فهرست مطالب

  • سال هشتم شماره 4 (پیاپی 31، تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • زهره آهنگر *، نادر حاج لو، زهرا سپهری نسب، رقیه معزز صفحات 7-26

    اختلال یادگیری خاص، از جمله اختلالات عصب شناختی می باشد که در سال های اخیر مورد توجه بسیار قرار گرفته است. مطالعات نشان داده اند که حافظه فعال دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص دارای نارسایی هایی می باشد. تاکنون بررسی های متعددی در زمینه حافظه فعال بر بهبود عملکرد دانش آموزان با اختلال ناتوانی یادگیری  خاص به انجام رسیده است، از این رو هدف از پژوهش حاضر یکپارچه نمودن نتایج مطالعات قبل در این زمینه می باشد که 15 پژوهش مرتبط، با 429 نفر نمونه مورد مطالعه قرار گرفت. یافته ها نشان داد که میزان  اندازه اثر  آموزش حافظه فعال بر اختلال یادگیری خاص 863/0 بوده است. این اندازه اثر در اختلال نارساخوانی 24/1 و در اختلال نارساحسابی 793/0 و در اختلال نارسانویسی708/0 بدست آمده است که این میزان اثر در اختلال نارساخوانی بیشتر از دو اختلال دیگر بوده است. همچنین نتایج حاصل از تحلیل تعدیلی متغیر تعداد جلسات، بیانگر عدم تاثیر این متغیر بر بهبود عملکرد در اختلال ناتوانی یادگیری خاص بوده است. با توجه به نتایج پژوهش پیشنهاد می شود آموزش حافظه فعال برای بهبود عملکرد دانش آموزان با اختلال نارساخوانی مورد توجه بارزتری قرار گیرد، سایر نتایج مورد بحث قرار گرفت.

    کلیدواژگان: حافظه فعال، فراتحلیل، اختلال یادگیری خاص، بهبود عملکرد تحصیلی
  • حمیده خیراتی*، باقر غباری بناب، احمد به پژوه صفحات 27-54
    هدف پژوهش حاضر اثربخشی آموزش خودنظارتی توجه بر عملکرد تحصیلی و توجه در دانش آموزان با مشکلات خواندن بود. بدین منظورجامعه آماری پژوهش شامل چهار دانش آموز دختر با مشکل خواندن در پایه چهارم ابتدایی از یک مدرسه عادی در منطقه شش آموزش و پرورش شهر تهران به عنوان آزمودنی در پژوهش انتخاب شدند. پژوهش حاضر از نوع تک آزمودنی (طرح چند خط پایه ای) با آزمودنی های مختلف بود. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش مقیاس هوش کودکان وکسلر، پرسشنامه نقص توجه جردن (فرم معلم و والدین) و آزمون خواندن و نارساخوانی بود و برای اندازه گیری عملکرد تحصیلی در درس خواندن از آزمون محقق ساخته روان خوانی استفاده شد. پژوهش در سه مرحله خط پایه، مداخله و تعمیم اجرا شد. به منظور تحلیل داده ها از تحلیل دیداری و محاسبه شاخص اندازه اثر استفاده شد. مقایسه عملکرد آزمودنی ها در سه مرحله خط پایه، مداخله و تعمیم نشان داد که آموزش خودنظارتی توجه بر عملکرد تحصیلی هر چهار آزمودنی تاثیر مثبت داشته و موجب ارتقای عملکرد تحصیلی و توجه دانش آموزان شد و افزون بر این موجب تعمیم یادگیری واژه و متن های جدید آموخته نشده گردید. با توجه به اثر بخشی آموزش خودنظارتی توجه بر عملکرد تحصیلی و توجه در دانش آموزان با مشکلات خواندن، توصیه می شود که معلمان مدارس ابتدایی از نتایج پژوهش حاضر در افزایش توجه و بهبود پیشرفت تحصیلی دانش آموزان با مشکلات خواندن بهره برداری کنند.
    کلیدواژگان: توجه، خودنظارتی توجه، عملکرد تحصیلی، مشکلات خواندن
  • حکمت کرم پور *، افسانه زارکوئی پور، علی فرنام صفحات 55-74

    دانش آموزان مبتلا به اختلال ریاضی علاوه بر مشکلات تحصیلی دارای مشکل در انواع حافظه نیز هستند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه عملکردهای حافظه فعال شنیداری، دیداری-فضایی و بلندمدت دانش آموزان مبتلا به اختلال ریاضی و بهنجار انجام شد. روش تحقیق از نوع علی-مقایسه ای بود. جامعه آماری کلیه دانش آموزان دوره اول ابتدایی مدارس دولتی شهر زاهدان بودند. از بین دانش آموزانی که عملکردی طبیعی و متناسب با سن شان در خرده آزمونهای هوش وکسلر کودکان داشتند 45 نفر با روش تصادفی ساده و ازمیان دانش آموزانی که نمره های 50 درصد به بالا را در آزمون ریاضی کسب کرده اند تعداد 45 نفر بطور تصادفی انتخاب شدند. ابزار پژوهش عبارت بودند از آزمون هوش وکسلر کودکان و آزمون های حافظه فعال شنیداری پرهیزکار و همکاران، حافظه فعال دیداری-فضایی پیکرینگ و حافظه بلندمدت پرهیزکار و همکاران. داده ها با استفاده از میانگین، انحراف استاندارد، تحلیل واریانس و آزمونt مستقل تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد بین عملکردهای حافظه فعال شنیداری، دیداری-فضایی و بلندمدت دانش آموزان مبتلا به اختلال ریاضی و دانش آموزان بهنجار دوره ابتدایی تفاوت معناداری درسطح 01/0P< وجود دارد. عملکردهای حافظه در دانش آموزان بهنجار بیشتر از دانش آموزان مبتلا به اختلال ریاضی دوره ابتدایی بود

    کلیدواژگان: عملکردهای کلی حافظه، دانش آموزان مبتلا به اختلال ریاضی، دانش آموزان ابتدایی
  • ربابه موحدی پور، فریبرز درتاج*، صادق نصری، حسن اسدزاده، خدیجه ابوالمعالی الحسینی صفحات 75-109

    هدف پژوهش حاضر، ساخت، اعتباریابی و رواسازی مقیاس تشخیص اختلال های یادگیری غیرکلامی بود. روش پژوهش، توصیفی - پیمایشی بود. جامعه آماری اول پژوهش، شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسر دوره ابتدایی شهرستان های استان البرز است که درسال تحصیلی 97-1396مشغول به تحصیل بودندو جامعه آماری دوم، شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسردوره ابتدایی شهرستان های استان البرز است که درسال تحصیلی 97-1396 در مراکز آموزش و توانبخشی مشکلات ویژه یادگیری استان البرز به عنوان دانش آموز مبتلا به اختلالات یادگیری مورد پذیرش قرارگرفته و تحت درمان بودند.گروه نمونه ازجامعه آماری اول شامل 480 دانش آموز پایه اول تا ششم ابتدایی شهرستان نظرآباد از استان البرز بودکه با استفاده ازروش نمونه گیری خوشه ایچندمرحله ای انتخاب شدندو بامقیاس تشخیص اختلال های یادگیری غیرکلامی و خرده آزمون استدلال ادراکی ازمقیاس هوشی وکسلرکودکان چهارموردآزمون قرارگرفتند. گروه نمونه از جامعه آماری دوم، شامل24 نفر از دانش آموزان مراکز آموزش وتوانبخشی مشکلات ویژه یادگیری شهرستان نظرآباد است که با روش نمونه گیری خوشه ایانتخاب شدند و با مقیاس جامع تشخیص اختلال های یادگیری غیرکلامی مورد آزمون قرار گرفتند.پایایی مقیاس ازطریق محاسبه آلفای کرونباخ، 0/81 و حساسیت، ویژگی و بهترین نقطه برش بالینی به ترتیب 0/71، 0/44 و 63/5بدست آمد. نتایج تایید کننده، روایی صوری، محتوایی، همزمان، تشخیصی و سازه و پایایی مقیاس محقق ساخته بود. براساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که مقیاس ساخته شده ازروایی وپایایی کافی برخوردار است ومی تواند به عنوان ابزاری معتبر برای تشخیص اختلال های یادگیری غیرکلامی مورد استفاده قرار گیرد.

    کلیدواژگان: اعتباریابی، اختلالهای یادگیری غیرکلامی، رواسازی، مقیاس تشخیصی
  • محمد نریمانی، مینا طاهری فرد* صفحات 110-133

    هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش اجتناب تجربه ای و پریشانی روان شناختی نوجوانان دارای اختلال یادگیری خاص بود.این پژوهش تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه ی آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر دوره راهنمایی شهر اردبیل در سال تحصیلی 98-1397 بود. نمونه پژوهش شامل 44 نفر (22 نفر گروه آزمایش و 22 نفر گروه کنترل) دارای ناتوانی یادگیری خاص بود که به صورت نمونه گیری خوشه ایچندمرحله ای انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارده شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه های اجتناب تجربه ای، ارزیابی پریشانی روان شناختی و مشکلات یادگیری استفاده شد. آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد برای گروه آزمایش در 8 جلسه 90 دقیقه ای ارائه شد. نتایج تحلیل کواریانس نشان داد کهآموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد، اجتناب تجربی و پریشانی روان شناختی نوجوانان دارای اختلال یادگیری خاص را به طور معنی داری کاهش داده است (P<0/001). این یافته ها حاکی از این است که آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد یک روش موثر برای استفاده متخصصان در مراکز آموزشی و درمانی جهت ارتقاء سلامت روان دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری خاص است.

    کلیدواژگان: اختلال یادگیری خاص، آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد، اجتناب تجربی، پریشانی روان شناختی
  • شهروز نعمتی*، رحیم بدری گرگری، حسین افشین صفحات 134-154

    پژوهش حاضر با هدف تاثیر رویکرد راه حل محور بر انگیزش تحصیلی در بین کودکان دارای اختلال یادگیری ویژه شهر تهران در سال تحصیلی 96-1395 انجام شد. روش این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی بود و با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه ی آماری شامل دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ویژه موسسه توان بخشی ولیعصر شهر تهران بودند که با علائم مشکلات ویژه یادگیری در این مرکز مشغول گذراندن خدمات آموزشی و درمانی بودند. حجم کلی تحقیق تعداد 150 نفر از کودکان دارای ناتوانی یادگیری ویژه  بودند که از بین آن ها در این تحقیق 30 نفر از دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به تصادف در 15 نفر در گروه آزمایش و 15 نفر در گروه کنترل قرار گرفتند. برای تجزیه وتحلیل داده ها از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیره استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که میانگین گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل در متغیر انگیزش تحصیلی رشد معناداری داشته اند و نتایج آماری حاصل از تحلیل کوواریانس در سطح (α=0/05) معنادار شده است؛ بنابراین رویکرد راه حل محور توانست انگیزش تحصیلی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص را بهبود بخشد.

    کلیدواژگان: رویکرد راه حل محور، انگیزش تحصیلی، اختلال یادگیری ویژه
  • زهره هاشمی*، رقیه کهنسال صفحات 155-175
    پژوهش حاضر با هدف مقایسه باورهای فرا شناختی، نشخوار فکری، نگرانی و عدم تحمل بلاتکلیفی در مادران دانش آموزان با و بدون اختلال یادگیری انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل مادران کودکان با و بدون اختلال یادگیری شهر مرند بود که جهت درمان اختلالات یادگیری فرزندان خود در طول 6 ماه دوم سال تحصیلی 97-96 به مرکز ناتوانی یادگیری شهرستان مرند مراجعه کرده اند، و از بین آنها 50 نفر از مادران کودکان با ناتوانی یادگیری، به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شد. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه فرم کوتاه فراشناخت ولز و کارترایت-هاتون، پرسشنامه نشخوار فکری یوسفی،  مقیاس عدم تحمل بلاتکلیفی فریستون و پرسشنامه نگرانی ایالتی پنسیلوانیا بود. نتایج داده هانشان داد  دو گروه از مادران با و بدون فرزندان دارای اختلال یادگیری در مقیاس های باورهای فراشناختی، نشخوار فکری، نگرانی و عدم تحمل بلاتکلیفی تفاوت آماری معناداری دارند. یافته های این پژوهش ضمن تایید مشکلات سلامت روانی دروالدین (به ویژه مادران) دارای فرزند با اختلالات یادگیری، در چارچوب نظریه های شناختی اختلالات هیجانی نیز قابل تفسیر است.
    کلیدواژگان: باورهای فراشناختی، نشخوار فکری، نگرانی، عدم تحمل بلاتکلیفی، اختلال یادگیری و مادران
|
  • N Hajloo, Z Sepehri Nasab, R Moazez, Z Ahangar * Pages 7-26

    Specific Learning Disorder is one of the neurocognitive disorders that has received increasing attention in recent years. Previous studies have shown that the working memory of students with a specific learning disorder has deficiencies. So far, several studies on working memory have been conducted to improve the performance of students with special learning disabilities. Therefore, the purpose of this study is to integrate the results of previous studies in this field that a total of 15 related studies involving 429 subjects were conducted. The findings showed that the effect size of working memory training on learning disorder was 0.863. This effect size in dyslexia was 1.24, in dyscalculia was 0.793 and in dysgraphia was 0.708. The aforementioned effect size in dyslexia has been more than the two other disorders. Furthermore, the results obtained from the analysis of the moderator variable of the number of sessions, indicates the lack of effect of this variable on performance improvement in specific learning disorder. According to the research results, it is suggested that working memory training in order to improve the performance of students with dyslexic disorder should receive more attention. Other results were discussed, too.

    Keywords: working memory, meta- analysis, specific learning disabilities, improvement of educational performance
  • H Kheirati *, B Ghobari Bonab, A Beh, Pajooh Pages 27-54
    monitoring of attention on academic performance and enhancement of attention in students with reading difficulties. Four fourth grade female students with reading difficulties were selected from a normal elementary school from Educational District Six of Tehran, Iran as participants. Research design was single subject (multiple baseline) design with different subjects. The instruments of this research were Wechsler Intelligence Scale for Children, Jordan's Attention Deficit Disorder questionnaire (teacher and parents form), and Reading and Dyslexic Tests. In order to measure academic performance of students, a researcher-made fluent reading test was used. The study was conducted in three stages including baseline, intervention and generalization. In order to analyze the data, visual analysis and influence index calculation were used. The comparison of subjects’ performance in three stages of baseline, intervention and generalization indicated that the self-monitoring training has enhanced all four subjects’ academic performance and attention and, moreover, this resulted in the extension of learning vocabulary and new texts that have not been learnt. Considering the effectiveness of self-monitoring of attention on academic performance and attention in students with reading difficulties, it is recommended for the educators of elementary schools to use the results of this study to increase attention and improve educational efficiency of students with reading difficulties.
    Keywords: attention, attention self-monitoring, academic Performance, reading difficulties
  • A Zarkouipour, A Farnam, H Karampour * Pages 55-74

    The purpose of this study was to investigate the effectiveness of copy, cover and comparison strategies on the spelling performance of elementary students with writing disabilities. A pre-test and post-test design with a control group was used. Participants were 41 students with spelling learning disabilities in the 3rd grade elementary school in Rawor city, selected by inclusion criteria and divided into two experimental and control groups. Copy, cover and comparison strategies were performed for 10 sessions, for 4 weeks, 3 times per week and 1.5 hours for each session. After the end of the intervention and a month later, a spell test was carried out. Data were analyzed using repeated measure multivariate analysis of variance analysis. The findings showed that in the visual memory dimension, auditory sensitivity, visual differentiation and reminder of the error scores of the experimental group significantly decreased in the control group. In addition, the findings showed that the experimental group had a higher performance in the spell-checking test compared to the control group. Considering the importance of students with learning disabilities, especially in elementary school and their spelling problems, and considering the results of this study and the effects of copying strategies, coverage and comparisons on spelling disability students, a set of exercises and tests of this strategy can be used to solve spelling problems and improve the academic achievement of students with spelling learning disabilities.

    Keywords: general memory functions, students with mental disorders, elementary students
  • R Movahedipoor, F Dortaj *, S Nasri, H Asadzadeh, KH Abolmaali Pages 75-109

    The purpose of this study was constructing, investigating reliability and validating of the diagnostic scale for non-verbal learning disorders. The research method was descriptive-survey. The first statistical population consisted of all male and female students of the elementary schools in Alborz Province, who were studying over the educational year 2017-2018 and the second statistical population consisted of all male and female students of the elementary schools in Alborz Province, who were diagnosed as students with learning disorders in educational year 2017-2018 and were undergoing treatment and rehabilitation in the centers for the treatment of learning disorders. The sample from the first statistical population consisted of 480 elementary school students from the first to sixth grade in Alborz Province, selected by the multistage cluster sampling method; and were assessed with The researcher-made scale for non-verbal learning disorders and Perceptual reasoning subtest from Wechsler Intelligence Scale for Children - Fourth Edition (WISC-IV). The sample from the second statistical population consisted of 24 students from the centers for the treatment of learning disorders in the Nazarabad city that were selected by the multistage cluster sampling method; and were assessed with the researcher-made scale for non-verbal learning disorders. The reliability of the comprehensive scale was obtained 0.81 by calculating the Cronbach's alpha and the sensitivity factor, specificity and the best clinical cut-off point were obtained 0.71, 0.44 and 63.5, respectively. The results confirmed formal validity, content validity, concurrent validity, diagnostic validity, construct validity and reliability of the researcher-made scale. According to the findings of the study, it was concluded that the researcher-made scale has sufficient validity and reliability and can be used as a valid tool for the diagnosis of non-verbal learning disorders in the elementary school.

    Keywords: Investigating Reliability, Nonverbal Learning Disorders, Validating, Diagnostic Scale
  • M Narimani, M Taherifard * Pages 110-133

    The aim of the current study was to determine the effectiveness of acceptance/commitment training to decrease experiential avoidance and psychological distress in teenagers with specific learning disorder. This research is an experimental study with a pre and post-test with a control group design. Statistical population of this study included all of male guidance grade students with special learning disabilities who studied in Ardabil city in the year 2017-2018. The study sample included 44 students with special learning disabilities (22 experimental group and 22 control group) who were selected by multistage cluster sampling and randomly divided into the experimental and control groups. The data was collected using experiential avoidance questionnaire, psychological distress assessment questionnaire and learning difficulties questionnaire. The acceptance/ commitment training was held for the experimental group in eight 90-minute sessions. The results of covariance (ANCOVA) indicated that acceptance/ commitment training significantly decrease experiential avoidance and psychological distress in teenagers with specific learning disorder (P<0.01). These findings suggest that the acceptance/commitment training is an effective method for the use of specialists in educational and therapeutic centers to improve the mental health of students with special learning disabilities.

    Keywords: special learning disorder, acceptance, commitment training, experiential avoidance, psychological distress
  • SH Nemati *, R Badri Gargari, H Afshin Pages 134-154

    The present study was conducted with the aim of investigating the effect of solution-focused approach on the educational motivation among children with special learning disabilities in the Vali Asr institute of rehabilitation in Tehran, in 2016-2017. The Method of this research was semi-experimental and it was conducted with the pre-test and post-test design with a control group. The researched population included students with special learning disability from Vali Asr rehabilitation institute in Tehran who had symptoms of special learning disabilities and were under treatment and educational programs. The whole population of the research included 150 children with special learning disability. From these 150 students, 30 students from fifth grade of elementary school were selected using convenience sampling method. From the selected 30 students, 15 students were randomly assigned to experimental group and 15 students to control group. For data analysis the method of covariance analysis of single variable was used. The result of research showed that the average of experimental group compared to the control group in the educational motivation variable had a significant growth, and statistical result from multivariate covariance analysis in the level of (α =/5) became significant. Therefore the solution-focused approach could improve the educational motivation of the students with special learning disabilities.

    Keywords: solution-focused approach- educational motivation- specific learning disabilities
  • Z Hashemi *, R Kohansal Pages 155-175
    The purpose of this study was to compare metacognitive beliefs, rumination, worry and intolerance of uncertainty in mothers of students with and without learning disorder. The statistical population of this study included mothers of children with and without learning disorder in Marand who visited the Marand Learning Center in order to treat their children's learning disabilities during the second six months of the academic year of 2017-2018. From these visitors, 50 mothers of children with learning disabilities were selected through convenience sampling. Data collection instruments were the short form of the metacognitions questionnaire by Wales & Cartwright-Haaton, rumination questionnaire by Yousefi, intolerance of uncertainty scale by Friston and the Pennsylvania State worry questionnaire. The results of the study indicated that two groups of mothers with and without children with learning disorder had a significant difference in meta-cognitive beliefs, rumination, worry and uncertainty. The findings of this study, while confirming the mental health problems in parents (especially mothers) with children with learning disabilities, can also be interpreted within the framework of cognitive theories of emotional disorders.
    Keywords: meta-cognitive beliefs, rumination, worry, intolerance of uncertainty, children with learning disabilities, Mothers