فهرست مطالب

بررسی های حسابداری و حسابرسی - پیاپی 99 (بهار 1399)
  • پیاپی 99 (بهار 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/03/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • اسماعیل امیری، حسین فخاری* صفحات 1-31
    هدف

    در پژوهش حاضر، ضمن بررسی جامع شاخص های اندازه گیری خرید اظهارنظر حسابرس، از طریق روش شناسی شاخص ترکیبی (آماری و ریاضی)، شاخص ترکیبی جدیدی برای سنجش خرید اظهارنظر معرفی شده است.

    روش

    با استفاده از روش آماری تحلیل ممیزی خطی استاندارد، وزن معیارهای شاخص ترکیبی به دست آمد، به این صورت که پس از جمع آوری اطلاعات مالی و حسابرسی شده سال 1396 مربوط به 148 شرکت بورسی، در دو گروه برابر (74 شرکت دارای خرید اظهارنظر حسابرس و 74 شرکت بدون خرید اظهارنظر حسابرس)، تبیین شاخص بر اساس آن انجام گرفت. سپس، به منظور تحلیل حساسیت نتایج، اطلاعات سال 1392 تا 1395 شرکت هایی که به خرید اظهارنظر اقدام کرده بودند، به طور مقطعی بررسی شدند.

    یافته ها

     شاخص ترکیبی خرید اظهارنظر، ترکیبی از شاخص های انفرادی مختلف خرید اظهارنظر حسابرس است و به دلیل در نظرگرفتن ابعاد بیشتر، جامع تر است. همچنین، برای آزمون‎ معناداری شاخص، از آزمون نسبت موفقیت ها استفاده شد. نتایج نشان داد که شاخص معرفی شده، قابلیت اتکای زیادی دارد و می تواند با دقت چشمگیری، شرکت ها را به دو گروه خرید اظهارنظر حسابرس و بدون خرید اظهارنظر حسابرس طبقه بندی ‎کند.

    نتیجه گیری

     به طور کلی می توان گفت که چون شاخص ترکیبی پیشنهادشده، ابعاد بیشتری را دربرمی گیرد، خرید اظهارنظر حسابرس را بهتر تبیین می کند. به علاوه، در شاخص ترکیبی پیشنهادی، معیار یا شاخص تغییر شریک موسسه حسابرسی بیشترین ضریب را به دست آورد. این موضوع نشان می دهد که تغییر شریک موسسه حسابرسی، هزینه کمتری را تحمیل کرده و کمتر در معرض دید قرار می گیرد. از طرفی، معیار تغییر موسسه حسابرسی، کمترین ضریب را در شاخص ترکیبی کسب کرد. این نتیجه نیز نشان می دهد که تغییر موسسه حسابرسی، به معنای دستیابی صاحب کار به اظهارنظر مطلوب حسابرس نیست. این یافته ها، در خصوص تبیین و تشخیص وجود خرید اظهارنظر حسابرس، اطلاعات مفیدی را در اختیار سرمایه گذاران و سیاست گذاران قرار می دهد.

    کلیدواژگان: خرید اظهارنظر حسابرس، تئوری نمایندگی، فن تحلیل ممیزی، شاخص ترکیبی
  • محمد حسنی*، حمیده برخورداری صفحات 32-59
    هدف

    در پژوهش حاضر، تاثیر تمرکز مالکیت نهادی بر رابطه بین استقلال هییت‎مدیره و حق‎الزحمه خدمات حسابرسی بررسی شده است تا جایگاه دیدگاه‎های مبتنی بر عرضه و تقاضای خدمات حسابرسی و همچنین جایگاه فرضیه‎های اثر جانشینی (بین مالکیت و کنترل) و مکمل (ریسک سلب مالکیت) مشخص شود.

    روش

    تحلیل‎های آماری پژوهش، بر اساس داده‎های استخراج شده از 118 شرکت پذیرفته‎شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی دوره زمانی 6 ساله (1391 تا 1396) انجام شد که از ترکیب این داده‎ها، 708 مشاهده شرکت سال فراهم آمد. برای آزمون فرضیه‎های پژوهش از مدل‎های رگرسیون چندمتغیره داده‎های ترکیبی و روش حداقل مربعات تعمیم یافته استفاده شده است.

    یافته ها

    طبق نتایج به‎دست‎آمده، رابطه معنادار و مثبتی بین استقلال هییت‎مدیره و حق‎الزحمه خدمات حسابرسی وجود دارد. افزون‎بر این، بین تمرکز مالکیت و حق‎الزحمه خدمات حسابرسی رابطه معنادار و منفی برقرار است. از طرفی، نتایج گویای تاثیر معنادار و منفی تمرکز مالکیت نهادی بر رابطه بین استقلال هییت‎مدیره و حق‎الزحمه خدمات حسابرسی است. این روابط هم در سطوح بالای استقلال هییت‎مدیره و هم در سطوح بالای تمرکز مالکیت تایید شدند. بر اساس شواهد، اندازه موسسه حسابرسی رابطه معناداری با حق‎الزحمه خدمات حسابرسی شرکت‎های نمونه ندارد. حق‎الزحمه خدمات حسابرسی شرکت‎ها با اندازه، نسبت بدهی، نسبت حساب‎های دریافتنی و موجودی‎ها و اظهارنظر حسابرس رابطه معنادار و مثبتی برقرار می‎کند؛ اما رابطه بین حق‎الزحمه خدمات حسابرسی شرکت‎ها با نسبت جاری و بازده دارایی‎ها معنادار و منفی است.

    نتیجه گیری

    رابطه معنادار مثبت بین استقلال هییت‎مدیره و حق‎الزحمه خدمات حسابرسی، با دیدگاه مبتنی بر تقاضای خدمات حسابرسی و رویکرد مکمل انطباق دارد. رابطه معنادار منفی بین تمرکز مالکیت و حق‎الزحمه خدمات حسابرسی با دیدگاه مبتنی بر عرضه خدمات حسابرسی و رویکرد جانشینی منطبق است و تاثیر معنادار و منفی تمرکز مالکیت نهادی بر رابطه بین استقلال هییت‎مدیره و حق‎الزحمه خدمات حسابرسی نیز، با دیدگاه اثر جانشینی بالقوه بین مالکیت و کنترل‎ انطباق دارد.

    کلیدواژگان: حق‎الزحمه خدمات حسابرسی، استقلال هیئت‎مدیره، تمرکز مالکیت نهادی، دیدگاه‎های مبتنی بر عرضه و تقاضای خدمات حسابرسی، رویکرد اثر جانشینی بین مالکیت و کنترل، رویکرد اثر ریسک سلب مالکیت
  • مجید شهبازی*، کاوه مهرانی صفحات 60-86
    هدف

    با توجه به اهمیت موضوع قضاوت حرفه ای در حسابرسی، هدف این پژوهش تدوین مدلی برای قضاوت حرفه ای حسابرسان مستقل، با توجه به ویژگی های محیطی و شرایط حاکم بر حرفه حسابرسی کشور است.

    روش

    در این پژوهش، از روش پژوهش کیفی و رویکرد مبتنی بر نظریه پردازی زمینه ای استفاده شده است. به این منظور با نظرسنجی از 18 خبره حرفه حسابرسی، عوامل تاثیرگذار بر قضاوت حرفه ای حسابرسان بررسی شد و در انتها مدلی یکپارچه برای قضاوت حرفه ای ارایه شد که دربردارنده شرایط علی، عوامل مداخله گر و بستر و همچنین راهبردهای مربوط به قضاوت حرفه ای و پیامدهای هر یک است.

    یافته ها

     نتایج به شکل گیری یک مدل پارادایمی انجامید که در این مدل، 13 مقوله برای شرایط علی، 5 مقوله در زمینه بستر، 8 مقوله برای شرایط مداخله گر، 4 مقوله برای راهبرد و 5 مقوله در زمینه پیامد مرتبط با پدیده اصلی پژوهش (حرفه ای بودن قضاوت) شناسایی شد.

    نتیجه گیری

     قضاوت حرفه ای حسابرسان مستقل، ماهیت پیچیده و چندوجهی دارد و علاوه بر ویژگی ها و عملکرد شخصی حسابرسان، تحت تاثیر ویژگی های شرکت، ذی نفعان، محیط قانونی و مقرراتی پیرامون قرار می گیرد، از این رو، به منظور بررسی جامع تر موضوع، مدل سازی قضاوت حرفه ای حسابرسان مستقل از جنبه های مختلف بررسی شده است.

    کلیدواژگان: قضاوت حرفه ای، حسابرسی مستقل، نظریه زمینه ای
  • یگانه فغفورمغربی، سید حسین سجادی*، حمیده اثنی عشری، علی رضاییان صفحات 87-113
    هدف

    هدف این پژوهش بررسی متغیرهای میانجی موثر بر قضاوت سرمایه گذاران است.

    روش

    در این پژوهش از روش آزمایشی و طرح عاملی 2×2×2 بین گروهی با دانشجویان حسابداری به‎عنوان آزمودنی استفاده شده است. سه متغیر مستقل پژوهش که دستکاری یا اندازه گیری شده اند عبارت‎اند از: احساس زبانی، خوانایی و خبرگی. هر یک از متغیرهای مستقل پژوهش، دو سطح دارند. احساس زبانی (مثبت یا خنثی)، خوانایی (ضعیف یا قوی) و خبرگی (کمتر یا بیشتر). متغیر وابسته پژوهش، پیش بینی سرمایه گذاران درباره عملکرد آتی شرکت است و متغیرهای میانجی آن، درک، تسلط پردازش و برداشت سرمایه گذاران از اعتبار افشا هستند.

    یافته ها

    تجزیه و تحلیل مسیر نشان داد که احساس زبانی مثبت و خوانایی ضعیف اطلاعیه اعلان سود، از طریق دو متغیر میانجی درک و تسلط پردازش، سبب پیش بینی های بیشتر سرمایه گذاران کمتر خبره از سود آتی شرکت شده و از طریق متغیر میانجی برداشت سرمایه گذاران خبره تر از اعتبار اطلاعیه اعلان سود، بر قضاوت سرمایه گذاران خبره تر تاثیر می‎گذارند.

    نتیجه گیری

     استفاده از احساس زبانی متناسب با عملکرد کمی شرکت و همچنین، افزایش خوانایی افشاهای کیفی می تواند در بهبود درک و تقویت تسلط پردازش سرمایه گذاران کمتر خبره، نقش به سزایی ایفا کند. از طرفی، می تواند نوعی اخطار احتیاطی برای مدیران شرکت ها باشد و به آنها هشدار دهد که ممکن است برداشت سرمایه گذاران خبره تر از اعتبار افشاهای شرکت با دستکاری احساس زبانی و خوانایی افشاهای کیفی خدشه دار شود.

    کلیدواژگان: اعتبار اطلاعیه اعلان سود، احساس زبانی، تسلط پردازش، درک، خوانایی
  • مهدی مران جوری* صفحات 114-131
    هدف

    پژوهش پیش رو با هدف شناسایی استراتژی های بازاریابی در حرفه حسابرسی و رتبه‎بندی استراتژی ها بر اساس تکنیک آنتروپی اجرا شده است.

    روش

    پژوهش حاضر از بعد هدف، کاربردی و ماهیت آن اکتشافی است که با روش آمیخته (کیفی و کمی) به اجرا درآمده است. برای توسعه مقیاس استراتژی های بازاریابی در بخش کیفی، از مصاحبه عمیق استفاده شد و پژوهشگر در دو نوبت با 28 حسابدار رسمی مصاحبه تلفنی انجام داد. جامعه آماری پژوهش، حسابرسان شاغل در بخش خصوصی بود. داده های مورد نیاز این پژوهش از طریق نمونه گیری تصادفی ساده و توزیع پرسش‎نامه بین 289 تن از حسابرسان شاغل در تهران جمع‎آوری شد.

    یافته ها

    بر اساس نتایج به‎دست‎آمده، هشت استراتژی به‎عنوان استراتژی‎های بازاریابی و نفوذ برای جذب صاحب‎کار در حرفه حسابرسی شناسایی شد. این استراتژی‎ها عبارت‎اند از: سیاست قیمت گذاری کمتر از واقع خدمات حسابرسی (نرخ‎شکنی یا سیاست کاهش قیمت)، ارایه خدمات متنوع بیشتر از خدمات اطمینان‎بخشی، ارایه رزومه کاری به نهادهای تصمیم‎گیرنده، جذب صاحب کار از طریق نفوذ در اعضای هییت مدیره، مدیران مجامع شرکت‎های مادر، هلدینگ ها، جذب صاحب کار به‎دلیل وجود منافع مشترک از طریق آشنایی یا واسطه ها، انجام حسابرسی با کیفیت عالی به قصد تداوم کار برای صاحب کاران فعلی و جذب صاحب کاران آتی، تعامل با صاحب کار (چشم‎پوشی از خطا‎ها، تعدیل بند‎های گزارش) به‎منظور تداوم کار و حفظ و جذب صاحب کار از طریق چرخش کار بین چند موسسه حسابرسی.

    نتیجه گیری

    در رتبه بندی استراتژی‎های بازاریابی، انجام حسابرسی با کیفیت عالی به قصد تداوم کار و پس از آن، سیاست کاهش قیمت، بالاترین رتبه را کسب کردند.

    کلیدواژگان: نگرش حسابرسان، بازاریابی، استراتژی‎های بازاریابی
  • محمدرضا مهربان پور*، امید فرجی، رضا سجادپور صفحات 132-153
    هدف

    هدف این پژوهش، بررسی ارتباط قابلیت مقایسه صورت‎های مالی و نگهداشت وجه نقد و نقش میانجی کیفیت گزاشگری مالی، بر رابطه قابلیت مقایسه صورت‎های مالی و نگهداشت وجه نقد در شرکت‎های پذیرفته‎شده در بورس اوراق بهادار تهران است.

    روش

    با استفاده از داده‎های 110 شرکت‎ پذیرفته‎شده در بورس اوراق بهادار تهران، در دوره زمانی 1390 تا 1395، آزمون فرضیه‎ها با استفاده از مدل‎های رگرسیون چندگانه و آزمون سوبل صورت گرفته است.

    یافته ها

     افزایش قابلیت مقایسه صورت‎های مالی به‎طور چشمگیری نگهداشت وجه نقد شرکت‎ها را کاهش می‎دهد. از سوی دیگر، کیفیت گزاشگری مالی (با دو شاخص اقلام تعهدی اختیاری و کیفیت افشا) میانجی رابطه بین قابلیت مقایسه صورت‎های مالی و نگهداشت وجه نقد نیست. نتایج به سنجه‎های جایگزین قابلیت مقایسه صورت‎های مالی و نگهداشت وجه نقد حساس نیستند و این نتایج با مقیاس‎های جایگزین نیز تایید می‎شوند. افزون بر این، نتایج آزمون های اضافه نشان داد که اعتبار تجاری در رابطه بین قابلیت مقایسه صورت‎های مالی و نگهداشت وجه نقد، نقش میانجی ایفا نمی‎کند.

    نتیجه گیری

    سرمایه‎گذاران و اعتباردهندگان در تصمیم‎گیری‎های اقتصادی خود بر صورت‎های مالی شرکت‎ها اتکا می‎کنند، بنابراین شایسته است نهادهای استانداردگذار و ناظر و همچنین ارکان راهبری شرکت‎ها، اهمیت ویژه‎ای برای قابلیت مقایسه اطلاعات مالی قایل شوند. به‎دلیل مشکلات نمایندگی و همچنین عدم تقارن اطلاعاتی اندک، به‎علت تمرکز مالکیت بسیار در اکثر شرکت های پذیرفته‎شده در بورس اوراق بهادار تهران و همچنین سهولت دسترسی به تامین مالی از طریق بانک ها برای شرکت ها، کیفیت گزارشگری مالی بالا تاثیری بر عدم تقارن اطلاعاتی و سیستم تامین مالی شرکت ها نداشته و در رابطه بین قابلیت مقایسه و نگهداشت وجه نقد، نقش میانجی ندارد.

    کلیدواژگان: قابلیت مقایسه صورت‎های مالی، کیفیت گزارشگری مالی، نگهداشت وجه نقد
|
  • Esmaeil Amiri, Hossein Fakhari * Pages 1-31
    Objective

    In this article, after reviewing the single index for, we introduce a composite index for measuring this by constructing composite index methodology.

    Methods

    Using standard linear discriminant method, a weighted composite index was introduced. In order to achieve the weight for each criterion, the financial data of 148 firms listed on the Tehran Stock Exchange during 2007 were analyzed in two groups. Also, to check the robustness of the financial data over 2003-2006, cross-sectional analysis was performed.

    Results

    The findings showed that the composite index was more comprehensive than the signal index due to its larger dimensions. Also, to test the significance of the index, the success ratio test was used. The results demonstrated the introduced index had higher reliability and can accurately classify the firms into two groups with audit opinion shopping and with no audit opinion shopping.

    Conclusion

    In general, the proposed composite index had more dimensions and, therefore, could better explain the audit opinion shopping. Also, in the proposed composite index, the index of changing the partner auditor firm had the maximum coefficient, suggesting that changing the partner auditor firm could cause less cost and is less visible. On the other hand, the criteria of changing the auditor firm resulted in obtaining the minimum coefficient in the composite index, i.e. changing the auditor firm did not mean that the employer had access to the unqualified opinion of auditor. These findings provided useful information for investors and policy-markers to explain and detect whether any audit opinion shopping has occurred.

    Keywords: Audit opinion shopping, Agency theory, Discriminant Analysis technique, Composite index
  • Mohammad Hassani *, Hamideh Barkhordari Pages 32-59
    Objective

    This research analyzed the impact of institutional ownership concentration on the relation between board independence and audit services fees to distinguish between supply & demand based perspectives, and also misalignment effect & expropriation effect hypotheses.

    Methods

    Statistical analyses include 118 firms listed in the Tehran Securities & Exchange over the period 2013 to 2018; thereby, 708 firm-year observations have analyzed. Research hypotheses have investigated through multivariate regression models using panel data and generalized least squares method.

    Results

    According to the results, there is a meaningful and positive relationship between board independence and audit services fees. In addition, there is a meaningful and negative relationship between institutional ownership concentration and audit services fees. Findings show that institutional ownership concentration has meaningful and negative impact on the relation between board independence and audit services fees. Also, these results confirmed at the high level of board independence and high level of ownership concentration. Other findings show that there is no relationship between auditor size and audit services fees. While firm size, debt ratio, receivables and inventories ratios, and audit opinion have a meaningful and positive relationship with audit services fees; but, current ratio and return on assets have meaningful and negative relationship with audit services fees.

    Conclusion

    The positive relationship between board independence and audit services fees is consistent with the demand based perspective of auditing services and complementary approach; also, the negative relationship between institutional ownership concentration and audit services fees is consistent with the supply based perspective of auditing services and substitutive approach. Based on the findings, the negative impact of institutional ownership concentration on the relationship between board independence and audit services fees is consistent with the expropriation effect hypothesis. As a whole, the research results can be useful for financial information users in determining the effective factors on audit fees.

    Keywords: Audit Services Fees_board independence_Institutional Ownership Concentration_Supply & Demand Based Perspectives_Misalignment effect_Expropriation effect hypotheses
  • Majid Shahbazi *, Kaveh Mehrani Pages 60-86
    Objective

    Considering the importance of the issue of professional judgment in auditing, the purpose of this study is to design a model for auditor's professional judgment, considering the environmental characteristics, attributes and conditions surrounding the audit profession in Iran.

    Methods

    This researchused a qualitative research method and a grounded theory approach. By reviewing the opinions of 18 experts in the audit profession, the factors affecting the professional judgment of the auditors were examined and, finally, the "integrated model of professional judgment," including the causal conditions, intermediary factors and the context, as well as strategies related to professional judgment and their implications are presented. The results of the research led to the formation of a paradigmatic model of research.

    Results

    The model resulted in the identification of 13 categories of causal conditions, 5 categories of phenomena/context, 8 categories of intervening conditions, 4 categories of action strategies and 5 categories of consequences related to the main phenomenon of research (professionalism of judgment).

    Conclusion

    This model can define the variables used in future research by referring to the literature of the auditor's professional judgment. Since the professional judgment of independent auditors has a complex and multifaceted nature, and in addition to the personal characteristics and performance of the auditors, they are influenced by the attributes of the company, the stakeholders, legal and regulatory environment, thus, for a more comprehensive examination of the subject, the modeling of auditor's professional judgment have review from different aspects.

    Keywords: Professional judgment, Independent Auditors, Grounded theory
  • Yeganeh Faghfour Maghrebi, Seyed Hossein Sajadi *, Hamideh Asnaashari, Ali Rezaeian Pages 87-113
    Objective

    The goal of this study is to investigate the mediating variables affecting investors’ judgments.

    Methods

    We conduct a 2.2.2 between-subject experiment with accounting students as participants to test our hypotheses. Independent variables that have been manipulated or measured are Language sentiment (positive vs. neutral), Readability (less vs. more) and investor sophistication level (less vs. more sophisticated investors). The dependent variable is investors’ forecasts of firm future earnings. The mediating variables are understanding, processing fluency and credibility of an earnings press release.

    Results

    Path analysis shows that understanding and processing fluency mediate the influence of positive language sentiment and low readability of an earnings press release on less sophisticated investors’ earnings judgments. Results further show that earnings press release credibility has the same effect on more sophisticated investors’ earnings judgments.

    Conclusion

    The results of this study show that the use of language sentiment which is compatible with a firm’s quantitative performance together with increasing the readability of qualitative disclosures can play an important role in improving understanding and enhancing the processing fluency of less sophisticated investors. It can be also a cautionary notice to management and warn them that more sophisticated investors’ perception of disclosure credibility may be impaired by manipulating the language sentiment and readability of qualitative disclosures.

    Keywords: The credibility of an earnings press release, Language sentiment, Processing fluency, understanding, Readability
  • Mehdi Maranjory * Pages 114-131
    Objective

    The aim of the current research is to identify Marketing Strategies in Auditing profession and ranking Strategies using entropy technique.

    Methods

    This research is an applied in terms of research purpose, exploratory in terms of nature and Mix Method (qualitative and quantitative) research in terms of approach. In-depth interviews were used for developing the scale of marketing activities; to this end, the researcher made telephone interviews with 28 certified public accountants (CPA) in two turns. The statistical population includes private sector auditors. Using a simple random sampling, a questionnaire distributed among 289 auditors working in Tehran.

    Results

    The results indicate the eight following strategies as marketing strategies and influencing to impress client in auditing profession; lowballing (dumping or price reduction policy), presenting diversified services more than assurance services, presenting job resume to decision makers, influencing (attracting) clients by influencing board of directors, boards of parent companies, holdings, influencing clients by having joint benefits with meeting intermediaries, performing a high quality auditing intended to job persistence for the present and future clients, interacting clients for the persistence of job and maintaining and influencing client by rotation among auditing firms.

    Conclusion

    In ranking of marketing activities, high quality auditing has the highest rank in order to maintain its work and dumping or price reduction policy.

    Keywords: Auditors attitude, Marketing, Marketing strategies
  • MohammadReza Mehrabanpour *, Omid Faraji, Reza Sajadpour Pages 132-153
    Objective

    The purpose of this study is to examine the relationship between financial statement comparability on cash holdings and the mediating role of financial reporting quality in firms listed on the Tehran Stock Exchange (TSE).

    Methods

    Using data from TSE-listed firms from 2011 to 2017, this study employs multiple regression models and Sobel test to testing the research hypotheses.

    Results

    The results show that financial statement comparability significantly reduces corporate cash holdings. The results also suggest that financial reporting quality (disclosure quality and discretionary accrual) does not have a significant mediating effect on the relationship between comparability and cash holdings. These findings are robust to alternative measures of comparability and cash holdings. Also, additional test shows that trade credit has no mediating role in relationship between financial statement comparability and cash holdings.

    Conclusion

    The results show that investors and creditors rely on financial statements in their economic decision making, thus it is appropriate for regulators, supervisor institutions, and corporate governance bodies to place particular importance on the comparability of financial information. According to the Iranian capital market context and high inflationary economy, firms with high financial statement comparability have easy access to bank loans with low cost. Thus, firms with high financial statements comparability hold low cash. Also, the Iranian capital market context has different context, because of low agency problem and information asymmetry and financial reporting quality has not significant effect on information asymmetry. Thus, financial reporting quality has not mediating role on the relationship between comparability and cash holdings.

    Keywords: Financial Statement Comparability, Corporate cash holdings, Financial reporting quality