فهرست مطالب

مددکاری اجتماعی - سال هشتم شماره 4 (زمستان 1398)
  • سال هشتم شماره 4 (زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1399/05/07
  • تعداد عناوین: 5
|
  • منیره پورفراهانی، حسین احمد برآبادی*، احمد حیدرنیا صفحات 5-13
    مقدمه

    هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب اجتماعی دختران نوجوان بی سرپرست بود.

    روش

    در این پژوهش شبه آزمایشی از طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل نابرابر استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه دختران بی سرپرست و بدسرپرست ده تا بیست ساله ساکن در مرکز گلستان علی (ع) و سفره سخاوت از مراکز بهزیستی شهر مشهد در سال 1396 تشکیل داده است. از دخترانی که در پیش آزمون پرسشنامه هراس اجتماعی کانور 2000  نمره بالایی کسب کرده بودند شانزده نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور غیر تصادفی هشت نفر از یک مرکز در گروه آزمایش و هشت نفر از مرکز دیگر در گروه کنترل قرار داده شدند. جلسات گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد در گروه آزمایش اجرا شد. برای گروه کنترل هیچ اقدامی صورت نگرفت. یک هفته پس از اتمام جلسات از هردو گروه آزمایش و کنترل پس آزمون گرفته شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون تحلیل واریانس استفاده شده است.

    نتایج

    یافته های پژوهش نشان داد که گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل در کاهش اضطراب اجتماعی و مولفه های آن از جمله اجتناب، ترس و علایم فیزیولوژیک موثر بوده است.[P<0/05]

    بحث و نتیجه گیری

     با توجه به کارآیی گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد در کاهش اضطراب اجتماعی، به نظر می رسد با استفاده از این نوع مداخله می توان علایم اضطراب اجتماعی دختران نوجوان بی سرپرست را کاهش داد.

    کلیدواژگان: اضطراب اجتماعی، درمان گروهی پذیرش و تعهد، دختران بی سرپرست
  • اکبر بخشی نیا، حبیب آقابخشی*، سعید ذکایی، سهیلا صادقی فسایی صفحات 14-26
    مقدمه

    در دو دهه اخیر نوع خاصی از بی خانمانی و بی سرپناهی که کارتن خوابی نام گرفته، در کشور ما و به ویژه کلان شهر تهران پدیدار شده است. کارتن خوابی نشانه و برآیندی از وجود سایر مسایل و آسیب های اجتماعی در جامعه است و همچنین می تواند زمینه ساز آن ها گردد. سازمان های مختلف دولتی و غیردولتی به این معضل ورود کرده و طرح های مداخلاتی متعددی با رویکردهای مختلف اجرا کرده اند. به تدریج تفکر حمایت از افراد کارتن خواب، خدمات رسانی و در نهایت توانمندسازی آنان در بین مسولان، مجریان و سیاست گذاران ذی ربط شکل گرفت. هدف این پژوهش، ارایه الگوی توانمندسازی با رویکرد مددکاری اجتماعی برای این افراد است. 

    روش

    این پژوهش کیفی و به روش تحلیل موضوعی انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه عمیق و نیمه ساختارمند با یازده نفر از کارشناسان و خبرگان حوزه آسیب شناسی اجتماعی و کارتن خوابی، طی تابستان 1397، جمع آوری شد. نمونه با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند با این تعداد، به کفایت نظری رسید. داده ها به روش اشتراوس و کوربین و شیوه ولکات تحلیل شد.

    نتایج

    از داده های به دست آمده نه مضمون/مقوله-تم استخراج گردید که بیانگر نظرات کارشناسان و خبرگان در باره کارتن خوابی و شیوه توانمندسازی افراد کارتن خواب بود که شبکه مضمون ها را شکل دادند. سپس الگوی توانمندسازی افراد کارتن خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی ترسیم گردید. 

    بحث و نتیجه گیری

     عوامل اجتماعی مختلفی در توانمندسازی این افراد موثرند و شیوه مشارکتی در توانمندسازی همراه با به کارگیری ارزش ها، اصول مددکاری اجتماعی و نظریه های مرتبط با آن، این فرایند را تسهیل و تقویت کرده و کارآمد می سازد.

    کلیدواژگان: بی خانمانی، کارتن خوابی، سوءمصرف مواد، تحلیل موضوعی، توانمندسازی مشارکتی
  • معصومه معارف وند*، غنچه راهب، حمیده عادلیان راسی، فروزان شکوه، مریم ذبیحی پورسعادتی صفحات 27-42
    مقدمه

    برنامه آموزشی دکترای مددکاری اجتماعی در سال1382 به تصویب رسید و در سال1385 دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی اولین دانشجویان دکترا را پذیرش نمود. برنامه آموزشی مذکور از زمان تصویب مورد بازنگری قرار نگرفته است. با توجه به تغییرات گسترده اجتماعی در این سال ها به خصوص در حوزه سلامت اجتماعی و نیز تغییر در سیاست های اجتماعی در ایران برنامه آموزشی دکترای مددکاری اجتماعی به اندازه کافی پاسخگوی نیاز های جامعه و دانشجویان نیست. به همین منظور ضرورت دارد نظرات ذی نفعان در رابطه با بازنگری برنامه مورد تحلیل قرار گیرد.

    روش

    این پژوهش به روش تحلیل محتوا جهت دار انجام شد. دوازده شرکت کننده از جمله استادان، دانشجویان و دانش آموختگان دکترای رشته مددکاری اجتماعی به روش نمونه گیری هدفمند وارد مطالعه شده و با آن ها مصاحبه شد. 

    نتایج

    شرکت کنندگان در پژوهش اهداف و وظایف متنوعی را برای دانش آموختگان دکترای مددکاری اجتماعی پیشنهاد کردند از جمله سیاستگذاری، رهبری و برنامه ریزی، نقد نظریه ها و نظریه پردازی، آموزش نظری و عملی و سرپرستی، پژوهش و مداخلات بالینی. فارغ التحصیلی در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد مددکاری اجتماعی و همچنین داشتن سابقه کار به عنوان مهمترین معیارهای پذیرش دانشجویان معرفی شد. شرکت کنندگان بر ضرورت پیش بینی دروس عملی، کارآموزی و کارورزی علاوه بر واحدهای نظری تاکید نمودند. 

    بحث و نتیجه گیری

    پیشنهاد می شود سیاستگذاری، رهبری و برنامه ریزی، نقد نظریه ها و نظریه پردازی، آموزش نظری و عملی و سرپرستی، پژوهش و مداخلات بالینی به عنوان وظایف اصلی دانش آموختگان دکترای مددکاری اجتماعی در بازنگری برنامه آموزش دکترای مددکاری اجتماعی مورد توجه قرار گیرند. بر همین اساس باید افرادی در دوره دکترا پذیرش شوند که از سوابق تحصیلی و شغلی مناسب برای سپری کردن این دوره برخوردار باشند. در عین حال در نظر گرفتن روش های متناسب آموزشی و پیش بینی دروس عملی، کارآموزی و کارورزی در بازنگری برنامه درسی دکترای مددکاری اجتماعی ضروری به نظر می رسد.

    کلیدواژگان: مددکاری اجتماعی، برنامه آموزشی، دکترا، بازنگری
  • سید حمید آتش پور*، فرناز نوابی فر، محسن گل پرور صفحات 43-51
    مقدمه

    جامعه موفق در گرو خانواده های منسجم و موفق می باشد و این مهم زمانی تحقق می یابد که ازدواج، انتخاب همسر از روی آگاهی به منظور دستیابی به صمیمیت صورت گیرد. برقراری روابط صمیمانه به عوامل مختلفی ازجمله توانایی تنظیم هیجان بستگی دارد. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی بسته آموزش تیپ های شخصیتی انیاگرام بر خودتنظیمی هیجانی زوجین در مرحله پیش از ازدواج صورت گرفت.

    روش

    پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری مشتمل بر کلیه زوجین در مرحله پیش از ازدواج مراجعهکننده به مراکز مشاوره شهر اصفهان بود. چهل زوج به روش هدفمند مبتنی بر ملاک های ورود و خروج انتخاب شدند. پرسشنامه نظم جویی شناختی هیجان-Cognitive Emotional Regulation Questionnaire CERQ-P در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون، با فاصله چهل و پنج روز پس از اتمام آموزش، برای سنجش متغیر وابسته استفاده شد. گروه آزمایش طی ده جلسه نود دقیقه ای یک بار در هفته مورد آموزش قرار گرفتند. داده ها از طریق تحلیل کوواریانس مورد تحلیل قرار گرفت.

    نتایج

    یافته ها نشان داد بسته آموزش تیپ های شخصیتی انیاگرام بر خودتنظیمی هیجانی زوجین در دوره پیش از ازدواج اثربخش بوده است. همچنین بین نمرات گروه آزمایش و کنترل پس از کنترل پیش آزمون تفاوت معناداری مشاهده شد. [05/0>P] 

    بحث و نتیجه گیری

    بر اساس نتایج پژوهش حاضر آموزش تیپ شناسی انیاگرام به منظور ایجاد بینش نسبت به ویژگی های متفاوت شخصیت و درک حالات هیجانی خود و دیگری برای پیشگیری از مشکلات بعدی در زندگی زناشویی و دستیابی به یک ازدواج موفق، پیشنهاد می شود.

    کلیدواژگان: انیاگرام، خودتنظیمی هیجانی، زوجین، دوره پیش از ازدواج
  • معصومه گرجی، سمیه صالحی* صفحات 52-60
    مقدمه

    افراد و گروه های تاب آور، مجهز به مجموعه ای از ویژگی های مشترک اند که آن ها را برای غلبه بر دگرگونی ها و فراز و نشیب های زندگی آماده می کند. پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش طرح واره های ناسازگار اولیه و راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان در پیش بینی تاب آوری انجام شد. 

    روش

    این پژوهش به لحاظ روش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانشجویان کارشناسی ارشد رشته مشاوره خانواده دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب بود. تعداد دویست نفر به روش نمونه گیری در دسترس از بین دانشجویان کارشناسی ارشد رشته مشاوره خانواده دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل فرم کوتاه پرسشنامه طرح واره ناسازگار اولیه یانگ1996؛ پرسشنامه نظم جویی شناختی هیجان گارنفسکی کرایجو اسپینهاون2001؛ مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون2003 بود. به منظور تحلیل داده ها از آمار استنباطی-ضریب همبستگی و رگرسیون استفاده شد. 

    نتایج

    یافته ها نشان داد طرح واره های ناسازگار اولیه و راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان توان پیش بینی تاب آوری را داشتند. نتایج نشان داد که سی و شش درصد تغییرات تاب آوری به طرح واره های ناسازگار اولیه و راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان مربوط می شود.

    بحث و نتیجه گیری

     با توجه به نقش طرح واره های ناسازگار اولیه و راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان در پیش بینی تاب آوری، اجرای کارگاه های آموزشی با مبنای نظری طرح واره های ناسازگار اولیه و راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان، برای دانشجویان رشته مشاوره ضروری به نظر می رسد. علاوه بر این فراهم نمودن خدمات روان شناختی و مشاوره در دسترس عموم از دیگر ضرورت ها در ارتقا سلامت افراد است.

    کلیدواژگان: طرح واره های ناسازگار اولیه، راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان، تاب آوری
|
  • Monireh Pourfarahani, Hossein Ahmad Barabadi*, Ahmad Heidarnia Pages 5-13
    Introduction

    The purpose of this study was to investigate the effectiveness of acceptance and commitment group therapy in the social anxiety of adolescent orphan girls. 

    Methods

    The research method was semi-experimental with a pretest-posttest design and unequal control. The statistical population of the study was all ten to twenty-year-old orphan and foster adolescent girls in the two centers of Ali’s Golestan and Sofraye Sakhavat welfare in Mashhadin year 2017. Sixteen girls who acquired high grades on the pretest of the questionnaire of social anxiety Kanver2000 were selected as the sample population by convenience sampling, and eight girls in each center assigned into the experimental and control groups systematically. Then, ten sessions of the acceptance and commitment therapy were presented for the experimental group. The control group received non. Finally, the posttest was taken from both the experimental and control groups. To analyze the data multivariate analysis of variance and analysis of differential scores were used by the help of SPSS-21 software. 

    Results

    Findings show that acceptance and commitment group therapy has been effective in reducing the social anxiety of the experimental group in comparison to the control group. [P<0/05] 

    Conclusions

    According to the research findings, it appears that this approach can be used to reduce the social anxiety of adolescent orphan girls.

  • Akbar Bakhshinia, Habib Aghabakhshi*, Saeed Zokaei, Soheila Sadeghi Fasaei Pages 14-26
    Introduction

    In the recent two decades, a special kind of homelessness and rooflessness which is named rough sleepers has been appeared in our country, especially in the big city Tehran. The sleeping rough is a sign and resultant of other social issues in society and it also can lead to many more. Different governmental and non-governmental organizations have executed many interventional projects through different approaches. These interventions gradually inclined to support and empower rough sleepers. The research aim was offering an empowerment model for rough sleepers, based on the social work approach. 

    Methods

    This study was a qualitative type and conducted through the thematic analysis method. Data were collected by semi-structured in-depth interviews with eleven experts in sleeping rough and social pathology fields, in summer 2018. Sampling was initiated with a purposeful method and data was saturated with theoretical sampling. Data were analyzed through the “Wolcott” manner. 

    Results

    Nine themes or categories emerged from the viewpoint of the experts about the issue and solutions, and shaped the network of empowerment themes. Then, by using a social work-based approach the empowerment model of rough sleepers was planed.

    Conclusions

    A variety of social factors are affecting the empowerment of rough sleepers and using the contributive method with social work values, principles, and theories strengthens and facilitate this process.

    Keywords: Homelessness, Rough Sleepers (Sleeping Rough, Rough Sleeping), Substance Abuse, Thematic Analysis, Contributive Empowerment
  • Masoomeh Maarefvand*, Ghoncheh Raheb, Hamideh Addelyan Rasi, Foroozan Shokooh, Maryam Zabihi Poursaadati Pages 27-42
    Introduction

    Curriculum of Ph.D. of social work in Iran was first approved in 2003 and in 2006 the University of social welfare and rehabilitation sciences admitted first Ph.D. students. This curriculum has not revised since its approval. Due to the widespread social changes over these years in Iran, especially in the social health and social policy area, the Ph.D. program is not sufficiently responsive to the needs of the society and students. In this regard, it is essential to analyze the stakeholders’ feedback on the necessary revision of the curriculum.

    Methods

    A directed content analysis was used in this study. Twelve participants who were teachers, Ph.D. graduates and Ph.D. students of social work at the time of this study were recruited and interviewed through purposive sampling.

    Results

    Participants recommended several objectives and responsibilities for social work Ph.D. graduates such as policy-making, leadership, and programming, critical theory and theory developing, practicing theoretical and field education and supervision, research, and clinical interventions. The most important inclusion criteria for admission in the Ph.D. of social work were having and a bachelor's and master's degree in social work and have a background career experience. Participants also emphasized on practical and internship courses. 

    Conclusions

    It is recommended to consider policy-making, leadership, and programming, critical theory and theory developing, practicing theoretical and field education and supervision, research, and clinical interventions as key responsibilities of a social work Ph.D. student. Accordingly, persons with appropriate academic and career background should be admitted to this program. Appropriate teaching methods and practices and internship courses are essential for the Ph.D. curriculum of social work.

    Keywords: Social Work, Curriculum, Ph.D., Revision
  • Hamid Atashpour*, Farnaz Navabifar, Mohsen Golparvar Pages 43-51
    Introduction

    A successful society depends on coherent and successful families and it comes true when the choice of couples is made on knowledge to fulfill intimacy. Establishing intimate relationships is hinged upon a variety of factors including the ability to recognize and regulate emotions. This study aimed to determine the effectiveness of training of Enneagram typology on emotional self-regulation of couples in the premarital stage.  

    Methods

    This was a quasi-experimental study with a pretest-posttest design and control group. The sample of this study was all couples in the premarital stage were referred to the counseling centers of Isfahan city, among them forty couples were selected by purposive sampling method based on entry and exit criteria and randomly divided into control and experimental groups. The data were collected by the cognitive emotion regulation questionnaire-CERQ. The experimental group received ten sessions of ninety-minute enneagram typology training once a week while the control group received none. After completing the interventions and after forty-five days, both groups responded to the posttest. Analysis of covariance was run to analyze the data.

    Results

    According to the results, the Enneagram personality types training was effective on emotional self- regulation of couples and there was a significant difference between the experimental and control groups in terms of emotional self-regulation criteria. [P<0.05]

    Conclusions

    This study shows that training Enneagram typology by providing insights on the different characteristics of the personality in couples leads them to perceive precise knowledge of the emotional states of themselves and their partner will be effective in preventing future problems in marital life to achieve a successful marriage.

    Keywords: Enneagram, Emotional Self-regulation, Couples, Pre-Marital Stage
  • Masoomeh Gorji, Somaieh Salehi* Pages 52-60
    Introduction

    Resilient individuals and groups are equipped with a set of common features that prepare them to overcome the highs and lows of life. The present study was conducted to determine the role of early maladaptive schemas and cognitive emotion regulation strategies in predicting resilience. 

    Methods

    This was a descriptive correlational study. The statistical population of this study included all master's degree students in family counseling at the faculty of psychology and educational sciences of the Islamic Azad University of Tehran's south branch. Two-hundred students were selected through a convenience sampling method. The tools of this research include Young schema questionnaire-short form1996, cognitive emotion regulation questionnaire: Garnovski, Kriaj, and Spinhoven2001; Connor-Davidson’s resilience scale2003. Inferential statistics correlation coefficient and regression were used to analyze the data. 

    Results

    The findings showed that early maladaptive schemas and the cognitive emotion regulation strategies could predict the resilience and quality of life. The results showed thirty-six percent of the resilience changes are related to early maladaptive schemas and the cognitive emotion regulation strategies.

    Conclusions

    Considering the predictability of the resilience through early maladaptive schemas and the cognitive emotion regulation strategies, the implementation of workshops with the theoretical basis of early maladaptive schemas and cognitive-emotion regulation strategies seems necessary among counseling students. Also, providing psychological services and counseling available to the general public is another necessity in promoting people's health.

    Keywords: Early Maladaptive Schemas, Cognitive Emotion Regulation Strategies, Resilience