فهرست مطالب

  • سال دوازدهم شماره 3 (پیاپی 12، تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/06/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • بررسی تطبیقی مردم سالاری و منافع ملی در آرا شهید مطهری و مجتهد شبستری
    آرمین امینی*، اصغر الهیاری صفحات 1-31

    با توجه به اینکه چهار دهه از شکل گیری حکومت اسلامی در ایران می گذرد، بررسی آرا متفکران درباره ماهیت نظام دینی بخصوص در ابعاد دموکراسی همچون حاکمیت مردم، حقوق بشر، کارآمدی، آزادی و حقوق زنان اهمیت دارد. یکی از این متفکران شهید مطهری است که یکی از نظریه پردازان دموکراسی دینی شناخته می شود. استاد مطهری بحث از حکومت اسلامی را ضروری و در درجه اول می داند. ایشان طرح همبستگی دین و سیاست و آگاهی سیاسی را ضرورت شرعی اعلام می کند و جدایی دین و سیاست را طرح عاملان استعمار قلمداد می کند.از نظر مطهری، اسلام شکل خاصی برای حکومت در نظر نگرفته است، بلکه در اسلام اهداف حکومت و بهترین راه رسیدن به اهداف اهمیت دارد. در جمهوری اسلامی، جمهوری «شکل» است؛ یعنی حکومتی که مردم حق انتخاب دارند و اسلامی «محتوا» است؛ اما مجتهد شبستری بعنوان یکی از متفکران دهه چهارم دوره نظام اسلامی بر اساس رویکرد هرمنوتیکی معتقد به وجود دموکراسی مسلمانان می باشد و دو اصل آزادی و مساوات را شاه رگ تئوری دموکراسی خود می داند.

    کلیدواژگان: مطهری، شبستری، دموکراسی دینی، ولایت فقیه، شریعت
  • منافع ملی و تاثیرات اصلاحات داخلی قطر (2016-2004) در سده بیست و یکم
    حسن شمسینی غیاثوند*، علی رضایی پناه صفحات 33-55

    تحقق منافع ملی در سده بیست و یکم به عناصر مختلفی اعم از قدرت رسانه ای، قدرت نرم، اتخاذ سیاست جهانی، اصلاحات اقتصادی بخصوص در بخش خصوصی، افزایش کیفیت آموزشی مرتبط است. برخی کشورها همانند قطر از دو دهه گذشته اصلاحات مختلف سیاسی، اقتصادی، رسانه ای، انرژی و... را آغاز کردند. نتیجه این اصلاحات تبدیل شدن این کشور به یکی از قدرت های منطقه ای است. مجموعه امکانات مادی، ثروت سرشار ناشی از فروش نفت و گاز، بهره گیری از غول رسانه ای الجزیره و روابط گسترده خارجی این کشور کوچک و ذره ای خلیج فارس، امکان تحقق حداکثری منافع ملی را برای آن کشور فراهم ساخته است. همچنین این کشور برای افزایش قدرت ملی خود سیاست هایی خاصی اتخاذ کرد همانند: 1- تاکید بر حکمرانی مطلوب در سطح داخلی همچون افزایش شاخص عای توسعه اقتصادی و انسانی 2- بهره برداری حداکثری از انرژی در خلیج فارس3- سرمایه گذاری در انرژی سایر کشورهای منطقه ای و جهانی 4- جذب سرمایه گذاری خارجی در حوزه انرژی 5- تلاش در جهت صدور گاز به  کشورهای دیگر 6-بهره گیری حداکثری از رسانه ها از جمله الجزیره در جهت افزایش قدرت و حفظ امنیت نوین در سطح داخلی و منطقه ای.

    کلیدواژگان: قطر، آل ثانی، اصلاحات داخلی، الجزیره، قدرت اقتصادی
  • تحولات گفتمان عرفی گرایانه در دهه چهارم جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر منافع ملی
    ابراهیم عباسی*، مهرسا مجدی صفحات 57-80

    کشور ایران پیچیدگی ها، خصوصیات و شرایط خاصی دارد که از آن جمله می توان به وجود قدرتمندی ارزش های دینی سنت ها و باز تولید ارزش های دینی در عصر جهانی شدن اشاره کرد. به همین دلیل اکثر متفکران از چالش سنت و تجدد، انقطاع و گسست در گفتمان مدرنیته در ایران سخن می گویند. دیدگاه های روشنفکران کنونی ایران را از بعد عرفی شدن می توان به دو دسته کلی تقسیم نمود یعنی افکار و اندیشه های دنیاگرایی و افکار و اندیشه های دنیا پرستی. گفتمان روشنفکران دنیاگرا بیانگر، هماهنگی دین و دنیا ، تحقق آموزه های دنیوی اسلام، انفکاک بین دنیا و دنیا، نگرش کارکردی به دین، خصوصی کردن عرصه دین، اخلاقی و سیاسی و نگرش چند سطحی یا لایه ای به اسلام می باشد. البته باید گفت که نگرش و گفتمان روشنفکران در باب عرفی شدن ایران با اشکالات ساختاری مواجه است. با این توضیح که از یک سو با توجه به ظرفیت و پتانسیل دین از ایران هرگونه تحول مرتبط با دین باشد. عرفی شدن بسترها و خاستگاه های متناسب خود را می طلبد که در ایران با توجه به قدرت دین عناصر ذهنی ایرانیان و... شکل نمی گیرد. عرفی شدن دین در ایران فاقد پشتوانه های فلسفی، فکری، دینی و اجتماعی مستحکمی است. تحولات اجتماعی، سیاسی و... بیانگر تحول از کارکردهای حکومت دینی با توجه به تشکیل حکومت دینی و ورود آموزه های دینی به عرصه سیاست و اجرا می باشد. دین گفتمان غالب در عرصه های مختلف سیاسی، فرهنگی و اقتصادی و همچنین فردی و اجتماعی است. و تمامی لایه های معرفتی، الگوی رفتاری و کرداری، ذهنی و آفاقی ایرانیان دینی است.

    کلیدواژگان: ایران، عرفی شدن، معرفت، روشنفکران، جهانی شدن
  • تاثیر منافع ملی ایران بر روابط ایران و آذربایجان در سده بیست و یکم
    مهدی علیخانی*، حسین کریمی خرقانی صفحات 81-105

    در عصر جهانی شدن عناصر تاثیرگذار بر روابط کشورها متحول شده است. چنانکه از یک سو نظام بین الملل یا کشورهای فرامنطقه ای بیش از گذشته اهمیت یافته اند و از سوی دیگر دیپلماسی عمومی در سیاست خارجی کشورها  نقش حیاتی ایفا می کند. در این راستا مولفه های تاثیرگذار بر روابط ایران و آذربایجان بعنوان دو کشور همسایه با اشتراکات فرهنگی بسیار زیاد در سطوح کلان، میانه و خرد قابل بررسی هستند. در سطح کلان می توان به عناصری همانند رویکرد آمریکا به آذربایجان، نگرش خاص روسیه به آذربایجان و روابط گرم آذربایجان با رژیم صهیونیستی اشاره کرد. در سطح منطقه ای می توان به موضوعاتی از قبیل تبلیغات پان ترکسیم از سوی ترکیه، روابط ترکیه با آذربایجان، حساسیت های فرهنگی در منطقه و بحران ارمنستان (قره باغ) اشاره کرد. همچنین عناصری همانند فقدان وجود زمینه های اقتصادی برای افزایش روابط، هراس هر دو کشور از یکدیگر در ابعاد امنیتی و...، حساسیت های فرهنگی و نژادی بین دو کشور در سطوح ملی و فروملی در روابط دو کشور تاثیرگذار هستند.

    کلیدواژگان: آذربایجان، امنیت داخلی، ایران، نظام بین الملل، قومیت
  • ناکارآمدی نهادهای غیردولتی در تامین منافع ملی ایران
    مسعود مطلبی*، شاپور کریمی صفحات 109-132

    اکنون همکاری و مشارکت سه رکن حاکمیت، بخش خصوصی و جامعه مدنی ضرورتی انکار ناپذیر است. حاکمیت، مسئولیت تنظیم روابط و سیاست های داخلی و خارجی را به نمایندگی از ملت بر عهده دارد و جامعه مدنی شامل همه تشکل های مردمی است که در جهت توسعه کشور و با اهداف غیرانتفاعی و عام المنفعه تلاش می شود. نهادهای مدنی در ایران با چالش هایی مواجه هستند. همچنانکه به لحاظ ساختاری با موانعی همچون موانع فرهنگی، حقوقی و اقتصادی مواجه هستند. از سوی دیگر در ابعاد درونی مشکلاتی همانند کلی بودن و مبهم بودن اهداف وظایف، ضعف مدیریت، فقدان اعتبار و نداشتن پایگاه اجتماعی و عدم آگاهی این سازمان ها نسبت به نقش و جایگاه خود در جامعه این نهادها را ناکارآمد می کند. در ابعاد بیرونی چالش هایی همچون تعریف نشدن نوع رابطه دولت با سازمان های غیردولتی، عدم وجود هویت جمعی مشترک در میان سازمان های غیردولتی و  فقدان درک و پذیرش نقش سازمان های غیردولتی در جامعه ای نهادها را ناپایدار می نماید.

    کلیدواژگان: حکمرانی غیردولتی، سمن، ایران، شفافیت، دول
  • منافع ملی ایران در برنامه هسته ای؛ رویکرد ونگاه احزاب اسرائیل به موضوع انرژی هسته ای ایران
    علی فلاح، محمد قاریان پور صفحات 133-157

    در دهه اخیر مسئله هسته ای ایران بحث اکثر محافل و مجامع بین المللی بوده است. طی این سالها بیشترین موضع گیری ها و انتقادات از سوی اسرائیل بوده، که حتی اگر بخواهیم از زاویه دید کلان و جهانی به موضوع بنگریم باز هم اسرائیل در راس محافل برنامه هسته ای ایران قرار می گیرد.

|
  • Comparative Analysis of Democracy and National interests in the Views of Motahari and Mojtahed Shabestari
    Armin Amini*, Asgar Allahyari Pages 1-31

    Given the fact that the Islamic government has established for four decades, the study of intellectuals’ views about the essence of religious government, especially in democratic aspects such as sovereignty, human rights, efficiency, freedom and women’s rights is very crucial. Mottahari, as a thinker, is one of the theorist of religious democracy. Mottahari believe that the study of Islamic government is very impor-tant. He calls the establishment of a correlation between religion and politics and political consciousness as a religious necessity, and consi-ders the separation of religion and politics from the designation of colonialists.In Mottahari’s point of view, Islam has not considered a certain form for government, although Islam has highlighted the importance of the government’s goals and how to best achieve them. In the Islamic Republic, Republic is a form, it means the people have right to choose, and Islam is an essence. However, Shabastari, as one of the thinkers of the fourth decade of the Islamic government, based on the hermeneutic approach, believes in the existence of "Muslim democracy" and consi-ders the two principles of "freedom" and "equality" as the most impor-tant elements of democratic theory.

    Keywords: Mottahari, Shabastari, Religious Democracy, Velayat-e faqih, Sharia
  • The National Interest and the Impact of Qatar’s Internal Reforms in 21st Century (2004-2016)
    Hasan Shamsini Ghiasvand*, Ali Rezaei panah Pages 33-55

    Different elements such as media, soft power, economic reform_ especially in private sector_ and educational quality are essential in order to serve the national interest. Some countries like Qatar has beg-un political, economic and energy reforms in two past decades. The country has become a regional power due to these reforms. Material sources such as oil and Gas, Al Jazeera TV, good foreign relation have created an opportunity to serve its national interest. Qatar has adopted certain policies to increase its national power: 1) good governance 2) use of energy, 3) investment in the energy sector, 4) attraction of fore-ign investment, 5) the export of Gas and 6) media.

    Keywords: Qatar, Al Thani, Internal Reform, Al Jazeera, Economic Power
  • Scientific Discourse Developments in the Fourth Quarter of the Islamic Republic of Iran with an Emphasis on National Interest
    Ebrahim Abbassi*, Mehrsa Majdi Pages 57-80

    Iran has particular complexities, characteristics and certain condi-tion, including strong religious tradition and reproduction of religious values in the globalization era. Therefore, the majority of intellectuals talk about the challenge between tradition and modernity and a gap in the discourse of modernity in Iran. The viewpoints of recent Iranian intellectuals could be categorized in two groups after secularization in Iran: mundane thoughts and worldly thoughts. The discourse of worl-dly intellectuals shows the harmony between religion and world, func-tional attitudes toward religion, the privatization of religion and multi-level attitude towards Islam. The attitude of intellectuals toward secul-arization has structural problems. The secularization needs approp-riate conditions that don’t shape because of religion’s power and min-dset of Iranians. The secularization has suffered from the lack of strong philosophical, religious and social backgrounds. Social and political development indicate a change in the functions of theocracy because of introduction of religious doctrines to the field of politics and execution. Religion is dominant discourse in social, political, personal, cultural and economic sphere. Moreover, it has shaped behavioral, behavioral, mental, and occult pattern of religious Iranians and their all episteme-ological layers.

    Keywords: Iran, Secularization, Epistemology, Intellectuals, globalization
  • The Impact of National Interest in Iran-Azerbaijan Relations in the 21st Century
    Mahdi Alikhani*, Hussain Karini Kharaghani Pages 81-105

    In globalization era, elements which influence the relations between countries are changed. On one hand, international system or regional countries become important, on the other hand public diplomacy plays a key role in countries’ foreign policy. The effective elements in rela-tions between Iran and Azerbaijan, as two neighboring countries could be analyzed in macro, middle and micro level. At the macro level, the elements such as relations between the US and Azerbaijan, particular attitude of Russia towards Azerbaijan and the relations between Israel and Azerbaijan are important. In regional level, pan Turkey propag-anda, the relations between Turkey and Azerbaijan, cultural issues and Armenia crisis are crucial. Moreover, the elements like lack of econo-mic motivation, and given that both countries fear each other in terms of security, influence the relations between two countries.

    Keywords: Azerbaijan, Internal Security, Iran, International System, ethnicity
  • The Ineffectiveness of Non-Governmental Institutions in Serving Iran's National Interests
    Masoud Motallebi*, Shapor karimi Pages 109-132

    The cooperation between sovereignty, the private sector and civil society is inevitable. Sovereignty is responsible for implementation of domestic and foreign policies. Civil society has consisted of public associations which try to develop the country for nonprofit and social ends. Civil society has faced with the challenges in Iran. From a struct-ural perspective, it has faced cultural, legal and economic obstacles. These institutions are inefficient due to unclear goals, weakness of management, lack of credibility and lack of social status and lack of awareness of these organizations about their role in society. The instit-utions have faced external challenges such as their ambiguous rela-tions with state, lack of common identity among non-governmental organization and lack of understanding and acceptance of the role of non-governmental organizations.

    Keywords: Nongovernmental Governance, Saman, Iran, Transparency, Governments
  • National Interests of Iran in the Nuclear Program; Israel's Approach towards Iran’s Nuclear Program
    Ali Falah, Mohammad Ghariyan Por Pages 133-157

     In recent decade, Iran’s nuclear program in international organ izations. Over these years, Israel, more than other countries, has criticized Iran’s nuclear program. Israel has used double agents to sabotage Iran’s nuclear program and used companies in order to infiltrate into a market of Iran’s nuclear program. Likud party has recognized Iran’s nuclear program as a clear existential threat against its survival. Therefore, it has tried to form a global consensus on Iran. Contrary to Likud, Kadima party has developed a cautious approach. The difference between two parties is tactical in how to deal with Iran’s threats. Both of them believe Iran’s nuclear program non peaceful and pose a threat to the region and even to the world that could enter the region in an arms race. Nevertheless, Likud party, as hawkish party, is determined to end Iran’s nuclear program compl etely.

    Keywords: Israel, Nuclear Energy, Iran, West, Nuclear Program