فهرست مطالب

پژوهش های تجربی حسابداری - سال نهم شماره 2 (پیاپی 34، زمستان 1398)
  • سال نهم شماره 2 (پیاپی 34، زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/11/01
  • تعداد عناوین: 15
|
  • عبدالرضا محسنی*، فریدون رهنمای رودپشتی صفحات 1-28

    فصاحت و بلاغت استفاده شده در توصیف ها، برای درک اطلاعات کمی حائز اهمیت است. لحن نوشتار، به معنی استفاده از کلمات مثبت در برابر کلمات منفی در متن های کیفی است. مدیریت لحن نوشتار عبارت است از انتخاب سطح لحن نوشتار در متن های کیفی به گونه ای که با اطلاعات کمی همراه آن منطبق نباشد (هانگ و همکاران، 2014). مدیریت لحن نوشتار می تواند با انگیزه های راهبردی و یا با انگیزه های اطلاع رسانی استفاده شود. هنگامی که اطلاعات بنیادی شرکت بواسطه محدودیت های استانداردهای حسابداری، نسبت به اطلاعات کمی ارایه شده بهتر هستند، مدیریت لحن نوشتار می تواند با کارکردهای اطلاعاتی استفاده شود. هر چند مدیریت لحن نوشتار ممکن است با کارکردهای راهبردی و به منظور تغییر ادراک استفاده کنندگان، نسبت به اطلاعات بنیادی شرکت استفاده شود. هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی این موضوع است که آیا مدیریت لحن نوشتار می تواند تاثیر انگیزه های راهبردی مدیران برای پنهان کردن عملکرد آتی ضعیف شرکت را نشان دهد. هدف دیگر این تحقیق بررسی رابطه بین مدیریت لحن نوشتار و عملکرد مالی آتی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. قلمرو زمانی تحقیق سال های 1386 تا 1393 است. برای آزمون فرضیات تحقیق از همبستگی و تحلیل رگرسیون خطی چندگانه استفاده شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد بین مدیریت لحن نوشتار و عملکرد مالی آتی شرکت، رابطه منفی و معنی داری وجود دارد. بنابراین مدیران از مدیریت لحن نوشتار با انگیزه های راهبردی و برای پوشش عملکرد آتی ضعیف شرکت استفاده می کنند.

    کلیدواژگان: لحن نوشتار، مدیریت لحن نوشتار، کارکرد های مدیریت نوشتار، عملکرد مالی
  • اعظم شکری، مریم قره چائی* صفحات 29-48

    این مقاله اثر ذهنیت فلسفی بر موفقیت تحصیلی دانشجویان مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد رشته حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه های دولتی را بررسی و نتایج آن گروه ها را با هم مقایسه می نماید . نمونه آماری پژوهش شامل 202 دانشجو از دانشگاه های دولتی و 198 دانشجو از دانشگاه های آزاد اسلامی است .داده های پژوهش براساس پرسشنامه ذهنیت فلسفی فیلیپ اسمیت جمع آوری و آزمون فرضیه ها نیز براساس آزمون مقایسه میانگین و آزمون همبستگی با استفاده از رگرسیون چند متغیره انجام شده است . نتایج پژوهش نشان می دهد که در مقطع کارشناسی رشته حسابداری ذهنیت فلسفی بر موفقیت تحصیلی اثرگذار است و در مقطع کارشناسی ارشد، دانشجویانی که در دانشگاه های دولتی تحصیل می کنند در مقایسه با دانشجویان دانشگاه های آزاد اسلامی ، از ذهنیت فلسفی و موفقیت تحصیلی بالاتری برخوردارند. همچنین نتایج حاصل از تجزیه وتحلیل رگرسیون چند متغیره نشان می دهد که در مقطع کارشناسی رشته حسابداری موفقیت تحصیلی تابعی از میزان علاقه مندی به رشته، نوع دیپلم و ذهنیت فلسفی بوده و در مقطع کارشناسی ارشد موفقیت تحصیلی تابعی از نوع دانشگاه می باشد.

    کلیدواژگان: ذهنیت فلسفی، موفقیت تحصیلی، رشته حسابداری
  • ساسان مهرانی، یحیی کامیابی، فرزاد غیور* صفحات 49-72
    هدف این تحقیق، بررسی توانایی شاخصهای حسابداری و غیرحسابداری موثر بر پیش بینی درماندگی مالی و مقایسه روش های پارامتریک و ناپارامتریک است. بدین منظور اطلاعات 211 سال-شرکت درمانده منتخب بر اساس معیارهای خاص درماندگی و 211 سال-شرکت سالم پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در فاصله بین سالهای 1384 الی 1393 مورد استفاده قرار گرفته است. در این مطالعه از 32 شاخص حسابداری و 20 شاخص غیرحسابداری به همراه دو روش پارامتریک شامل روش های رگرسیون لوجستیک و تحلیل ممیزی چندگانه و هفت روش ناپارامتریک شامل ماشین بردار پشتیبان، شبکه عصبی مصنوعی، درخت تصمیم (با 4 الگوریتم) و شبکه بیزین جهت پیش بینی درماندگی مالی استفاده گردیده است. نتایج تحقیق نشان می دهد مدلهای مستخرج از شاخصهای حسابداری به طور معنی داری نسبت به مدلهای مبتنی بر شاخصهای غیرحسابداری از دقت پیش بینی بالاتری برخوردارند و اضافه نمودن شاخصهای غیرحسابداری به مدلهای مبتی بر شاخصهای حسابداری، قدرت پیش بینی آنها را به طور معنی داری افزایش نمی دهد. همچنین، علیرغم بالاتر بودن میانگین توانایی پیش بینی روش های ناپارمتریک نسبت به روش های پارامتریک، این تفاوت از نظر آماری معنی دار نیست.
    کلیدواژگان: درماندگی مالی، شاخص های حسابداری، شاخص های غیرحسابداری، روش های پارامتریک، روش های ناپارامتریک
  • علیرضا رهروی دستجردی، داریوش فروغی*، غلامحسین کیانی صفحات 73-102
    گزارشگری متقلبانه، به معنای اقدام عمدی در جهت تهیه گزارش های نادرست و گمراه کننده است. بند 7 استاندارد حسابداری شماره 1 ایران هیئت مدیره را مسئول تهیه صورت های مالی دانسته است و مدیران نیز می توانند با انگیزه های متقلبانه اقدام به تهیه گزارش های شرکت، از جمله گزارش هیئت مدیره به مجمع نمایند. یکی از نظریه هایی که به توضیح شیوه ی تصمیم گیری مدیران بر اساس ویژگی های شخصیتی آنها (ریسک پذیری و ریسک گریزی) پرداخته است، نظریه چشم انداز تجمعی (CPT) است. بر اساس این نظریه مدیران، عملکردی را بعنوان نقطه ی مرجع در ذهن خود ایجاد کرده و چنانچه احساس کنند که عملکردشان از نقطه ی مرجع فاصله خواهد گرفت، انگیزه های تقلب در ذهن آنها شکل می گیرد. در این پژوهش ابتدا با تمرکز بر تجزیه و تحلیل متن گزارش های هیئت مدیره به مجمع و با استفاده از دو روش داده کاوی شامل یک روش مبتنی بر درخت تصمیم و یک روش مبتنی بر آموزش ماشین، شاخصی برای ارزیابی و تشخیص خطر تقلب در گزارش های هیئت مدیره تعیین شده است که دقتی بیش از 90% دارد. سپس با استفاده از شاخص مذکور، بررسی شده است که آیا انگیزه های مدیران برای استفاده از روش هایی با خطر بالای تقلب در تهیه گزارش ها، از الگویی که توسط نظریه چشم انداز تجمعی ارائه شده است پیروی می کند یا خیر؟ نتایج نشان دهنده ی عدم انطباق انگیزه های تقلب مدیران در ایران، با نظریه مذکور است.
    کلیدواژگان: نظریه چشم انداز تجمعی، خطر تقلب، داده کاوی، درخت تصمیم، آموزش ماشین
  • علی ابراهیمی کردلر*، امید آخوتدی صفحات 103-122
    هدف اصلی این پژوهش بررسی ارتباط بین سطح افشای اطلاعات کنترل داخلی و کیفیت سود شرکت ها می باشد. سود حسابداری یکی از مهمترین عناصر گزارشگری مالی است و از آنجایی که گزارش اطلاعات کنترل داخلی، باعث بهبود کیفیت گزارشگری مالی می شود، در بهبود کیفیت سود نیز تاثیرگذار می باشد. برای اندازه گیری افشا اطلاعات کنترل داخلی با پیروی از پژوهش های لنگ و دینگ (2011) و کوامه آقی منساح (2016) گزارش سالانه هر شرکت جهت محاسبه شاخص افشای اطلاعات کنترل داخلی بررسی شده است و برای اندازه گیری کیفیت سود از قدر مطلق اقلام تعهدی اختیاری استفاده شده است. با توجه به تصویب دستورالعمل کنترل داخلی بورس اوراق بهادار برای شرکت های بورسی و فرابورسی در سال 1391، شروع دوره پژوهش از سال 1392 می-باشد. جامعه آماری این پژوهش شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال-های 1392 تا 1395 و حجم نمونه 424 مشاهده (شرکت - سال) می باشد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها نشان می دهد بین سطح افشای اطلاعات کنترل داخلی و کیفیت سود ارتباط مثبت (مستقیم) وجود دارد.
    کلیدواژگان: کنترل داخلی، کیفیت سود، افشا
  • آرش قربانی، محمد حسین ودیعی نوقابی*، محمدرضا عباس زاده، محمود لاری دشت بیاض صفحات 123-168
    در پژوهش حاضر، با استفاده از یک نمونه شامل 2642 مشاهده از داده های 15 ساله شرکت های عضو بورس اوراق بهادار تهران برای دوره 1380 تا 1394، شواهدی ارائه می شود که اقلام تعهدی عادی و اجزای آن از یک مدل خطی تکه ای نسبت به تغییر فروش تبعیت می کنند. مطالعه در این خصوص از آن جا اهمیت دارد که تحمیل یک رابطه خطی به الگوی تغییر خطی تکه ای اقلام تعهدی عادی باعث ایجاد یک خطای سیستماتیک قابل پیشبینی در برآوردهای مدل های تعهدی استاندارد می شود. مطابق چارچوب نظری پژوهش، رابطه خطی اقلام تعهدی سرمایه در گردش و تغییر فروش در دوره های افت فروش احتمالا به دلیل تاثیر تغییر مدیریت سرمایه در گردش یا محافظه کاری شرطی به یک الگوی خطی تکه ای تبدیل می شود. برای گردآوری شواهد تجربی، مدل های خطی تکه ای پژوهش با 14 متغیر وابسته متفاوت، شامل سنجه های اقلام تعهدی، اجزای اقلام تعهدی، جریان های نقدی عملیاتی و سود حسابداری، در سطح 17 صنعت مختلف برازش گردید. شواهد پژوهش نشان می دهد که، هنگامی که فروش کاهش می یابد، متعاقب افزایش بدهی های جاری عملیاتی، رشد اقلام تعهدی منفی سرمایه در گردش سریعتر از آهنگ تغییر مورد انتظار آن است. به همین ترتیب، الگوی مشاهده شده تغییر سایر متغیرهای پژوهش در دوره های کاهش فروش با الگوی مورد انتظار طبق عامل تغییر سیاست مدیریت سرمایه در گردش در راستای استمرار بقاء و دسترسی به وجه نقد منطبق است و نه دیگر عوامل اقتصادی رقیب.
    کلیدواژگان: اقلام تعهدی، مدل خطی تکه ای، کاهش فروش، تغییر سیاست مدیریت سرمایه در گردش، محافظه کاری شرطی
  • محمد نمازی*، زهرا جعفری صفحات 169-200
    این پژوهش به بررسی نقش تعدیل کنندگی هزینه نمایندگی بر رابطه بین مسئولیت اجتماعی شرکت و چسبندگی هزینه ها می پردازد. دوره مورد آزمون از سال 1385 تا 1394 و متشکل از 102 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. این پژوهش در زمره پژوهش های کمی و روش پژوهش از نوع همبستگی و تجزیه و تحلیل داده های ترکیبی با استفاده از روش اثرات ثابت است. یافته های پژوهش حاکی از تاثیر مستقیم مسئولیت اجتماعی شرکت بر چسبندگی هزینه ها است. افزون بر این، نتایج نشان دهنده تاثیر هزینه نمایندگی بر چسبندگی هزینه ها است. از بین شاخص های مختلف هزینه نمایندگی، تاثیر معنادار تعدیل کنندگی دو معیار نسبت گردش دارایی ها و تعامل بین فرصت های رشد شرکت و جریان های نقدی آزاد بر رابطه بین مسئولیت اجتماعی شرکت و چسبندگی هزینه ها نشان داده شد اما شواهد لازم دال بر تاثیر تعدیل کنندگی نسبت هزینه عملیاتی به فروش خالص بر رابطه بین مسئولیت اجتماعی شرکت و چسبندگی هزینه ها یافت نشد. در شرکت های بورسی، مسئولیت اجتماعی شرکتی بر چسبندگی هزینه ها تاثیر مستقیم دارد. به این معنی که شرکت هایی که رتبه بالاتری در مسئولیت اجتماعی دارند، شدت چسبندگی هزینه های عملیاتی آن ها بیش تر از شرکت هایی است که رتبه مشارکت پایین تری در مسئولیت های اجتماعی دارند. هم چنین، هزینه نمایندگی بر شدت رابطه بین مسئولیت اجتماعی شرکت و چسبندگی هزینه ها تاثیر دارد و بر طبق آزمون والد، شدت رابطه را کاهش می دهد.
    کلیدواژگان: چسبندگی هزینه، مسئولیت اجتماعی شرکت، هزینه نمایندگی
  • صدیقه دوستیان، شهناز مشایخ* صفحات 201-220
    شفافیت اطلاعات حسابداری برای کلیه استفاده کنندگان صورت های مالی از اهمیت زیادی برخوردار است و همین امر منجر شده است که تحقیقات زیادی در این زمینه انجام شود. شفافیت اطلاعات حسابداری دارای ابعاد گوناگونی است که یک جنبه با اهمیت آن کیفیت سود حسابداری است. هدف اصلی این تحقیق طراحی مدل رتبه بندی کیفیت سود شرکت ها جهت ارزیابی کیفیت سود حسابداری شرکت های پذیرفته شده در بورس تهران می باشد. با توجه به اینکه کیفیت سود دارای ابعاد گوناگونی است در این تحقیق کیفیت سود از سه بعد شامل معیارهای ناشی از ویژگی های سری زمانی سود، معیارهای پایه ریزی شده روی ارتباطات بین اقلام تعهدی، سودها و جریان های نقدی و معیارهای مرتبط به خصوصیات کیفی اطلاعات و با استفاده از هشت معیار شامل پایداری سود، قابلیت پیش بینی، هموارسازی، کیفیت اقلام تعهدی، اقلام تعهدی اختیاری، محافظه کاری، مربوط بودن و تطابق ارزیابی شده است. طراحی مدل جهت رتبه بندی کیفیت سود شرکت ها بر مبنای معیارهای جامع، نوآوری مهم این پژوهش است که تا کنون در تحقیقات دیگر انجام نشده است. قلمرو مکانی تحقیق شرکت های پذیرفته شده در بورس تهران است که شامل 135 شرکت می باشد و از اطلاعات سالهای 1383 تا 1395 استفاده شده است. جهت رتبه بندی از روش تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شده است. قابلیت اتکای رتبه بندی با استفاده از معیار اقتصادی ارزیابی عملکرد (ارزش افزوده بازار) سنجیده شد و نتایج، همبستگی مستقیم و معنی دار بین رتبه کیفیت سود شرکتها و ارزش افزوده بازار را نشان داد.
    کلیدواژگان: کیفیت سود، رتبه بندی کیفیت سود، شفافیت گزارشگری مالی
  • یاسر رضائی پیته نوئی*، مهدی صفری گرایلی، محمد نوروزی صفحات 221-246

    امروزه اجتناب مالیاتی به عنوان یک رفتار فرصت طلبانه، از عمده ترین مشکلاتی است که سیستم مالیاتی با آن مواجه می باشد. عوامل مختلفی بر اجتناب مالیاتی شرکت ها تاثیرگذار است که یکی از این عوامل، اعتماد اجتماعی است. به طوری که، مدیران شرکت‎هایی با سطح اعتماد اجتماعی بالا، به‎دلیل وجود هنجارهای اخلاقی حاکم بر محیط این شرکت‎ها، تمایل کمتری برای اعمال رفتار فرصت طلبانه و اجتناب مالیاتی دارند. لذا بر پایه این استدلال، پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری به بررسی رابطه بین اعتماد اجتماعی با میزان اجتناب مالیاتی شرکت و مطالعه اثر تعدیل کنندگی (جایگزینی یا مکمل) حاکمیت شرکتی بر این رابطه می پردازد. بدین منظور، برای سنجش اجتناب مالیاتی شرکت از دو معیار تفاوت دفتری مالیات و نرخ موثر مالیاتی و همچنین از پرسشنامه صفاری‎نیا و شریف (1389) برای اندازه گیری اعتماد اجتماعی استفاده گردید. پرسشنامه مذکور برای 116 شرکت ارسال گردیدکه در نهایت تعداد 82 شرکت به پرسشنامه ها پاسخ دادند و در تحلیل های آماری لحاظ شدند.پس از اطمینان یافتن از برازش قابل قبول مدل های اندازه گیری و ساختاری پژوهش، یافته های پژوهش حاکی از آن است که اعتماد اجتماعی موجب کاهش اجتناب مالیاتی شرکت می گردد. علاوه بر این مطابق با پیش بینی نظریه جایگزینی، نتایج نشان می دهدکه حاکمیت شرکتی رابطه منفی بین اعتماد اجتماعی و اجتناب مالیاتی شرکت ها را تضعیف می کند.

    کلیدواژگان: اعتماد اجتماعی، اجتناب مالیاتی، حاکمیت شرکتی، نظریه جایگزینی، نظریه مکمل
  • وحید منتی*، الهه زمان صفحات 247-270
    حسابرسی داخلی یکی از مکانیزم های اصلی نظام راهبری درون سازمانی است که سازمان را در دستیابی به هدف هایش یاری می کند. اثربخشی یکی از جنبه های بسیار بااهمیت حسابرسی داخلی است که بسیاری از ابعاد آن در ایران پیش تر کمتر موردپژوهش قرارگرفته است. در این پژوهش آثار برخی از مولفه های اساسی بر اثربخشی حسابرسی داخلی موردپژوهش قرارگرفته است. در پژوهش حاضر تاثیر پنج عامل (صلاحیت و شایستگی حسابرسان داخلی، اندازه واحد حسابرسی داخلی در سازمان، تعامل و همکاری میان حسابرسان داخلی و مستقل، حمایت مدیریت از حسابرسان داخلی و استقلال حسابرسی داخلی) شامل 29 معیار فرعی، بر اثربخشی حسابرسی داخلی موردپژوهش قرارگرفته است. برای این منظور 131 نفر از حسابرسان داخلی شرکت های دارای واحد حسابرسی داخلی فعال مورد پیمایش قرار گرفتند. از یکسو وضعیت اثربخشی واحد حسابرسی داخلی (به کمک 15 معیار) از مشارکت کنندگان مورد پیمایش قرار گرفت و از سوی دیگر به کمک اطلاعات مرتبط با ویژگی های واحد حسابرسی داخلی آن ها مورد پرسش قرار گرفت. سپس ارتباط میان ویژگی های واحد حسابرسی داخلی (متغیرهای مستقل) با میزان اثربخشی واحد حسابرسی داخلی (متغیر وابسته) موردبررسی و آزمون قرار گرفت. نتایج تجزیه وتحلیل داده های گردآوری شده نشان می دهد که هر پنج بعد فوق، تاثیر مثبت و معناداری بر اثربخشی حسابرسی داخلی دارند.
    کلیدواژگان: خبرگی حسابرس داخلی، استقلال حسابرسی داخلی، حمایت مدیریت از حسابرسی داخلی، اندازه واحد حسابرسی داخلی، همکاری میان حسابرس مستقل و داخلی
  • مهدی بهار مقدم، حسین جوکار*، کاظم شمس الدینی، سجاد حمزه نژاد صفحات 271-298
    هدف اصلی این پژوهش، بررسی اثر تعدیل کنندگی کیفیت حسابرسی بر رابطه بین کیفیت اطلاعات حسابداری و کارایی سرمایه گذاری است. کیفیت حسابرسی بوسیله متغیرهای مشاهده پذیر نوع گزارشات، تخصص و دوره تصدی حسابرس اندازه گیری می شود. بدین منظور، نمونه ای متشکل از 864 سال-شرکت طی سال های 1387-1395 با استفاده از روش داده های پانل و نرم افزارهای Eviews و Stata برر سی شده است. نتایج پژوهش نشان داد حسابرسی مستقل و باکیفیت مکانیزیمی است که از طریق بهبود کیفیت اطلاعات حسابداری می تواند مشکلات ناشی از انتخاب نامطلوب و هزینه های نمایندگی را کاهش دهد و بدین ترتیب منجر به افزایش کارایی سرمایه گذاری شود. همچنین نتایج پژوهش حاکی از آن است که تاثیر کاهش سرمایه گذاری بیش از حد و کمتر از حد از طریق بهبود کیفیت اطلاعات حسابداری در شرکت هایی که از کیفیت حسابرسی بالاتری برخوردار هستند به مراتب بیشتر است.
    کلیدواژگان: کیفیت حسابرسی، کیفیت اطلاعات حسابداری، کارایی سرمایه گذاری
  • رضا داغانی، نجمه حاجیان*، کبری طلوعی صفحات 299-326
    با وقوع مشکلات متعدد مالی در جهان، استفاده از رویکرد مقررات گذاری در حاکمیت شرکتی و نیز افزایش کیفیت حسابرسی به منظور اطمینان بخشی به صاحبان سهام، بیش از پیش اهمیت یافته است. مالکان برای تصمیم گیری و تخصیص منابع، به اطلاعات مالی و نیز اعتباربخشی آنها توسط حسابرس اتکا می کنند؛ از این رو ویژگی های حسابرس را می توان بر اقدام مدیریت به دستکاری اطلاعات مالی موثر دانست. از سوی دیگر ساختار هیات مدیره می تواند بر انتخاب روش های حسابداری و به طور خاص مدیریت سود شرکت تاثیرگذار باشد. در این راستا با استفاده از اطلاعات مربوط به 220 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در طی سال های 1388- 1394، به بررسی اثر دوره تصدی حسابرس، اندازه حسابرس(براساس تعداد شرکا)، و ساختار مالکیتی و نظارتی هیات مدیره بر مدیریت سود پرداخته شده است. در زمینه ساختار هیات مدیره، نتایج پژوهش گویای رابطه مستقیم و معنادار میان مالکیت مدیرعامل و مدیریت سود است. همچنین نتایج نشان دهنده رابطه مثبت بین دوره تصدی حسابرس و مدیریت سود است. نتایج تحقیق در خصوص بررسی تاثیر تعداد شرکا و مدیران موسسات حسابرسی بر مدیریت سود حاکی از آن است که در شرکت هایی که توسط موسسات حسابرسی با پنج الی ده شریک و مدیر فنی حسابرسی می شوند، مدیریت سود کمتری صورت می گیرد
    کلیدواژگان: ساختار مالکیت، هیات مدیره، دوره تصدی، شرکاء موسسه حسابرسی، مدیریت سود
  • مهرناز یافتیان، سمیه صادقی* صفحات 327-340
    هدف این مطالعه، بررسی رابطه غیرخطی بین افشا و عملکرد مالی با تمرکز بر نقش مدیریت سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 95-1390 می باشد. نتایج با استفاده از روش پانل پویا (GMM) نشان می دهند که بین افشای اختیاری و عملکرد مالی شرکت ها رابطه غیرخطی (U معکوس) برقرار است. به عبارت دیگر، افزایش افشا تا سطح آستانه ای (بهینه) می تواند عملکرد مالی شرکت ها را بهبود بخشد و افشای بیشتر از سطح آستانه، عملکرد مالی را کاهش می دهد. همچنین مدیریت سود، اثر افشا بر عملکرد مالی را به طور محسوس کاهش می دهد. علاوه بر آن، تعدیل عملکرد مالی و مدیریت سود، اثر تقویت کننده استقلال هیات مدیره بر رابطه بین افشا و عملکرد مالی شرکت ها را به شدت کاهش می دهد.
    کلیدواژگان: افشا، مدیریت سود، عملکرد مالی، پانل GMM
  • غلامحسین مهدوی*، فرهاد شعبانی صفحات 341-367
    نامتقارنی اطلاعات در راستای حاکمیت شرکتی و تحت تاثیر نظریه نمایندگی سبب ایجاد تقاضا برای حسابرسی می شود. در بازار سرمایه، اطلاعات اهمیت بسیاری دارد و کیفیت آن به وسیله حسابرسان تایید می شود. هدف اصلی این مقاله بررسی تاثیر تخصص حسابرس در صنعت بر رابطه ی بین سازوکارهای حاکمیت شرکتی و نامتقارنی اطلاعات شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. برای آزمون فرضیه پژوهش داده های مربوط به 173 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، در بازه زمانی 1396-1389 به روش تحلیل داده های ترکیبی تجزیه و تحلیل شد. برای سنجش سازوکارهای حاکمیت شرکتی از معیارهای دوگانگی مسئولیت مدیر عامل، مالکیت نهادی، اندازه هیات مدیره و استقلال هیات مدیره و برای سنجش نامتقارنی اطلاعات از میانگین اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام استفاده شد. نتایج پژوهش نشان می دهد که تخصص حسابرس در صنعت عامل تعدیلی بر رابطه بین سازوکارهای حاکمیت شرکتی و نامتقارنی اطلاعات است.
    کلیدواژگان: تخصص حسابرس در صنعت، حاکمیت شرکتی، نامتقارنی ‏اطلاعات
  • حسین نورانی*، احمد خدامی پور، امید پورحیدری صفحات 367-391
    در سال های اخیر شاهد افزایش اهمیت دارایی‏های نامشهود به عنوان عاملی ارزش آفرین برای شرکت‏ها از سوی مجامع علمی و مدیران سطح بالا بوده ایم. یکی از این دارایی‏ها سرقفلی می‏باشد که نحوه کاهش ارزش یا استهلاک آن در استانداردهای بین‏المللی و آنچه در ایران انجام می‏شود متفاوت است. تفاوت در مستهلک کردن یکی از با ارزش ترین دارایی‏های شرکت‏ها که می‏تواند ارتباط ارزشی نیز داشته باشد، موضوع مهمی به نظر می‏رسد. بر همین اساس این پژوهش به بررسی ارتباط ارزشی استهلاک سرقفلی و تاثیر اهرم مالی بر این ارتباط با در نظر گرفتن هردو استاندارد بین‏المللی و ایرانی می‏پردازد. جامعه آماری غربال شده پژوهش شامل تعداد 70 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره زمانی سال های 1386-1395 است و جهت تحلیل فرضیه‏ها از رگرسیون خطی چند متغیره با استفاده از داده‏های ترکیبی و تلفیقی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‏دهد که استهلاک سرقفلی برمبنای استانداردهای ایران و همچنین استهلاک سرقفلی برمبنای استانداردهای بین‏المللی با ارزش بازار رابطه‏ی منفی معناداری دارد. علاوه براین، تجزیه و تحلیل یافته ها حاکی از آن است که قدرت توضیح دهندگی ارزش بازار سهام توسط استهلاک سرقفلی برمبنای استانداردهای بین‏المللی بیشتر از استهلاک سرقفلی بر مبنای استانداردهای ایران است. همچنین یافته ها بیانگر این است که هم بر مبنای استاندارد ملی و هم بین‏المللی، اهرم مالی تاثیر معنی‏داری بر رابطه میان استهلاک سرقفلی و ارزش بازار سهام دارد.
    کلیدواژگان: استهلاک سرقفلی، ارزش بازار سهام، اهرم مالی، کاهش ارزش سرقفلی
|
  • Abdolreza Mohseni *, Fereydoon Rahnamay Roodposhti Pages 1-28

    A rhetorical use of narratives is important in order to understand quantitative information. Writing tone is using positive rather than negative words in a qualitative text. Writing tone management is choosing such a writing tone level in a qualitative text which is incommensurate with concurrent quantitative information (Huang et al, 2014). Writing tone management may be used for strategic or informative motives. When a firm's basic information is more appropriate than provided quantitative information due to limitations in accounting standards, writing tone management may be employed for informative functions. However, writing tone management may be used for strategic functions in order to change perception of users about a firm's basic information. The main purpose of this research is to investigate whether writing tone management can indicate the effects of strategic motives of managers to mask poor future performance. The other purpose is to investigate the relation between writing tone management and future financial performance. The sample consists of firms listed in Tehran Stock Exchange for the period from 2008 to 2015. To test hypotheses, the correlation method and multiple linear regression analysis are used. The findings show a significant negative relation between writing tone management and future financial performance. Therefore, managers use writing tone management for strategic motives and in order to mask poor future performance. The main purpose of this research is to investigate whether writing tone management can identify the effects of strategic motives of managers to mask poor future performance. The other purpose is investigate the relation between writing tone management and future financial performance using data for the period 2008 to 2015 including listed firms on Tehran Stock Exchange. Correlation and multiple linear regression analysis for hypothesis test are used. The findings show a negative relationship between writing tone management and future financial performance. Therfore managers used writing tone management for strategic motives and mask poor future performance.

    Keywords: Writing tone, writing tone management, functions of writing management, financial performance
  • Azam Shokri, Maryam Gharechaee * Pages 29-48

    This research investigates the relation between philosophical mentality and educational success of accounting students. The sample consists of 202 and 198 accounting students of governmental and Islamic Azad universities, respectively, over the period from 2015-2016. The research data is collected through questionnaires from students. To test the hypotheses, Equality of two means test and Correlation test using multivariate regression are applied. Results show that philosophical mentality is effective on educational success of accounting students in degree of bachelor; however, it is more effective on educational success of master accounting students in governmental universities than Islamic Azad universities. Also, findings from multivariate regression analysis indicate that educational success in bachelor degree of accounting field is a function of interest level to the field, diploma type and philosophical mentality, and in master degree of accounting field is a function of university type.

    Keywords: philosophical mentality, Educational success, Accounting field
  • Sasan Mehrani, Yahya Kamyabi, Farzad Ghayour * Pages 49-72
    This study aims to investigate the effects of accounting and non-accounting indices on financial distress prediction and also to compare parametric and non-parametric methods. Therefore, the sample consists of 211 distressed firms selected by special distress criteria and 211 healthy firms listed in Tehran Stock Exchange during 2006-2015. This study applies 32 accounting and 20 non-accounting indices and uses 2 parametric methods including Logistic Regression and Multivariate Discriminate Analysis and 7 non-parametric methods including Support Vector Machine, Artificial Neural Network, Decision Tree (with 4 algorithms) and Bayesian Network to predict financial distress. The results show that the models extracted from accounting indices have significantly more predicting accuracy than those from non-accounting indices, and adding non-accounting indices to the models based on accounting indices does not significantly increases their predicting ability. Also, since the average predicting ability of non-parametric methods is more than parametric ones, this difference is not statistically significant.
    Keywords: Financial Distress, Accounting Indices, Non-accounting Indices, Parametric Methods, Non-Parametric Methods
  • Alireza Rahrovi Dastjerdi, Daruosh Foroghi *, Gholamhosein Kiani Pages 73-102
    Fraudulent reporting means intentional providence of false and misleading reports. Paragraph 7 of Iranian Accounting Standard No. 1 considers the board of directors as responsible for financial statements providence, however, managers may provide the firm's reports including the report of the board of directors, with fraudulent incentives. One of the theories explaining the managerial decision-making methods based on their personality traits (risk taking and risk aversion) is the Cumulative Prospect Theory (CPT). Based on this theory, fraud incentives will be formed in managers' mind when they feel their performance will go away from the reference point they have already created in their minds. This study determines an index with more than 90% accuracy for assessing and detecting the risk of fraud in the board's report, focusing the report text and using two data mining methods including decision tree and machine learning methods. Then, the index is used to examine whether the manager incentives for using high fraud risk reporting methods follow the pattern presented in cumulative prospect theory. The results indicate that managers' fraud incentives in Iran are not consistent with CPT.
    Keywords: Cumulative Prospect Theory, Fraud Risk, Data Mining, Decision Tree, Machine Learning
  • Ali Ebrahimi Kordlar *, Omid Akhoundi Pages 103-122
    This study is aimed to examine the relation between internal control disclosures level and earning quality. Accounting earning is one of the most important elements of financial reporting and since internal control disclosures improve financial reporting quality, it can improve earning quality too. To measure internal control disclosures level, this study, using leng and ding (2011) and Kwame Agyei-Mensah (2016) , examines each firm annual report in order to calculate internal control disclosures Index. Earning quality is measured using discretionary accruals absolute value. This study begins in 2013 because "The Internal Controls Rule" for the firms listed in Tehran Stock Exchange and Farabourse firms was approved by Securities and Exchange Organization in 2012. The Statistical population is firms listed in Tehran Stock Exchange during the period 2013 to 2016 and the sample consists of 424 year-firm observations. Results show that there is a positive (direct) relation between internal control disclosures level and earning quality.
    Keywords: Internal control, Earning Quality, Disclosure
  • Arash Ghorbani, Mohammad Hosein Vadiei *, Mohammad Reza Abbaszadeh, Mahmoud Lari Dashtebayaz Pages 123-168
    This study uses a sample comprising 2642 observations of data from firms listed in TSE over the period from 2001 to 2016 in order to find empirical evidence that normal accruals process follow a piecewise linear model with respect to sales change. The main motivation of the study is to highlight this nonlinearity as a source of systematic measurement error because common standard accrual models assume a linear relation between level of accruals and sale changes. According to the theoretical framework of the study, the linear relation of working capital accruals and sale changes will transform into a piecewise linear changein less sale periods because of change in working capital management policy and conditional conservatism. To find the empirical evidence, piecewise linear models are fitted with 14 different dependent variables including accruals measures, accruals components, operating cash flows and earnings, for 17 industries. The research findings show that when sale declines, the average growth of negative working capital accruals is higher than expected, as subsequent of the unexpected increases in operating current liabilities. Also, the other research variables reaction model to sales declines are consistent with the expected model as a result of changes in working capital management policy which is likely due to management’s motivation for preservation of cash and continuation of firm life. This research finds no evidence of dominant effects of other competing factors identified as the origins of accruals nonlinearity in previous research.
    Keywords: Accruals, piecewise linear models, sales decline, change in working capital management policy, conditional conservatism
  • Mohammad Namazi *, Zahra Jafari Pages 169-200
    This research examines the moderating effects of agency costs on the relation between corporate social responsibility and cost stickiness of firms listed in Tehran Stock Exchange (TSE). The sample consists of 102 firms listed in TSE over the period from 2005 to 2014. This research is a quantitative research and research method is correlation and Panel data analysis using constant effects method. The results indicate a direct influence of corporate social responsibility and the agency costs on the cost stickiness. Also, results show that two groups of agency costs indices including asset turnover ratio and the interaction between a firm growth opportunities and free cash flows have a moderating effect on the relation between corporate social responsibility and cost stickiness; however, operating costs to net sale ratio has no moderating effects on the relation. Findings indicate that corporate social responsibility and agency cost have a direct impact on the costs stickiness, that is, firms with higher rate in social responsibility have more operating costs stickiness than firms with lower rate of social responsibility. In addition, agency cost decreases the relation between CSR and cost stickiness, according to the Vald test.
    Keywords: Cost Stickiness, Corporate Social Responsibility, Agency cost
  • Sedigheh Doustian, Shahnaz Mashayekh * Pages 201-220
    Accounting information transparency is a very important issue for all financial statement users, so there are a lot of researches in this area. Transparency of accounting information has a variety of aspects one of the most important of which is earnings quality. The main purpose of this research is to design a firm’s rating model in terms of earnings quality in order to assess the accounting earnings quality of firms listed in Tehran Stock Exchange. Since the earnings quality has different dimensions, this research evaluates it from three dimensions including earnings time series features; relations among accruals, earnings, and cash flows; and information qualitative features, using eight criteria including earning persistence, predictability, smoothing, accruals quality, discretionary accruals, conservatism, value relevance and match. The important innovation of this research is designing a model to rank a firm’s earnings quality based on comprehensive criteria. The sample consists of 135 firms listed in Tehran Stock Exchange over the period from 2004 to 2017. The exploratory factor analysis method is used for rating. The rating reliability is measured using the market value added criterion. The results indicate a direct and significant correlation between a firm's earnings quality rate and the market value added.
    Keywords: Earnings Quality, ranking of earnings quality, transparency of financial reporting
  • Yasser Rezaei Pitenoei *, Mehdi Safari Gerayli, Mohammad Norouzi Pages 221-246

    Today, tax avoidance, as an opportunistic behavior, is considered as one of the major problems which beset tax system. One of the various factors influencing corporate tax avoidance is social trust, such that directors of firms with high social trust level are less inclined to exercise opportunistic behavior and tax avoidance due to ethics in these firms. Therefore, this study aims to investigate the relation between social trust and corporate tax avoidance level, and also the moderating effects (substitutive or complementary) of corporate governance on this relation, using structural equation modeling approach. To do this, book-tax difference and tax effective rate are employed to measure tax avoidance, and Saffarinia and Sharif’s (2010) questionnaire is used to evaluate social trust. The questionnaire is sent to 116 firms among which 82 firms participate in statistical analysis and answer back. Findings reveal that social trust mitigates tax avoidance. In addition, according to prediction of the substitution theory, the results indicate that corporate governance weakens the negative relation between social trust and corporate tax avoidance.

    Keywords: Social trust, Tax avoidance, Corporate Governance, Substitution theory, Complementary theory
  • Vahid Menaty *, Ellahe Zaman Pages 247-270
    Internal audit function (IAF) is one of the main internal mechanisms of corporate governance that helps the organization achieve its goals. Effectiveness is one of the most important aspects of internal auditing that most of its dimensions have not previously been studied in Iran. This research is aimed to investigate effects of some basic elements on effectiveness of IAF. So, this study examines the effect of five factors (Internal Auditor Competence, Internal Auditing Independence, Management Support Of Internal Audit, Size Of Internal Audit Function, Coordination Between Internal and External Auditors) including 29 sub factors on the effectiveness of IAF. The sample consists of 131 internal auditors of firms with an active IAF. From one hand, the level of IAF effectiveness is measured through participants (using 29 sub factors) , and from the other hand, it is questioned through the information related to IAF characteristics. Then, the relation between IAF characteristics (independent variables) and the level of IAF effectiveness (dependent variable) is tested. The results from the analysis of collected data show that all the five dimensions have a positive and significant effect on the IAF effectiveness.
    Keywords: Internal Auditor Competence, Internal Auditing Independence, Management Support of Internal Audit, Size Of Internal Audit Function, Coordination Between Internal, External Auditors
  • Mehdi Baharmoghaddam, Hossein Jokar *, Kazem Shamsaldini, Sajad Hamza Nejad Pages 271-298
    This study is aimed to investigate audit quality effects on the relation between accounting information quality and investment efficiency. Audit quality is measured using observable variables of reports type, expertise, and audit tenure period. The sample consists of 864 year-firm over the period from 2009 to 2017 and the study method is multivariate regression. The results show that the external high quality audit is a mechanism decreasing challenges from agency costs and improper choice and thus enhancing investment efficiency, through improving accounting information quality. Also, the results of the research indicate that reducing overinvestment and underinvestment through improving the quality of accounting information is more effective in firms with higher audit quality
    Keywords: audit quality, Accounting Information Quality, Investment Efficiency
  • Reza Daghani, Najmeh Hajian *, Kobra Toloyee Pages 299-326
    Considering the financial problems around the world, using a regulatory approach in corporate governance and also enhancing audit quality in order to assure shareholders have an increasing importance now. Since shareholders rely on the financial data validated by auditors in order to make decisions, auditor's characteristics may affect managers' action of financial information manipulation. On the other hand, the Board structure may affect accounting method choice, specially earning management. This study is aimed to investigate effects of audit characteristics including audit tenure and audit firm size, as well as the board's ownership and oversight structure on earning management. The sample consists of 220 firms listed in Tehran Stock Exchange during 2009 to 2015. Findings indicate that there is a significant and direct relation between chief executive officer ownership and the earning management. Other results also show a positive significant relation between audit tenure and earning management. One of the interesting findings is that firms employing auditors with more than 5 to 10 partners and technical directors, has less earning management.
    Keywords: Ownership structure, audit tenure, audit partner, board of directors, earning management
  • Mehrnaz Yaftian, Somaye Sadeghi * Pages 327-340
    This paper is aimed to investigate the nonlinear relation between disclosure and financial performance and effects of earning management on this relation. The sample consists firms listed in Tehran exchange, during the period from 2000 to 2016. This study uses panel GMM method and results show that there is an inverse U relation between discretionary disclosure and financial performance. In other words, increase of disclosure at threshold level may improve financial performance, but its increase more than threshold level decreases financial performance. Also, findings indicate that earning management significantly decreases the effects of disclosure on financial performance. Moreover, earning management and financial performance adjustments significantly decrease the effect of board independence on relation between disclosure and financial performan
    Keywords: Disclosure, financial performance, earning management, GMM model
  • Gholamhossein Mahdavi *, Farhad Shaabani Pages 341-367
    Information asymmetry, in the line of corporation governance and being affected by agency theory, makes demands for auditing. In capital markets, information is considered as an important factor which is qualified by auditors. The main objective of this study is to investigate the effect of industrial auditors' specialty on the relation between governance mechanisms and information asymmetries. The sample consists of 173 firms listed in Tehran Stock Exchange during the period from 2010 to 2017. To test the hypothesis, data is analyzed using panel data analysis method. CEO's responsibility duality, institutional ownership, board of directors size, and board of directors independency criteria are used in order to investigate the corporation governance mechanisms and also the average bid and offer price difference is used to measure the asymmetric information. The results suggest that industrial auditor specialty has a moderating effect on the relation between corporate governance mechanisms and information asymmetry
    Keywords: auditor's industrial specialty, Corporate Governance, Information Asymmetry
  • Hossein Nourani *, Ahmad Khodami Pour, Omid Pourheidari Pages 367-391
    In recent years, intangible assets have received an increasing importance and considered as a valuable factor from the scientific communities and high-level executives. One of these assets is goodwill that its amortization in Iran is different from what included in international standards. The difference in amortization of these valuable assets which may also have value relevance, seems to be an important issue. Accordingly, this study examines the value relevance of goodwill amortization and effects of financial leverage on it, considering both international and Iranian standards. The research population included 70 firms listed in Tehran Stock Exchange during the period from 2008 to 2017. To test hypotheses, the multivariate linear regression using the pooled and panel data is applied. Results show that there is a significant negative relation between goodwill amortization according to Iranian standards as well as international standards and market capitalization. Moreover, findings indicate that goodwill amortization based on international standards has more power to explain stock market capitalization than goodwill amortization based on Iranian standards. Also, results show that financial leverage has a significant effect on the relation between goodwill amortization and stock market capitalization, according to both international and Iranian standards.
    Keywords: Goodwill Amortization, Market Capitalization, Financial Leverage, Goodwill Impairments