فهرست مطالب

مددکاری اجتماعی - پیاپی 27 (بهار 1400)
  • پیاپی 27 (بهار 1400)
  • تاریخ انتشار: 1401/03/15
  • تعداد عناوین: 6
|
  • اسماعیل عالی زاد* صفحات 1-27

    ماهیت علم با پژوهش عجین است و بنیان پژوهش بر مساله استوار است. مساله رکن اساسی علم است و در این قلمرو معرفتی، مساله یابی مهم ترین فعالیت به شمار می رود. این گزاره ها، مفروضاتی هستند که مقاله حاضر بر پایه آن ها قوام یافته است. این مقاله از جنس مباحثات و ملاحظات نظری است و بنابراین فاقد کارپایه تجربی و مشاهدات برآمده از آن است. در این پژوهش تلاش شده است تا با اتکاء به آموزه های فلسفه علم، جایگاه مساله در پژوهش های علوم اجتماعی و اقتضایات دانشی مساله یابی مورد مطالعه قرار بگیرد. از این رو، چیستی مساله و اهمیت آن در پژوهش های اجتماعی مورد توجه واقع شده است. این که مساله ها نقطه آغاز و انجام جستجوی حقیقت علمی هستند و در عرصه شناختی، مساله یابی بر حل مساله اولویت دارد. از سوی دیگر به گستردگی و پیچیدگی مسایل اجتماعی و عرصه رخداد آن ها، تاریخی بودنشان و همچنین ناپایداری شناخت و دلایل آن اشاره شده است. در ادامه به شیوه مستدل، پاره ای از ملاحظات و ضرورت های دانشی انجام پژوهش اجتماعی برشمرده شده اند که برای حرکت در مسیر دانش زنده و پویا ضروری و الزامی هستند. در میان این ملاحظات، مفروضات معرفت شناختی، هستی شناختی و روش شناختی جایگاه ویژه ای دارند، چرا که منطق و موضع پژوهشگر را در قبال دستگاه استدلالی پژوهش تعیین می کنند.

    کلیدواژگان: علوم اجتماعی، پژوهش اجتماعی، مساله، مساله یابی، الزام های دانشی
  • رضا امیدی* صفحات 29-64

    امید به آینده در مطالعات اخیر علوم اجتماعی بر ارزیابی مثبت از بهبود اوضاع اقتصادی و اجتماعی دلالت دارد. ارزیابی از آینده خود تاحدزیادی متاثر از ارزیابی از روندهای پیشین و وضعیت اکنون جامعه است. درواقع، ارزیابی پاسخگویان از آینده به نوعی نقد وضعیت و سیاست های فعلی و پیشین است؛ نوعی ارزیابی بازتابی و نقد تداوم و چسبندگی سیاست های فعلی. «نه» به آنچه تاکنون رخ داده است و تاکید بر ضرورت تغییر بنیادین. این برداشت تداعی کننده تاریخی بودن مسئله امید است. در این مقاله، ارزیابی جامعه از آینده براساس داده های پیمایش ملی سلامت اجتماعی بررسی شده است. در این پیمایش که در سال 1397 انجام شده، در هشت محور اقتصادی و اجتماعی ارزیابی پاسخگویان از وضعیت آینده جویا شده است. تطبیق داده های این پیمایش با دو پیمایش ارزش ها و نگرش های ایرانیان و سرمایه اجتماعی در امتداد زمانی نشان از روند کاهنده ارزیابی امیدوارانه ایرانیان از آینده دارد. با استفاده از داده های موجود در گزارش های تحلیلی و آماری حوزه های مرتبط نظیر فقر، اشتغال، بیکاری، وضعیت برخورداری استان ها، و غیره نسبت بین داده های پیمایش و وضعیت موجود جامعه توضیح داده می شود. شواهد نشان می دهد پنداشت جامعه از وضعیت خود با داده های ثبتی رسمی و پژوهشی انطباق دارد و برداشت های ذهنی از وضعیت معرف وضعیت واقعا موجود اقتصادی و اجتماعی است.

    کلیدواژگان: سلامت اجتماعی، امید به آینده، کالایی زدایی، تشکل یابی، حقوق اجتماعی
  • محمد سلیمان نژاد*، محسن نیازی، طاهره سلیمان نژاد صفحات 65-95

    خانواد اصلی ترین عامل جامعه پذیری در هر جامعه ای است. با بزرگ تر شدن فرزندان، نقش همسالان پررنگ تر می شود و در کنار این دو عامل مهم رسانه و عاملان دینی زمینه جامعه پذیری افراد را فراهم می نمایند. این پژوهش با هدف بررسی نقش عاملان جامعه پذیری و گرایش به رفتارهای پرخطر در بین شهروندان کاشانی بر مبنای رویکرد نظریه یادگیری اجتماعی انجام شده است. روش تحقیق به کار رفته در پژوهش حاضر پیمایشی بوده و نمونه آماری پژوهش تعداد 552 نفر از شهروندان شهر کاشان براساس فرمول کوکران و به روش نمونه گیری احتمالی متناسب با حجم به عنوان نمونه نهایی انتخاب گردیدند. پایایی پرسشنامه بر اساس ضریب آلفای کرونباخ و اعتبار آن بر اساس نظرات افراد متخصص دانشگاهی صورت گرفته است. برای تحلیل استنباطی و سنجش ارتباط بین متغیرهای مستقل و وابسته از آزمون های آماری همبستگی پیرسون و آزمون T مقایسه زوجی با استفاده از نرم افزارهای SPSS 25 استفاده شده است. یافته های پژوهش حاکی از این بوده است که گرایش شهروندان به رفتارهای پرخطر در حد متوسط بوده و پسران بیشتر از دختران به رفتارهای پرخطر تمایل داشته اند. همچنین نتایج آزمون فرضیات بین عاملان جامعه پذیری شامل عامل خانوادگی، پیوند با همسالان و اثرپذیری رسانه ای با بروز رفتارهای پرخطر معنی دار و مثبت بوده و متغیرهای سن و دینداری رابطه معنی دار و معکوس داشته اند و در نهایت متغیر پایگاه اقتصادی-اجتماعی با رفتارهای پرخطر رابطه ای نداشته است.متغیرهای مستقل در مجموع 33 درصد از تغییرات متغیر رفتارهای پرخطر را تبیین کرده اند.

    کلیدواژگان: رفتارهای پرخطر، جامعه پذیری، خانواده، همسالان، رسانه
  • آرزو دولت فرد، منصور فتحی* صفحات 97-124
    پژوهش حاضر با هدف شناخت تجارب و چالش های خانواده های دارای فرد اختلال روان صورت گرفت. این پژوهش با استفاده از روش کیفی از نوع پدیدارشناسی انجام شد و مشارکت کنندگان آن، خانواده های مرکز درمان و توانبخشی بیماران مزمن اعصاب و روان امید فردا در شهر تهران بودند که 20 نفر از آنان از طریق نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. اطلاعات از طریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختارمند گردآوری و به روش تماتیک مورد تحلیل قرار گرفت. شش مضمون اصلی درخصوص چالش های خانواده های دارای فرد اختلال روان به دست آمد که عبارتند از:": "عدم آگاهی"، "مشکات درمان"، "مشکل ارتباطی"، "سلب آرامش و بهداشت روانی خانواده"، مشکلات اجتماعی و قانونی"، اختلال در عملکرد و سلامت خانواده یا مراقب". نتایج پژوهش نشان می دهد که خانواده های دارای بیمار روانی تجربه های تلخ و ناگوار و مسایل و مشکلات بسیاری دارند و به دلیل قرار گیری در چنین شرایطی انزوا، طرد اجتماعی و انگ را تجربه می کنند که این طرد اجتماعی و انگ منجر به اختلال در عملکرد خانواده و مراقب می گردد.
    کلیدواژگان: تجارب، چالش، خانواده، اختلال روان
  • عاطفه شیرکوند*، خدیجه ذولقدر، عاصمه قاسمی صفحات 125-156

    هدف این پژوهش مطالعه نگرش به پدیده فرزند در دنیای کنونی می باشد. در دنیای کنونی، شاهد تحول و تغییر در همه ابعاد زندگی فردی، خانوادگی، اجتماعی هستیم. دگرگونی هایی که ناگزیر و لازمه جهانی ست که ما را در بر گرفته است. از این رو بسیاری از نقش های جنسیتی و منابع هویتی از قبل موجود، اولویت خود را برای انسان مدرن امروزی از دست داده و امکان های جدیدتری را برای عرضه خود و احساس ارزشمندی در اختیار او قرار داده است. نگرش زوجین به فرزند، به همان اندازه که یک تصمیم و انتخاب فردی و یا زناشویی است، می تواند یک برآمده از تغییر هویت زوجین در عصر جدید می باشد که در هر دو صورت (خواستن یا نخواستن فرزند)، پیامدهای متفاوت تری بر زوجین دهه اخیر نسبت به زوجین نسل های قبل را در بر خواهد داشت. روش این نظریه داده بنیاد می باشد. داده های مورد نیاز این پژوهش حاصل مصاحبه نیمه ساخت یافته با 18 نفر از زوجین جوان می باشد. شیوه انتخاب مشارکت کنندگان، هدفمند و در دسترس و تعیین تعداد آن ها با رسیدن به مرحله اشباع، تعیین گردیده است. بر اساس نتایج پژوهش، دو پدیده محوری " توافق ناپایدار یک طرفه" و " تقدم رهابودگی به تقید"، به عنوان پدیده های محوری و پدیده انتخابی " سیالیت هویت" به عنوان پارادایم اصلی انتخاب گردید. از علل این پدیده، هویت بازاندیشی شده و خودآگاهی فرآیندی می باشد که در پیامد آن پذیرش اجتماعی فرزند نا خواهی در جامعه می باشد.

    کلیدواژگان: فرزندناخواهی، سیالیت هویت، تقدم رهابودگی به تقید، توافق ناپایدار، نظریه داده بنیاد
  • فاطمه فلاح بابایی، سحر محمدزاده ساری* صفحات 157-190
    مقدمه

    با وجود اهمیت نقش مددکاری اجتماعی شغلی در سازمان ها، این مهم در کشور ایران به صورت تخصصی در تمامی سازمان ها تعریف نشده و بسیاری از سازمان های بزرگ فاقد تخصص مددکاری اجتماعی شغلی هستند. پژوهش حاضر با هدف ارتقاء سطح شناخت از حیطه ی مداخله های مددکاری اجتماعی شغلی فراهم آمده است و تلاشی در جهت غنا بخشیدن به ادبیات تخصصی این حرفه است.

    روش

    از روش مرور نظام مند و برای جستجو از کلید واژه های برنامه ی کمک به کارکنان، مداخله ی مددکاری اجتماعی شغلی، مددکاری اجتماعی صنعتی، بدون محدود کردن زمان، تا سال 2021 در بانک های اطلاعاتی مختلفی استفاده شد. 4 کتاب و 19 مقاله برای بررسی و تحلیل بیشتر انتخاب شدند.

    یافته ها

    مداخله های مددکاری اجتماعی شغلی درچهار سطح خرد، میانه، برونی و کلان بر پایه ی نظریه ی سیستم های بوم شناختی اکولوژیکی انجام می شود. در سطح خرد رسیدگی به مسایل و مشکلات فردی، در سطح میانه توجه به افراد در گروه های مختلف و در سطح کلان سیاست گذاری ها و برنامه ریزی برای سازمان و جامعه و در سطح بیرونی، آسیب شناسی محیط شغلی حایز اهمیت است.

    نتیجه گیری

    رفاه و پیشرفت در هر کشوری در گرو تکیه بر نیروی انسانی ماهر و کارآمد برای بهره گیری هرچه بیشتر و بهتر از سرمایه، منابع و امکانات جامعه است. بنابراین ضرورت و اهمیت حرفه ی مددکاری اجتماعی شغلی رخ می نماید. از طرفی پیچیده شدن روابط فرد در سازمان ها و جوامع، انسان ها برای افزایش سازگاری خود در محیط های شغلی به فرد متخصص در این زمینه نیاز دارند، مددکاری اجتماعی شغلی در دو بخش پیشگیری و درمان این نیاز را برطرف می سازد.

    کلیدواژگان: برنامه کمک به کارکنان، رضایت شغلی، مداخله مددکاری اجتماعی شغلی، مددکاری اجتماعی صنعتی
|
  • Ismail Aalizad * Pages 1-27

    The nature of science is intertwined with research and the research is based on the problem. Problem is the basic pillar of science and in this field of knowledge, problem finding is the most important activity. These propositions are the assumptions on which the present article is based. This article is a discussion of theoretical considerations and therefore, it lacks empirical evidence and observations derived from it. In this research, an attempt has been made to study the status of the problem in social science research and the knowledge requirements of problem finding based on the teaching of philosophy of science. Hence, the nature of the problem and its importance have been considered in social research. That problems are the beginning and the end of the search for scientific truth, and in the cognitive realm, problem finding takes precedence over problem solving. On the other hand, the extent and complexity of social problems and the context of their occurrence, their historical nature and the instability of cognition and its reasons have been discussed. In the following, some of the cognitive considerations and necessities of doing social research have been introduced in a reasoned manner, which are necessary to move in the direction of living and dynamic knowledge. Among these considerations, epistemological, ontological and methodological assumptions have a special status, because they determine the logic and position of the researcher towards the research reasoning system.

    Keywords: Social Sciences, social research, problem, problem finding, knowledge-based requirements
  • Reza Omidi* Pages 29-64

    Hope for the future in recent social science studies indicates a positive assessment of the improvement of economic and social conditions. Evaluation of one's future is greatly influenced by evaluation of past trends and the current state of society. In fact, respondents' assessment of the future is a kind of critique of the current and past situation and policies; A kind of reflection evaluation and critique of the continuity and stickiness of current policies. This perception is reminiscent of the historical nature of the issue of hope. In this paper, society’s assessment of the future is reviewed based on data from the National Social Health Survey. In this survey, which was conducted in 2018, the respondents' assessment of the future situation was sought in eight economic and social areas: welfare status, happiness, moral and religious values, economic status, status of empathy, housing status, health status, and employment status. One question is asked about each of these, and the three options "gets better", "does not change", and "gets worse" are presented to the respondents. Putting the data of this survey with the two surveys of Iranians 'values and attitudes and social capital over time shows the declining trend of Iranians' hopeful assessment of the future. Using the data in the analytical and statistical reports of related areas such as poverty, unemployment, regional inequalities and the status of the provinces, etc., the relationship between the survey data and the actual situation of the society is explained.

    Keywords: Social Health, de-commodification, social policy, social wage, social right
  • Mohamad Solimannejad *, Mohsen Niazi, Tahereh Solimannejad Pages 65-95

    The family is the main factor of socialization in any society. As children get older, the role of peers becomes more prominent, and along with these two important factors, the media and religious actors provide the ground for socialization. The aim of this study was to investigate the role of socialization factors and the tendency to risky behaviors among Kashani citizens based on the approach of social learning theory. The research method used in the present study was a survey and the statistical sample of the study was 552 citizens of Kashan based on the Cochran's formula and selected as the final sample by possible sampling method commensurate with the volume.The reliability of the questionnaire was based on Cronbach's alpha coefficient and its validity was based on the opinions of academic experts. Pearson correlation test and paired t-test were used to perform inferential analysis and measure the relationship between independent and dependent variables using SPSS 25 software. The findings of the study indicate that the tendency of citizens to high-risk behaviors was moderate and boys were more inclined to high-risk behaviors than girls. Also, the test results of hypotheses between socialization factors including family factor, peer relationship and media vulnerability with high-risk behaviors were significant and positive, and age and religiosity variables had a significant and inverse relationship, and finally socio-economic status variable with high-risk behaviors. It has nothing to do with it, the independent variables explained a total of 33% of the changes in the variable of risky behaviors.

    Keywords: Risky behaviors, socialization, Family, peers, Media
  • Arezoo Dolatfard, Mansour Fathi * Pages 97-124
    This study aimed to identify the experiences and challenges of a person with a mental disorder. This research was carried out using a qualitative method with a phenomenological approach. The statistical population of this study was the families of Omid Farda rehabilitation center in Tehran. Twenty of the family were selected as sample size purposefully. The information was obtained using a semi-structured interview and then prepared in writing and analyzed through the thematic method. The result of this analysis consists of six major issues were: "lack of awareness", "problems of treatment", "problem of communication "," deprive of quietness and mental health of the family and social and legal problems", disruption of family function". The results show that families with a mental illness, experience bitter and bad problems. Because of being in such circumstances, they experience isolation, social exclusion, and stigma that this social exclusion leads to disruption of family function.
    Keywords: Experiences, Challenge, Family, Mental Disorder
  • Atefeh Shirkavand *, Khadijeh Zolghadr, Asmeh Ghasemi Pages 125-156

    The purpose of this research is to study the attitude towards the child phenomenon in the current world. In today's world, we are witnessing change and transformation in all aspects of individual, family and social life. Changes that are inevitable and necessary for the world that surrounds us. Hence, many pre-existing gender roles and sources of identity have lost their priority for modern man and provided him with newer possibilities for self-presentation and a sense of worth. The couple's attitude towards the child, as much as it is an individual or marital decision and choice, can be a result of the change of the couple's identity in the new era, which in both cases (Wanting or not wanting child) will have different consequences on the couple of the last decade than the couples of previous generations. The method of this theory is data foundation. The data required for this study are the result of a semi-structured interview with 18 young couples. The method of selecting participants is purposeful and accessible and their number is determined by reaching the saturation stage. Based on the results of the research, the two central phenomena of "unilateral unstable agreement" and "priority of navigation to adherence" were selected as the central phenomena and the selective phenomenon of "identity fluidity" was selected as the main paradigm. One of the causes of this phenomenon is rethinking identity and self-awareness is a process that results in the social acceptance of childlessness in society.

    Keywords: Childlessness, Identity fluidity, Priority of guidance, Unstable agreement, Grounded Theory
  • Fatemeh Fallah Babaei, Sahar Mohammadzadeh Sari * Pages 157-190
    Introduction

    Despite the importance of the role of occupational social work, this important issue in Iran is not defined professionally. the present study aims to improve the level of knowledge of the occupational social work interventions and is an attempt to enrich the specialized literature of this profession.

    Method

    This research has been done by review literature method. To search for the keywords employee assistance program, industrial social work, occupational social work intervention, without time limit, until 2021 in different databases were used. 4 books and 19 articles were selected for further review and analysis.

    Results

    Occupational social work interventions are performed at four levels: micro, meso, macro and exo based on the theory of ecological systems. At the micro level, addressing individual issues and problems, at the meso level, paying attention to individuals in different groups, and at the macro level, policies and planning for the organization and society and at the external level, the pathology of the work environment are important.

    Conclusion

    Welfare in any country depends on relying on skilled and efficient employees to benefit more and better from the capital, resources and facilities of society. Thus, the necessity and professional importance of occupational social work arise. On the other hand, the complexity of individual relationships in organizations and societies, human beings need an expert in this field to increase their adaptation in the work environment, occupational social work in both prevention and treatment addresses this need.

    Keywords: employee assistance program, industrial social work, Job Satisfaction. occupational social work intervention