فهرست مطالب

فرهنگ یزد - سال یکم شماره 1 (بهار 1398)
  • سال یکم شماره 1 (بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/03/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مریم موسوی*، مسعود حاجی زاده میمندی صفحات 9-27

    امروزه با توجه به اهمیتی که مطبوعات به طور عام و مطبوعات محلی به طور خاص بر عهده دارند، بررسی آسیب ها و مشکلاتی که مطبوعات با آن رو برو هستند نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نگرش مسئولین و اصحاب نشریات به آسیب های مطبوعات محلی استان یزد انجام شد. روش این تحقیق، از نوع پیمایشی بود؛ داده ها با ابزار پرسشنامه گردآوری شده است. بر حسب آمار اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد، 200 نفر در زمینه مطبوعات محلی استان یزد مشغول فعالیت اند و با در نظر گرفتن تعداد اندک آن ها، نظرات تمام این افراد سنجیده شد. اعتبار ابزار به صورت محتوایی محرز شده و برای سنجش پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. نتایج نشان داد بین سن، جنس و بهره مندی از فناوری اطلاعات، با نگرش مسئولین و اصحاب نشریات به آسیب های مطبوعات رابطه معناداری وجود نداشت. سردبیران به طور معنادار نگرش مثبت تری نسبت به خبرنگار و سایر سمت ها به مطبوعات داشتند و پاسخگویانی که ترتیب انتشار نشریاتشان روزنامه بود نسبت به دوهفته نامه ها، نگرش منفی تری به آسیب های مطبوعات داشتند. هرچه تحصیلات پاسخگویان بیشتر بود، نگرش به آسیب ها نیز منفی تر، همچنین با افزایش سابقه فعالیت، نگرش به آسیب های مطبوعات نیز منفی تر؛ با افزایش پایگاه اجتماعی اقتصادی، نگرش به آسیب های مطبوعات نیز منفی تر و با افزایش رضایت شغلی، نگرش به آسیب های مطبوعات نیز مثبت تر می گردید.

    کلیدواژگان: آسیبشناسی مطبوعات، اصحاب مطبوعات، نشریات محلی یزد
  • جواد پورروستایی* صفحات 29-60

    این مقاله بر آن است تا با بررسی اوضاع سیاسی اجتماعی عصر میرصالح اردکانی، - از علمای قرن یازدهم - در ابعاد محلی (اردکان و یزد)، ملی (ایران عصر صفوی) و منطقه ای (هند، ازبک ها، عثمانی) به تحلیل سفرهای اصلی در طول زندگی وی بپردازد. آنچه بیش از همه در این مقاله محل توجه است، عبارت است از: 1. مهاجرت پدر و احتمالا اجداد میرصالح به اردکان، 2. تحصیل در اردکان و یزد، 3. سفر برای تکمیل تحصیلات به حوزه علمیه اصفهان، 4. سفر به هند، 5. بازگشت به ایران و استقرار در یزد. از آنجا که اطلاع دقیقی از تاریخ ولادت و وفات میرصالح در دسترس نیست و تنها چند عدد مربوط به سال حوادث خاص در حیات ایشان موجود است، این تحلیل و نتایج احتمالی از پشتوانه قطع منطقی برخوردار نیست، اما شواهدی که ارائه شده می تواند تا حدودی زوایای زندگی ایشان را روشن تر کند

    کلیدواژگان: یزد، میرصالح، علمای یزد قرن 11، صفویه
  • سیدعلیرضا افشانی* صفحات 61-82

    تغییرات ارزش ها و نگرش ها در همه جوامع یکی از پدیده های اجتماعی مهمی است که همواره مد نظر و رصد مدیران، برنامه ریزان، محققان و صاحب نظران مختلف بوده است. طرح ملی ارزش ها و نگرش های ایرانیان که تاکنون سه «موج» این طرح اجرا و نتایج آن منتشر شده است، حاوی دستاوردهای مهمی است. نوشتار حاضر به تحلیل ثانویه یافته های موج سوم طرح های مزبور در مورد استان یزد پرداخته است، برای درک دقیق تر یافته ها و تغییرات ارزش ها و نگرش ها، در مواردی که اطلاعات موجود بود با نتایج موج اول و دوم کشوری و استانی نیز مقایسه شده است. یافته ها نشان می دهد در حالی که نگرش های دینی مردم یزد تغییر چندانی نکرده است، بدبینی در حوزه اقتصادی و سیاسی افزایش یافته است. به نظر مردم استان یزد، فاصله طبقات فقیر و غنی افزایش یافته است و گردش نخبگان در مقایسه با گذشته مطلوب نیست و سرانجام اینکه هویت ملی در بین مردم همچنان پررنگ است.

    کلیدواژگان: ارزش ها، نگرش ها، ایرانیان، یزد
  • عباس عسکری ندوشن*، فریده شمس قهفرخی، لیلا زندی، محمدرضا رضایی صفحات 83-104

    مقاله حاضر، با استفاده از داده های سرشماری سال های 95-1365 کشور به تحلیل جریان های اخیر مهاجرت در استان یزد، با تاکید بر دوره پنج ساله 95-1390 پرداخته است. یافته های مطالعه حاضر، حضور و مشارکت فعالانه استان یزد در نظام مهاجرتی سه دهه اخیر کشور را روشن می کند. براساس یافته ها، مهاجرت به عنوان یک مولفه مهم، در گذر زمان، سهم فزاینده ای در افزایش جمعیت استان داشته است. در دوره 95-1390، تعداد تقریبی 39 هزار نفر، در نتیجه خالص مهاجرتی مثبت به حجم جمعیت استان افزوده شده است. علاوه بر آن، در همین دوره، جمعیتی حدود 60 هزار نفر از سایر استان ها به استان یزد وارد شده اند. مسیرهای اصلی جریان مهاجرت واردشدگان به یزد، به ترتیب از استان های فارس، کرمان، اصفهان، تهران، سیستان و بلوچستان، خوزستان و خراسان رضوی (در دامنه ای از 5/14 درصد تا 6 درصد) بوده که جمعا این هفت استان، مبدا حدود 75 درصد از کل واردشدگان به مقصد استان یزد را دربر می گیرند. در نقطه مقابل، حدود 5/23 هزار نفر از مهاجران یزدی از محدوده استان خارج شده و در سایر استان ها سکنا گزیده اند. استان تهران (با سهم 19 درصدی) و سپس به ترتیب استان های فارس و اصفهان، کرمان (بین 11 تا 12 درصد) و خراسان رضوی (8 درصد)، پنج مقصد اصلی برای بیش از 62 درصد از مهاجرین یزدی خارج شده از استان بوده اند. در کنار مقولات فوق، در دوره مذکور، حدود 20 هزار جابجایی در داخل استان اتفاق افتاده است. همچنین حدود 1800 نفر مهاجر نیز از خارج از کشور به استان یزد وارد شده اند که مبدا حدود 81 درصد آنها کشور افغانستان بوده         است. بررسی پیامد این حرکات جمعیتی از جوانب اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیازمند پژوهش های علمی بیشتری است.

    کلیدواژگان: مهاجرت خالص، جریان های مهاجرت، مبدا و مقصد مهاجرت، واردشدگان، خارج شدگان، یزد
  • الهه دهقان طزرجانی*، سید محمدباقر کمال الدینی صفحات 105-118

    غلامرضا محمدی «کویر» از شاعران خوش قریحه و توانای خطه یزد است که در طول حوادث و جریان های مختلف و مناسبت های خاص، کلک چالاک خویش را به حرکت درآورده است و در میدان طبع، اسب بلاغت و فصاحت رانده و گوی تخیل و عاطفه را به سر منزل مقصود رسانیده است. از تخلص این شاعر که خود وامگیری از طبیعت خاص مناطق گرم و خشک و آب و هوای بیابانی است، این مطلب بر می آید که شاعر از طبیعت پیرامون خویش تاثیر بسزایی پذیرفته است. در این پژوهش به بررسی و تحلیل بازتاب عناصر بومی و چگونگی تاثیر آنها در شعر این شاعر می پردازیم. این مقاله به روش تحلیلی توصیفی با استفاده از منابع کتابخانه ای نوشته شده است.

    کلیدواژگان: محمدی(کویر)، ادبیات اقلیمی، عناصر بومی
  • آسیه ذبیح نیا عمران*، مرجان السادات میرحسینی صفحات 119-140

    قباله های ازدواج، نکاح نامه هایی هستند که هویت ملی و تاریخی هر ملت را نشان می دهند. آثار ارزشمندی که به شناخت فرهنگ یا تاریخ ما کمک قابل توجهی می کنند؛ زیرا عقدنامه بیانگر مهمترین رکن زندگی ایرانیان یعنی خانواده و امر ازدواج را جنبه حقوقی می بخشد. تنوع و زیاد بودن این اسناد به دلیل گستردگی امر ازدواج و محیط مذهبی دوره قاجار، که بر ازدواج به عنوان سنت الهی و مقدس و سفارش پیامبر(ص) و ائمه معصومین(ع) تاکید داشتند. دین اسلام بر تمام جنبه های حقوقی این عقدنامه ها حاکم بوده است و مسلمانان اعتقاد دارند که ازدواج به عنوان نعمتی خداداد زمینه ساز تکامل انسان است. بررسی این عقدنامه ها در شناخت تاریخ دوره قاجار موثر است و تحلیلی درست وآشکار از جنبه های مختلف تاریخ این دوره از نظر فرهنگی ، اجتماعی ، اقتصادی ، حقوقی و وجه رایج ایران می دهد. عقدنامه سند حقوقی است و از سنت های مهم ایرانیان بوده که    هنوز در میان ایرانیان رواج دارد. برای پررنگ کردن یا طراحی با استفاده از رنگ و نقش عقدنامه ها می توان به سیر تطور هنر تذهیب در عهد قاجار پی برد. در این نکاح نامه ها هنر خطاطی و نقاشی و تذهیب و نویسندگی با باورها و اعتقادات دینی و مذهبی مردم عجین شده و با توجه به وضع مالی خانواده طرفین ازدواج به شکل های متفاوتی تولید می شده است.

    کلیدواژگان: عقدنامه های عهد قاجار، نکاح نامه، قباله های ازدواج
  • یدالله جلالی پندری* صفحات 141-155

    واژه ها و زیبایی های ادبی (از جمله تشبیه) که در زبان مردم نواحی مختلف ایران وجود دارد، کم کم جای خود را به واژه های زبان معیار می دهد و آن زیبایی های ادبی نیز برای نسل جدید، به تدریج نامفهوم می گردد تا جایی که ابهام آن باعث می شود تا زیبایی های ادبی آن نیز فراموش شود. در این مقاله تشبیهاتی که در زبان مردم ناحیه یزد وجود دارد بیان شده و هر جا نیاز به توضیحی داشته است آن توضیحات در ادامه ذکر تشبیهات آمده است.

    کلیدواژگان: گویش یزدی، زبان های محلی، فرهنگ مردم (فولکلور)، تشبیه
|
  • Maryam Mousavi*, Masoud Hajizadeh Meymandi Pages 9-27

    With regard to the importance of media in general, and local media in particular, it seems necessary to study the problems of the media. The present study attempts to study the media authorities’ perspectives on the damages to the local media in Yazd Province. A survey was carried out in which the data were collected through a questionnaire. 200 people as introduced by Culture and Islamic Guidance Office in Yazd to have been working in local media in Yazd, participated in the study. Cronbach Alpha was used to obtain the reliability of the questionnaire. The content validity of the instrument was also achieved. The data were then submitted to SPSS. The results indicate that there aren’t significant correlations between age, gender and technology competence of the authorities and their perspectives on the damages to the media. However, there was a statistically significant correlation between the respondents’ positions and publication,  editions and their viewpoints on the damages in that the chief editor has a more positive attitude than the simple journalist and other staff. The authorities in charge of dailies showed a more negative perspective than those in charge of weeklies. Also there was a significant correlation between education, work experience, position, and job satisfaction and perspectives on the damages to the media in that the higher the education level, the longer the experience and the higher the socioeconomic position, the more negative perspectives were. Conversely, the higher the job satisfaction, the more positive the perspectives on the

    Keywords: Media, local papers, media authorities, Yazd
  • Javad Pour Roostai* Pages 29-60

    The present paper is an attempt to study the travels made by late Mirsaleh Ardakani with regard to the social and political situations of that time from a local (Arakan and Yazd), national (Iran at Safavid dynasty) and regional (India, Uzbeks and Othman). What is to be noted more  include; a) his father and ancestors’ immigration to Ardakan, b) his schooling in Ardakan, c) his travel to religenous school in Isfahan, d) his travel to India, e) his return to Iran and stay in Yazd. Although there is not accurate information about his birth date and death date, and there are only a few dates about certain events in his life, the results of the preset research may not seem well supported, however, there are documents that can give a much clearer picture of his life.

    Keywords: Yazd, Mirsaleh, Yazdian scholars, Safavids
  • Seyed Alireza Afshani* Pages 61-82

    Changes in values and attitudes in the society is an important social phenomenon, which has always been in focus by directors, planners, researchers and scholars in different fields. The Natural Plan for Iranians’ Values and Attitudes, the three waves of which have already been conducted, has achieved significant outcomes. The present paper is a report on the secondary analysis of the findings of the third wave of the plan in Yazd Province. Some of the findings have also been compared with those obtained at the first and second waves to yield more accurate results. The findings indicate no significant change in Yazdians’ religious attitudes while pessimism has grown more among them about economic and political issues. To Yazdian people, the space between the rich and the poor has increased and exceptional people are not found as before while the national identity is still strong

    Keywords: values, attitudes, Iranian, Yazd
  • Abbas Askari, Nodoushan* Pages 83-104

    The present study has used census data of the years 1986-2016 in Iran to analyze the recent migration flows in Yazd province with an emphasis on the five-year period 2011-2016. The findings of the study shows the presence and active participation of Yazd province in the national system of internal migration during last three decades. Based on the findings, migration as an important component has taken an increasing contribution to the province’s population growth. In the period 2011 to 2016, approximately 39 thousand people were added to the province's population as the result of a positive net migration. In addition, in the same period, about 60 thousand migrants from other provinces moved to Yazd province. The main migration streams to Yazd have been respectively from the origin of the provinces of Fars, Kerman, Isfahan, Tehran, Sistan-and-Baluchestan, Khuzestan and Khorasan-Razavi (with a range from 14.5% to 6%). These seven provinces have been the origin of about 75% of the total in-migration to the destination of Yazd province. On the other hand, approximately 23.5 thousand out-migrants from the province of Yazd have left Yazd for other provinces. Tehran Province (with 19%) and then the provinces of Fars, Isfahan, Kerman (between 11% and 12%) and Khorasan-Razavi (8%) have been five main destinations for more than 62% of out-migrants from Yazd. In addition to the above categories, about 20 thousand movements have occurred within the province border. Also, during the last study period, about 1800 international migrants come to Yazd province, of which about 81% have come from Afghanistan. More scientific research is needed to study the of these demographic movements from the economic, social and cultural perspectives.

    Keywords: Net migration, In-migrants, Out-migrant, Origin, destination of migration, Yazd
  • Elaheh Dehghan Tezerjani*, Seyed Mohammad Bagher Kamaladini Pages 105-118

    Gholam Reza Mohammadi (Kavir) is a gifted and creative poet from the land of Yazd. His dexterous poems are on various occasions and especial events. He has recited with high degree of eloquence and fluency combining imagination and affection. His pen name, Kavir (desert), is drawn from the hot and dry land of Yazd, implying that he is impressed by the nature around him. The present research is an attempt to study the impact of ecological elements in his poetry. The research is descriptive-analytical and library based.

    Keywords: : Mohammai (Kavir), Ecological literature, Ecological elements
  • Asia Zabih Nia Omran, *Marjan Sadat Mirhosseini Pages 119-140

    Marriage agreements are documents that can show the historical and national identity of a society. They can help know the culture and history of a nation. A marriage agreement deals with a very important issue in Iranian families, i.e. marriage. It gives the marriage a legal aspect. Since marriage is a recommended religious action in Islam, one can find many examples of marriage agreement. The study of such agreements left from Ghadjar dynasty can help us learn about the cultural, social, economic, and legal situation of that time. Even though marriage agreement is a legal document that needs no color specification, they used to be colored, illuminated and handwritten, that can illustrate the development of painting, illumination and calligraphy during Ghadjar dynasty. A descriptive analytic library study was carried out to investigate the marriage agreement during Ghadjar dynasty.

    Keywords: : Marriage agreements, Documents, during Qajar dynasty
  • Yadollah Jalali Pandari* Pages 141-155

    Local words and their literary beauties such as similes which are found in all areas in Iran are gradually replaced by standard tongue, becoming obscured and the lost for the next generations. This paper introduces some similes in Yazdian dialect along with necessary explanation.

    Keywords: Yazdian dialect, local tongues, folklore, Simile