فهرست مطالب

دولت پژوهی - پیاپی 19 (پاییز 1398)
  • پیاپی 19 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/09/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • حسن احمدیان* صفحات 1-31
    هدف از این مقاله بررسی ابعاد عملی تجربه حکومتی اخوان المسلمین مصر در پرتو بنیان های نظری این جنبش است. از طریق این بررسی، نویسنده جویای واکاوی مهمترین مناظره های سیاسی حاکم بر دوره یک ساله حکومت اخوان در مصر و پیامدهای سرنگونی آن است. به عبارتی، تبیین انتقادات به شیوه عملی اخوان و پاسخ های عملی و گاه نظری حکومت اخوان و حامیان آن، زمینه طرح مباحث مقاله است. همچنانکه می دانیم اخوان المسلمین نتوانست فرایند گذار دموکراتیک مصر را به سرانجام برساند و تجربه حکومتی آن به عقب گرد دموکراتیک مصر ختم شد. پرسش دو وجهی مقاله آن است که مبانی عملی حکمرانی اخوان چه تاثیری بر سرنگونی آن داشت و پیامدهای این تحول  بر جنبش اخوان و نیز حکومت مدنی مصر چیست. در پاسخ، این فرضیه مطرح می شود که غیرممکن شدن اصل محوری الگوی حکمرانی اخوان، یعنی موازنه گری، در فضای آشوب زده مصر، به سرنگونی آن انجامید و پیامد این سرنگونی، افزون بر ارتقای عمل گرایی اخوان، افزایش انشعاب ها، گسترش افراط گرایی و دشواری بازگشت اخوان به قدرت است که در مجموع مصالحه سیاسی را دشوارتر ساخته و می سازد. بر این اساس، در یک فرایند قیاسی و با تکیه بر داده های کتابخانه ای، تلاش شده است روند تغییر در علت و معلول پژوهش دنبال و بر این مبنا، دلایل عملکرد اخوان در حکومت و سرنگونی آن بر مبنای بنیان های نظری آن تبیین شود. چارچوب زمانی مقاله دوره حکومت اخوانی تا کودتای ژولای 2013 و نیز اشاره هایی به دوره پس از آن را است.
    کلیدواژگان: مصر، اخوان المسلمین، حکومت اخوانی، کودتا، ارتش مصر
  • علیرضا دبیرنیا* صفحات 23-54
    ماهیت عمل ملت (دولت ملت) در ایجاد و اصلاح قانون اساسی معمولا با دو دیدگاه حقوقی و سیاسی سنجیده می شود: در رویکرد حقوقی؛ این صلاحیت در چهارچوب یک نظام حقوقی تعریف می شود اما در رویکرد سیاسی؛ صلاحیت مورد نظر به عنوان بنیان قانون اساسی در نظر گرفته می شود و قدرت حکومت منحصرا از اراده سیاسی ملت نشات می گیرد. ظاهر امر این است که شورای بازنگری قانون اساسی در سال 1368 بر مبنای نظریه سیاسی «اراده سیاسی ملت در جایگاه بنیان قانون اساسی» تشکیل و به اصلاحات مورد نظر ملت پرداخت زیرا در قانون اساسی 1358، اساسا هیچ حقی مبنی بر اختیار ملت در اصلاح قانون اساسی پیش بینی نشده بود. هدف اصلی پژوهش این است که مبانی نظری صلاحیت ملت در ایجاد و اصلاح قانون اساسی مورد بررسی قرار گیرد ضمن این که نتایج این تحقیق می تواند به عنوان یکی از نظریه های سیاسی دولت در ایران مطرح شود. روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی است و پرسش پژوهش این است که «قانون اساسی سال 1358 بر کدام مبنا و نظریه، مورد بازنگری و اصلاح قرار گرفته است»؟ این تئوری قابل طرح است که قانون اساسی از بنیانی به نام اراده سیاسی ملت اعتبار می یابد.
    کلیدواژگان: قانون اساسی، رفراندوم، اصلاح، ملت، اراده سیاسی
  • مرتضی حسنی نسب* صفحات 55-79
    پرسش اصلی پژوهش، این است که چرا فقی هان مکتب بغداد، برخلاف فقی هان پیش از خود، به جواز همکاری با سلطان جائر فتوا دادند. اهمیت این تحقیق به تحول مهمی برمی گردد که در فقه سیاسی امامیه صورت گرفته است؛ یعنی تبدیل فتوای حرمت همکاری با سلطان جائر، به جواز و وجوب همکاری با او. در این تحقیق ابتدا دیدگاه فقی هان پیش از مکتب بغداد بررسی شده و این نتیجه به دست آمده است که آنها حکومت را حق انحصاری معصوم می دانستند و به حرمت همکاری با حاکم جور قائل بودند. پس از آن شرایط زمانه فقی هان عصر اثر بغداد تحلیل شده است تا عوامل اینکه آنها در رای فقی هان پیش از خود تجدیدنظر کرده و به مشروعیت همکاری با سلطان جائر فتوا داده اند، معلوم شود.این پژوهش تغییر دیدگاه علمای شیعه را با هرمنوتیک قصدگرای اسکینر  بررسی و عوامل آن را شناسایی کرده است. آنچه در این بررسی به دست آمده، این است که علت تغییر هنجار مرسوم حرمت همکاری با سلطان جائر و تبدیل آن به جواز و حتی وجوب همکاری از جانب علمای امامیه مکتب بغداد، تغییر شرایط حاکم بر جامعه اسلامی و فرصتی بوده است که آل بویه برای تقویت مذهب شیعه و وضعیت شیعیان ایجاد کرد.این پژوهش زمینه ای برای پژوهش های آینده درخصوص ارتباط تغییر فتواهای فقهی در زمینه سیاست با شرایط علمی، اجتماعی و سیاسی حاکم، فراهم می آورد.
    کلیدواژگان: اندیشه سیاسی شیعه، مکتب بغداد، هنجار مرسوم، همکاری با سلطان جائر، اسکینر
  • شجاع احمدوند، احمدرضا بردبار* صفحات 81-106
    دولت مفهومی جدال برانگیز، دالی واحد با مدلول های متنوع و متکثر، و نیز پدیده ای مناقشه برانگیز با مشکلات بیشمار در معنا، مفهوم و کاربرد است. درحالیکه، برخی دولت را پدیده ای متاخر می دانند که پیشینه آن به قرن شانزدهم میلادی بازمی گردد، برخی دیگر دولت را گونهای ویژه از حکومت میدانند که هر نظم اجتماعی نیازمند آن است. در ایران باستان، مفهوم دولت و حکمرانی تنها با مفهوم نهاد شهریاری معنا و مفهوم می یابد. بر این اساس، پرسش این مقاله آن است که دولت هخامنشی به عنوان اولین دولت در ایران بعد از شبهدولت ماد چگونه با تکیه بر مبانی دینی  با گذار از عصر اسطورهای وارد منطق دولت شد؟ بر این اساس،  هدف این مقاله بررسی مبانی دینی دولت درایران عصر هخامنشی به عنوان نخستین کانون پویایی و پیدایی دولت در زیست جهان انسان است. روش این مقاله جامعه شناسی تاریخی است و با استفاده از مضامین دولت سعی در ارائه تحلیلی نو از تحول دولت در ایران باستان دارد. مهمترین یافته این مقاله آن است که ماهیت دولت در ایران باستان براساس اندیشه ایرانی شاهی آرمانی بر پایه خلوص مذهبی و اخلاقی استوار بود چراکه اخلاق و روح ایران بر اساس آموزه های ادیان باستانی ایرانی شکل گرفته و شاهان هخامنشی نیز بر همین پایه خود را مظهر صفات دینی،  اهورائی و سلطنت آسمانی می دانند.
    کلیدواژگان: دولت، شاهی آرمانی، ایران باستان، دولت هخامنشی
  • سید هادی زرقانی*، ابراهیم احمدی صفحات 107-138
    امروزه حکمرانی خوب در مقیاس وسیعی از سطح محلی تا بین المللی به کار برده می شود. در این بین سطح محلی داری اهمیت ویژه ای است. با توجه به مشخصه هایی چون اصل تمرکز زدایی، ساختار دموکراتیک، برنامه ریزی و تصمیم گیری محلی گرا و مردم نهاد، افزایش نقش نهادهای غیر دولتی و جامعه مدنی، توجه به منافع عام مردم، توزیع فرصت ها و برقراری عدالت اجتماعی و جغرافیایی، افزایش اثر بخشی و کارآیی و در نهایت بهره مندی کل جامعه از توسعه و رفاه و...، می توان دولت محلی را به دلیل ماهیت و کارکرد های خاصی که دارد، نمونه مطلوب و کارآمدی از دولت همیار و همکار (دولت ملی)، با حکمرانی خوب دانست. در این برداشت؛ تمرکززدایی (از ارکان دولت ملی)، مهمترین و اصلی ترین هدف دولت محلی در تحقق حکمرانی خوب است. در حقیقت با تکیه بر اصل تمرکز زدایی کامل، دولت ملی قادر خواهد بود با واگذاری بخشی از مسئولیت هایش به شهروندان در قالب دولت محلی، مشارکت واقعی آنها در امور منطقه و کشور را عملی و از این طریق زمینه های تعامل میان سه بخش دولت، جامعه مدنی و بخش خصوصی را فراهم آورد. بدیهی است که نتیجه این اعتماد دولت ملی (در واگذاری بخش از مسئولیت ها به احاد مردم، جامعه مدنی و بخش خصوصی)، تسهیل و تحقق همکاری و همگرایی میان دولت ملی و دولت محلی و در حقیقت همگرایی میان دولت ملی و احاد جامعه خواهد بود.
    کلیدواژگان: دولت محلی، دولت ملی، حکمرانی خوب، تمرکز گرایی، تمرکززدایی
  • عبدالمجید سیفی*، ناصر پورحسن صفحات 139-173
    پس از وقوع کودتای ناکام در ژوئن 2016، مجموعه تحولاتی در ترکیه آغاز شده که با دوره های پساکودتای دهه های گذشته این کشور قابل مقایسه نیست.  هدف این مقاله تحلیل ماهیت دولت در ترکیه پس از کودتای مذکور است. پرسش اصلی مقاله عبارتست از اینکه ماهیت دولت ترکیه پس از کودتای ناکام ژوئن 2016  چگونه است؟ فرضیه مقاله نیز اینگونه صورت بندی شده است که تحولات و مجموعه تغییراتی که رجب طیب اردوغان و حزب متبوع وی (عدالت و توسعه) طی سال های گذشته آغاز کرده بود، پس از کودتای 2016 به گونه ای تسریع شده که ماهیت دولت در ترکیه را از دموکراسی شکننده به «آنوکراسی» تبدیل می کند. در این دولت، در حالی که برخی نهادهای دمکراتیک برقرار است، نشانگان اقتدار گرایی و گذار به دولت آنوکراتیک در حال افزایش است. یافته های مقاله نشان می دهد که تغییر 18 اصل قانون اساسی ترکیه، تبدیل ساخت قدرت پارلمانی به ریاستی، افزایش اختیارات رئیس جمهور و تضعیف نهادهای نظارتی، تضعیف شدید نظام قضایی، نقض شدید حقوق بشر به ویژه اعمال خشونت های شدید علیه گولنیست ها و کردها و سرکوب و پاکسازی گسترده مخالفان دولت در سطوح نیروهای لشکری و کشوری از نشانگان تکوین دولت آنوکراتیک در ترکیه پس از کودتای سال 2016 به شمار می آید. داده هایی که برای فرضیه مقاله گردآوری شده، به روش توصیفی تحلیلی پردازش شده است.
    کلیدواژگان: آنوکراسی، ترکیه، کودتا، حقوق بشر، دولت
|
  • Hasan Ahmadian * Pages 1-31
    The purpose of this article is to examine the practical dimensions of the Egyptian Muslim Brotherhood's government experience on the basis of the theoretical foundations of this movement. Through this study, the author seeks to analyze the most important political debates over the one-year rule of the Brotherhood in Egypt and the consequences of its overthrow. In other words, explaining the critiques of the Brotherhood's practical approach and the practical and sometimes theoretical responses of the Brotherhood's government and its supporters are the subject of the article's discussion. As we know, the Muslim Brotherhood failed to achieve the democratic transition in Egypt, and its governmental experience led to the Egyptian democratic retreat. The twofold question of the paper is how the practical foundations of the Brotherhood's rule had its effect on its overthrow and what the consequences of this transformation would have on the Brotherhood movement as well as on Egyptian civil rule. In response, it is argued that the failure of pivotal principle of the Brotherhood model of rule, that is balancing, in the chaotic Egyptian environment led to its overthrow; The consequence of this overthrow, in addition to promoting the Brotherhood's pragmatism and increasing divisions, is spreading extremism and the difficulty of Brotherhood's return to power, which overall makes political reconciliation more difficult. Accordingly, the author, in a deductive process, relying on library data, has attempted to follow the process of change in the cause and effect of the research, explaining the reasons for the Brotherhood's functioning in government and its overthrow on the basis of its theory. The time frame of the article would be the Brotherhood's reign until the July 2013 coup and includes references to the aftermath.
    Keywords: Egypt, Muslim Brotherhood, Brotherhood’s reign, Coup, Egyptian army
  • Alireza Dabirnia * Pages 23-54
    The nature of the nation practice (nation-state) in creating and amending a constitution is usually measured by two legal and political perspectives: In the legal approach, this jurisdiction is defined within a legal system, but in the political approach the jurisdiction is considered to be the basis of the constitution and the power of government derives exclusively from the political will of the nation. It appears that the Constitutional Review Council was constituted in 1989 on the basis of the political theory of "political will of the nation as the foundation of the Constitution" and that the nations ‘intended reforms was done because basically no right was included for the nation to amend the constitution in 1979. The main purpose of the present study is to examine the theoretical foundations of the competence of the nation in drafting and amending the constitution; what is more, the results of this research can be considered as one of the political theories of government in Iran. The research method is descriptive-analytical and the research question is "On what basis and the theory of the 1979 constitution has been revised and amended"? It can be argued that the constitution is credited with a basis called the political will of the nation.
    Keywords: Constitution, Referendum, Reform, Nation, Political will
  • Morteza Hasani Nasab * Pages 55-79
    The main question of the present study is why the scholars of the Baghdad school, unlike their predecessors, allowed people to cooperate with tyrant sultan. The significance of this research goes back to the important evolution that has taken place in Imamiyya's political jurisprudence, namely, the conversion of the fatwa of the sanctity of cooperation with tyrant Sultan to the authorization and necessity of cooperation with it. The study first examined the views of the jurisprudents before the Baghdad school, and it was concluded that they regarded the state as the exclusive right of the innocent Imam and favored cooperation with the ruler of oppression. Subsequently, the conditions of the jurisprudents time of Baghdad work era have been analyzed to determine the factors that have revised their earlier jurisprudence and legitimized cooperation with tyrant sultan. The present study examines this shift in the views of Shiite scholars with Skinner's hermeneutics and identifies its causes. The result is that the changing norms of the sanctity of cooperation with the tyrant Sultan and its conversion to license, and even the necessity of cooperation by the Imamiyya scholars of Baghdad school, have been due to the changing conditions prevailing in Islamic society and an opportunity for Buyids to strengthen the Shiite religion and the status of Shiites. This study provides a background for future researches on the relationship of the change of jurisprudential fatwas in politics with the prevailing scientific, social and political conditions.
    Keywords: Shiite political thought, Baghdad School, Conventional norm, Collaboration with the tyrant Sultan, Skinner
  • Shoja Ahmadvand, Ahmad Reza Bordbar * Pages 81-106
    A controversial concept, state is a single denominator with diverse and multifaceted models, as well as a contentious phenomenon with numerous problems in meaning, concept and application. While some see the state as a phenomenon that dates back to the sixteenth century, others cite the state as a special form of government; therefore, in this sense, every social order requires the state. In ancient Iran, the concept of government and governance will only mean with the concept of a prince, as the institution of the prince in the Iranian thought is the ideal king. The present study seeks to examine the nature of government in ancient Iran as the first center of dynamism and emergence of government in the human world. In this study, the main question is on what basis was the nature of government in ancient Iran during the Achaemenid era? After answering the question, it is hypothesized that the nature of government in ancient Iran was based on Iranian ideology of an ideal king based on religious and moral purity, since Iranian morality and spirit were based on Zoroaster teachings and the Achaemenid kings represented their attributes of heavenly monarchy. This hypothesis has been processed by a historical sociology approach and an analysis of the nature of state during the Achaemenid period in a descriptive-analytic method.
    Keywords: Government, Ideal king, Ancient Iran, Achaemenids, Zoroaster
  • Seyed Hadi Zarghani *, Ebrahim Ahmadi Pages 107-138
    The term good governance is used today on a wide scale from a local to an international level. In the meantime, governance in the form of local government seems to be more commensurate with good governance. This research seeks to answer the questions of what is the relationship between local government and good governance and what are the unique characteristics and traits of a local government that can be considered a good government? In addition, what is the best method for delegating powers and responsibilities to citizens in order to make local government efficient in terms of good governance? The research is descriptive-analytical based on its nature and methodology and the required information is gathered in a documentary manner with reference to reliable books and articles. The research findings show that with respect to specific and prominent features of local government such as decentralization, democratic structure, local and people-centered planning and decision-making, attention to the interests of the general public, the distribution of opportunities and the establishment of social and geographical justice, more community benefits from development and welfare, local government can be regarded as the ideal example for good governance. Also among the many features that local government has, the principle of optimal decentralization (political, economic, administrative, technical, geographical, etc.), as the real symbol and ultimate goal of local government, is undoubtedly the best and most practical way of good administrative governance. In this way, by delegating some of the responsibilities to the citizens, their involvement in regional and national affairs becomes more real and then the mutual interaction between the local government and the central government becomes facilitated. It will also have decentralization of power (central government) as a principle. In short, because of the specific nature and functions of local government, it can be used to establish a good governance model.
    Keywords: local government, Good Governance, Centralization, decentralization
  • Abdolmajid Seifi *, Naser Pourhassan Pages 139-173
    Since the failed coup in June 2016, a series of developments have begun in Turkey that are not comparable to the post-coup era of the past decades. The purpose of this article is to analyze the nature of the government in Turkey after the coup. The main question is what is the nature of the Turkish government after the abortive coup of June 2016? The paper also hypothesizes that the developments and set of changes that Recep Tayyip Erdogan and his party (Justice and Development) have initiated in recent years, accelerated since the 2016 coup so that the nature of government in Turkey would be changed from fragile democracy into “anocracy". In this government, while some democratic institutions are in power, the symptoms of authoritarianism and the transition to anocratic government is increasing. The findings of the article show that changing 18 articles from the Turkish constitution, transforming parliamentary system into presidential, enhancing the power of the President and weakening the supervisory organizations, severe weakening of the judicial system, intense violation of human rights, particularly tough violence against Gulenists and Kurds and the widespread suppression and liquidation of government opponents at the level of the military and civilians, are the hallmarks of the emergence of anocratic government in Turkey after the 2016 coup. The data collected for the paper hypothesis were processed in a descriptive-analytical method.
    Keywords: Anocracy, turkey, Coup, Human Rights, Government