بافت) به مدت 3 تا 5 دقیقه و سپس اتانول 75% به مدت 30 ثانیه قرار داده شدند. نمونه‌ها پس از ضدعفونی، روی کاغذ صافی در شرایط سترون برای خشک شدن قرار داده شدند. سپس قطعات ضد‌عفونی شده درون تشتک‌های پتری‌ محیط کشت سیب زمینی-دکستروز-آگار (Potato Dextrose Agar, PDA) حاوی تتراسایکلین (ppm50) برای جلوگیری از رشد باکتری‌ها قرار داده شدند. تشتک‌های پتری در دمای 2±25 درجه سلسیوس به مدت 30 روز نگهداری شدند. پس از ظاهر شدن قارچ‌ها روی قطعات گیاهی، به روش نوک ریسه، قارچ‌های رشد یافته از قطعات برگ جداسازی و در محیط کشت جدید خالص‌سازی شدند. پس از خالص‌سازی قارچ‌های اندوفیت، هر تیمار روی PDA و (Oat Meal Agar)OMA کشت و در معرض چرخه‌های متناوب 12 ساعت نور UV و نور روز به مدت 14 روز برای تحریک هاگ‌زایی قرار داده شدند. مشخصات ریخت‌شناسی با استفاده از منابع معتبر (Ahmed & Cain 1972, Arenal et al. 2005, Asgari & Zare 2010, Kornerup & Wanscher 1989) بررسی گردید. براساس خصوصیات ریخت‌شناختی، جدایه مورد نظر گونه Preussia africana Arenal, Platas & Peláez Sporomiaceae, Pleosporales)) شناسایی شد.

    کلیدواژگان: اسپورومیاسه، استان گلستان، بومادران سرخسی، پلئوسپورالز، تیره کاسنیان
  • راضیه تقوی زاد* صفحات 80-84

    ریزجلبکی متعلق به تیره Chlorarachniaceae از رواناب‌های کم‌عمق در جنوب تهران یافت شد و پس از بررسی‌‌های ریخت‌شناختی و مطالعه ساختار درون‌سلولی و همچنین تطبیق با کلید شناسایی هیراکاوا و همکاران (Hirakawa et al. 2011)، Amorphochlora amoebiformis تعیین نام گردید که در این گزارش برای نخستین بار از ایران معرفی می‌شود. این گونه از جلبک‌‌های سبز اشتقاق و تکامل یافته و از همزیستی درونی ثانویه یک جلبک سبز با یک آمیب تاژه‌دار حاصل شده است. این همزیستی سبب شده تا دو ویژگی فتوسنتزکنندگی و آمیبی توامان در این گونه پدیدار شود. داشتن شکل مثلثی در حالت عادی با تعداد زیادی پای کاذب نخ مانند و ضربان‌دار در گوشه‌های سلول، تبدیل شکل مثلثی به کشیده به هنگام حرکت، فقدان تاژک، حرکات منسجم و نسبتا تند، رفتار متاستاز گونه، ابعادی دو برابر بزرگتر از نمونه‌های پیشین و سازگاری به زیست در رواناب کم‌عمق، از ویژگی‌های این جلبک محسوب می‌شود. گونه‌های همراه با این گونه از جنس‌های Cosmarium، Chlorella و Gleocapsa بودند.

    کلیدواژگان: اندوسیمبیوزیس، اندوسیمبیونت، پلاستیدهای ثانویه، سیانوفیسه، لوتارلا آموئبیفرمیس
|
  • Sahar Janbozorgi, Mehdi Mehrabi Koushki *, Reza Farokhinejad Pages 1-13

    In present study, eight isolates of the genus Curvularia, recovered from plants of the cowpea, maize and bottlebrush in Khuzestan province, were identified based on molecular phylogeny in combination with morphology. The mycelial biomass of the isolates, produced in potato-dextrose-Broth, were collected by passing through filter papers and freeze-dried. DNA was extracted using a phenol- and chloroform-based method. The partial regions of nrDNA and gpd were amplified using the appropriate primers and then sequenced. The consensus ITS and gpd sequences of the isolates under survey were compared to reference sequences of the type strains in GenBank by BLASTn algorithm and two-loci phylogenetic analysis. Accordingly, the isolates were identified at species level as follow: Curvularia americana, C. muehlenbeckiae,and C.verruculosa. To our knowledge, this is the first record of both the C. americana and C. muehlenbeckiae in Iran. Moreover, this study reports new hosts for all three species with further morphological and molecular characterization of C.verruculosa species as well.

    Keywords: Bottlebrush, cowpea, maize, molecular phylogeny, morphology
  • Zeinab Bolboli, Reza Mostowfizadeh Ghalamfarsa* Pages 14-28

    The order Saprolegniales includes pathogenic species of aquatic and terrestrial plants and aquatic animals including fish. These straminipilous fungi play an important role as a decomposing component which participates in the destruction processes of organic substrates and self-cleaning biological processes in freshwater ecosystems. In this study, samples of brown decayed twigs, leaves, woods and infected spawns from various places of Fars Province, Iran (Bahreghan, Bereshne, Dalkhan, Kaftrak, Polekhan, Sepidan, Seyyedan, Sarbast, Tang-e-Sorkh, Tang-e-Tizab and Sheshpir) and Kermanshah Province, Iran (Bisotun, Harsin, Paveh, Sarab Sahneh and Sarab Qanbar) were transferred to the laboratory during the fall and winter 2017-2018. Species were identified based on morphological and morphometric characteristics of sexual and asexual organs as well as the physiological and phylogenetic studies. Identified species were sequenced based on the internal transcribed spacer (ITS) region of rDNA and were analyzed phylogenetically by maximum likelihood method. Six species of Saprolegnia and one species of Achlya were identified including: Saprolegnia parasitica, S. ferax, S. anomalies, Saprolegnia aff. australis, S. mixta, Saprolegnia sp. and Achlya americana. Saprolegnia anomalies, Saprolegnia aff. australis, S. mixta and Achlya americana were new to Iran mycobiota.

    Keywords: Decomposing organic materials, internal transcribed spacer (ITS) region of rDNA, Saprolegniales
  • Fatemeh Salmaninezhad, Reza Mostowfizadeh Ghalamfarsa * Pages 29-43

    In order to investigate the oomyceteous flora associated with ornamental trees of Shiraz County (Iran), during 2017–18, rhizosphere soil and plant debris of ornamented trees from various parks and green spaces of Shiraz County (including 11 districts) were sampled. Based on morphological, morphometrical and physiological analyses, three Phytophthora species, namely, Ph. cactorum*, Ph. capsici, and Ph. nicotianae*, five Phytopythium species including Pp. litorale, Pp. oedochilum*, Pp. ostracodes, Pp. palingenes†*,and Pp. vexans,and 11 Pythium species including Py. aphanidermatum*, Py. catenulatum*, Py. echinulatum, Py. hydnosporum*, Py. irregulare*, Py. kashmirense, Py. megalacanthum†, Py. middletonii, Py. nunn, Py. oligandrum,and Py. sylvaticum† were identified. Taxa with asteric were predominant and species with dagger sign were new to Iran mycobiota.

    Keywords: Morphology, Morphometry, Phytophthora, Phytopythium, Pythium
  • Aazam Ghiyasi *, Ali Ahmadimoghadam, Mohammad Sohrabi Pages 44-61

    Little attention has been devoted to lichens of Kerman province (Iran). This study was conducted to identify lichens in the Kuh-Asiab protected area of Kubanan located in the northernmost part of Kerman province. In this study, eight sites were chosen in the area. Sampling was carried out according to Random method. Height data were obtained from each site along with the abundance of lichen species. In addition, number and density of species and cover percentage of the species were measured. Thirty-one species belong to 19 genera and two vegetative forms were identified. Both the Shannon and Simpson indices were calculated and compared for each sampling site. Species richness was calculated according to Margalef and Menhinick indices. Our results suggested that, lichen species richness and diversity were increasing with increasing height. The results also showed significant differences in species diversity and richness among sampling sites.The highest number of indicators was observed in sites with average height. Comparison of indices showed that, Simpson diversity was the best indicator for showing the situation of the community.

    Keywords: Lichen communities, sampling, Simpson diversity, species richness, vegetative forms
  • Forough Salehipour Bavarsad, Saeed Afsharzadeh* , Alireza Alighanadi Pages 62-69

    The genus Laurencia(Rhodomelaceae), a complex group, has 285 species and infraspecific names. Identification and taxonomy of these taxa, mainly has been based on flexible morphological characters which have led to a complicated taxonomy in this group. Nowadays, taxonomical study of this group has changed a lot by using reproductive characters, anatomical differences and modern molecular studies. In this study, the samples have been collected from some areas of the Persian Gulf coasts and islands of Hormozgan province (southern Iran). Afterward, their anatomical, reproductive and chemical properties have been examined. The outcomes revealed that, the Folin-Ciocalteau method can be utilized as a taxonomical character in ultimate identification and the confirmation among species and varieties of this genus. It became clear that, there is a meaningful difference between two samples which were under study due to measuring the amount of polyphenols and finally, L. obtusa var. mollissima was separated from type variety of L. obtusa.

    Keywords: Rhodophyta, identification, chemotaxonomy, gallic acid, Iran
  • Mehrdad Abbasi* Pages 70-75

    In the present study, two species of rosaceous rust fungi are reported from Iran. Ochropsora ariae is newly reported for Iranian rust mycobiota. This is the first report of a member of the genus Ochropsora from Iran. Kuehneola uredinis is reported for the second time from Iran since its first report in 1958 under the name K. albida. Pyrus boissieriana is reported as a new host (matrix nova) for O. ariae. Rubus hirtus is also a new host for K. uredinis in Iran. Both identified rust species are documented by descriptions and LM photomicrographs.

    Keywords: Biodiversity, fungi, mycobiota, plant pathology, Pucciniales
  • Sareh Hatamzadeh, Kamran Rahnama*, Khalil Berdi Fotouhifar, Saeed Nasrollahnejad, Khodayar Hemmati, James White Pages 76-79

    In order to identify the endophytic fungi of some plants of the family Asteraceae, samples of Achillea filipendulina Lam. were collected from Golestan province (Iran) in spring 2016. The plants were rinsed gently with running water, and then were cut into 0.5–1 cm pieces. The surface sterilization was done by sodium hypochlorite (1.5–2.5% NaOCl), followed by 75% ethanol. The surface sterilized samples were placed on Potato-Dextrose-Agar (PDA, Merck, Germany) containing 50 ppm tetracycline, and incubated at 25±2 ºC for 30 days. After purification, endophytic fungi was cultured on PDA and OMA (Oat Meal Agar) and exposed to 12 hr cycles of UV light and daylight for 14 days to stimulate sporulation. Their identification was based on morphological studies (Ahmed & Cain 1972, Arenal et al. 2005, Asgari & Zare 2010, Kornerup & Wanscher 1989). The method for measuring asci and ascospores and the terminology used for the descriptions are those used by Ahmed & Cain (1972).

    Keywords: Achillea filipendulina, Asteraceae, Golestan province, Pleosporales, Sporomiaceae
  • Razieh Taghavizad* Pages 80-84

    A microalgafrom Chlorarachniaceae was found in the shallow runoffs of south Tehran. Morphological and intracellular structures were studied which in accordance with the identification key (Hirakawa et al. 2011), it is found to be a new species for Iran called Amorphochlora amoebiformis (Ishida & Y. Hara) Ishida, Yabuki & S. Ota. This algahas been derived and evolved from green algae and has resulted from the secondary endosymbiosis of a green alga with an amoeboflagellate. This symbiosis is result of two photosynthetic and amoebic properties appear simultaneously in this species. Having a triangular shape in normal mode with large number of pulsatile filose pseudopodia in the corners of the cell, changing shape from triangular to longitudinal while moving, lack of flagellum, coherent and relatively fast movements, metastatic behavior, twice larger than previous ones dimensions and adaptation to live in shallow runoff, are the characteristics of this alga. Cosmarium, Chlorella and Gleocapsa were companions ofthis species.

    Keywords: Cyanophyceae, endosymbiont, endosymbiosis, Lotharella amoebiformis, secondary plastids