فهرست مطالب

محیط زیست و توسعه فرابخشی - پیاپی 60 (تابستان 1397)
  • پیاپی 60 (تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/06/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • پویا پروین*، محمدمهدی ضرابی صفحات 1-16

    حرکت به سمت پایداری و سیاست های توسعه پایدار همواره یکی از پاسخ های اساسی به معضلات محیط زیستی بوده است که دولت های مختلف، با وضع و تنظیم آن ها تلاش در کاهش مشکلات جامعه خود را داشته اند. این سیاست ها عموما ساختارهای کلی گوناگون و حتی متفاوتی با یکدیگر دارند که با توجه به نیازها، معضلات و موقعیت جغرافیایی متفاوت است.در این پژوهش سعی داریم با بررسی منشورهای عمومی و بررسی موردی شهرهای موفق در زمینه پایداری، الگویی جامع در این راستا ارائه دهیم. در همین جهت پس از بررسی منشورهای عمومی توسعه پایدار، شهرهایی به عنوان الگوهای سیاست های خاص در راستای پایداری در نظر گرفته شدند. سئول به عنوان شهری که از طریق بهینه سازی فضاهای خرد شهری به توسعه شهری پایدار دست یافت، بارسلونا با بهبود سیاست های حمل و نقل و تردد شهری، کپنهاگ با سیاست های کاهش استفاده از خودروهای شخصی به کمک افزایش فرهنگ دوچرخه سواری و حمل و نقل عمومی، کورتیبا به وسیله بهبود پلان کلی شهر، ونکوور با برنامه ریزی مرحله ای از لحاظ زمانی و پورتلند با برنامه ریزی منطقه ای و سیاست های توسعه ای بر اساس لبه های رشد شهر، انتخاب شدند.در آخر، با در نظر گرفتن تمام موارد فوق به این نتیجه خواهیم رسید که این اقدامات به دو دسته عمومی و متناسب با بستر تقسیم می شوند، که با تحلیل بسترهای متفاوت و امکانات موجود در دیگر سرزمین ها، بسیاری از این روش ها قابل تعمیم به دیگر بسترها هستند.

    کلیدواژگان: آلودگی، توسعه پایدار، طرح توسعه شهری، حمل و نقل شهری، معضلات محیط زیستی
  • اردوان زرندیان* صفحات 17-28

    مفهوم خدمات اکوسیستمی می تواند رویکرد ارزشمندی را برای ایجاد پیوند بین انسان و طبیعت و تحلیل برنامه های حفاظت و احیای اکوسیستم های طبیعی ارائه نماید. علیرغم توجه فزاینده به این مفهوم، کاربرد عملی آن در مدیریت کاربری زمین و منابع آب به دلیل فقدان تعاریف و روش های مناسب با چالش هایی مواجه است. در این مطالعه با مرور و تحلیل ادبیات علمی موجود، یک چارچوب مفهومی برای ارزیابی و ارزش گذاری اقتصادی خدمات اکوسیستمی مرتبط با مدیریت منابع آبی مورد پیشنهاد قرارگرفته است. به ویژه در این چارچوب چگونگی تحلیل ارتباطات میان فشارهای انسانی، وضعیت اکولوژیکی و تدارک خدمات اکوسیستمی در نظام های آبی موردتوجه است. همچنین فهرستی از انواع شاخص های پایداری و کارایی خدمات آبی اکوسیستم با تاکید بر ظرفیت تدارک خدمات، جریان خدمات و منافع اجتماعی آن ها که می تواند در تعیین کمیت خدمات موردنظر و سنجش تغییرات آن ها استفاده شود، ارائه شده است. در پایان ضمن مقایسه دو رویکرد مرسوم مدیریت یکپارچه منابع آب و رویکرد مدیریت اکوسیستمی حوضه های آبخیز، دلایل ضرورت الحاق تفکر خدمات اکوسیستمی در مدیریت منابع آب به عنوان یک رویکرد نوآورانه در پاسخ به بحران حاکم بر نظام های آبی و ازجمله تالاب ها تبیین شده است.

    کلیدواژگان: خدمات آبی اکوسیستم، مدیریت منابع آب، شاخص های خدمات اکوسیستمی
  • سلیمه عبادی قاجاری* صفحات 29-48

    اکوسیستم ها و تنوع زیستی موجود در آن ها جریانی از کالاها و خدمات ضروری برای زندگی بشر، رونق اقتصادی و دیگر جنبه های رفاه را فراهم می کنند. بسیاری از این خدمات در سرازیری سقوط هستند که نادیده گرفتن آن ها در تصمیم گیری ها و برنامه ریزی های توسعه عواقب بالقوه ای در پی دارد. بنابراین، گنجاندن خدمات اکوسیستم در برنامه ریزی توسعه بالاخص برنامه ریزی کاربری زمین از اهمیت حیاتی برخوردار است. هدف مقاله حاضر شناسایی و معرفی روش های یکپارچه سازی خدمات اکوسیستم در فرایند برنامه ریزی است. مقاله حاضر از نوع کاربردی توسعه ای بوده و روش انجام آن توصیفی است. بدین منظور، در مقاله حاضر سعی شده است تا ضمن تعریف مفاهیم مرتبط، به تشریح رابطه بین آن ها پرداخته شود. از این رو، روش های قابل استفاده جهت هماهنگ سازی خدمات اکوسیستم در برنامه ریزی کاربری زمین معرفی شده اند که از جمله آن ها می توان به روش های IES، SEA و GI اشاره کرد. سپس، با ارائه نمونه های مطالعاتی در چین، هاوایی و بریتانیا که با استفاده از خدمات اکوسیستم به برنامه ریزی کاربری زمین پرداخته اند،  جایگاه خدمات یکپارچه اکوسیستم در برنامه ریزی کاربری زمین مشخص شده است. درنهایت، سعی شده است تا اصولی جهت یکپارچه سازی خدمات اکوسیستم در برنامه ریزی کاربری زمین استخراج شود.

    کلیدواژگان: توسعه، محیط زیست، برنامه ریزی کاربری زمین، خدمات اکوسیستم
  • ملیحه امینی* صفحات 49-58

    آلودگی رو به افزایش فاضلاب های شهری و صنعتی به ترکیبات سمی در اثر توسعه و رشد صنایع مسئله نگران کننده ای است. با توجه به اهمیت و تاثیر بالای حضور انواع مختلف یون های فلزی در فاضلاب های صنعتی و تاثیر بازدارنده حضور آنیون ها و کاتیون های فلزی بر کارایی جاذب ها در پاک سازی یون های فلزی خطرناک، در تحقیق حاضر شرایط بهینه حذف یون کادمیم توسط برگ گیاه سیر بررسی و در ادامه درصد حذف و ظرفیت جذب تعادلی در حضور دیگر آنیون ها و کاتیون ها مطالعه گردید. در هر آزمایش حضور یکی از یون های NO3-، Cu2+، Zn2+، Pb2+، Al3+، Fe2+ بررسی شد. براساس نتایج حضور آنیون نیترات در محلول حاوی کادمیم تاثیری بر میزان جذب آن توسط بیوماس برگ گیاه سیر نداشت. در رابطه با کاتیون های مس، سرب و آهن نیز تاثیری بر میزان جذب مشاهده نشد اما یون های روی موجب افزایش میزان جذب کادمیم توسط برگ گیاه سیر و یون های آهن تا حدودی نقش بازدارنده در فرآیند جذب داشتند ولی به طور کلی میزان تاثیر حضور یون های دیگر بر میزان جذب و حذف یون های کادمیم از محلول های آبی چشم گیر نبود بنابراین نتایج مطالعه آزمایشگاهی حاضر به عنوان نمایی از واقعیت در حضور انواع یون های فلزی قابل تعمیم می باشد و برگ گیاه سیر می تواند تا حد بالایی یون های آلاینده فلزات سنگین را از فاضلاب حذف نماید.

    کلیدواژگان: برگ سیر، جذب بیولوژیک، کاتیون ها، آنیون ها، فاضلاب سنتزی
  • سیدحسن موسوی*، سمیه حیدری صفحات 59-72

    در این مطالعه مقدار ماسه و نمک مصرفی شهر کرج با توجه به آمار گردآوری شده از سازمان مدیریت پسماند شهرداری کرج بررسی گردید. بررسی ها نشان داد که طی 3 سال گذشته (96-1394) در مجموع 18810 تن مخلوط ماسه و نمک مصرف شده است. عملیات برف و یخ زدایی معابر نیز به دو شیوه سنتی (83 درصد) و مکانیزه (17 درصد) صورت می گیرد و رعایت نکردن نسبت استاندارد ماسه و نمک و دستی بودن روش نمک پاشی باعث تحمیل اثرات سوء بسیاری بر روی منابع محیط زیستی شهر شده است. سپس در ادامه اثرات سوء نمک پاشی معابر با محوریت اثر بر زیرساخت های شهری (آسفالت، جداول و...) و پارامترهای محیطی (پوشش گیاهی، آب های سطحی و زیرزمینی، خاک، هوا) و ارائه راهکارهای تقلیل این اثرات با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و مرور منابع مرتبط در اینترنت مورد توجه قرار گرفت. در حقیقت، نمک پاشی برای یخ زدایی معابر هم اکنون آخرین گزینه اجرایی در کشورهای پیشرفته به شمار می رود و مسئولان شهری تلاش می کنند ضمن حذف تدریجی نمک سدیم (NaCl)، با به کارگیری شیوه های جدیدتر هم چون آموزش شهروندان برای مواجه با شرایط یخبندان، استفاده از مواد یخ زدا با ترکیبات آلی (CaMg4) (COO3CH) یا همان (C.M.A)، آموزش پیمانکاران در خصوص نحوه اصولی استفاده از مواد یخ زدا، لوله گذاری آب گرم در زیر مسیر پیاده راه ها، کشیدن یک لایه سیلیکون محافظ روی سنگفرش معابر و پیاده راه ها، اثرات مخرب نمک پاشی را به حداقل برسانند. هرچند این روش ها پرهزینه تر است، اما عملی است و هزینه های آن در درازمدت در مقابل اثرات و هزینه های ناشی از انباشت نمک در محیط بسیار ناچیز می باشد.

    کلیدواژگان: ماسه، نمک، نمک پاشی، یخ زدایی، اثرات محیط زیستی، کرج
  • میلاد لطیفی*، علیرضا رادان، مینو مشتاقی، مسیب صدری صفحات 73-89

    یکی از راه های ارزیابی کیفیت زیستگاه های خشکی و افزایش کیفیت حفاظت، بررسی فون پرندگان می باشد. مطالعه حاضر با هدف شناسایی پرندگان و مناطق منحصر به فرد برای آن ها در پناهگاه حیات وحش یخاب در طی سال های از 1394 تا 1396 انجام گرفته است.در هر فصل سال 4 بازدید و در مجموع 32 بازدید میدانی انجام شد. از روش ترانسکت و شمارش نقطه ای برای بررسی فون پرندگان منطقه استفاده گردید. برای مشاهده پرندگان از دوربین دوچشمی و دوربین عکاسی همراه با لنز تله ای استفاده شد. در مجوع،  87 گونه پرنده از 13 راسته در این بررسی مشاهده و شناسایی شد که بیش ترین تنوع و فراوانی گونه متعلق به راسته گنجشک سانان (Passeriforms)  با 49 گونه (56% از کل گونه های مشاهده شده) و کم ترین تنوع و فراوانی گونه متعلق به راسته کوکو سانان (Cuculiformes)، کشیم سانان (Podicipediforms) و شبگردسانان (Caprimulgiformes) با 1 گونه است. بر اساس نتاج به دست آمده 17% از گونه های مشاهده شده حفاظت شده و حمایت شده هستند. در این پژوهش 7 منطقه کلیدی که از لحاظ تنوع گونه ای غنی بوده اند را انتخاب شده که این مناطق شامل ملک صدرا، بیشه، ماریجاب، چشمه یخاب، گزو، کرشاهی و چشمه عروس است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد، پناهگاه حیات وحش یخاب از فون غنی پرندگان برخوردار است که لزوم توجه بیش تری نسبت به این منطقه ضروری می باشد.

    کلیدواژگان: فون پرندگان، تنوع گونه ای، شناسایی، پناهگاه حیات وحش یخاب، اصفهان
|
  • Pooya Parvin*, MohamadMehdi Zarabi Pages 1-16

    Environmental pollutions and population growth are inevitable difficulties in modern metropolises. Governments and various organizations are trying to control these difficulties, and enacting many policies toward controlling them. Underestimating such difficulties may cause serious social, economical, health and other problems for society. Moving toward sustainability and sustainable development policies are the most acceptable responses to these difficulties that governments use to respond to their own environmental problems. These policies have different structures and are even totally different from each other, but they all have a unique purpose with is reducing environmental difficulties. For instance, improving public transportation services, increasing urban green spaces, improving bicycling culture, changing the plan of city toward population deconcentration and… . In the following research, we are analyzing modern cities difficulties and policies toward a sustainable development. We use international environmental agendas for recognizing environmental difficulties. By analyzing different approaches and policies in every unique context, we try to present a charter for these policies. To this end, specific cities are chosen for the analysis based on different policies. Seoul as a city that succeeded in optimizing urban spaces, Barcelona as a city that exceled in urban transportation, Copenhagen as a city that decreased the usage rate of personal automobiles by the means of improving public transportation and bicycles, Curitiba as a city which reformed the structure of the city to decrease producing pollutions, Vancouver as a city which utilized periodic planning and finally Portland as a city which implemented Spatial (zoning) and development policy based on Urban growth boundaries. Taking into account of all the factors, we understand that all the policies are following a unique purpose which is reducing environmental pollutions by many different methods such as controlling energy use and catharsis policies.

    Keywords: Pollution, Sustainable Development, Sustainable Urban Development, Public Transportation, Environmental Difficultie
  • Ardavan Zarandian * Pages 17-28

    Ecosystem service concept can offer a valuable approach for linking human and nature and analysis for the conservation and restoration plans of natural ecosystems. Despite an increasing consideration in the concept, the practical application of the concept of land use and water resources management has been challenged by the lake of appropriate definitions and methods. In this study with review of existing scientific literature, a conceptual framework has been suggested for assessment and valuation of the services that are relevant to water resources management. In particular, within the framework, it has been described how the linkages between human pressures, ecological status, and ecosystem services delivery can be analyzed in aquatic systems. Also, a list of sustainability and efficiency indicators of the water-related ecosystem services has been provided with an emphasize on the capacity and flow of the services and their social benefits which can be used in the quantification of the services and measurement of their changes. Finally, with a comparison between both approaches of the usually integrated management of water resources and ecosystem management of the watersheds, the urgent need for incorporation of ecosystem services approach in water resource management has been explained as an innovative approach in response to the dominance crisis in water systems such as wetlands.

    Keywords: Water-Related Ecosystem Services, Water Resources Management, Ecosystem Services Indicators
  • Salimeh Ebadi Ghajari * Pages 29-48

    Ecosystems and their biodiversity provide a stream of essential goods and services, economic prosperity and other aspects of well-being for human life. Many ecosystem services are falling off, which ignoring theme in decision-making and development planning has potential impacts. Therefore, it is vital to ensure that ecosystem services are included in development planning, especially land-use planning. The purpose of this article is introducing methods for integrating ecosystem services in planning. This article is practical-development form and its methodology is descriptive. In this article, we tried to describe the relationship between ecosystem services and land use planning, besides defining theme. Hence, the methods for integrating ecosystem services in land use planning are intrduced, such as; IES, SEA and GI. Subsequently, by presenting case studies in China, Hawaii and the United Kingdom that used ecosystem services in land use planning, the role of integrated ecosystem services in land use planning has been identified. Finally, we tried to extract some principles for integrating ecosystem services into land use planning.

    Keywords: Developmnt, Environment, LandUse Planning, Ecosystm Services
  • Malihe Amini * Pages 49-58

    The increasing pollution of urban wastewater into toxic compounds due to industrial development and growth is a threat for environment. Cadmium is a dangerous metal for creatures and is increasing due to the use of industrial wastewater for irrigation in agricultural land. Considering the importance and the high impact of the presence of different types of metal ions in industrial wastewater and the inhibitory effect of the presence of metal anions and cations for effectiveness of biosorbents in cleaning up dangerous metal ions, in this research, the optimal conditions for removal of cadmium ion with the leaves of garlic are investigated and then, removal percentages and equilibrium absorption capacity were studied in the presence of other anions and cations. In each experiment, one of the NO3-, Cu2 +, Zn2 +, Pb2 +, Al3 +, Fe2 + ions was examined. According to results, the presence of nitrate in a solution containing cadmium did not affect the rate of absorption by garlic leaf biomass. Also, copper, lead and iron cations had no effect on the absorption rate but zinc ions increases the rate of absorption of cadmium by garlic leaves and iron ions had a somewhat inhibitory effect on the absorption process but in general effect of the presence of other ions on the absorption and removal of cadmium ions from aqueous solutions was not significant. Therefore results of present experience investigation as an illustration of the fact, in the presence of a variety of metal ions can be generalized and garlic leaves can remove excess heavy metal ions from the wastewater successfully and the presence of other ions in a cadmium-containing solution will not have a significant inhibitory effect.

    Keywords: Garlic Leaf, Biological Biosorption, Cations, Anions, Synthetic Wastewater
  • Seyed Hassan Mousavi*, Somayeh Heidari Pages 59-72

    In this study, the first step the amount of sands and de-icing salts consumed in Karaj passageways, was investigate according to collected data from the Karaj municipal waste management organization. Investigations show that, the amount of 18810 tons of de-icing salts and sand was consumed to de-icing roadways for the period 2015 to 2017. De-icing roadways is done in two ways: manual (83%) and automated (17%), that nonconformity of sand and deicing salts standard ratio and hand salting method have cause many environmental impacts in the Karaj city. Therefore, in this study, the adverse effects of de-icing salting on the roads such as the impact on plants, urban infrastructure (asphalt, curbs, etc.), groundwater and surface water, soil and crops, air pollution, disturbance to citizens and subsequently, strategies for reducing the adverse effects are considered in Karaj city by library studies and searching for related resources on the internet. In fact, de-icing salt spraying to deflate the passageways is considered the latest executive option in advanced countries. Also, urban authorities are trying to minimize the negative impacts of salt spillage, by gradually removing of sodium salt (NaCl) and using new methods such as educating citizens to deal with ice conditions, correct use of anti-icing materials (CaMg4 (COO3CH)), install hot water pipes in pedestrians, drawing a protective silicone layer on pavement. Although these methods are more costeffective, but in the long time, its costs will be negligible compared to the costs of environmental degradation by salt.

    Keywords: Sand, Salt, Salting, De-icing, Environmental Impacts, Karaj
  • Milad Latifi *, Alireza Radan, Minoo Moshtaghie, Mosayyeb Sadri Pages 73-89

    One of the methods for assessing the quality of drought habitats and increasing the quality of protection is examination of fauna birds. In this research the monitoring of the Yakhab Wildlife Refuge were took place over a two-year period (2015 to 2017) in 32 field visits, with 4 visits per season. The aim of this research was to investigate the birds fauna, identifying unique regions in the Yakhab wildlife refuge. Due to high extent of region and also better examination of fauna birds in the region were used transect method and point count method. In this research were used different Sampling units for recording of species. For bird watching binoculars and a camera with a telephoto lens was used. According to results of study, 87 birds species from 13 orders were observed and identified in this region in the two years. The highest diversity and frequency of the species were belong to the Passeriforms order with 49 species (56% of the total observed species) and the lowest diversity and frequency of the species were belong to the order of Cuculiformes, Podicipediforms and Caprimulgiformes with 1 species. The results showed that, 17% of the observed species were protected. In this study, seven key areas that are rich in species diversity of the areas selected, including Maleksadra, Bisheh, Maryjab, Cheshmeh yakhab, Gazoo, Karshahi and is Cheshmeh aroos. According to the results, the Yabak Wildlife Refuge has a rich fauna of birds that needs more attention than this area.

    Keywords: Yakhab Wildlife Haven, Birds Fauna, Transect, Species Diversity