فهرست مطالب

  • پیاپی 7 (پاییز و زمستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/11/19
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمدهادی یدالله پور*، محمد مهدی محمودی صفحات 9-27

    زبان قرآن از مولفه‌‏های اصلی متن قرآنی است و تشخیص این امر که زبان قرآن چگونه زبانی است، به نحو بنیادین در فهم و تفسیر قرآن اثرگذار است. از این رو، پرسش از زبان قرآن، امروزه از جمله مباحث مهم در حوزه فهم و تفسیر قرآن کریم است. پرسش اساسی در این پژوهش آن است که منطق و شیوه زبان قرآن چیست؟ و خداوند در ابلاغ پیام هدایت انسان از چه سبک و شیوه‏‌ای استفاده کرده و این پیام الاهی دارای چه ویژگی‌هایی است؟ در این پژوهش که با روش تحقیق تحلیلی توصیفی انجام پذیرفته است، نظرگاه دو قرآن‌‏پژوه معاصر؛ آیت‌الله خویی(ره) و آیت‌الله معرفت(ره) در باب زبان قرآن مورد توجه و بررسی قرار می‌گیرد. به باور این دو قرآن‏‌پژوه، زبان قرآن از حیث مخاطب با مراتب تشکیکی خود همه انسان‌ها، اعم از عامیان و فرهیختگان را در بر می‌گیرد همچنین این زبان، همه طیف‌های آدمیان با فاصله‌های گوناگون اعتقادی و رفتاری، اعم از گمراهان و ایمانیان متوسط تا مقربان و برگزیدگان خدایی را فرا می‌گیرد. هدف غایی زبان قرآن در یک نگاه کلی، «رهنمونی» و «هدایت‌گری» است. در عین حال قرآن همانند هر صاحب اصطلاحی زبان ویژه خود را دارد، واژه‌ها و تعبیرات را در مفاهیمی استعمال می‌کند که خود اراده کرده است.

    کلیدواژگان: زبان قرآن، آیت الله خویی، آیت الله معرفت، تفسیر
  • عفت طالبی، محمد مهدی مشکاتی صفحات 29-42

    از آنجا که وحی در اسلام از جایگاه خاصی برخوردار است و اساس و محور آموزه‌های دینی و یکی از منابع مهم معرفت‌زایی بشر محسوب می‌گردد از این روی هدف این مقاله، به بررسی دیدگاه امام فخررازی و علامه طباطبایی در زمینه ماهیت وحی، تبیین و خطاناپذیری آن، با محوریت آیه 51 سوره شوری می‌باشد. به دلیل اهمیت موضوع، این دو مفسر در آثار خویش به تبیین و توضیح وحی پرداخته‌اند. این بررسی نشان می‌دهد که دیدگاه آنان در تبیین آیه مذکور متفاوت است. که فخررازی تمام اقسام ارتباط خداوند با بشر را از نوع وحی محسوب می‌کند در حالی که علامه، وحی را ارتباط بدون واسطه میان خداوند و پیامبر لحاظ کرده است. فخر رازی با توجه به رویای حضرت ابراهیم در مورد ذبح فرزندش، مقوله وحی را امری خطاپذیر دانسته است اما علامه، وحی را امری یقینی دانسته و آن را از مبداء صدور تا وصول به مردم، مصون و محفوظ از خطا قلمداد کرده است.

    کلیدواژگان: وحی، فخر رازی، علامه طباطبایی، سوره شوری
  • علی حاجی خانی*، کاووس روحی برندق، محبوبه سرمدی صفحات 43-62

    قرآن کریم در بسیاری از آیات، تصویری از ویژگی‌های بهشت، نعمت‌های آن و زندگی بهشتیان ارایه می‌دهد. بررسی این آیات، می‌تواند باعث ایجاد انگیزه در انتخاب و پیمودن صراط مستقیم گردد؛ راهی که انسان همواره به طور فطری به دنبال آن است. یکی از نعمت‌های بهشتی که در آیات قرآن کریم از آن سخن به میان آمده «شراب بهشتی» است. هدف این تحقیق تبیین اقسام و اوصاف شراب‌های بهشتی و بررسی درجات بهشتیان مشمول این نعمت (مخلصین، مقربین، ابرار و...)، با استناد به آیات و روایات می‌باشد. ماهیت و معنای شراب‌های بهشتی، بدون شک متفاوت از شراب دنیایی در معنای مصطلح آن به معنای خمر است. ضمن اینکه شراب‌های بهشتی دارای اقسام مختلف و ویژگی ممتازی است که بندگان خدا به تناسب درجات معنوی خود، از آن‌ها بهره‌مند خواهند شد. با این بررسی روشن شد که نوشندگان شراب‌های بهشتی، مومنان خاص (مقربان و بندگان مخلص) هستند و مومنان عام (ابرار، اصحاب یمین و متقین) از رحیق آمیخته به شراب‌ها می‌نوشند. آن چه به‌عنوان نعمت‌ها، شراب‌های بهشتی و ویژگی آن‌ها، یادآوری شده، جملگی برای تقریب به ذهن مادی بشر، این گونه توصیف شده‌اند؛ اما حقیقت و باطن نعمت‌های بهشتی و شراب طهور و لذتی که برای بهشتیان ایجاد می‌کند قابل وصف نیست و البته نعمت معنوی رضوان الهی، از تمامی این نعمت‌ها برتر و والاتر است.

    کلیدواژگان: مقربان، شراب های بهشتی، قرآن
  • سید معصوم حسینی، منیره سادات کامرانی* صفحات 63-84

    بخشی از صفات خداوند که قرآن و حدیث از آن خبرداده است خردها از درک آن عاجزند، مانند: «ید، وجه، استوا بر عرش»، این صفات را «صفات خبری» نامند که نمی‌توان آن‌ها را بر معنای ظاهری حمل نمود. گروه طرفدار تشبیه و تجسیم در راستای تایید و نشر اعتقادات خویش، که ریشه در باورهای یهود و نصاری داردف به جعل روایاتی در باب توحید پرداخته اند. بعدها ابن تیمیه و محمد بن‌ عبدالوهاب گسترش و انتشار چنین باورهایی دامن زدند و هم اکنون نیز وهابیت از آبشخور چاپ و نشر کتب آنان توسط آل‌سعود مشروب می‌شود. این پژوهش بر آن است به نقد و بررسی روایات توحیدی مرتبط با دو صفات خبری «مکان و نزول خدا» در صحیح بخاری بپردازد. در گام نخست با تحقیق در کتاب التوحید صحیح بخاری، پنج روایت که قایل به مکان و نزول خدا در هر شب به آسمان دنیا است؛ استخراج و تبیین گردید. سپس با بهره‌گیری از معیارهای مشترک میان فریقین در نقد حدیث، به ارزیابی مدلول احادیث پرداخته شد. با عرضه روایات مذکور بر قرآن، سنت قطعی و براهین عقلی مشخص گردید خدایی که صحیح بخاری در روایات خود معرفی کرده است در تباین و تضاد کامل با خدایی است که در روایات کتاب توحید صدوق تصویر شده است. در حالی که همه احادیث صدوق با آیات و سنت قطعی مطابقت دارد. در برخی روایات به منظور رد نظریه تشبیه و تجسیم، از براهین عقلی و منطقی استفاده شده است و در برخی دیگر امام معصوم(ع) به‌طور صریح به محرف و جعلی بودن احادیث نزول خدا اشاره می‌نماید. حاصل آن که روایات مورد پژوهش صحیح بخاری در رتبه روایات مجعول و مطروح قرار می‌گیرد.

    کلیدواژگان: صفات خبری، روایات، صحیح بخاری، مکان، نزول خدا، توحید صدوق
  • سهراب مروتی، سارا ساکی، فرشته دارابی* صفحات 85-102

    با توجه به اهمیت و کاربرد واژه‌ «جمود» در ادبیات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی عصر حاضر، واکاوی معنای آن از منظر قرآن کریم موضوعی پر اهمیت به شمار می‌رود. این پژوهش برآن است تا با رویکردی معناشناسانه، به واکاوی معنای جمود و دیگر واژگان مرتبط با آن در قرآن کریم بپردازد؛ تا با کشف معانی و مصادیقی نو در قرآن کریم، معنای جامع‌تری از جمود به دست آید. در این تحقیق ضمن بازشناسی مفهوم لغوی جمود و واژگان داخل در دایره معنایی آن، واژگان جانشین، همنشین و مصداقی آن مورد بررسی قرار گرفته‌اند که هر کدام بیانگر بخشی از مفهوم قرآنی جمود می‌باشند. با این بررسی مشخص شد که مفاهیم مرتبط به جمود به دو دسته حقیقی و مجازی قابل تقسیم است. واژگان مرتبط با آن مانند حمیت، تعصب، تحجر و قساوت قلب، دارای معنایی قریب به واژه‌ی جمود می‌باشند. پژوهش حاضر باروش تحلیلی انجام شده است.

    کلیدواژگان: قرآن، جمود، معناشناسی، تحجر، تعصب، حمیت
  • محمدطاهر یعقوبی*، نجمه دوستکام صفحات 103-129

    مسئله تربیت از مهم‌ترین دغدغه‌های آموزه‌های اسلام بوده و مکاتب تربیتی بر پایه مبانی و اصول تربیتی خاص، شکل می‌گیرند. مبانی تربیت همان رویکردهای کلی نسبت به جهان و انسان را گویند. در سوره مومنون به مبانی تربیتی مهمی اشاره شده است که در پرتو آن می‌توان به راهکارها و شیوه‌های تربیتی مناسب دست یافت. این نوشتار بر آن است تا با بهره‌گیری از رهنمودهایی که در سوره مومنون آمده، به بررسی مهم‌ترین مبانی تربیتی در این سوره بپردازد تا با استخراج اصول و روش‌های بر آمده از آن، گامی در راه تربیت انسان برداشته شود. بنابراین پرسش اصلی تحقیق آن است که: مهم‌ترین مبانی و اصول هستی‌شناختی و انسان‌شناختی تربیت، بر پایه سوره مومنون کدامند؟ این نوشتار در دو بخش هستی‌شناختی و انسان‌شناختی ارایه شده و سپس در تقسیم‌بندی جزیی‌تر به مبانی اعتقادی و اخلاقی پرداخته است. تحقیق به روش توصیفی تحلیلی بوده و با مطالعه در کتب مختلف تفسیری و تربیتی و فیش برداری و استفاده از نرم‌افزارهای مختلف قرآنی و روایی صورت گرفته است.

    کلیدواژگان: تربیت، مبانی هستی شناختی، مبانی انسان شناختی، سوره مومنون
|
  • Mohammad Hadi Yadollahpour*, Mohammad Mahdi Mahmoodi Pages 9-27

    The language of Quran is one of the main components of the Qur'anic text, and the recognition of how is the language of Qur'an, fundamentally affects in understanding and interpreting the Qur'an. Hence, this question is one of the important issues in the field of understanding and interpreting the Holy Qur’an. The basic question in this study is what is the logic and method of language of the Qur'an? And what style and manner does Allah use to Announcement His message to guidance of man, and what are the features of this Divine message? In this research, which has been done by analytical-descriptive research method, the viewpoints of two contemporary Quranic scholars, Ayatollah Khooie and Ayatollah Maarifat regarding to the Quranic language are being considered. According to these two Qur'anic scholars, the language of the Qur'an covers of all human beings, including Popular and educated people, with its Arranged levels. Also, this language includes all the spectra of human beings with different beliefs and behaviors, from the misguided and middle believers to Selected and ordained ones. Ultimate purpose of language of the Qur'an is "guidance”. At the same time, the Quran, like any speaker, uses its own special language, uses words and expressions in concepts that it has chosen.

    Keywords: Quranic Language, Ayatullah Khooie, Ayatollah Maarifat, Interpretation
  • Effat talebi, Mohammad mahdi Meshkati Pages 29-42

    The revelation in Islam has a special position and it is the basis for religious teachings and important resources for human Knowledge. Therefore the aim of this article is reviewing and studying of Imam Fakhr Razi`s approach and Allameh Tabatabaie`s in the field of nature of revelation, its explovining, unfalsity and Inevitability of it on the basis of 51 vers of shora sura Because of i importance of this subject, these two interpreters have explained and declared on revelation in their works. This study showed that their viewpoint are different. Imam Fakhr Razi has mentioned that all kinds of God`s relation to human is named revelation, whiles Allameh Tabatabaie maintained that the revelation is an Immediate communication between Allah and prophet. Fakhr Razi regarding to Ibrahim dream about sacrificing of His son has mentioned that the revelation is a fatal fact, but Allameh has mentioned the revelation is a certain thing and it is safety and Immigrant and protected from any error and mistake from start of issuing to the end of delivering to the people.

    Keywords: Revelation, Imam Fakhr Razi, Allameh Tabatabaie, Verse of Shura
  • Ali Hajikhani*, Kavus Roohi, Mahbube Sarmadi Pages 43-62

    The Holy Qur'an In many verses presents a picture of Features of Paradise, Its benefits and Life of Paradise. The study of these verses leads to a motive in choosing the right path that human have always sought it naturally. One of the blessings of Heaven mentioned in the Holy Qur'an is "Paradise Wine". The purpose of this study is Explaining the meaning of "Paradise Wine, types of it and levels of Paradise that Benefit from this blessings according to Quran teachings. The nature and meaning of the paradise wine is undoubtedly different from the worldly wine (Khamer). In addition, the paradise wines have different types and each one has an outstanding feature and each God's special servants enjoys this paradise wine According to their spiritual levels. By this research, it is clear that drinkers of paradise wine are Special believers (Moqarrabin and Mokhlaseen) and common worshipers (Abrar, Ashab Yamin and Mottaqin) drink from a nectar(Rahiq) mixed with wines. What described as paradise wine are described in this manner only to close their attributes to human mind; but their truth and Esoteric nature and Clean Wine The pleasure that makes for paradises are not applicable. Of course, the spiritual blessings of Divine Redwan are superior to all of these blessings.

    Keywords: Moqarraban, Paradise drinks, Holly Quran
  • Massoom Hosseini, Monire Sadat Kamrani* Pages 63-84

    The Qur'an and Hadith have revealed Some of the attributes of God that the intellect cannot understand them. They are called news attributes meaning. Such as: "the hand, the face, the equator on the throne". The followers of Tashbih, in order to disseminate its false beliefs, which is rooted in the people of the Jews and Christians, has forged some narrations about Tawhid. Later, Ibn Taymiyyah and Muhammad bin Abdul Wahhab began to spread such beliefs. Wahhabiyya is working on publishing their books by Al-Saud now. The purpose of this article is researching on the distribution of the monotheistic traditions of the two traditions of "place and descent of God" in Sahih Bukhari. In the first step, by studying in the Book of Tawhid of Sahih Bukhari, five narratives (Hadiths) that believe in: place for God and in God's descent every night into the heaven of the world, are extracted. Then, with using the common criteria between Shiite and Sunni, we evaluated the reasons for the hadiths. And with the matching these narrations with Holly Qur’an, definite tradition and rational reasons were cleared that: the God that Bukhari introduces in his traditions is in conflict with the God who has come to the traditions of the Book of Tohid Saduq. But all of the traditions in Tohid Saduq correspond to definite verses and traditions. In some narratives it was used of rational and logical reasons to reject the Tashbih. in some other traditions, the Imam (AS) explicitly refers to the being fake of the Ahadith of the descent of God. Finally it clears that the traditions studied by Bukhari are ranked in the rank of false narratives.

    Keywords: News Attributes, Ahadith, Sahih Bukhari, place, God's descent, Sadough Tawhid
  • sohrab Morovvati, sara Saki, fereshteh Darabi* Pages 85-102

    Considering the importance and applicability of the terms Inanition (Jumood) in the cultural, social and political literature, the Figuring out its meaning according to Quranic teachings is very important nowadays. Therefore this research aimed to recognize the meaning of Inanition (Jumood) and other related terms, semantically. By finding some new meanings and examples of it, in the Holy Quran, be gained a better and more comprehensive concept of Jumood. Therefore while recognize the lexical meaning of Jumood and words in its semantic circle, according to the form of the verses and commentators the words and their existents have been examined, which each of them expresses some of the Quranic meaning of Jumood. By this study it is clear that the related concept to Jummod divide to two categories: real and virtually one. Related terms including Humility, fanaticism, temperance and heart rate, semantically closes to Jumood. The present study has made in a analytically method.

    Keywords: Quran, Inanition (Jumood), Semantics, Humility, fanaticism
  • Mohammad taher yaghobi*, Najme dostkam Pages 103-129

    The matter of education has been one of the most important concerns in Islamic teachings. Educational schools have founded on special basics and principals. Educational basics are the general approaches related to the world and humans. In surah Mu'minon, some fundamental educational basics are pointed out. With which it is possible to achieve to some appropriate educational methods and theories. This article is aimed to utilizing the ideas in surah Mo'minon in order to study the most important educational basics in this surah so as to play a crucial role in educating and upbringing human beings by extracting principals and methods from that surah. Thus, the main question of this research is: what are the most important ontological and anthropological principles and basics according to surah Mu'minon? This article is of two parts: explaining the ontological and anthropological basics and then it focuses on beliefs and morals, In its partial division. This study is descriptive and analytical and is done based on a variety of interpretative and educational books and note taking and Quranic and narrative soft wares.

    Keywords: Education, Ontological, Anthropological, basics, Surah Mu'minon