فهرست مطالب

حسابداری ارزشی و رفتاری - سال ششم شماره 11 (بهار و تابستان 1400)

نشریه حسابداری ارزشی و رفتاری
سال ششم شماره 11 (بهار و تابستان 1400)

  • تاریخ انتشار: 1400/07/24
  • تعداد عناوین: 12
|
  • آرش تحریری*، اکرم افسای صفحات 1-40

    پیشرفت در فناوری و تحول دنیای تجاری امروز، حسابرسان را با چالش منسوخ شدن روش های حسابرسی سنتی مواجه کرده است. از این رو در چند دهه اخیر بسیاری از مطالعات در سراسر جهان با هدف شناسایی عوامل موثر بر رفتار حسابرسان جهت پذیرش فناوری اطلاعات، انجام شده است. هدف از این پژوهش یکپارچه سازی نتایج تحقیقات تجربی صورت گرفته در این حوزه و ارایه تصویری عینی و جامع از عوامل موثر شناسایی شده پیشین بر رفتار حسابرسان جهت پذیرش فناوری است. در راستای اهداف پژوهش، تمام ادبیات و مطالعات موجود در حوزه عوامل موثر بر پذیرش فناوری توسط حسابرسان طی بازه زمانی 1367 تا 1400، مورد بررسی قرار گرفت. 69 مطالعه کمی مرتبط با عوامل موثر بر رفتار حسابرس جهت پذیرش فناوری، شناسایی و نتایج آن ها با استفاده از روش فراتحلیل ترکیب، ادغام و تحلیل شد. یافته ها نشان می دهد که مهمترین عوامل تاثیرگذار بر رفتار حسابرسان جهت پذیرش فناوری از دیدگاه فردی حسابرس، به ترتیب سودمندی درک شده، شرایط تسهیلگر و درک از سهولت استفاده است. همچنین مهمترین عوامل تاثیرگذار بر رفتار حسابرسان جهت پذیرش فناوری از دیدگاه سازمانی به ترتیب هزینه- منفعت فناوری، فشار رقابتی، انطباق فناوری- وظیفه و آمادگی شرکت شناسایی شد. یافته های این پژوهش با ایجاد بینشی روشن نسبت به عوامل موثر جهت پیاده سازی فناوری در موسسات حسابرسی، می تواند توسط سیاست گذاران حرفه، شرکاء موسسات حسابرسی، شاغلان در حرفه، نهادهای دولتی و قانون گذار و دانشگاهیان مورد استفاده قرار گیرد تا این گروه ها در جهت رفع موانع بکارگیری فناوری در حرفه حسابرسی گام بردارند.

    کلیدواژگان: فناوری اطلاعات، حسابرسی، پذیرش فناوری، فراتحلیل
  • اصغر اسدیان اوغانی، زهره حاجیها*، رمضانعلی رویایی، حمیدرضا وکیلی فرد صفحات 41-66

    تهدید منافع شخصی به عنوان عامل محیطی می تواند فرایند تصمیم گیری اخلاقی حسابرسان را  تحت تاثیر قرار دهد. از این رو هدف مطالعه حاضر، بررسی تاثیر تهدید منافع شخصی بر حساسیت اخلاقی با تاکید بر نقش میانجی شدت اخلاقی حسابرسان است. این پژوهش از نوع مطالعات شبه تجربی و جامعه آماری پژوهش شامل حسابرسان شاغل در موسسات حسابرسی خصوصی در سال 1397 است که تعداد 186 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب گردید. داده های پژوهش از طریق پرسشنامه جمع آوری شده و با استفاده از مدل معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزییpls)) مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد تهدید منافع شخصی تاثیر مثبت و معناداری بر حساسیت اخلاقی دارد و این تاثیر بواسطه متغیر شدت اخلاقی تشدید می شود. بنابراین بر اساس نظریه شناخت اجتماعی، می توان بیان کرد که وجود تهدید منافع شخصی به دلیل ترسی که از عواقب منفی این تهدیدها برای حسابرسان ایجاد می کند، باعث می شود حساسیت اخلاقی و شدت اخلاقی حسابرسان نسبت به موضوعات اخلاقی بیشتر شود.

    کلیدواژگان: تهدید منافع شخصی، حساسیت اخلاقی، شدت اخلاقی، فرایند تصمیم گیری اخلاقی
  • مژده کدخدایی الیادرانی، بهمن بنی مهد* صفحات 67-91

    جهت گیری ارزشی، متغیر با اهمیتی در اخلاق کاری است که شامل باورها و اعتقادات افراد به موضوعات مادی و فرامادی می باشد. این پژوهش ، حسابرسان داخلی را  به سه گروه مادی گرا ، فرامادی گرا و ترکیبی از آن دو، طبقه بندی می نماید. سپس، سطح جهت گیری ارزشی، عواطف مثبت و درک از انصاف را در آن ها اندازه گیری می کند و ارتباط آن را با افشای تقلب از دیدگاه رفتاری و اجتماعی مورد بررسی قرار می دهد.   روش پژوهش برای جمع آوری داده ها، پیمایشی از نوع پرسش نامه ای می باشد. زمان انجام تحقیق سال 1399 می باشد. نمونه آماری پژوهش حاضر شامل 149 نفر از حسابرسان داخلی شاغل در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار است که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده، انتخاب شده اند. برای آزمون فرضیه ها ، از رگرسیون چند متغیره استفاده شده است.  نتایج آزمون فرضیه ها نشان می دهد جهت گیری ارزشی با تمایل حسابرسان داخلی مادی گرا به گزارش تقلب  رابطه ای معنی دار و مثبت دارد. اما این رابطه در گروه حسابرسان فرامادی گرا، رابطه ای معنی دار و منفی است. در گروه سوم یعنی حسابرسان داخلی مادی گرا- فرامادی گرا نیز ، رابطه ای معنی دار  میان جهت گیری ارزشی و تمایل به گزارش تقلب وجود ندارد. هم چنین شواهد این پژوهش نشان می دهد که عواطف مثبت و انصاف در هر سه گروه مذکور ، رابطه ای معنی دار و مثبت با گزارشگری تقلب  دارد. دانش افزایی این تحقیق نیز معرفی نظریه جهت گیری ارزشی به متون حسابداری و حسابرسی رفتاری است. هم چنین نتایج این تحقیق می تواند اطلاعات سودمندی در اختیار سیاست گذاران حرفه حسابرسی داخلی درباره گزارشگری تقلب ارایه نماید.

    کلیدواژگان: حسابرسی داخلی، جهت گیری ارزشی، عواطف مثبت، درک از انصاف، گزارش تخلفات
  • سعید حسین پور، سینا خردیار*، علی خوزین، فاضل محمدی نوده صفحات 93-121

    تصمیم گیری اخلاقی حسابداران منجر به ارایه گزارشگری صادقانه شده و از طریق تخصیص بهینه منابع باعث شکوفایی اقتصادی جوامع خواهد شد. بنابراین توجه به عواملی که بر تصمیم گیری اخلاقی موثر باشند دارای اهمیت فراوانی است. در این راستا هدف این پژوهش بررسی میزان تاثیرپذیری تصمیم گیری اخلاقی از ویژگی های روانی سلامت روانی، کمال گرایی و  اهمال کاری حسابداران می باشد. داده های پژوهش با استفاده از پرسشنامه های استاندارد و توسط نمونه ای به تعداد 350 نفر انتخاب شده به روش تصادفی از میان حسابداران ارشد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در سال 1399 ، به دست آمده است. آزمون فرضیه ها از طریق الگویابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزار PLS  صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که سلامت روانی و کمال گرایی حسابداران منجر به اهمال کاری کمتر آنها و اخذ تصمیم گیری اخلاقی می گردد. از طرفی اثر اهمال کاری بر تصمیم گیری اخلاقی و اثر میانجی این متغیر مورد تایید قرار نگرفته است. شرکت ها می بایست تمهیداتی برای سنجش و ارتقاء سلامت روانی حسابداران و توجه به ویژگیهای روانی و رفتاری مهم کمال گرایی و اهمال کاری و بهبود آن در نظر بگیرند و از این طریق به بهبود تصمیم گیری اخلاقی حسابداران کمک کرده و سلامت فرایند گزارش گری مالی را بهبود ببخشند.

    کلیدواژگان: گزارشگری، سلامت روانی، کمال گرایی، اهمال کاری. تصمیم گیری اخلاقی
  • رضا نعمتی کشتلی* صفحات 123-158

    راهبردهای یادگیری شناختی، یک رویکرد یکپارچه و تمایلی است که به افراد کمک می کند تا از طریق فعالیت های روانی مهارت های انتخاب، تنظیم اهداف، جایگزینی استراتژی ها و کارکرد اثربخش آن ها را کسب کنند. هدف این پژوه‍ش، بررسی ت‍اثیر راهبردهای یادگیری شناختی به روش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی پینتریچ و دیگورت بر بی طرفی حسابرس می باشد. راهبردهای یادگیری به روش مزبور شامل راهبردهای یادگیری تمری‍‍‍‍ن ذه‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍نی، توس‍‍‍‍عه معن‍‍‍‍‍‍‍ای‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ی، سازم‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ان ده‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ی، ب‍‍‍رنام‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ه ری‍‍‍‍‍زی، ک‍‍‍‍‍‍‍ن‍‍‍‍‍ت‍‍‍‍‍رل و نظ‍‍‍‍‍‍‍ارت و نظ‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍م ده‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ی است. نمونه آماری پژوه‍‍‍‍‍ش شامل 521 نف‍‍‍‍ر ح‍‍‍‍‍‍سابرسانی اس‍‍‍‍ت که در س‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ازم‍‍ان ح‍‍‍‍سابرس‍‍‍‍ی و موس‍‍‍‍‍س‍‍‍‍‍‍‍ات ح‍س‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ابرس‍‍‍‍ی عض‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍و جام‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍عه ح‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍س‍ابداران رس‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍می ای‍‍‍‍‍ران واق‍‍‍‍‍‍ع در م‍‍‍‍‍‍ح‍دوده ج‍‍‍‍‍‍‍‍‍غراف‍ی‍ای ت‍‍‍‍ه‍‍‍‍‍ران در سال 1399 فع‍‍‍‍‍الیت می کن‍‍‍‍ند و با روش نم‍‍‍‍‍‍ونه گ‍‍‍یری تص‍‍‍‍‍‍ادف‍‍‍‍‍ی س‍‍‍‍‍اده انتخ‍‍‍‍اب ش‍‍‍دند. از روش توص‍ی‍‍‍‍‍‍‍فی- پی‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍مایش‍‍‍‍‍‍‍‍‍ی و ابزارپرس‍‍‍‍ش نامه اس‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍تاندارد در این پژوه‍‍‍ش اس‍‍‍‍‍تفاده شده است. هم‍‍‍‍‍چنین،فرضیه های تحقیق از طریق م‍‍‍‍‍‍‍‍دل س‍‍‍‍‍‍‍ازی مع‍‍‍‍‍‍‍‍ادلات س‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍اخ‍تاری با به کارگی‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ری نرم افزار PLS، مورد آزمون قرار گرف‍‍‍‍ت. یافته های تحقیق نشان می دهد که راهبردهای یادگیری شناختی بر بی طرفی حسابرس تاثیر مثبت و معنادار دارند. همچنین راهبردهای یادگیری شناختی تمرین ذهنی، توسعه معنایی، برنامه ریزی، نظم دهی، سازمان دهی و کنترل و نظارت به ترتیب بیشترین تاثیر را بر روی مت‍غیر بی طرفی حسابرس دارند. نتایج این تحقیق می تواند موجب بسط و گسترش موضوعات مرتبط با تصمیم گیری و قضاوت حرفه ای در حسابرسی و نهایتا ارتقا کیفیت حسابرسی گردد.

    کلیدواژگان: قضاوت حسابرس، بی طرفی، راهبردهای یادگیری شناختی، روش پینتریچ و دیگورت
  • علیرضا لیثی، علی اکبر نونهال نهر*، حیدر محمدزاده سالطه، مهدی زینالی صفحات 159-186

    حسابرسی فرآیندی قضاوتی است که هم در مرحله اجرای آزمون ها و هم گزارش گری آن مستلزم قضاوت های حرفه ای حسابرسان است. تیوری های روان شناختی(تیوری رمز دوگانه و تیوری بارشناختی) بیان می کنند که اطلاعات تصویری می تواند از طریق تحریک عملکردهای غیرخطی مغز انسان موجب انجام قضاوت ها و تصمیم گیری های مطلوب تر نسبت به عملکردها (حالت های) خطی آن گردد. بدین ترتیب، در تحقیق حاضر الگوی نقشه پردازی ذهنی مبتنی بر تیوری های روان شناختی فوق الذکر جهت بهبود در قضاوت های گزارش گری حسابرسان با استفاده از روش تحقیق کیفی دلفی استخراج و معرفی شده است. به منظور طراحی الگوی نقشه ذهنی، از 53 نفر حسابرسان مستقل شاغل و متخصصان دانشگاهی در سال 1399 نظرسنجی شده است تا ابتدا داده های مربوط به عوامل اصلی  موثر در گزارشگری استخراج و سپس در جهت تدوین و طراحی الگوی نقشه پردازی ذهنی بکارگرفته شود. الگوی نقشه ذهنی استخراج و تدوین شده در تحقیق حاضر می تواند به عنوان ابزاری موثر در بهبود قضاوت حرفه ای و نیز تنظیم مطلوب و قابل اتکاتر گزارش های حسابرسی بکار گرفته شود.

    کلیدواژگان: قضاوت حرفه ای، عملکردهای خطی و غیرخطی مغز، نظریه بارشناختی، نظریه رمز دوگانه، نقشه پردازی ذهنی، قضاوت های غیرخطی
  • مهناز محمودخانی، علی رحمانی*، سعید همایون، لیلی نیاکان صفحات 187-216

    امروزه رویکرد گزارشگری در حسابداری، صرفا به افشاء رویدادهای مالی منتهی نمی شود. از همین رو شرکت های زیادی در جهان در پاسخ به تقاضای ذینفعان و افزایش پاسخ گویی به جوامع، اطلاعاتی را در مورد عملکرد زیست محیطی، اجتماعی و راهبری خود منتشر می کنند که تحت عنوان گزارشگری پایداری شناخته می شود. هدف این پژوهش شناخت مولفه های زیست محیطی، اجتماعی و راهبری گزارش های پایداری در صنعت بیمه است. برای شناسایی مولفه های پایداری از تحلیل محتوای کیفی استفاده شد. 12 گزارش پایداری شرکت های بیمه خارجی که دارای بالاترین امتیاز زیست محیطی، اجتماعی و راهبری در پایگاه تامسون رویترز بودند با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شد. یافته های پژوهش نشان داد که مولفه های گزارشگری پایداری شامل کلیات و خلاصه های مهمی از اطلاعات شرکت، سرمایه گذاری پایداری، بیمه پایدار، اقدامات زیست محیطی، مشتریان و کارکنان شرکت، فرصت های عادلانه و تنوع و شمول، مدیریت توانگری و ریسک ، آموزش و توسعه، سلامت و رفاه، مدیریت تطبیق، تغییر اقلیم، زنجیره تامین، عوامل سلامت سازمانی و پاسخگویی، ساختار رهبری، فعالیت شهروند شرکتی و فناوری اطلاعات است. همچنین یافته ها نشان می دهد که شرکت های بیمه طیف وسیعی از ذینفعان را به عنوان مخاطبان گزارش های پایداری خود در نظر می گیرند. نتایج این پژوهش می تواند مورداستفاده شرکت های بیمه داخلی در تدوین گزارش های پایداری قرار گیرد.

    کلیدواژگان: گزارشگری پایداری، توسعه پایدار، تحلیل محتوا، صنعت بیمه
  • داریوش اخترشناس، احمد خدامی پور*، امید پورحیدری صفحات 217-249

    پایداری شرکتی نقشی کلیدی در ادغام و پیگیری اهداف اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی شرکت‌‌ها ایفا می‌‌‌‌کند. هدف پژوهش حاضر، تدوین و ارزیابی مدل موانع اجرا، افشا و استانداردگذاری پایداری شرکتی در ایران می‌‌باشد. در این پژوهش، به کمک مصاحبه با 20 نفر از خبرگان با روش نمونه‌‌گیری گلوله‌‌ برفی و براساس تحلیل تم برآمده از مصاحبه‌‌ها، مدل پژوهش تدوین شده است. همچنین به منظور سنجش اعتبار مدل ارایه شده، با استفاده از پرسشنامه محقق‌‌ ساخته‌‌ای که روایی و پایایی آن تایید شده، نظرات 123 نفر از خبرگان در سال 1398 دریافت و تجزیه و تحلیل گردید. یافته‌‌ های پژوهش نشان می‌‌دهد، نبود الزامات قانونی منسجم، ضعف زیرساخت‌‌ها در زمینه آموزش، تکنولوژی و نیروی انسانی و رشد نیافتگی نظام پاسخ‌‌خواهی و پاسخگویی و عدم مطالبه‌‌ گری جامعه، از مهمترین موانع اجرای پایداری شرکتی می‌‌باشند. از دیدگاه این پژوهش، اجباری نبودن گزارشگری پایداری، فقدان استاندارد گزارشگری پایداری و فقدان الگو و دشوار بودن اندازه‌‌گیری پایداری شرکتی، از مهمترین موانع افشای پایداری شرکتی می‌‌باشند. همچنین یافته‌‌ها نشان می‌‌دهد، کیفی بودن پایداری شرکتی و دشوار بودن تدوین استاندارد برای آن، مهمترین مانع تدوین استاندارد برای پایداری شرکتی می‌‌باشد. بر همین اساس به دولت و شرکت‌‌ها پیشنهاد می‌‌شود، زیرساخت‌‌ها، ظرفیت‌‌ها و امکانات لازم جهت اجرای پایداری شرکتی را فراهم نمایند. همچنین به سازمان حسابرسی و سازمان بورس اوراق بهادار پیشنهاد می‌‌ شود نسبت به تدوین قوانین و استاندارد پایداری شرکتی، اقدامات لازم را به عمل آورند.

    کلیدواژگان: پایداری شرکتی، تحلیل تم، زیست محیطی، گزارشگری پایداری
  • یعقوب حسین پور، ناصر ایزدی نیا*، حمزه محمدی خشوئی صفحات 251-275

    مدیران و حسابرسان در فرایند عملکرد و حسابرسی در سالهای اخیر به نحوه ارایه اطلاعات و قابلیت خوانایی گزارشگری مالی توجه ویژه ای دارند و تلاش در مدیریت آن دارند . مدیران با فرضیه مبهم سازی مدیریت ، به دنبال مبهم سازی و پنهان کردن اطلاعات از طریق پیچیده کردن و شفافیت کمتر در گزارشگری مالی هستند . از طرفی حسابرسان نیز در تلاش برای ارزیابی مخاطره قراردادهای حسابرسی با صاحب کاران می باشند . هدف این پژوهش بررسی تاثیر شاخص های عملکرد و پیامدهای حسابرسی بر خوانایی گزارشگری مالی در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است . در این پژوهش از بازده دارایی به عنوان شاخص عملکرد و از تاخیر گزارش حسابرسی و تغییرات حسابرس به عنوان پیامد های حسابرسی و برای سنجش خوانایی از شاخص فوگ استفاده گردیده است. داده های 152 شرکت با روش نمونه گیری حذفی برای دوره زمانی 1389 الی1398 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. روش پژوهش از نوع تحلیل رگرسیونی و پانل دیتا بوده و برای آزمون مدلهای پژوهش از رویکرد حداقل مربعات تعمیم یافته استفاده شده است . نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها نشان می دهد که بازده داراییها بر خوانایی گزارش های مالی تاثیر منفی و معنی داری دارد . و همچنین تاخیر گزارش حسابرس بر خوانایی تاثیر مثبت و تغییرات حسابرس بر خوانایی گزارش جسابرس تاثیر منفی و معنی داری دارد .

    کلیدواژگان: شاخص عملکرد مالی، پیامد حسابرسی، خوانایی گزارشگری مالی
  • فهیمه ابراهیمی*، رضا تقی زاده، امین رستمی صفحات 277-305

    هدف این پژوهش بررسی عوامل موثر بر تعهد حرفه ای دانشجویان حسابداری در نتیجه فرآیند جامعه پذیری دانشگاهی و در چارچوب مدل اثر دانشگاه ورودی- محیط- خروجی است. این مطالعه یک پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی است و جامعه آماری این پژوهش را دانشجویان سال آخر مقطع کارشناسی دانشگاه های دولتی سراسر کشور در رشته حسابداری تشکیل می دهند. اطلاعات مورد نیاز این پژوهش از طریق تکمیل پرسشنامه توسط 190 نفر از دانشجویان در سال 1399 جمع آوری شده است. به منظور آزمون فرضیه ها از مدل سازی معادلات ساختاری به روش کمترین مربعات جزیی استفاده شده است. نتایج حاصل از پژوهش بیانگر تاثیر مثبت و معنادار انگیزه دانشجویان و مشارکت در فعالیت های علمی دانشگاهی آنها بر تعهد حرفه ای است. همچنین نتایج بیانگر تاثیر مثبت و معنادار انگیزه دانشجویان بر ادراک از محیط آموزشی دانشگاه و مشارکت در فعالیت های علمی دانشگاهی آنها است. افزون بر این، یافته ها حاکی از آن است که مشارکت در فعالیت های علمی دانشگاهی دانشجویان، در رابطه بین انگیزه و تعهد حرفه ای و همچنین در رابطه بین ادراک از محیط آموزشی دانشگاه و تعهد حرفه ای، نقش میانجی را ایفا می کند. نتایج این پژوهش بیانگر این است که مدل ورودی- محیط- خروجی می تواند چارچوب مناسبی را برای بررسی فرآیند جامعه پذیری دانشگاهی و تبیین عوامل موثر بر تعهد حرفه ای دانشجویان حسابداری، به عنوان بازده و دستاورد فرآیند جامعه پذیری دانشگاهی فراهم آورد.

    کلیدواژگان: تعهد حرفه ای، جامعه پذیری دانشگاهی، مدل ورودی- محیط- خروجی، انگیزه، مشارکت در فعالیت های علمی دانشگاهی
  • شکرالله خواجوی*، فرشید احمدی فارسانی صفحات 307-340

    جنسیت تاثیر قابل توجهی بر شیوه ای که در آن اطلاعات جمع آوری و پردازش می شوند دارد. همچنین شیوه های پردازش اطلاعات در زنان نسبت به مردان متفاوت است. هدف مقاله حاضر بررسی تاثیر جنسیت بر خنثی نمودن مدیریت حسابرسی صاحبکار و کشف مدیریت سود توسط حسابرسان است. مدیریت حسابرسی وقتی اتفاق می افتد که صاحبکار تلاش کند با استفاده از روش هایی چون تاکتیک های انحرافی و توجه برگردان ها توجه حسابرسان به بخش های دیگر (بخش های که در آن مدیریت سود و یا تقلب صورت نگرفته است) منحرف کند. جامعه آماری پژوهش سرپرستان ارشد سازمان حسابرسی در تابستان سال 1397 می باشد که در یک شیوه نیمه -آزمایشی سناریوهای پژوهش بین 120 سرپرست ارشد سازمان حسابرسی توزیع گردید. در این پژوهش از نمونه گیری در دسترس استفاده شده است. در پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر جنسیت در کنترل مدیریت حسابرسی از آزمون تی و آزمون تحلیل واریانس استفاده شد. نتایج پژوهش نشان می دهد که تفاوتهای جنسیتی تاثیر معناداری بر خنثی نمودن اثر مدیریت حسابرسی و کشف مدیریت سود توسط حسابرسان دارد به طوری که حسابرسان زن عملکرد بهتری در کشف مدیریت سود و خنثی نمودن اثر مدیریت حسابرسی صاحبکار از خود نشان می دهند. این یافته ها می تولند تاثیر با اهمیتی در نحوه تعیین اعضای تیم حسابرسی، تقسیم وظایف بین اعضای تیم و دستمزد پرداختی به آنان داشته باشد.

    کلیدواژگان: جنسیت حسابرس، مدیریت حسابرسی، مدیریت سود
  • راحله نظریان، اکرم تفتیان*، فروغ حیرانی صفحات 341-382

    افشاء اطلاعات زیست محیطی توسط شرکت ها روشی برای انتقال اطلاعات مربوط به عملکرد زیست محیطی و آثار آن بر ذینفعان به شمار می آید که شناسایی محرک ها و عوامل موثر بر آن به دلیل نقش مهم این نوع گزارشگری در تصمیم گیری های صحیح و آگاهانه، امری مهم تلقی می شود. بنابراین با توجه به اهمیت گزارشگری زیست محیطی و لزوم یکپارچه سازی یافته های پژوهش هایی که به عوامل موثر بر این نوع گزارشگری پرداخته اند و به منظور تحلیل نظام مند این عوامل و محرک ها، از رویکرد کیفی فراترکیب که شامل هفت مرحله سندلوسکی و بارسو می باشد، استفاده شده است. لذا هدف پژوهش حاضر شناسایی محرک های گزارشگری زیست محیطی جهت تقویت و بهبود این نوع گزارشگری، به عنوان یکی از ابزارهای مهم پاسخگویی در برابر ذینفعان، است. به این منظور تعداد 39 مقاله مرتبط طی بازه زمانی 1380 تا 1400 خورشیدی برای منابع فارسی و 2000 تا 2020 میلادی برای منابع انگلیسی در بخش متاسنتز مورد بررسی قرار گرفت. این پژوهش از نظر هدف کاربردی است. با استفاده از روش آنتروپی شانون، بر اساس رویکرد تحلیل محتوا به تعیین ضریب اثر عوامل شناسایی شده، پرداخته شد. یافته ها حاکی از آن است که محرک های گزارشگری زیست محیطی در 8 مقوله و 69 مولفه طبقه بندی می شود. در بین مولفه های شناسایی شده، مواردی مانند اندازه شرکت، استانداردها، قوانین و مقررات همچنین نگرانی های جامعه و فشارهای رقابتی نسبت به سایر مولفه ها از اهمیت بیشتری برخوردارند. این پژوهش با بررسی جامع عوامل موثر بر گزارشگری زیست محیطی چشم انداز جدیدی در بررسی محرک های گزارشگری زیست محیطی در اختیار استفاده کنندگان نتایج پژوهش قرار می دهد و آگاهی ذینفعان را در شناسایی محرک ها و عوامل موثر بر این نوع گزارشگری بهبود می بخشد.

    کلیدواژگان: افشاء اطلاعات غیرمالی، رویکرد کیفی فراترکیب، گزارشگری زیست محیطی
|
  • Arash Tahriri*, Akram Afsay Pages 1-40

    Advances in technology and the evolution of todaychr(chr(chr('39')39chr('39'))39chr(chr('39')39chr('39')))s business world have challenged auditors with the obsolescence of traditional auditing methods. In such circumstances, the necessity and importance of using technology in the audit process are apparent. In recent decades, many studies have been conducted to identify factors affecting the acceptance of technology by auditors. The dispersion of the results and the time-consuming nature of the study, and the understanding of this phenomenon in the literature have provided a specific space for additional research to combine and integrate all available information. The purpose of this study was to integrate the results of experimental research conducted in this field and provide an objective and comprehensive picture of the factors previously identified on the acceptance of technology by auditors. In line with the research objectives, all existing literature and studies on the factors affecting the acceptance of technology in the auditing profession were combined using the meta-analysis method. Sixty-nine studies and twenty main and widely used relationships in technology acceptance in the audit profession were identified and analyzed. In addition, many relationships were adjusted based on country of origin and user type. The findings showed that all identified relationships are statistically significant. The most important factors in accepting technology from an individual perspective were identified as perceived usefulness, facilitator conditions and understanding of ease of use. Also, the most important factors in accepting technology from an organizational perspective were identified as cost-benefit technology, competitive pressure, technology-duty adaptation, and company readiness, respectively. The findings of this study can be used by professional policymakers, partners of auditing firms, employees in the profession, legislative bodies, and academics with creating a clear insight toward the effective factors for implementing technology in auditing firms so that these groups can take steps to remove barriers to the use of technology in the auditing profession.

    Keywords: Information technology, auditing, technology acceptance, meta-analysis
  • Asghar Asadiyan Owghani, Zohreh Hajiha*, Ramzan Ali Royaee, Hamidreza Vakilifard Pages 41-66

    The threat of self-interest as an environmental factor can affect the ethical decision-making process of auditors. Therefore, the purpose of this study is to investigate the effect of the threat of self- interest on ethical sensitivity, with an emphasis on the role of mediator of the ethical severity of auditors. This research is a quasi experimental study and the statistical population of the study includes auditors working in private audit firms in 2018, of which 186 were selected as sample volumes. The research data were collected through a questionnaire and analyzed using the structural equation modeling using PLS software. Findings show that the threat of self- interest has a positive and significant effect on ethical sensitivity, and this effect is exacerbated by the variable of moral intensity. Therefore, based on the theory of social cognition, it can be argued that the existence of a Self-Interest  Threat due to fears that poses the negative consequences of these threats to auditors can increase the ethical sensitivity and moral intensity of auditors to ethical issues.

    Keywords: ethical sensitivity, moral intensity, Self-Interest Threat, ethical decision-making process
  • Mozhdeh Kadkhodaee Elyadarani, Bahman Banimahd* Pages 67-91

    Value orientation is an important variable in work ethics that includes peoplechr('39')s beliefs about material and post material issues. This study classifies internal auditors into three groups: materialistic, post materialist, and a combination of the two. Then, it measures the level of value orientation, positive moods and perception of fairness and examines its relation with the Whistle-blowing from a behavioral and social perspectives. In this Paper, the research method for collecting theoretical foundations is archival, also we use questionnaire for collecting survey data. The statistical sample of the present study includes 149 internal auditors working in listed companies on the Tehran stock exchange who have been selected by using the simple random sampling method. Multiple linear regression has been used to test the hypotheses. The results of hypotheses testing show that the value orientation has a significant and positive relationship with the materialistic internal auditorschr('39') intention  to whistle-blowing. But this relationship is a significant and negative one in the post materialist auditing group. In the third group, materialist- post materialist internal auditors, there is no significant relationship between value orientation and whistle-blowing. Evidence of this study also shows that positive moods and fairness in all three groups have a significant and positive relationship with the whistle-blowing. The contribution of this research is the introduction of value orientation theory to behavioral accounting and auditing texts. The results of this study can also provide useful information to internal audit profession policymakers about fraud reporting.

    Keywords: Internal Audit, Value Orientation, Positive Moods, Perception of Fairness, Whistle-blowing
  • Saeed Hosseinpoor, Sina Kheradyar*, Ali Khozain, Fazel Mohamadi Nodeh Pages 93-121

    Honest financial reporting leads to optimal stakeholder decision making and will lead to the economic prosperity of communities through the optimal allocation of resources. Therefore, it is very important to pay attention to the factors that affect honest financial reporting. The purpose of this study is to investigate factors such as mental health, perfectionism and procrastination of accountants on honest financial reporting. The data were obtained using questionnaires and by a sample of senior accountants of companies listed on the Tehran Stock Exchange. Hypotheses are tested by structural equation modeling using PLS software. Findings showed that accountants mental health and perfectionism lead to procrastination and honest reporting. On the other hand, the effect of procrastination on honest reporting and the mediating effect of procrastination has not been confirmed. Paying attention to the characteristics of mental health and trying to promote it in the organization, especially among accountants and financial managers, leads to improve the reporting process and increases honesty in presenting companies financial reports and optimal decisions of different user groups.

    Keywords: honest reporting, mental health, perfectionism, procrastination
  • Reza Nemati Koshteli* Pages 123-158

    Cognitive learning strategies are an integrated and engaging approach that helps individuals acquire the skills to select, set goals, replace Strategies, and function effectively through psychological activities. The purpose of t‍‍‍his study was to investigate the effect of cognitive learning strategies using Pi‍‍‍ntrich and DeG‍‍‍‍‍root self-regulated learn‍‍‍ing strategies on the Auditorchr('39')s neutrality. Learning Strategies in this way include rehearsal learning strategies, Elaboration, organization, planning, Monitoring, and Regulating. The statistical sample of the research consisted of 521 auditors working in the auditing institutes of the Iranian Society of Certified Auditors and the audit organization located in the geographical area of Tehran in 2020 and were selected by a simple random sampli‍‍‍ng me‍‍‍‍‍‍thod. A desc‍‍‍ripti‍‍‍‍ve Su‍‍‍rve‍‍‍y m‍‍‍eth‍‍‍od a‍‍‍nd a sta‍‍‍ndard Questionnaire inst‍‍‍‍rum‍‍‍‍ent have been used in this research. Also, research hyp‍‍‍otheses we‍‍re-tes‍‍‍ted by mo‍‍‍‍‍‍deling struct‍‍‍ural equatio‍‍‍‍ns u‍‍‍‍sing PLS so‍‍‍‍‍‍ftware. Research findings show that cognitive learning strategies have a positive and significant effect on auditor neutrality. Also, cognitive learning strategies of Rehearsal and Elaboration, planning, Regulating, organization, and Monitoring have the greatest impact on the auditorchr('39')s neutrality variable, respectively. The results of this research can lead to the expansion of topics related to decision making and judgment in auditing and finally to improve audit quality.

    Keywords: Auditor Judgment, Neutrality, Cognitive Learning Strategies, Pintrich, and DeGroot Method
  • Alireza Leissi, Aliakbar Nonahal Nahr*, Heydar Mohammadzadeh Salteh, Mahdi Zeynali Pages 159-186

    Auditing is a judgmental process that requires the professional judgments of auditors in both the performance and reporting stages. Psychological theories (dual code theory and load theory) state that visual information can make better judgments and decisions than its linear functions (states) by stimulating the nonlinear functions of the human brain. Thus, in the present study, the mental mapping model based on the above-mentioned psychological theories has been analyze to compile the audit report using statistical tests such as binomial test, t-test, Kolmogorov test and Friedman test. In order to design a mind mapping model, 53 independent auditors and academic experts were surveyed in 2020 to first extract data related to the main factors influencing reporting and then to use it to develop and design a mind mapping model. The model of mind map extracted and compiled in the present study can be use as an effective tool in compiling the auditorchr('39')s report as a desirable and reliable adjustment of the audit report.

    Keywords: Professional Judgment, Cognitive load theory, Dual-Coding theory, Mind Mapping, Linear, Nonlinear Brain Functions, Nonlinear Judgments
  • Mahnaz Mahmoudkhani, Ali Rahmani*, Saeid Homayoun, Leili Niakan Pages 187-216

    The reporting approach is not limited to disclose financial events in accounting. Therefore, in response to stakeholder demand and increased accountability to society, many companies around the world publish their information about environmental, social, and governance performance, which are known as sustainability reporting. The purpose of this study is to identify the environmental, social, and governance components in the insurance industry. Qualitative content analysis was used to identify the components of sustainability. Twelve sustainability reports of foreign insurance companies with the highest environmental, social and Governance scores in the Thomson Reuters database were selected by purposive sampling method. Findings showed that the components of sustainability reporting include important general information of company, sustainable investment, sustainable insurance, environmental issues, customers and employees, Diversity, social inclusion and fair opportunities, risk management, education and development, health and Welfare, compliance management, climate change, supply chain, organization integrity, Leadership structure, corporate citizen activity, and information technology. The findings also suggest that insurance companies consider a wide range of stakeholders as the target audience for their sustainability reports. The results of this study can be used by Iranian insurance companies to prepare sustainability reports.

    Keywords: Sustainability Reporting, Sustainable Development, Content Analysis, Insurance Industry
  • Darioush Akhtarshenas, Ahmad Khodamipour*, Omid Pourheidari Pages 217-249

    Corporate sustainability plays a key role in integrating and pursuing the economic, social and environmental goals of companies. The purpose of this study is the development and evaluation of model of implementation barriers, disclosure and standardization of corporate sustainability in Iran. In this study, with the help of interviews with 20 experts by using a snowball sampling method based on the thematic analysis of the interviews, the research model has been developed. Also, in order to assess the validity of the presented model, using a researcher-made questionnaire whose validity and reliability were confirmed, the opinions of 123 experts were received in 2019 and analyzed. Research findings indicate that, lack of coherent legal requirements, weak infrastructure in the field of education, technology and human resources, and underdeveloped accountability and accountability system and lack of demands of the society are the most important of implementation barriers corporate sustainability. From the perspective of this study, non-mandatory sustainability reporting, the lack of a standard for sustainability reporting and the lack of a model and the difficulty of measuring corporate sustainability are the most important of barriers to disclosing corporate sustainability. The findings also، showed that the quality of corporate sustainability and the difficulty of formulating the standard for it are the most important of barrier to formulating the standard for corporate sustainability. Accordingly, it is suggested to government and companies to provide the infrastructure, capacity and facilities needed to implement corporate sustainability. It is also suggested to Corporate Audit and the Securities Exchange Organization to take the necessary steps for codification corporate sustainability laws and standard.

    Keywords: Corporate sustainability, Thematic Analysis, Environmental, Sustainability reporting
  • Yaghoub Hosseinpour, Naser Izadinia*, Hamzeh Mohammadi Khoshoui Pages 251-275

    .Managers and auditors in the performance and audit process in recent years pay special attention to the way information is presented and the readability of financial reporting and try to manage it. Managers using the hypothesis of management ambiguity seek to obscure and to conceal information through complicating and less transparency in financial reporting. On the other hand, auditors also assess the risk of audit contracts with employers. This study aims to investigate the performance indicators and audit implications on the Linguistic Complexity of Financial Information Disclosure based on Readability in companies listed on the Tehran Stock Exchange. In this study, the return on assets as a performance indicator and the delay of the audit report and changes of the auditor as audit outcomes and to measure readability, the Fog index has been used. Data of 152 companies were analyzed by elimination sampling method for the period 2010 to 2020. The research method is regression analysis and data panel and GMM approach has been used to test the research models. The results of testing the hypotheses show that the return on assets have a negative and significant effect on the readability of financial statements. In addition, the delay of the auditorchrchr('39')s report has a positive effect on the readability and the auditorchrchr('39')s changes have a negative and significant effect on the readability of the auditorchrchr('39')s report.

    Keywords: Financial Performance Indicators, Audit Implications, Readability of financial reporting
  • Fahime Ebrahimi*, Reza Taghizadeh, Amin Rostami Pages 277-305

    The purpose of this study is to investigate the factors affecting the professional commitment of accounting students as a result of the anticipatory socialization process and in the framework of the college impact model of input-environment-output. This study is a descriptive and correlational research and the statistical population of this study consists of accounting final year undergraduate students of public universities across the country. The information required for this study was collected by completing a questionnaire by 190 students in 2020. In order to test the hypotheses, the partial least squares structural equation modelling has been used. The results of the study indicate a positive and significant effect of studentschr motivation and their involvement on professional commitment. The results also show a positive and significant effect of studentschr motivation on the perceived environment and their involvement. In addition, the results suggest that student involvement plays a mediating role in the relationship between motivation and professional commitment as well as in the relationship between perceived environment and professional commitment. The results of this study indicate that the input-environment-output model can provide a suitable framework for examining the process of anticipatory socialization and explaining the factors affecting the professional commitment of accounting students, as the outcome of the anticipatory socialization process.

    Keywords: Professional commitment, Anticipatory socialization, Input- environment-output model, Motivation, Involvement
  • Shokrollah Khajavi*, Farsid Ahmadi Farsani Pages 307-340

    Gender has a significant impact on the way information is collected and processed. Also, information processing methods are different in women than men. The goal of this research is to study gender effect on client auditing management neutralizing and auditor earning management discovering capability. Auditing management happens only when client intends to distract auditing focus on other sections (sections which have been manipulated by earning management or fraud) by the means of deviations tactics and wackiness. The statistical research population consists of head supervisor of the auditing organization during summer of 2018, which scenarios were distributed among 120 of them in a quasi-experimental manner. Available sampling has been executed in this research. In order to gender study control in auditing management t-student and Analysis of variance tests were utilized. Research results show that gender differences have positive significant effect on influences of auditing management neutralizing and earning management discovering by auditors in a way which female auditors show better performance in discovering earning management and neutralizing the auditing management effects, whereby the findings can play an important role in the manner of determining the auditing team members, and paying them properly.

    Keywords: Auditor Gender, Auditing Management, Earning Management
  • Raheleh Nazarian, Akram Taftiyan*, Forough Heyrani Pages 341-382

    Disclosing environmental information by the companies is considered a way of transferring information related to environmental operation and itchr('39')s concerning affect on beneficiary parties, which recognizing the motives and their impacting factors is considered a vital affair because of the significant role of this type of reporting in proper and wise decision making. Thus, taking into account the significance of environmental reporting and the necessity of integration, the findings of researches that address the factors that impact this type of reporting and in order to systematically analyze mentioned factors and motives, meta-synthesis qualitative approach which consists of Sandlowski and Barsochr('39')s seven levels, was employed. Therefore the purpose of this inquiry is to recognize factors impacting environmental reporting with the aim of invigoration and improvement of this type of reporting as one of the imperative tools of countering to beneficiary parties. For this purpose a number of 39 related articles for Farsi sources through the span of 1380 to 1400 S.H and for the English sources through 2000 to 2020 A.D were put to analysis in the meta-synthesis section. As for the purpose, this study is operational. By employing the Shannon entropy method, the determination of the recognized factors impact coefficient was addressed on the basis of content analysis approach. The findings suggest that environmental reporting motives are classified in 8 categories and 69 components. Among the recognized components, items such as company size, standards, rules and regulations and also the existence of an audit committee and pressures of competition are rather more significant components than others. This study provides a new viewpoint in environmental reporting motives analysis to the subscribers of the inquiry results and improves beneficiary partieschr('39') awareness regarding the recognition of motives and impacting factors on such reporting, by a plenary analysis of factors impacting environmental reporting.

    Keywords: Non-financial information disclosure, Qualitative meta-synthesis approach, Environmental reporting