فهرست مطالب

  • سال هشتم شماره 4 (پیاپی 31، زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/12/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • حسین ایمانی پور*، ولی الله وطن دوست صفحات 9-26

    تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی در موارد متعددی توسط بازیگران و تحلیل گران سیاسی به عنوان یک تهدید امنیتی معرفی شده است. اطلاع از میزان این تغییرات می تواند در تصمیم گیری مدیران در جهت توسعه پایدار بسیار کارساز واقع شود. هدف از این مطالعه، بررسی ارتباط تغییرات اقلیمی با امنیت و توسعه پایدار شرق ایران (استان خراسان جنوبی) است. به منظور مشخص نمودن میزان تغییرات دما در دوره آینده داده های روزانه، دمای کمینه و بیشینه 11 ایستگاه همدید استان خراسان جنوبی در بازه ی زمانی 2015-1990 از سازمان هواشناسی کشور دریافت شد. همچنین جدیدترین سناریوهای موجود تحت عنوان سناریوهای RCP از تارنمای تغییر اقلیم کانادا بارگیری و با به کارگیری نرم افزار ریزمقیاس نمایی آماری SDSM داده ها برای دوره آتی (2016-2041) در منطقه موردمطالعه، ریزگردانی گردید. درنهایت با استفاده از روش درون یابی Kriging نقشه های پهنه بندی، میانگین دما برای دوره پایه و آینده در نرم افزار ArcGIS ترسیم گردید. در ادامه با استفاده از قابلیت برنامه نویسی نرم افزار متلب، روند سالانه میانگین دمای ایستگاه های استان محاسبه گردید که نتایج آن حاکی از روند افزایشی دما در دوره پایه و آینده است. میزان افزایش میانگین دما در سناریوهای خوش بینانه، حد واسط و بدبینانه به ترتیب 34/1، 45/1 و 2/1 درجه سانتی گراد است. تغییر اقلیم علاوه بر از دست رفتن زمین های کشاورزی مناطق مرزنشین و کمبود آب، بر روی معیشت مردم اثر گذاشته است و می تواند باعث روی آوردن قشر فقیر جامعه به قاچاق کالا و مواد مخدر و یا مهاجرت به شهرها و خالی از سکنه شدن مرزها و بروز مشکلات امنیتی گردد. در این مقاله علاوه بر مشخص نمودن میزان تغییرات دما، به ارایه راهکارهایی جهت مقابله با آثار مخرب تغییر اقلیم و دستیابی به امنیت و توسعه پایدار در استان خراسان جنوبی پرداخته شد.

    کلیدواژگان: امنیت، تغییر اقلیم، توسعه پایدار، خراسان جنوبی
  • الیاس چهرزادی*، محمدحسین زنده دل، سیدرضا هاشمی بهابادی صفحات 27-44

    حمل ونقل نقش مهمی در تحولات اجتماعی دارد و در مناطقی که دسترسی کمتری به سیستم حمل ونقل دارند، تنگناهای ساختاری زیادی در فرایند توسعه اجتماعی به وجود می آید. در این راستا عدم تامین نیاز دسترسی به حمل ونقل یکی از مهم ترین موانع دررسیدن به اهداف توسعه پایدار روستایی است. امنیت یک مفهوم چندوجهی است و به همین جهت درباره ی معنای آن اختلاف نظر زیادی وجود دارد. بدین ترتیب می توان امنیت را به امنیت اقتصادی، سیاسی و فرهنگی، محیطی و نظامی تقسیم بندی کرد. در حال حاضر مسایلی، مرزهای شرقی ایران را از سمت خراسان جنوبی تهدید می کند که می توان به مسیله افغانستان، ناامنی و قاچاق مواد مخدر، شرایط پاکستان و... اشاره کرد؛ اما چرخه عظیم حمل ونقل، وضعیت امنیت، ظرفیت های کسب وکار، اشتغال، درآمد و انباشت سرمایه ی فیزیکی، انسانی و اجتماعی و فناوری و از همه مهتر توسعه پایدار روستایی شرق کشور را تحت تاثیر قرار خواهد داد. با توجه به اهمیت و وسعت محور ترانزیتی و حمل ونقل شرق کشور و نتایجی که به دنبال دارد، تحقیق حاضر به مطالعه امنیت، حمل ونقل و توسعه پایدار روستایی و نقش آن در توسعه محور شرق کشور ازجمله خراسان جنوبی می پردازد.

    کلیدواژگان: حمل ونقل، امنیت، توسعه پایدار روستایی، محور شرق، خراسان جنوبی
  • عمران راستی* صفحات 45-63
    مدل توسعه در کشور ایران انطباق قابل توجهی با مدل محور- پیرامون دارد که در این پژوهش از آن تحت عنوان سندروم توسعه محور- پیرامونی یاد می شود و نتایج پژوهش های متعدد از اختلاف سطح توسعه مناطق پیرامونی با مناطق مرکزی کشور حکایت دارد. این اختلاف در بین استان های شرقی و جنوب شرقی کشور با سایر استان ها مشهودتر است. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه ای و اسنادی در پی آن است که با رویکردی علی، ابتدا به بررسی و شناسایی علل و زمینه های ایجاد این سندروم توسعه ای بپردازد و در ادامه با آسیب شناسی مناسب، راهکارهای درمانی مطلوب را برای درمان ارایه دهد. نتایج پژوهش نشان داد که الگوی تک ساخت در توزیع فضایی قدرت و عملکرد کاملا متمرکز بوده که پس از دوره مشروطه و به عنوان الگویی تقلیدی و وارداتی بر پیکره سرزمینی ایران مستولی گشته و تاکنون تداوم یافته است، بیشترین نقش را در ایجاد و تثبیت الگوی توسعه محور- پیرامونی داشته است. در این راستا عواملی دیگر ازجمله عوامل ژیوپلیتیکی و ژیواکونومیکی همچون پدیده نفت و اقتصاد رانتی و تک محصولی ناشی از آن بر دوام و قوام سیستم تک ساخت و متمرکز حاکم کمک کرده است. بسیاری از کشورها که دچار این سندروم توسعه ای بوده اند و اقداماتی درزمینه توازن منطقه ای انجام داده اند. در مورد ایران تلاش در جهت تحقق عدالت سرزمینی، آمایش سرزمین و تمرکززدایی مهم ترین راهکارهای درمانی برای اصلاح توسعه محور- پیرامونی و تحقق توسعه پایدار و توازن منطقه ای به شمار می آیند. در همین راستا توسعه محور شرق با محوریت ترانزیت و حمل ونقل ریلی می تواند نسخه ای توسعه ای برای شرق کشور و بخصوص دو استان خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان به عنوان کم توسعه یافته ترین استان های کشور باشد. همچنین در صورت به فعلیت درآمدن ظرفیت های متعدد این طرح، می توان شاهد اثرات توسعه ای آن در مقیاس های مختلف محلی، ملی و منطقه ای بود.
    کلیدواژگان: توسعه، محور-پیرامون، عدالت سرزمینی، الگوی تک ساخت، تمرکززدایی، آمایش سرزمین
  • هادی زرقانی*، مریم عباس زاده، سید محمد باقر موسوی، زهرا سعادت صفحات 64-81

    پدیده های طبیعی همچون سیل، زلزله، طوفان، خشک سالی و... به دلیل اثرات و پیامدهای منفی و خسارت باری که بر زندگی و حیات بشری دارند، تحت عنوان «مخاطرات طبیعی» نامیده می شوند. یکی از پدیده های طبیعی که برخی از مناطق جهان و جوامع انسانی مانند ایران همواره نسبت به آن دغدغه داشتند، خشک سالی و تداوم آن است. درواقع خشک سالی، برخلاف سیل و زلزله اول اینکه دارای گستره عملکرد وسیع است و در مرحله دوم بسیار خزنده و طولانی مدت است و به طور مستقیم حیات جوامع انسانی و توسعه و رفاه ملت ها را مورد تهدید قرار می دهد. نتایج پژوهش ها نیز نشان می دهد در بین مخاطرات طبیعی، درمجموع، خشک سالی بیشترین میزان آسیب را به همراه دارد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع معتبر کتابخانه ای درصدد پاسخ به این سوال است که خشک سالی چه پیامدهایی در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و امنیتی به همراه دارد؟ یافته های پژوهش نشان می دهد خشک سالی در نیمه شرقی کشور به ویژه استان های خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان که به دلیل شرایط نامساعد زیستی دارای شرایط شکننده ای هستند، دارای پیامدهای متعدد اقتصادی، سیاسی، زیست محیطی است. مهم ترین این پیامدهای منفی شامل از بین رفتن مزارع و مراتع و محدودیت شدید تولید محصولات کشاورزی و دامی، از بین رفتن تنها منبع درآمد قابل اتکا روستاییان، بیکاری، تشدید فقر و محرومیت، تشدید بزهکاری و ناهنجاری های اجتماعی، تشدید درگیری و نزاع محلی و منطقه ای، مهاجرت اجباری روستا- شهری، ایجاد حفره های امنیتی، بیابان زایی، خشک شدن بستر رودها و دریاچه ها، طوفان شن و ریزگردها و تخریب زیست بوم ها و از بین رفتن حیات جانوری و... است. همچنین به نظر می رسد تغییر اقلیم نیز در تداوم خشک سالی در سال های آتی در برخی مناطق ایران نقش موثری داشته باشد.

    کلیدواژگان: اقلیم، خشک سالی، امنیت، تهدید، مهاجرت، استان خراسان جنوبی
  • سوسن صفرزاده* صفحات 82-95
    با آشکار شدن آثار نامطلوب طرح های سنتی، ضرورت ایجاد تغییراتی در فرآیند و روش های تهیه طرح های توسعه شهری با تاکید بر نگرش های بلندمدت و راهبردی و همچنین نگرش های اجرایی کوتاه مدت موردتوجه قرار گرفت. یکی از دیدگاه های جدید که نقش فعال و هدفمند در جهت توسعه شهرها می شود، طرح نوین (CDS) است. ضرورت این طرح برای دستیابی به مفاهیم توسعه پایدار و متوازن با تاکید بر شناسایی نقاط قوت و پتانسیل ها برای توسعه تمام جوانب شهرها است. هدف مقاله حاضر تحلیل جایگاه شاخص های 4 گانه CDS (رقابت پذیری، قابل زندگی بودن، بانکی بودن و حکمروایی شایسته شهری) است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است که با ابزار پرسشنامه محقق ساخته به سنجش شاخص های ذکرشده می پردازد. جامعه آماری دو گروه متخصصان و شهروندان است که به ترتیب به صورت تمام شماری و تصادفی ساده تکمیل گشته است. نتایج پس از آزمون کلوموگروف اسمیرنف و روش SWOT و همچنین اثبات فرضیه ها، بیانگر آن است وضعیت شهر قاین به لحاظ شاخص های مدل CDS در وضعیت رقابتی قرار دارد. در صدر اولویت ها دستیابی به شهر دانش بنیان و صنعتی است؛ لذا با توجه به این شرایط و داشتن زمینه و پتانسیل موجود با توجه به موقعیت و محصولات استراتژیک شهر قاین، نیازمند فراهم کردن زمینه برای تدوین اجرای این طرح نوین و شاخص های آن توسط مسیولان و مدیران شهری و شناسایی گروه های ذینفع و ذی نفوذ جهت دستیابی به نتیجه مطلوب ضروری است.
    کلیدواژگان: استراتژی توسعه شهری (CDS)، برنامه ریزی شهری، قاین، مدیریت شهری
  • سیدعلیرضا محمدزاده*، مینا مشهدی صفحات 96-109

    با یک بررسی اجمالی می توان به جایگاه ضعیف مناطق مرزی و حاشیه ای در مقایسه با مناطق مرکزی کشور در فرآیند توسعه ملی و منطقه ای پی برد. از دلایل این امر می توان انزوای جغرافیایی مناطق مرزی، دوری از قطب های صنعتی _اقتصادی و توسعه نیافتگی در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی برشمرد. وجود این گونه مسایل در مناطق مرزی باعث شده تا کشورها در قالب بازارچه های مرزی که از شناخته ترین روش های توسعه اقتصادی نواحی مرزی به شمار می روند، قدم درراه مبارزه با مسایل متنوع ناشی از عقب افتادگی در نواحی مذکور بگذراند. استان خراسان جنوبی به دلیل شرایط ویژه جغرافیایی و ژیوپلیتیکی در شرق کشور و قرار گرفتن در مسیر کریدور شمال - جنوب و شرق - غرب و همچنین دارا بودن گستره مرزی وسیع با افغانستان (دارا بودن 331 کیلومتر مرز مشترک با آن) از قابلیت ها و پتانسیل های بالایی در توسعه مبادلات تجاری با این کشور برخوردار است. این استان از دیرباز به لحاظ قرار داشتن در مسیر جاده ابریشم در مبادله کالا و تجارت از اهمیت خاصی برخوردار بوده و تجار ایرانی همواره کالاهای اساسی موردنیاز همسایگان خود در نوار مرزی با این کشور را تامین نموده است. وجود معادن غنی و بکر و انحصاری کانی های فلزی و غیرفلزی و سنگ های تزیینی و سایر کانی های باارزش صادراتی، محصولات استراتژیک کشاورزی ازجمله زعفران، عناب و زرشک و گیاهان دارویی، وجود بازار هدف مناسب در کشور افغانستان، نزدیکی مسیرهای مواصلاتی و امن در مقایسه با سایر مبادی ورودی به این کشور و فاصله نزدیک برخی از شهرهای مهم افغانستان با ایران، موقعیت ممتازی را برای استان در جهت توسعه مبادلات تجاری با افغانستان فراهم آورده است. علاوه بر موارد فوق پیشینه فرهنگی مشترک، اشتراکات زیاد قومی، زبانی و دینی مردم ایران با کشور افغانستان یکی از نکات قوت درزمینه مراودات تجاری به شمار می رود که داشتن یک استراتژی تجاری مناسب و به روز می تواند در کنار موقعیت ویژه استان، کشور را دررسیدن به اهداف کلان ملی یاری کند و به این امر سرعت بخشد.

    کلیدواژگان: بازارچه مرزی، اقتصاد، خراسان جنوبی، افغانستان
|
  • Hosein Imanipor *, Valiollah Vatandoost Pages 9-26

    Climate change and global warming have been presented by security actors and political analysts on numerous occasions. Understanding the extent of these changes can be very effective in managers' decision-making for sustainable development. The purpose of this study was to investigate the relationship between climate change and security and sustainable development in eastern Iran (Southern Khorasan province). In order to determine the temperature changes in the coming period, daily data of minimum and maximum temperature of 11 synoptic stations of Southern Khorasan province were obtained from the Iranian Meteorological Organization during the period 1990–2015. The most recent existing scenarios, called RCP scenarios, were downloaded from the Canadian Climate Change Web site and retransmitted using SDSM statistical exponential data for the next period (2041-2016) in the study area. Finally, using the Kriging interpolation method, mean temperature zoning maps for baseline and future periods were plotted in ArcGIS software. Then, using MATLAB software programming, the annual average temperature trend of the stations in the province was calculated, the results of which show an increasing trend of temperature in the base and future periods. The average temperature increase in the optimistic, intermediate and pessimistic scenarios is 1.34, 1.45 and 1.2 ° C, respectively. Climate change, in addition to the loss of farmland and water scarcity, is affecting people's livelihoods and can cause poor people to smuggle goods and drugs or migrate to cities and become borderless and incarcerated. Security problems. In addition to specifying the extent of temperature changes, this paper proposes strategies to counter the destructive effects of climate change and achieve sustainable security and development in South Khorasan Province.

    Keywords: Security, Climate Change, Sustainable Development, Southern Khorasan
  • Elyas Cehrzadi *, MohammadHosein Zendedel, SeyedReza Hashemi Bahabadi Pages 27-44

    Transport plays an important role in social change and in areas with less access to the transportation system, there are many structural bottlenecks in the social development process. In this regard, the lack of access to transport is one of the most important obstacles in achieving the objectives of sustainable rural development. Security is a multifaceted concept, so there is much controversy about its meaning. Security can thus be divided into economic, political, cultural, environmental and military security. At present, every issue threatens issues on the eastern borders of Iran, including Southern Khorasan, such as Afghanistan, insecurity and (drug trafficking), conditions in Pakistan and so on. But the massive transport cycle will affect security, business capacities, employment, income and accumulation of physical, human and social capital and technology, and most importantly the sustainable rural development of the country's east. Due to the importance of transit and transportation development in the east of the country and the results that follow, the present study studies security, transportation and sustainable rural development and its role in the development of the eastern axis of the country including Southern Khorasan.

    Keywords: Transportation, Security, Sustainable rural development, East Axis, Southern Khorasan
  • Omran Rasti * Pages 45-63
    The model of development in Iran is very much in line with the axis-periphery model, which is referred to as the axis-periphery syndrome in this study. This difference is more pronounced between the eastern and southeastern provinces of the country with other provinces. The present study is a descriptive-analytic one, using library and documentary sources. The causal approach is to investigate and identify the causes and the underlying causes of this developmental syndrome, followed by appropriate pathology with appropriate therapeutic approaches. To provide treatment. The results showed that the single-structure model in the spatial distribution of fully concentrated power and function, which has dominated and has been dominated by the Iranian territorial body since the constitutional period, has played the most significant role in establishing and consolidating the development pattern. Axis - peripheral. In this regard, other factors such as geopolitical and geoeconomic factors such as oil phenomenon and rent economy and its monopoly product have contributed to the viability of centralized monopoly system. Many countries that have had this developmental syndrome have taken regional balance measures. In the case of Iran, efforts to achieve territorial justice, land preparation and decentralization are the most important therapeutic approaches to reforming peripheral development and achieving sustainable development and regional balance. In this regard, the development of the east axis with transit and rail transport axis could be the development version for the east of the country, especially the two provinces of Southern Khorasan and Sistan and Baluchistan as the least developed provinces in the country. It is also possible to see its developmental effects at various local, national and regional scales if the project's multiple capacities are realized.
    Keywords: development, Axis-Periphery, Territorial Justice, Monolithic Pattern, Decentralization, Land planning
  • SeyedHadi Zarghani *, Maryam Abaszadeh, SeyedMohammadBagher Mosavi, Zahra Saadat Pages 64-81

    Natural phenomena such as floods, earthquakes, storms, droughts, etc. are called "natural hazards" due to their negative impacts and damages on human life and life. One of the natural phenomena that some parts of the world and human societies such as Iran have always been concerned about is drought and its persistence. In fact, drought, unlike floods and earthquakes, has a wide range of functions, and secondly, it is very creepy and long-lasting and directly threatens the lives of human societies and the development and well-being of nations. The results also show that among the natural hazards, drought is the most common cause of damage. This descriptive-analytical study, based on credible library sources, seeks to answer the question of what consequences drought has on economic, social, environmental, and security dimensions. The research findings show that drought in the eastern half of the country, especially in the provinces of Southern Khorasan and Sistan and Baluchistan, which have fragile economic conditions due to adverse living conditions, has numerous economic, political and environmental consequences. The most significant of these negative consequences include the disappearance of farms and rangelands and the severe restriction of agricultural and livestock production, the elimination of the sole source of dependable rural income, unemployment, exacerbation of poverty and deprivation, exacerbation of crime and social anomaly, exacerbation of local conflict and strife, and Regional, forced rural-urban migration, the creation of security holes, desertification, drying up of rivers and lakes, sandstorms and destruction of ecosystems and loss of wildlife and so on. Climate change also seems to have an effect on the persistence of droughts in some areas of Iran in the coming years.

    Keywords: Climate, drought, Security, Threats, migration, southern Khorasan province
  • Sasan Safarzadeh * Pages 82-95
    The need to make changes in the process and methods of preparing urban development plans with emphasis on long-term and strategic attitudes as well as short-term executive attitudes was highlighted as the adverse effects of traditional designs were revealed. One of the new perspectives that plays an active and purposeful role in the development of cities is the New Design (CDS). The need for this plan is to achieve the concepts of sustainable and balanced development with an emphasis on identifying the strengths and potentials for development across all cities. The purpose of this paper is to analyze the position of the four CDS indices (competitiveness, viability, banking, and good urban governance). The research method is descriptive-analytical which uses a researcher-made questionnaire to measure the mentioned indexes. The population of the study consists of two groups of experts and citizens, which were completed in simple random order. The results after Kolomogorov Smirnov test and SWOT method and also confirm the hypotheses indicate that the city of Qain is in competitive position in terms of CDS model indices. Priority is given to access to knowledge based and industrial city. Therefore, given the current situation and potential with regard to Qain's strategic location and products, it is necessary to provide the authorities and managers with the opportunity to develop and implement this new plan and its indicators. Urbanization and identifying stakeholder and stakeholder groups are essential to achieve the desired outcome.
    Keywords: Urban Development Strategy (CDS), Urban Planning, Qain, Urban Management
  • SeyedAlireza Mohammad Zadeh *, Mina Mashhadi Pages 96-109

    An overview can reveal the weak position of borderland areas in comparison to central regions of the national and regional development process. For these reasons, geographical isolation of border regions can be achieved. Avoid industrial-economic poles and underdevelopment in various social dimensions. Political and cultural enumeration. The existence of such issues in the border areas has led countries to take steps to tackle the various issues arising from the backwardness in the aforementioned areas in the form of border markets, which is one of the most popular methods of economic development of the border areas. Geographical and geopolitical features in the east of the country and located along the north-south and east-west corridors as well as having a wide border with Afghanistan (having 331 kilometers in common with it) of high potential and potential in developing trade exchanges the country enjoys. The province has long been important in terms of being on the Silk Road for trade and trade, and Iranian merchants have always provided the essential commodities needed by its neighbors on the border with the country. The existence of rich, pristine mines Metallic and non-metallic minerals and ores and other valuable export minerals, strategic agricultural products such as saffron, jujube and barberry and medicinal plants, suitable target market in Afghanistan, proximity to safe routes compared to other entry points To this country and close to some of the major cities of Afghanistan with Air It has provided the province with a privileged position in developing trade with Afghanistan. In addition to the above shared cultural background, the strong ethnic, linguistic, and religious sharing of the Iranian people with Afghanistan is one of the strengths of the business relationship. Having a proper and up-to-date business strategy, along with the province's special position, can help the country achieve its national goals and accelerate it.

    Keywords: border Market, Economy, Southern Khorasan, Afghanistan