فهرست مطالب

مدیریت فرهنگ سازمانی - پیاپی 56 (تابستان 1399)
  • پیاپی 56 (تابستان 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/03/19
  • تعداد عناوین: 8
|
  • فاطمه حقیقت، محمدرضا مهرگان، محمد ابویی اردکان*، حسین صفری صفحات 187-216

    تا کنون مطالعات محدودی در خصوص شناسایی و حل مسایل در موقعیت‏های پیچیده سازمانی انجام شده است. ازین رو، هدف از این پژوهش آن بود که یک چارچوب نوع‏شناسی جدید از مسایل سازمانی و راهکارهای آن ها در موقعیت‏های پیچیده ارایه شود. این چارچوب ویکی‏ارگ نام دارد که وجه تسمیه آن این است که این چارچوب، همانند سایت ویکی پدیا، در عین حال که اطلاعاتی در خصوص مسایل پیچیده سازمانی و راهکارهای پیشنهادی آن ها ارایه می دهد، توسط کاربرانش (مدیران و متخصصان مسایل سازمانی) قابل اصلاح و گسترش است. هدف از ارایه این چارچوب کمک به مدیران در شناسایی و حل مسایل در موقعیت‏های پیچیده در سازمان هاست. این چارچوب بخش مهمی از روش‏شناسی کارگردانی مسایل سازمانی (DOP) به شمار می‏رود که یک روش‏شناسی برای برخورد با مسایل در موقعیت‏های پیچیده اجباری است. در این مقاله، ضمن معرفی چارچوب ویکی‏ارگ، نحوه شکل گیری و روایی و قابلیت اعتبار آن نیز تشریح می‏شود.

    کلیدواژگان: روش ‏شناسی کارگردانی مسائل سازمانی (DOP)، موقعیت مسئله ‏ای پیچیده، ویکی ‏ارگ
  • اسد حجازی*، یاسر صیادی صفحات 217-247
    هدف از پژوهش حاضر فراتحلیلی بر پژوهش های انجام شده در رابطه بین به کارگیری سیستم های اطلاعاتی و تصمیم گیری مدیران بود که در سال های 1370 تا پایان اسفندماه سال 1396 در کل کشور انجام شده است. در این پژوهش از روش فراتحلیل استفاده شد و جامعه آماری شامل همه پژوهش های انجام شده در زمینه ارتباط سیستم های اطلاعاتی با تصمیم گیری مدیران بود. جهت انتخاب نمونه پژوهش معیارهایی برای ورود و خروج از پژوهش در نظر گرفته شد. در نهایت، بیست و سه پژوهش به منزله نمونه نهایی برای ورود به فراتحلیل انتخاب شدند. برای محاسبه ضرایب و شاخص ها، قسمتی از مراحل عملیات فراتحلیل حاضر به صورت دستی و قسمت هایی با استفاده از نرم افزار جامع فراتحلیل (CMA-2) و به روش ترکیب اندازه اثر صورت گرفت. آزمون اصلاح برازش دووال و توییدی برای هر دو مدل ثابت و تصادفی انجام شد. میانگین اندازه اثر در مدل ثابت 524/0 و در مدل تصادفی 373/0 به دست آمد. بنابراین، طبق معیار کوهن، اندازه اثر رابطه سیستم های اطلاعاتی و تصمیم گیری مدیران در مدل آثار تصادفی و ثابت متوسط رو به بالاست. همچنین در پایان پژوهش برخی پیشنهاد های راهبردی برای مدیران ارایه شده است.
    کلیدواژگان: تصمیم گیری، سیستم های اطلاعاتی، فراتحلیل، مدیران
  • معصومه داستانی، مهربان هادی پیکانی*، داریوش غلام زاده، آذر قلی زاده صفحات 249-272

    هدف از این پژوهش تدوین الگوی به کارگیری فرهنگ مربیگری در پارک های علم و فناوری کشور بود. این پژوهش از نوع پژوهش‏های کیفی است که با استفاده از نظریه داده بنیاد و مدل پارادایمی سیستماتیک استراوس و کوربین انجام شد. در این زمینه، مصاحبه های عمیق با استفاده از نمونه‏ گیری نظری با تکنیک گلوله برفی با مدیران برخی از پارک های علم و فناوری و خبرگان و صاحب نظران مسلط بر حوزه مربیگری صورت گرفت. تعداد نمونه ها تا زمانی ادامه پیدا کرد که پاسخ ها به مرحله اشباع رسید (با تعداد 23 مصاحبه). تجزیه وتحلیل داده ها طی سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری، و کد‏گذاری انتخابی انجام و سپس بر اساس مدل پارادایمی نظریه داده بنیاد الگوی مورد نظر تبیین شد. «تشکیلات و رویه‏ها، نظام جذب، انتخاب و استخدام، فرایند مدیریت عملکرد، فرایند آموزش و یادگیری، شناسایی مسیر پیشرفت شغلی، شرایط نظام نگه داشت» به منزله شرایط علی فرهنگ مربیگری، «فرهنگ مربیگری» به منزله پدیده اصلی پژوهش‏، «بوروکراسی و سیاست های بالا‏دستی، سیاست بازی، و فرهنگ ملی» به منزله عوامل مداخله گر،‏ و «ساختار سازمانی، فرهنگ سازمانی، بلوغ کارکنان، شیوه های رهبری، و فضای سازمانی» به منزله عوامل زمینه ای از دیدگاه مشارکت کنندگان پژوهش شناسایی شدند. راهبردها در هفت بعد شامل توسعه سازمانی، جذب و استخدام مبتنی بر شایستگی، مربیگری و مدیریت عملکرد، آموزش یادگیری محور، نگه داشت مبتنی بر مربیگری‏، رهبری، و توسعه ارتباطات سازمانی و پیامدهای حاصل شامل سه محور سازمانی و فردی و فراسازمانی است.

    کلیدواژگان: پارک علم و فناوری، فرهنگ مربیگری، نظریه داده بنیاد
  • سید نجم الدین موسوی، محسن عارف نژاد، فریبرز فتحی چگنی*، مسعود سپهوند صفحات 273-296

    سازمان های دولتی ایران، به رغم داشتن نیروی انسانی مازاد، کارآمدی لازم و توانایی تحقق بخشیدن به ماموریت های ذاتی خود را ندارند. به عبارت دیگر، کارکنان نامریی به پدیده غالب سازمان های دولتی امروز تبدیل شده است. عوامل بسیار در عدم استفاده موثر از نیروی انسانی در اختیار سازمان دخیل است که از میان آن ها می توان به فرهنگ بوروکراتیک و رهبری منفعلانه اشاره کرد. در این پژوهش به بررسی تاثیر فرهنگ بوروکراتیک بر نامریی شدن کارکنان با نقش میانجی رهبری منفعلانه در سازمان های دولتی استان لرستان پرداخته شد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی است و در زمره پژوهش های توصیفی پیمایشی قرار می گیرد و از نظر شاخص زمانی از پژوهش های مقطعی به شمار می آید. جامعه آماری پژوهش 1317 نفر از کارکنان ستادی ادارات کل استان لرستان بود که بر اساس جدول مورگان از میان آن ها نمونه ای به حجم 297 نفر به روش تصادفی طبقه ای انتخاب شد. برای سنجش متغیرهای پژوهش نیز از پرسشنامه فرهنگ بوروکراتیک دنیسون (1990)، رهبری منفعل بریان و هولتز (2017)، و کارکنان نامریی محمدیاری و همکارانش (1397) استفاده شد. پایایی پرسشنامه ها با روش آلفای کرونباخ به تایید رسید و برای تحلیل داده های پژوهش از مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزار pls استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد فرهنگ بوروکراتیک هم به صورت مستقیم هم از طریق رهبری منفعلانه موجب نامریی شدن کارکنان در سازمان های دولتی استان لرستان می شود.

    کلیدواژگان: رهبری منفعلانه، سازمان های دولتی، فرهنگ بوروکراتیک، کارکنان نامرئی
  • علی اکبر سلیمی، مهدی صفری گرایلی*، حسن ولیان صفحات 297-324

    خودکارآمدی حسابرس یک ویژگی برخاسته از تیوری های شناخت اجتماعی است که باعث می شود کیفیت حسابرسی به منزله یک عامل تاثیرپذیر از عملکردهای حرفه ای حسابرسی تقویت شود و این موضوع، ضمن کاهش شفافیت های مالی، جذابیت های سرمایه گذاری در بازار سرمایه را به دلیل افزایش شفافیت تقویت می کند. هدف از این پژوهش بررسی ارتباط خودکارآمدی حسابرس با کیفیت حسابرسی مبتنی بر نقش تعدیل کننده فرهنگ فردگرایی بود. در این پژوهش تعداد 294 نفر از حسابرسان شاغل در سازمان حسابرسی و موسسات حسابرسی بخش خصوصی مشارکت کردند و پژوهش در بازه زمانی شش ماه دوم سال 1397 صورت پذیرفت. ابزار پژوهش پرسشنامه بود و به منظور تحلیل و آزمون فرضیه های پژوهش از روش تحلیل حداقل مربعات جزیی استفاده شد. نتایج آزمون فرضیه های پژوهش نشان داد خودکارآمدی حسابرس باعث ارتقای سطح کیفیت حسابرسی می شود. همچنین، مشخص شد فرهنگ فردگرایی ارتباط مثبت خودکارآمدی با کیفیت حسابرسی را تحت تاثیر قرار می دهد و باعث تقویت مثبت این ارتباط می شود.

    کلیدواژگان: خودکارآمدی، فرهنگ فردگرایی، کیفیت حسابرسی
  • فریبرز رحیم نیا*، حسن یوسفی فر صفحات 325-349
    فراهم کردن شرایط کاری مناسب و همچنین حمایت و محافظت از کارکنان در برابر آسیب های احتمالی در محیط کار یکی از دغدغه های اصلی سازمان هاست. از این رو، ضروری است پدیده های مخربی چون قلدری سازمانی بررسی و مصادیق آن شناسایی شود تا بتوان برای مقابله با آن ها اقدام مناسب انجام داد. در پژوهش حاضر، با روش پدیدارشناسی، به شناسایی پدیده قلدری کارکنان نسبت به مدیران یا به بیان دیگر قلدری رو به بالا پرداخته شد. برای این منظور تعداد 14 نفر از افرادی که حداقل سه سال سابقه مدیریتی در سازمان های دولتی داشتند به صورت نمونه گیری غیر تصادفی هدفمند انتخاب شدند و با مصاحبه نیمه ساختاریافته از تجربیات آن ها در این خصوص استفاده شد. تحلیل داده های حاصل از پژوهش نیز به روش کلایزی انجام شد. یافته های پژوهش به شناسایی چهار بعد اصلی شامل قلدری شخصی، قلدری مربوط به تخریب و تهدید عملکرد حرفه ای، قلدری مربوط به تهدید موقعیت و جایگاه مدیریتی، قلدری جنسیتی و بیست و یک مولفه مربوط به قلدری رو بالا انجامید. نتایج پژوهش نشان داد موضوع قلدری رو به بالا در بخش دولتی برای برخی از مدیران چالشی جد ی و نیازمند توجه بیشتر است.
    کلیدواژگان: بخش دولتی، پدیدارشناسی، قلدری، قلدری رو به بالا
  • حمیدرضا خان محمدی هزاوه، حسن زارعی متین*، محمد میره ای، سید حسین اخوان علوی، امین فرجی صفحات 351-377
    با ورود به هزاره سوم، فرهنگ شهروندی به منزله مقوله ای نوین و پرمناقشه بین صاحب نظران جامعه شناسی و دیگر حوزه های وابسته پدیدار شد. ازین رو، در سالیان اخیر اندیشمندان الگوهای متعددی از فرهنگ شهروندی برای جامعه مدنی غرب ارایه داده اند که این مدل ها با مبانی اسلامی ایرانی جامعه ایران سازگاری چندانی ندارد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف ارایه الگوی فرهنگ شهروندی مبتنی بر مبانی اسلامی ایرانی و بر مبنای مطالعه ای توصیفی اکتشافی با رویکردی توسعه ای کاربردی انجام شد. جامعه آماری پژوهش برای سنجش اعتبار محتوایی مدل شامل خبرگان و متخصصان فعال در حوزه فرهنگ و حقوق شهروندی در کشور بود. نمونه آماری به روش هدفمند قضاوتی به تعداد 15 نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها شامل مطالعات عمیق کتابخانه ای و پرسشنامه خبرگانی بود. در نهایت، در این پژوهش، مبتنی بر روش هفت مرحله ای فراترکیب، الگوی فرهنگ شهروندی بر اساس مبانی اسلامی ایرانی ارایه شد که شامل سه بعد حقوقی و وظیفه ای و ارزشی شهروندی و سیزده مولفه اصلی است. همچنین، در پایان، راهکارهای توسعه و ارتقای فرهنگ شهروندی اسلامی ایرانی ارایه شده است.
    کلیدواژگان: ارزش های شهروندی، حقوق شهروندی، روش فراترکیب، فرهنگ شهروندی، وظایف شهروندی
  • قاسم بهرامی کیا، علی صفری*، علی نصراصفهانی، امید رحمانی صفحات 379-401

    این پژوهش با هدف تبیین مشغولیت کارکنان و پیامدهای آن در صنعت پالایش گاز ایران انجام گرفت. رویکرد پژوهش ترکیبی (کیفی و کمی) و به روش مردم نگاری است. داده های جمع آوری و تحلیل شده از مصاحبه با 16 نفر از مدیران و کارشناسان شرکت پالایش گاز پارسیان و مشاهده ‏های خود محقق در میدان پژوهش به دست آمد و به روش تحلیل مضمون تجزیه وتحلیل شد. بر مبنای تحلیل مضمون داده ‏های پژوهش در بخش کیفی، مشغولیت کارکنان در قالب مشغولیت سازمانی و مشغولیت شغلی و پیامدهای مشغولیت کارکنان به دو دسته پیامدهای فردی و پیامدهای سازمانی تقسیم شدند. در بخش کمی، جهت برازش اعتبار مدل، اقدام به تهیه پرسشنامه محقق ساخته بر اساس الگوی تدوین شده از بخش کیفی شد. پس از تایید روایی و پایایی پرسشنامه‏، توزیع پرسشنامه در حجم نمونه 120 نفری از مدیران و کارشناسان شرکت پالایش گاز پارسیان به روش تصادفی طبقه ‏ای متناسب با حجم انجام شد. پس از جمع آوری داده ‏ها، با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری، الگوی تدوین شده به وسیله نرم افزار SMART PLS3 برازش شد که نتایج نشان دهنده تایید الگوی پیشنهادی بود.

    کلیدواژگان: شرکت پالایش گاز پارسیان، صنعت پالایش گاز، کارکنان مشتاق، مردم نگاری، مشغولیت کارکنان
|
  • Fatemeh Haghighat, MohammadReza Mehregan, Mohammad Abooyee Ardakan *, Hossein Safari Pages 187-216

    So far, limited studies have been done on identifying and solving problems in complex organizational situations. Hence, the purpose of this article is to provide a new typological framework of organizational problems and their solutions in complex situations. This framework is called WikiOrg, whose designation reveals that this framework, like the Wikipedia website, provides information on complex organizational problems and their proposed solutions and can also be revised and developed by its users (i.e. managers and organizational specialists). The purpose of this framework is to help managers identify and solve problems in complex situations in organizations. This framework is an important part of the methodology of DOP (Directing of Organizational Problems), which is a methodology for dealing with problems in complex situations. In this paper, we both introduce the WikiOrg framework and describe its formulation as well as its validity.

    Keywords: Complex problems situations, Directing of Organizational Problems (DOP), WikiOrg
  • Asad Hejazi *, Yaser Sayadi Pages 217-247
    The purpose of this study was to combine quantitative studies on the relationship between the use of management information systems and manager's decision-making from April 1991 to the end of March 2018 in Iran. To this end, the meta-analysis method was used. The statistical population consisted of all studies done on the relationship between information systems and manager's decision-making. To select a sample, a series of criteria for the inclusion or exclusion of the studies was considered. Finally, 23 studies were selected as final sample for the inclusion in the meta-analysis. Part of the process of the meta-analysis operations was done manually and other part was done using the effect size combination method in the second version of Comprehensive Meta-Analysis software (CMA-2). Duval and Tweedie’s Trim fit test was applied to both random and fixed effects model. The Average effect size was 0.524 for the fixed model and 0.373 for the random model. Thus, according to Cohen's criteria, the effect size of the relationship between management information systems and managers’ decision-making in the random and fixed effects model is medium to high. In the end, some strategic suggestions are provided for managers.
    Keywords: decision-making, information systems, Meta-analysis, Managers
  • Masoumeh Dastani, Mehraban Hadi Paykani *, Dariush Gholamzadeh, Azar Gholizadeh Pages 249-272

    The purpose of this study was to develop a model for the application of coaching culture in the Iranian science and technology parks. This study is qualitative in terms of approach and has been done using Strauss and Corbin’s systematic paradigmatic model of Grounded Theory Method (GTM).In this regard, in-depth interviews were conducted using theoretical snowball sampling with the managers of some science and technology parks as well as the, experts of the coaching domain. The interviews continued to a point where responses reached saturation (23 interviews).The data analysis was performed in three stages of open coding, axial coding, and selective coding. Then the model was explained based on the paradigmatic model of grounded theory. The following conditions were identified by the participants of study: "Organization and procedures, the selection and recruitment system, the performance management process, the process of education and learning, the identification of career progression path, and the conditions of the maintenance system" as the causal conditions of the coaching culture , "the coaching culture" as the main phenomenon of research, "bureaucracy and high-end policies, politicization, and national culture " as intervening conditions, and "organizational structure, organizational culture, staff maturity, leadership practices, and organizational environment" as the contextual conditions. Strategies were identified in seven dimensions, including "Organizational development, competency-based recruitment, coaching and performance management, education-based learning, maintenance based on coaching, leadership, and organizational communication development," while outcomes involved “organizational, individual, and trans-organization” directions.

    Keywords: Coaching culture, Grounded theory, science, technology park
  • Seyed Najmoddin Mousavi, Mohsen Aref Negad, Fariborz Fathi Chegeni *, Masood Sepahvand Pages 273-296

    Although Iranian government organizations suffer from excessive manpower, they are not adequately effective and are not capable of fulfilling their essential missions. In other words, invisible employees have become the dominant phenomenon of today's governmental organizations. Many factors have contributed to the ineffective use of manpower, including bureaucratic culture and passive leadership. This research project studied the effect of bureaucratic culture on the invisibility of employees with the mediating role of passive leadership in governmental organizations of Lorestan province. This cross-sectional, descriptive–correlational study is applied in terms of purpose. The statistical population of the study was comprised of 1317 employees of different governmental organizations of Lorestan province. Based on the Morgan table, a sample of 297 employees was selected using stratified random sampling. In order to measure the variables of the research, Denison’s bureaucratic culture questionnaire (1990), Brian and Holtz’s passive leadership questionnaire (2017), and the invisible employee questionnaire by Mohammad Yari et al.  (2018) were used. The reliability of the questionnaires was confirmed by Cronbach's alpha, and then the structural equation modeling in PLS software was used for data analysis. The results of the study showed that bureaucratic culture, both directly and through passive leadership, leads to the invisibility of employees in government organizations of the Lorestan province.

    Keywords: Bureaucratic culture, Invisible employees, passive leadership, Governmental organizations
  • AliAkbar Salimi, Mehdi Safari Gerayli *, Hasan Valiyan Pages 297-324

    An Auditor's self-efficacy is a feature derived from social cognition theories that enhances the quality of auditing as a factor affected by the professional performance of audit. In addition to reducing financial transparency, this attracts investment in the capital market because of the enhancement of transparency that results from the improvement of information symmetry. The purpose of this study is to investigate the relationship between auditors' self-efficacy and audit quality based on the mediating role of the individualist culture. In this study, 294 auditors working in the Audit Organization and private audit institutions participated. The study was conducted during the second six months of 2018. The data collection instrument was a questionnaire, and the collected data was analyzed using partial least squares analysis in order to test the research hypotheses. The results of the study showed that the auditors’ self-efficiency improves the quality of the audit. It was also found that the individualist culture positively affects the quality of audit work and improves this relationship.

    Keywords: Individualist Culture, Auditors' Self-Efficacy, Audit Quality
  • Fariborz Rahimnia *, Hasan Yoosefifar Pages 325-349
    Providing appropriate working conditions along with supporting and protecting employees from possible workplace harms are among the main concerns of organizations. Hence, it is necessary to investigate destructive phenomena such as organizational bullying and identify their instances in order to address them via appropriate actions. In the present study, phenomenology was used to identify the phenomenon of employee bullying of the managers or, in other words, the upward bullying. For this purpose, 14 people who had at least 3 years of experience in management in governmental organizations were selected through non-random purposive sampling and were interviewed using semi-structured interviews. Their experiences in this regard were obtained and the data analysis was performed using Collaizzi method. The findings of the study led to the identification of four main dimensions, namely personal bullying, bullying through threats to defame the manager’s professional performance, bullying in terms of threats against the manager’s position, and gender-oriented bullying, along with 21 components of upward bullying. The results of the study showed that the upward bullying in the public sector is a serious challenge for some managers and requires more attention.
    Keywords: bullying, Upward bullying, Public Sector, phenomenology
  • Hamidreza Khanmohammadi Hezave, Hassan Zarei Matin *, Mohammad Mirehei, Seyed Hossein Akhavan Alavi, Amin Faraji Pages 351-377
    Two decades into the third millennium, citizenship culture has emerged as a new and controversial subject among sociologists and the scholars of other related areas. Hence, in the past few years scholars have presented several models of the citizenship culture for Western civil society which don’t fit well into the Islamic-Iranian principles of our society. Therefore, the present study aims to provide a model of citizenship culture based on Islamic-Iranian principles using a descriptive-exploratory study via a developmental-applied approach. The statistical population of the study – which is used to assess the content validity of the model - regarded the experts of the field of culture and civil rights practicing within Iran. Fifteen people were selected as the study sample through purposive sampling method. The data collection instrument was the deep library research and an expert questionnaire. Finally, in this study, which was based on a seven-step meta-synthesis approach, a model of citizenship culture based on Islamic-Iranian principles is presented which includes three dimensionsregarding legal issues, duties, and values of citizenship, with 13 main components. Finally, the strategies for the development and enhancement of the culture of Islamic-Iranian citizenship in Iran are presented.
    Keywords: Citizenship culture, Citizenship rights, Citizenship duties, Citizenship values, Meta-synthesis
  • Ghasem Bahramikia, Ali Safari *, Ali Nasr Isfahani, Omid Rahmani Pages 379-401

    This study was carried out with the aim of explaining the employee engagement and  its consequences for the Iranian gas refining industry.. The study is an ethnographic endeavor situated within a mixed method research design (qualitative and quantitative). The data obtained through interviews with 16 managers and employees of Parsian Gas Refining Company and the researchers’ own observations in the field of research has been analyzed through thematic analysis. Based on the exploratory analysis of the research data in the qualitative section, the employee engagement was divided into organizational and occupational engagements, and the implications of employee engagement were divided into individual outcomes and organizational consequences. In order to test the fitness of the model, the quantitative part of the study was conducted, in which a researcher-made questionnaire was prepared based on the model developed in the qualitative section. After confirming the validity and reliability of the questionnaire, it was distributed among a sample of 120 managers and experts of Parsian Gas Refining Company who had been selected using stratified random sampling. After collecting the data, the developed model was tested for fitness through structural equation modeling in SMART PLS3 software. The results showed the suitability of the proposed model.

    Keywords: Employee Engagement, Enthusiastic Employees, Ethnography, Gas Refining Industry, Parsian Gas Refining Company