فهرست مطالب

  • پیاپی 77 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1399/07/16
  • تعداد عناوین: 7
|
  • صفحه 10
  • محمدعلی خبری*، مهدی جوزی صفحه 14

    قصه ها و داستان های قرآن کریم دارای جنبه های نمایشی (درام) بوده و می توان آنها را از جنبه های نمایشی مورد بررسی قرار داد. واژه‌ی نمایش (درام) در یونانی صرفا به معنای کنش است. کنش مهم ترین عنصر درام است که با سایر آثار ادبی فرق اساسی دارد. جیمز تامس از نظریه پردازانی است که براساس فرم و روش فرمالیسم متن نمایش را مورد تحلیل و بررسی قرار می دهد. از نظر او تحلیل فرمالیستی نمایش نامه تابع اصول و شیوه های ارسطویی بوده که سعی در تحلیل بوطیقای ارسطو را دارد. او در توضیح تقلید و عمل شخصیت، کنش های دراماتیک را به صورت کنش های جسمی و روانشناختی بیان می کند . کنش های جسمی به چهار صورت ورود و خروج، میزانسن، استفاده از وسایل خاص و فعالیت های خاص جسمی و کنش روانشناختی به صورت اقرار، دستور و نقشه ها بیان می شوند. این پژوهش در پی بررسی کنش های جسمی و روانشناختی در قصه حضرت موسی (ع) می باشد و در پی پاسخ به این سوال است که آیا داستان حضرت موسی (ع) دارای کنش های جسمی و روانشناختی می باشد؟ و این کنش ها کدامند؟ روش تحقیق در این پژوهش به صورت تجزیه اطلاعات به صورت روش استقرایی- تفسیری و توصیفی - تحلیلی می باشد. بعد از بررسی های انجام شده به این نتیجه می رسیم که قصه حضرت موسی ع دارای کنش های جسمی و روانشناختی است و می توان به مهم ترین کنش های جسمی چون ورود خروج ها مانند ورود حضرت موسی (ع) به کاخ فرعون، میزانسن در صندوق بودن حضرت موسی (ع) هنگام نوزادی در رود نیل، استفاده از وسایل خاص مانند عصا و فعالیت خاص جسمی مانند معیوب کردن کشتی توسط حضرت خضر (ع) و مهم ترین کنش ها روانشناختی، دستور ها مانند دستور فرعون به ساحران برای مقابله با حضرت موسی (ع)، اقرار ها مانند اقرار قارون به اشتباهش و نقشه ها مانند نقشه آسیه همسر فرعون برای نگه داشتن حضرت موسی (ع) اشاره دارد.

    کلیدواژگان: قرآن، داستان موسی، نمایش، کنش جسمی، کنش روانشناختی
  • محمدحسین ناصربخت صفحه 36

    پژوهش  حاضرباتوجه به ضرورت بررسی تحلیلی سیرتکوین نمایش های سنتی ایرانی ، تاثیرات تحولات اجتماعی ، سیاسی وفرهنگی برمجالس تقلید ایرانی را دردوران پهلوی (1304 تا1357 ه.ش)، دورانی که کمتر دراین زمینه مورد توجه پژوهشگران بوده است، بررسی می نماید ودر جستجوی پاسخی برای این سیوال است  که:  شرایط اجتماعی وسیاسی  حاکم و تحولات فرهنگی این برهه زمانی چه تاثیراتی برقصص ونحوه اجرای مجالس تقلید داشته اند؟ پس به همین سبب؛ به تحلیل جامعه شناسانه اسناد وبه ویژه متون ثبت شده و به جای مانده از مجالس شادی آور دراشکال گوناگون آن می پردازد که بخشی از آنها در مرکز اسناد هنرهای نمایشی در کتابخانه تیاتر شهرمضبوط بوده ، برخی در مکتوبات موجود دراین زمینه توسط پژوهشگران متقدم ثبت شده اند وبرخی از آرشیوهای شخصی ابتیاع گردیده اند، پژوهش حاضر ضمن شناسایی وتحلیل تغییرات وتحولات به وجود آمده درقصص ونحوه اجرای انواع گوناگون نمایش های شادی آورسنتی دراین دوران ،  در پایان به این نتیجه دست می یابد که:  طی این دوران نمایش های شادی آورسنتی همسوباخواست زمانه اوجی کوتاه مدت، گسترش وسپس نزول خود راتجربه نموده اند و حتی برخی ازگونه های آن – چون سیاه بازی – درمقاطعی به عنوان رقیبی جدی برای تیاتر وارداتی درتماشاخانه های الگوگرفته اراروپامطرح بوده اند و برهمین اساس باتوجه به شرایط وپیشنهادات زمانه موضوعات ووضعیت های  مورد علاقه مخاطبین وسفارشات  اجتماعی )وگاه تحت حمایت دولت) درانتخاب قصص برای اجرا درمنازل وتماشاخانه هاواستفاده از ترفندهاوفنون کمدی وایجاد بزنگاه های نمایشی تغییرات وتحولاتی را بنا به پسند زمانه و خواست مخاطبین وگاه تحت تاثیر تیاتر وارداتی پذیرا شدند.لیکن علیرغم این تلاش از سوی دست اندرکاران نمایش های شادی آور به سبب گرایش حکومت پهلوی ومیل  جامعه به مدرنیزاسیون واز دست رفتن زمینه های طبیعی ورشد وتحول مجالس شادمانی به تدریج سیر نزولی خود را آغاز نموده ودر اواخر دوران پهلوی در حضیض مذلت قرار می گیرند. ضمنا در این مقاله با توجه به دسترسی پژوهشگر به اسنادی که کمتر مورد توجه بوده اند؛برخی از ترفندها وتحولات انجام پذیرفته در قصص ومتون نمایش های شادی آور برای نخستین بار طرح می شوند. امید است که دستاوردهای این تحقیق درشناسایی تاریخچه مبهم نمایش های شادی آور ایرانی موثر بوده وتوسط نمایشگرانی که درپی احیاء و معاصرسازی این گونه های نمایشی هستند، مورد استفاده قرار گیرد.

    کلیدواژگان: تقلید، تئاتر، دوره پهلوی، سنت، تجددطلبی، تماشاخانه
  • پریسا آب تین*، مسعود دلخواه صفحه 62

    این مقاله درباره‌ی، تاثیر فضا و طراحی صحنه بر میزانسن در آثار رابرت ویلسون (-1941)، طراح دکوراسیون داخلی، مجسمه ساز، معمار، کارگردان تیاتر و یکی از تاثیرگذارترین پیشروان تیاتر معاصر است. ویلسون در جستجوی شکلی از اجرا در قالب «تیاتر تصویری» است. که تمامی عناصر اجرایی به یک اندازه اهمیت داشته باشند، در همین راستا، شکل‌گیری چنین تیاتری با این اندیشه به درک مضاعف فضا در تیاتر و همچنین تاثیر آن به عنوان بخش کاملی از عناصر طراحی برای شناخت هرچه بیشتر کار کارگردان/ طراح صحنه ضرورت دارد. هدف از انجام این پژوهش بررسی روند شکل‌گیری تیاتر با محوریت فضا، طراحی صحنه، چگونگی تاثیر آن بر میزانسن و نحوه‌ی برخورد با بازیگر به عنوان بخشی از فضای طراحی شده‌ است.

    کلیدواژگان: فضا، طراحی صحنه، میزانسن، رابرت ویلسون، تئاتر تصویری
  • سارا نوری*، محمدرضا شریف زاده صفحه 80

    آستین وانگ، طراح صحنه تئاتر تایوانی در استفاده از یک رویکرد حداقلی در ایجاد فضای مجازی که عناصر اصلی یک داستان را بازی می‌کند، مهارت دارد. رویکردی که بازخورد مخاطب در جوامع مدرن را دچار دگرگونی کرده و فرایند جانشینی نشانه‌های واقعیت مجازی به جای واقعیت را ممکن ساخته و از جهتی دیگر، فرصت دیده شدن و حضور بیشتر با محدودیت کمتر را برای مخاطبین ایجاد کرده است. بسیاری از کارگردانان، بازیگران و تماشاگران معتقدند صحنه‌پردازی‌های تئاتر مجازی توجه تماشاگران را بیش‌از‌حد به خود جذب می‌کند و با ایجاد تئاتر تصنعی ارتباط میان مخاطب و نمایش کاهش می‌یابد. با توجه به اینکه هر اثر هنری و ادبی نیاز دارد که با نمایش ابعاد مختلف اثر، انتقال اطلاعات و احساسات را به مخاطب انجام دهد، ازاین‌رو، مقاله حاضر عطف به رویکرد نظری آستین وانگ، به ارزیابی و تحقیق نسبت به این دو گستره مثبت و منفی و عوامل موثر در ارتباط مخاطب با صحنه‌پردازی تئاتر به هنگام استفاده از واقعیت مجازی می‌پردازد. فرضیه‌ پژوهش این است که؛ استفاده از عوامل موثر واقعیت مجازی در صحنه‌پردازی تئاتر به واسطه مجازی بودن، نه تنها باعث اشکال در ارتباط مخاطب با اجرا نمی شود، بلکه امکان ارتباط موثرتر با مخاطب را ایجاد می‌کند. روش پژوهش در این مقاله، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد جهت‌دار است. پرسش اصلی این این است که چگونه می‌توان با استفاده از واقعیت مجازی در صحنه پردازی ارتباط موثرتری میان مخاطب و اجرا ایجاد کرد؟ همچنین این تحقیق به دنبال یافتن راهکارهایی برای استفاده موثر صحنه‌پردازی با استفاده از واقعیت مجازی در تئاتر ایران است. و در این گستره در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه می توان شیوه‌‌های مختلف استفاده از تکنولوژی در طراحی صحنه را در تئاتر ایران پیاده کرد؟ و این نوع استفاده چه محاسن و معایبی می تواند داشته باشد؟ به‌منظور سنجش چگونگی تاثیر تئاتر مجازی بر مخاطب، از روش اسنادی و رویکرد تحلیلی - توصیفی، متن مصاحبه‌هایی عمیق که از طرف کارگردانان برجسته صورت گرفته بود را مورد کنکاش قرار داده و از این طریق، کدهای مفهومی، با استفاده از نرم‌افزار اطلس‌تی استخراج گردید. یافته‌های این پژوهش به تبیین ده عامل موثر «حس بی‌مکانی»، «سیالیت محیط»، «رنگ و کیفیت تصویر»، «مقیاس و چیدمان فضا»، «تنوع صحنه‌ها»، «کیفیت نور»، «خیالی بودن»، «صدا»، «سرعت حرکت» و درنهایت «حس بی‌زمانی» منتج شده که موجب افزایش ارتباط مخاطب با تئاتر مجازی می‌شود.

    کلیدواژگان: واقعیت مجازی، صحنه پردازی، تئاتر مجازی، آستین وانگ
  • محمد هاشمیان*، نرگس یزدی صفحه 106

    وحشت یکی از پرمخاطب‎ترین ژانرهاست که ریشه‎ای تاریخی در ادبیات دارد و از بدو به‎وجود آمدن سینما حضوری جدی و چشمگیر داشته است. تئاتر نیز سعی کرده پابه‎پای سینما حرکت کند، گرچه سینما به مدد تکنولوژی‎های بیشتر همیشه پیشی گرفته است. وحشت در طی سال‎ها همواره با تمهیدات جدیدی در اجرا روبه‎رو بوده است که باعث شده مخاطبان بیشتری پیدا کند. مقاله‎ی حاضر به منظور بررسی راهکارهای عملی برای طراحی نور تئاتر وحشت انجام گرفته است. وحشت مورد نظر، وحشت روحی - روانی است که عامل پیدایش آن نیروهای متافیزیکی (روح، شیطان و...) است. بدین منظور از روش توصیفی تحلیلی استفاده شده است. اطلاعات و داده‎های پژوهش با استفاده از روش‎های کتابخانه‎ای نظری و مشاهده جمع‎آوری شد. هدف اصلی یافتن و پیشنهاد راه‎هایی برای نشان دادن نیروهای متافیزیکی و به وجود آوردن دلهره و ترس در مخاطب با استفاده از طراحی نور است. خلاصه‎ی یافته‎ها و نتایج حاصل از پژوهش عبارت اند از: انتخاب صحیح نمایشنامه که در آن موضوعی برای وحشت وجود داشته باشد، ایجاد فضای تعلیق و بکارگیری عوامل محیطی، ایجاد سیر صعودی از ناآگاهی به شناخت، دلهره، ترس، وحشت و سپس حفظ فضای ترس، استفاده‎ی درست از مبانی و عناصر طراحی، خط، فرم، رنگ.

    کلیدواژگان: طراحی نور، تئاتر وحشت، عناصر وحشت، ژانر وحشت
  • سارا عالم*، وحید وزیری، علی رضایی شریف صفحه 134

    از دیرباز نمایش‌های آیینی نقش مهمی در ارتقا فرهنگ و هویت افراد جامعه داشته است و از آنجا که تمامی رفتارهای آیینی صورتی نمایشی دارند برای جلوه و نشان دادن این صورت‌های نمایشی نیاز به فضاهایی مناسب و باکیفیت است تا بتوان در انتقال محتوای آن به مخاطب موفقیت‌آمیز باشد. لیکن با توجه به اهمیت مخاطب در حوزه نمایش و خصوصا نمایش‌های آیینی که با مخاطب در ارتباط مستقیم بوده در این تحقیق برای طراحی فضاهای نمایش و میزان رضایتمندی افراد از کیفیت فضای نمایش از مخاطبان استفاده‌شده تا با بهره‌گیری از نظرات آنان بتوان کیفیت فضاهای نمایش را درخور شان و رضایت مخاطبان ارتقا داد. این تحقیق از نوع کاربردی و هدف آن بررسی دیدگاه‌های مخاطبان در رابطه با نوع و کیفیت فضاهای نمایش خصوصا نمایش‌های آیینی است. ابتدا با مصاحبه با افراد متخصص حوزه هنر و نمایش و همچنین متخصصان حوزه طراحی و معماری اطلاعات و معیارهای اصلی طراحی استخراج گردید سپس اطلاعات به دست آمده با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی به تعداد 750 نفر از شهروندان اردبیل مورد آزمون قرار گرفت. نتایج نشان داد که فضاهای نمایشی روباز، موقعیت قرارگیری، تلفیقی از معماری سنتی و مدرن، تلفیق مصالح سنتی و مدرن، محتوای نمایش و سایر عوامل محیطی در میزان رضایتمندی افراد از فضاهای نمایشی نقش موثری دارد. استفاده از این ایده‌ها در ساخت و حتی بازسازی فضاهای نمایش باعث می‌شود کیفیت این‌گونه فضاها ارتقا یابد و همین امر در حفظ، پیشرفت و انتقال نمایش‌های آیینی سنتی به آیندگان موثر باشد.

    کلیدواژگان: نمایش آیینی، فضای نمایش، محتوا، رضایتمندی
|
  • Mohammad Ali Khabari*, Mahdi jozi Page 14

    The stories and tales of the Holy Quran have dramatic aspects (drama) and can be examined from dramatic aspects. The word drama in Greek simply means action. Action is the most important element of drama, which is fundamentally different from other literary works. James Thomas is one of the theorists who analyzes the text of the play based on the form and method of formalism. In his view, the formalist analysis of the play was subject to Aristotelian principles and practices that sought to analyze Aristotle’s poetics. In his view, the formalist analysis of the play was subject to Aristotelian principles and practices that sought to analyze Aristotle’s poetics. Physical activity is expressed in four forms: entry and exit, mezzanine, use of special equipment and special physical activities, and psychological action in the form of confession, order, and plans. This research seeks to examine the physical and psychological And it seeks to answer the (ع) actions in the story of Prophet Moses has physical and (ع) question of whether the story of Prophet Moses psychological actions? And what are these actions? The research method in this research is information analysis as inductive-interpretive and descriptive-analytical method. After the investigations, we come to the conclusion that the story has physical and psychological actions. And (ع) of Prophet Moses we can refer to the most important physical actions such as the entry of exits such as the arrival of Prophet Moses in Pharaoh’s palace. Mezzanine in the box of Prophet Moses when she was a baby in the Nile . The use of special equipment such as canes and special physical activities such as defeating the ship by Hazrat Khidr and the most important psychological actions, orders such as Pharaoh’s order to the magicians to confront Prophet Moses , Confessions, such as Qarun’s confession, point to his mistakes, and plans such as Pharaoh’s wife Asiya’s plan to keep Moses.

    Keywords: Quran, Moses’ story, play, physical action, psychological action
  • Mohammad Hossein Naserbakht* Page 36

    The present study, considering the need for the analytical study of the evolution of traditional Iranian plays, investigates the effects of social, political and cultural developments on the Iranian imitation ceremonies in the Pahlavi era, a period that has been less considered by scholars in this field, and seeks an answer to this question: What are the influences of the prevailing social and political conditions and cultural developments of this period on the stories and the way of performing the imitation ceremonies? So for this reason; Sociological analysis of documents, especially recorded texts, left over from joyous ceremonies in its various forms, some of which were recorded in the Performing Arts Documentation Center in the Shahr Theater Library, some have been documented by previous researchers in this field, and some have been acquired from personal archives. This study, identifying and analyzing the changes and developments that have taken place in the stories and the way of performing various types of traditional joyous ceremonies in this period, in the end concludes that: During this period, traditional joyous performances experienced their short peak time along with the demands of that time and then declined and even some of its genres - such as Siah bazi - at times have been considered as a serious competitor to the imported theaters in Europeanstyle theaters. Accordingly, based on the conditions and suggestions of the time, the interested topics and situations of the audience and social orders, and sometimes with the support of the government, in choosing stories to perform in homes and theaters and using comedy tricks and techniques, received changes and developments according to time and audiences’ demands and sometimes under the influence of imported theater. But despite the effort by those involved in joyous performances due to the tendency of the Pahlavi government and the desire of society to modernize and the loss of natural grounds for the growth and development of ceremonies, gradually began its decline and in the late Pahlavi era had a very bad situation. In addition, in this article, due to the researcher’s access to the documents which have paid less attention, some tricks and changes in stories and in texts of joyous plays are presented for the first time. It is hoped that the findings of this study will be effective in identifying the ambiguous history of Iranian joyous performances and will be used by play writers who are looking to revive and modernize these dramatic genres.

    Keywords: imitation, theatre, Pahlavi era, tradition, modernity, playhouse
  • Masoud Delkhah, Parisa Abtin* Page 62

    This thesis is about the influence of space and stage design on the mise-en-scene in Robert Wilson’s performance (1941-) as a designer of interior decoration, sculptor, architect, theater director and one of the most influential a contemporary theater avant-garde. Wilson is looking for a form of “Visual Theater” that all of the elements of the performance have same importance. In this regard, the formation of this sample of the theater with this approach to more understanding space in theater and also its effect to title complete section of the design elements is needed to better understand the work of the director/ stage designer. The purpose of this research is checking process of the formation of the theater centered on space, stage design, how it effect on the mise-en-scene and parallels with actor as a part of the designed space As a result, the study tries to achieve a new definition of the concept of the space and stage design and mise-on-scene in the theater, according to Robert Wilson’s approach.

    Keywords: Space, Stage Design, Mise-on- scene, Robert Wilson, Visual Theater
  • Sara *Noori, Mohamad reza Sharifzadeh Page 80

    Austin Wang, Taiwanese stage designer, is well-known for his skillfulness in applying a minimal approach in creating a virtual environment which function as the major elements of a story. This approach has transformed the audience feedback in modern era, enabling the process of alternating reality with virtual reality signs. On the other hand, it has provided the audience with the opportunity of being noticed with high participation and few limitations. A great many directors, actors, spectators believe that stage designing of virtual theater draws too much attention, and artificial staging diminishes the tie between the audience and the drama. Given that every work of art and literature is required to convey information and emotions to the audience by demonstrating different dimensions of the work, the present study, based on Austin Wang’s work on stage design, seeks to explore and assess these two positive/negative expansions as well as other effective factors in connecting the audience with stage design while using virtual reality. The research assumption is that; Using the effective factors of virtual reality in theater staging due to being virtual, not only does not cause problems in the audience’s relationship with the performance, but also makes it feasible to communicate more effectively with the audience. The research method in this article is qualitative/content analysis with a directional approach. The main question is how to use virtual reality in staging to create a more effective relationship between the audience and the performance? This research also seeks to find solutions for the effective use of staging using virtual reality in Iranian theater. And in this regard, it attempts to find a solution as to how different ways

  • Mohamad Hashemian*, Narges Yazdi Page 106

    Horror is one of the most popular genres which is rooted in literature and has enjoyed a serious presence since the beginning of cinema. Theater has also tried to catch up with cinema in this regard. However, cinema has always outstripped theater with the aid of more technologies. When we speak of “Horror” as a genre, we are often referring to the whole range of feelings connected to the emotion of horror, as well as dread, discomfort, revulsion, fear, and terror. Of course this is not the same fear one feels when faced with a reallife fright, but the same emotional working we feel when we cry at a tragedy or laugh at a comedy. In the case of horror, that artistic emotion is fear. Horror covers the waterfront in subject and style, but what its many different manifestations have in common is an ability to tap into our subconscious like no other genre. Horror stories have always been a way of addressing our deepest fears and desires, those ideas and emotions it might not always be possible for us to articulate even if we wanted to. Horror is thus a genre that is always ready to address the fears of the audience, these being fuelled by events and concerns on an international and national level. Horror has always made use of new strategies to be effective in performance over the years, which has resulted in more popularity among audiences. In supernatural fiction, the soul often takes the form of a ghost or spirit, whose unearthly and immaterial nature provides eloquent and terrifying rebuttal to those who claim that all that exists is what can be seen, heard, or felt. This ghost exists in a liminal space, poised somewhere between the physical world of flesh and blood and the (presumed) afterlife of pure spirit. The present study was conducted to explore practical ways to Light Design the theater of horror. The horror in question is the psychological- psychological horror that is caused by of using technology in stage design can be implemented in Iranian theater? And what are the advantages and disadvantages of this type of utility? The research method used is descriptive-analytical and data collection has been used from all valid library sources. Interviews of notable directors were examined and through this, conceptual codes were extracted via Atlasi software. The findings of this study explain the ten effective factors which increases the audience’s connection with virtual theater: “sense of impossibility”, “environmental fluidity”, “color and image quality”, “scale and arrangement of space”, “variety of scenes”, “light quality”, “imaginativeness”, “sound”, “speed of movement” and finally “sense of timelessness”.

    Keywords: Virtual Reality, Staging, Virtual Theater, Austin Wang
  • Vahid Vaziri, Sara Alem*, Ali Rezaei Sharif Page 134

    Ritual theater have long played an important role in promoting the culture and identity of individuals in the community, and since all rituals have a rhetorical form, they require appropriate and highquality spaces to convey their content to a successful audience. However, given the importance of the audience in the field of theater and especially the ritual performances that were directly related to the audience, in this study, the audience was used to design the play spaces and the degree of satisfaction of the audience with the quality of the spaces so that the viewers could enjoy the quality of the spaces. To show promoting their liking and audience satisfaction. The purpose of this study is to examine the viewpoints of audiences regarding the type and quality of play spaces, especially in ritual performances. Initially, interviews with experts in the field of art and drama as well as design and architecture experts were extracted and the main design criteria were extracted. Then the information was collected by random sampling from 750 Ardabil citizens. The results showed that outdoor play spaces, location, combination of traditional and modern architecture, integration of traditional and modern materials, display content and other environmental factors had a significant effect on people’s satisfaction with the show. Applying these ideas to the construction the emergence of metaphysical forces (ghosts, devils, spirit, etc.). For this purpose, a descriptive - analytical method is used. Research data were collected using theoretical and observational library methods. The main purpose is to find and suggest ways to show metaphysical forces and create fury and fear in the audience using the Light Design that are important in building theater on stage. The most important findings and results of the research indicate that there is a solution for theater of horror in light design. The summary of these elements are: Correct choice of play where there is a theme for horror, Creating a suspension in the atmosphere and applying environmental factors, ascending from ignorance to cognition, apprehension, fear, panic and then keeping the atmosphere of fear, Creating meaning through the game of difference and repetition and conditioning of the audience, Proper use of the basics and design elements, lines, shapes, colors and realizing the full potential of the show’s execution and new tools.

    Keywords: Light Design, Horror Theatre, Elements of Horror, The Genre of Horror